{"id":8992,"date":"2016-10-19T16:46:00","date_gmt":"2016-10-19T16:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=8992"},"modified":"2022-04-10T17:28:27","modified_gmt":"2022-04-10T17:28:27","slug":"newsha-tavakolian-miedzy-fotografia-prasowa-a-sztuka-fotografii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/newsha-tavakolian-miedzy-fotografia-prasowa-a-sztuka-fotografii\/","title":{"rendered":"Newsha Tavakolian: mi\u0119dzy fotografi\u0105 prasow\u0105 a sztuk\u0105 fotografii"},"content":{"rendered":"\n

Po wiekach przera\u017caj\u0105cych lekcji, jakich udzielili\u015bmy reszcie \u015bwiata w zakresie \u0142amania ludzkiej godno\u015bci, szybko przywykli\u015bmy postrzega\u0107 Zach\u00f3d jako spokojn\u0105 wysepk\u0119 wolno\u015bci i dobrobytu dla zm\u0119czonych wojn\u0105 emeryt\u00f3w. Z zaskoczeniem obserwujemy, jak niespokojne fale otaczaj\u0105cego nas oceanu przybieraj\u0105 na sile i czujemy, \u017ce \u017cadne mury nie s\u0105 w stanie powstrzyma\u0107 rozlewaj\u0105cego si\u0119 chaosu. Do\u015bwiadczenie l\u0119ku i bezradno\u015bci, kt\u00f3re chcieli\u015bmy bezpowrotnie odes\u0142a\u0107 do odleg\u0142ych egzotycznych krain, wraca dzi\u015b do nas niczym bumerang. <\/p>\n\n\n\n

W jednym z takich odleg\u0142ych dla naszych wyobra\u017ce\u0144 miejsc, w Teheranie \u2013 stolicy Iranu \u2013 urodzi\u0142a si\u0119, mieszka i pracuje Newsha Tavakolian. Je\u015bli zapytamy j\u0105, dlaczego nie wyjedzie z miejsca, w kt\u00f3rym, jak podaj\u0105 nasze media, rz\u0105dz\u0105 brodaci m\u0119\u017cczy\u017ani z sza\u0142em fundamentalizmu w oczach, zapewne odpowie nam bezzw\u0142ocznie i z rozbrajaj\u0105c\u0105 pewno\u015bci\u0105: Iran to dla mnie jedyne miejsce, w kt\u00f3rym do\u015bwiadczam pe\u0142ni \u017cycia, a moja tw\u00f3rczo\u015b\u0107 rozkwita. Do\u015bwiadczenie Newshy jest dla nas wa\u017cne, poniewa\u017c ka\u017ce nam rewidowa\u0107 stereotypy i wyobra\u017cenia, jakie \u017cywimy nie tylko na temat tych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, kt\u00f3rych nigdy nie wybraliby\u015bmy jako celu wakacyjnej wycieczki, ale te\u017c na temat nas samych i naszego starego, protekcjonalnego, zapatrzonego w siebie Zachodu, kt\u00f3ry dzi\u015b zdaje si\u0119 trz\u0105\u015b\u0107 w posadach.   <\/p>\n\n\n\n

Newsha zainteresowa\u0142a si\u0119 fotografi\u0105 w wieku 16 lat. Pewnego dnia, zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad tym, co robi\u0107 dalej ze swoim \u017cyciem po sko\u0144czeniu szko\u0142y, natrafi\u0142a w domu na aparat fotograficzny rodzic\u00f3w. Musia\u0142a mie\u0107 do niego w\u00f3wczas ambiwalentny stosunek. Jej rodzice ca\u0142\u0105 swoj\u0105 fotograficzn\u0105 atencj\u0119 skierowali bowiem na m\u0142odszego od niej o dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy brata. W konsekwencji Newsha nie ma z okresu dzieci\u0144stwa prawie \u017cadnych zdj\u0119\u0107. By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c o wyborze jej \u017cyciowego powo\u0142ania zadecydowa\u0142o nieustannie towarzysz\u0105ce jej w dzieci\u0144stwie marzenie o w\u0142asnych fotoalbumach. Motyw fotoalbumu niejednokrotnie b\u0119dzie inspirowa\u0142 j\u0105 p\u00f3\u017aniej w profesjonalnej pracy fotografa. Tworz\u0105c s\u0142ynn\u0105 seri\u0119 Look (2012), przedstawiaj\u0105c\u0105 m\u0142od\u0105 ira\u0144sk\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105, Newsha intuicyjnie rozpocznie prac\u0119 w\u0142a\u015bnie od przegl\u0105dania album\u00f3w fotograficznych os\u00f3b, kt\u00f3re zamierza sportretowa\u0107. To do\u015bwiadczenie doprowadzi j\u0105 p\u00f3\u017aniej do pomys\u0142u na cykl Blank Pages of an Iranian Photo Album (2015), w kt\u00f3rej jej osobiste do\u015bwiadczenie z dzieci\u0144stwa znajdzie spo\u0142eczno-polityczne t\u0142o i stanie si\u0119 metafor\u0105 ira\u0144skiej rzeczywisto\u015bci po rewolucji w 1979 roku. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
Newsha Tavakolian, Listen, 2010<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Newsha Tavakolian nale\u017cy do pokolenia, kt\u00f3re nie zna Iranu sprzed rewolucji, pa\u0144stwa wielu nadu\u017cy\u0107 i patologii, ale zarazem \u015bwieckiego i liberalizuj\u0105cego si\u0119 na wz\u00f3r zachodnioeuropejski. Urodzi\u0142a si\u0119 ju\u017c w pa\u0144stwie religijnym Ruhollaha Chomeiniego, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zorganizowa\u0107 pa\u0144stwo zgodnie z prawem islamskim i sprawowa\u0107 \u015bcis\u0142\u0105 \u201emoraln\u0105\u201d kontrol\u0119 nad zachowaniem swoich obywateli. Iran po rewolucji nie sta\u0142 si\u0119 jednak monolitem. Po fali spo\u0142ecznego entuzjazmu dla nowej w\u0142adzy szybko zacz\u0119\u0142y narasta\u0107 tendencje wolno\u015bciowe, a \u017cycie codzienne, uwik\u0142ane w liczne sprzeczno\u015bci, ponownie wype\u0142ni\u0142o si\u0119 napi\u0119ciami spo\u0142ecznymi i protestami. <\/p>\n\n\n\n

