Jak zauwa\u017ca w swoim eseju towarzysz\u0105cym wystawie Alison Nordstr\u00f6m wystawa w Atlasie Sztuki: \u201ejest pierwsz\u0105 prezentacj\u0105 tak wielu prac Rauschenberga w polskiej instytucji, jak r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105 prezentacj\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 ten okres jego tw\u00f3rczo\u015bci. Nieobecno\u015b\u0107 Rauschenberga i innych gwiazd ameryka\u0144skiej sztuki drugiej po\u0142owy XX wieku na wystawach w Polsce jest por\u00f3wnywalna do ameryka\u0144skiej ignorancji co do polskiej sztuki tego samego okresu. Okoliczno\u015bci tego stanu rzeczy po jednej i po drugiej stronie mog\u0105 by\u0107 dzi\u015b rozpatrywane jako dodatkowa, obop\u00f3lna szkoda wyrz\u0105dzona przez zimn\u0105 wojn\u0119. To naprawd\u0119 istotne, aby praca stworzona w latach 80. jako akcja s\u0142u\u017c\u0105ca mi\u0119dzynarodowemu porozumieniu mog\u0142a by\u0107 teraz wystawiona w Polsce jako dow\u00f3d, \u017ce takie porozumienie jest mo\u017cliwe\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Jak wspomnia\u0142em, Robert Rauschenberg to tak\u017ce wa\u017cna posta\u0107 \u015bwiatowej sceny artystycznej. Profesor Maria Poprz\u0119cka w swoim eseju przybli\u017ca nam sylwetk\u0119 tego wybitnego, niestety, wci\u0105\u017c zbyt ma\u0142o znanego w Polsce, artysty. Wspominaj\u0105c, \u017ce Rauschenberg jako pierwszy Amerykanin w historii otrzyma\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 nagrod\u0119 za malarstwo na Biennale w Wenecji w 1964 roku, zwraca nasz\u0105 uwag\u0119 na to, \u017ce: \u201eZwyci\u0119stwo Amerykanina w Wenecji zosta\u0142o odebrane jako potwierdzenie prymatu sztuki ameryka\u0144skiej, cho\u0107 w swym artystycznym kszta\u0142cie i wymowie by\u0142a ona ju\u017c bardzo daleka od tryumfuj\u0105cego przed kilkunastoma laty action painting. Werdykt jury (kt\u00f3rego polskim cz\u0142onkiem by\u0142 dyrektor Instytutu Sztuki PAN, prof. Juliusz Starzy\u0144ski) zosta\u0142 przez cz\u0119\u015b\u0107 francuskiej krytyki odebrany jako zapowied\u017a zdominowania Europy przez ameryka\u0144skich artyst\u00f3w, galerzyst\u00f3w i krytyk\u00f3w. I przez ameryka\u0144ski kapita\u0142. W dzisiejszym, zglobalizowanym \u015bwiecie sztuki ten konflikt sprzed p\u00f3\u0142 wieku mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 przebrzmia\u0142y, niemniej przez d\u0142ugie lata mia\u0142 nap\u0119dza\u0107 wiele inicjatyw instytucjonalnych i artystycznych, maj\u0105cych broni\u0107 zagro\u017conej amerykanizacj\u0105 europejskiej przewagi kulturalnej\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Na wystawie w Atlasie Sztuki poka\u017cemy 37 fotografii z r\u00f3\u017cnych miejsc na \u015bwiecie. Alison Nordstr\u00f6m wybra\u0142a przede wszystkim fotografie z lat osiemdziesi\u0105tych minionego stulecia zrealizowane przez Roberta Rauschenberga w Kanadzie, Maroku, Japonii, Tajlandii, Meksyku, na Kubie, w Sri Lance oraz oczywi\u015bcie w Stanach Zjednoczonych. Jak pisze w swoim tek\u015bcie do wystawy dr Adam Mazur: \u201eWystawa Roberta Rauschenberga pokazywana jest w \u0141odzi. Gdzie\u015b mi\u0119dzy Moskw\u0105 i Nowym Jorkiem, mi\u0119dzy Wschodem