Jednym z takich protest\u00f3w w obronie podstawowych wolno\u015bci obywatelskich by\u0142y rozruchy studenckie w 1999 roku. Newsha wzi\u0119\u0142a minolt\u0119 z obiektywem 50 mm i wysz\u0142a na ulice robi\u0107 zdj\u0119cia. By\u0142a w samym centrum wydarze\u0144. Mia\u0142a w\u00f3wczas 18 lat i pracowa\u0142a ju\u017c jako fotograf w \u201eZan\u201d, pierwszej ira\u0144skiej gazecie kobiecej Jej fotografie z tego wydarzenia pojawi\u0142y si\u0119 chyba we wszystkich tytu\u0142ach prasowych w kraju. Trzy lata p\u00f3\u017aniej fotografowa\u0142a ju\u017c na zlecenie wojn\u0119 w Iraku, a nast\u0119pnie konflikty, kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe i spo\u0142ecze\u0144stwo w Jemenie, Libii, Arabii Saudyjskiej, Syrii i Pakistanie. W ci\u0105gu kilku lat sta\u0142a si\u0119 jednym z najciekawszych fotograf\u00f3w prasowych w ca\u0142ym regionie Bliskiego Wschodu, a jej fotografie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 w najwa\u017cniejszych czasopismach prasy zachodniej: \u201eTime\u201d, \u201eDer Spiegel\u201d, \u201eStern\u201d, \u201eLe Monde\u201d, \u201eLe Figaro\u201d, \u201eNew York Times\u201d, \u201eNational Geographic\u201d.  <\/p>\n\n\n\n

Co znamienne, Newsha od pocz\u0105tku swojej pracy unika\u0142a \u0142atwej sensacji, jednoznaczno\u015bci i ekstrem\u00f3w. Zamiast na obrazach wzburzonych mas ludzkich, walk, rozlewu krwi i \u015bmierci, cho\u0107 i takie u niej znajdziemy, wola\u0142a skupi\u0107 si\u0119 na jednostkowym prze\u017cyciu i momentach sytuuj\u0105cych si\u0119 gdzie\u015b \u201epomi\u0119dzy\u201d g\u0142\u00f3wnymi wydarzeniami. W skrajno\u015bciach szuka\u0142a przejaw\u00f3w codzienno\u015bci, a pod uniformem narzuconych r\u00f3l spo\u0142ecznych stara\u0142a si\u0119 odnale\u017a\u0107 \u0142\u0105cz\u0105ce nas wszystkich \u201ecz\u0142owiecze\u0144stwo\u201d. Nigdy z reszt\u0105 nie traktowa\u0142a siebie jako fotografa wojennego, mimo \u017ce zawsze pracowa\u0142a w regionach obj\u0119tych konfliktem. Z pewno\u015bci\u0105 niejednokrotnie musia\u0142a wykazywa\u0107 si\u0119 ch\u0142odnym dziennikarskim okiem dokumentalisty, ale w jej fotografiach czu\u0107 spor\u0105 dawk\u0119 subiektywnego spojrzenia, emocjonalnego zaanga\u017cowania i podsk\u00f3rnego d\u0105\u017cenia do autorskiego komentarza. Jest w nich tak\u017ce swoisty tw\u00f3rczy zmys\u0142 towarzysz\u0105cy percepcji, dzi\u0119ki kt\u00f3remu rzeczywisto\u015b\u0107 zmienia si\u0119 w sie\u0107 nieoczywistych, brzemiennych w znaczenia relacji. Cechy te, bliskie przecie\u017c sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej, wida\u0107 wyra\u017anie ju\u017c w cyklu podw\u00f3jnych portret\u00f3w z 2006 roku zatytu\u0142owanym Mothers of Martyrs. Newsha pokaza\u0142a w nim, na zaaran\u017cowanym przez siebie tle, ira\u0144skie kobiety patrz\u0105ce nam w oczy i trzymaj\u0105ce w r\u0119kach oprawione w ramy portrety syn\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li na wojnie ira\u0144sko-irackiej. Ten prosty i w gruncie rzeczy banalny pomys\u0142 dzi\u0119ki umiej\u0119tnemu wykorzystaniu poruszaj\u0105cej relacji mi\u0119dzy matk\u0105 a synem okazuje si\u0119 doskonale oddawa\u0107 istot\u0119 do\u015bwiadczenia wojny i pokazywa\u0107, jak g\u0142\u0119boko egzystencjalnym uczuciem jest \u017cal. <\/p>\n\n\n\n