i Zachodem. To zmienia posta\u0107 rzeczy. Ka\u017ce si\u0119 zastanowi\u0107, czym s\u0105 w\u0142a\u015bciwie fotografie podr\u00f3\u017cnicze przywo\u017cone z wycieczek, u\u017cywane i przetwarzane przez artyst\u00f3w i dokumentalist\u00f3w, czym s\u0105 podr\u00f3\u017cuj\u0105ce wystawy mistrz\u00f3w zachodniej sztuki, festiwale fotografii organizowane przez zachodnich kurator\u00f3w. W Polsce, czyli nigdzie, jak powiedzia\u0142by Alfred Jarry. Id\u0105c tropem \u0142\u00f3dzkiej wystawy Rauschenberga odkry\u0107 mo\u017cna ca\u0142y \u015bwiat zdj\u0119\u0107 wymykaj\u0105cych si\u0119 uwadze badaczy skoncentrowanych zwykle na narracji b\u0105d\u017a to uniwersalnej (czyt. podkre\u015blaj\u0105cej okcydentaln\u0105 hegemoni\u0119 anglosasko-francusko-niemieck\u0105) lub te\u017c lokalnej (czyt. prowincjonalnej-narodowej-nieprzet\u0142umaczalnej). Skrajno\u015bci przyci\u0105gaj\u0105, ale mo\u017ce wreszcie przyszed\u0142 czas by spojrze\u0107 na to, co pomi\u0119dzy? Spojrze\u0107 na zdj\u0119cia wykonane przez przyjezdnych nam, tubylcom, zamieszka\u0142ym na r\u00f3wninie \u2212 ale przecie\u017c nie pustyni \u2212 rozpo\u015bcieraj\u0105cej si\u0119 pomi\u0119dzy Wschodem i Zachodem. Kim w\u0142a\u015bciwie s\u0105 przyjezdni?\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W jednej z sal wystawienniczych Atlasa Sztuki poka\u017cemy prace z cyklu Soviet\/American Array przygotowane na wystaw\u0119 Rauschenberga w Moskwie w 1989 roku. Wystawa ta by\u0142a pierwsz\u0105 wystaw\u0105 ameryka\u0144skiego artysty w Zwi\u0105zku Radzieckim od czasu zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej. Ma\u0142o tego, Rosjanie zaprosili rok p\u00f3\u017aniej Roberta Rauschenberga, aby wystawi\u0142 w radzieckim pawilonie na weneckim Biennale i tym samym Rauschenberg zosta\u0142 pierwszym artyst\u0105 reprezentuj\u0105cym na Biennale w Wenecji kraj inny ni\u017c ojczyzna.<\/p>\n\n\n\n
Zach\u0119cam do lektury esej\u00f3w publikowanych w niniejszym katalogu wydanym specjalnie z okazji wystawy w \u0141odzi, mam nadziej\u0119, \u017ce przybli\u017c\u0105 polskim widzom Rauschenberga \u2013 ikon\u0119 ameryka\u0144skiej sztuki. Pragn\u0119 podzi\u0119kowa\u0107 Fundacji Roberta Rauschenberga za konstruktywne podej\u015bcie i bardzo dobr\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zwi\u0105zku z przygotowywan\u0105 wystaw\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wystawa Roberta Rauschenberga towarzyszy 15. ju\u017c edycji \u0142\u00f3dzkiego Fotofestiwalu. Dla Atlasa Sztuki jest to jubileuszowe, pi\u0105te spotkanie z Fotofestiwalem. <\/p>\n\n\n\n
Zapraszam serdecznie na spotkanie z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Roberta Rauschenberga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jacek Michalak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[114],"class_list":["post-9191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-robert_rauschenberg"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9191"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9276,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9191\/revisions\/9276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}