Newsha Tavakolian ju\u017c od dawna stopniowo zmierza\u0142a w kierunku sztuki fotografii, ale do \u015bwiadomego zrobienia du\u017cego kroku w tym kierunku przekona\u0142a j\u0105 sytuacja spo\u0142eczno-polityczna. W 2009 roku w Iranie dosz\u0142o do reelekcji ultrakonserwatywnego Mahmuda Ahmadine\u017cada. Zwolennicy opozycji zarzucili w\u0142adzy sfa\u0142szowanie wynik\u00f3w g\u0142osowania i w prote\u015bcie wyszli na ulice. W odpowiedzi w\u0142adze ograniczy\u0142y wolno\u015b\u0107 medi\u00f3w i swobod\u0119 wypowiedzi, zakaza\u0142y publicznych zgromadze\u0144, ograniczy\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontakt\u00f3w mi\u0119dzy-ludzkich, a wobec demonstrant\u00f3w u\u017cy\u0142y si\u0142y. Wed\u0142ug komentator\u00f3w by\u0142y to najwi\u0119ksze zamieszki w Iranie od 10 lat. Newsha, kt\u00f3ra by\u0142a w\u00f3wczas u szczytu reporterskiej popularno\u015bci, w obawie o swoje zdrowie, a tak\u017ce cenny sprz\u0119t fotograficzny, nie mog\u0142a ju\u017c d\u0142u\u017cej komentowa\u0107 ira\u0144skiej rzeczywisto\u015bci za pomoc\u0105 dokumentacyjnej fotografii prasowej. W zwi\u0105zku z tym zacz\u0119\u0142a poszukiwa\u0107 j\u0119zyka bardziej poetyckiego, metaforycznego, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by jej zachowa\u0107 wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 bez potrzeby \u0142agodzenia krytycznego potencja\u0142u swojej fotografii. <\/p>\n\n\n\n

W ten spos\u00f3b jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a zmierza\u0107 w stron\u0119 sztuki fotografii, ostatecznie sytuuj\u0105c si\u0119 gdzie\u015b pomi\u0119dzy fotografi\u0105 reportersk\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesnymi sztukami wizualnymi.  <\/p>\n\n\n\n

Newsha skupi\u0142a si\u0119 na \u017cyciu codziennym spo\u0142ecze\u0144stwa ira\u0144skiego, w tym przede wszystkim na s\u0142abo rozpoznanej poza granicami kraju, ale bardzo licznej, cho\u0107 od lat kurcz\u0105cej si\u0119, klasie \u015bredniej. Portretuje g\u0142\u00f3wnie m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Teheranu, kt\u00f3rzy dorastali, b\u0105d\u017a urodzili si\u0119 w czasie rewolucji w 1979 roku oraz wojny ira\u0144sko-irackiej, ale czasem zapuszcza si\u0119 tak\u017ce w odleg\u0142e zak\u0105tki kraju, jak podczas realizacji cyklu Life in Death (2012), pokazuj\u0105cego w zupe\u0142nie innym \u015bwietle intryguj\u0105ce \u015bwi\u0119to Ashura. Zawsze stara si\u0119 si\u0119ga\u0107 g\u0142\u0119boko pod powierzchni\u0119 zjawisk, \u015bci\u0105ga\u0107 ze spo\u0142ecze\u0144stwa warstw\u0119 po warstwie i wydobywa\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne niewidzialne go\u0142ym okiem trudno\u015bci, ograniczenia i sprzeczno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia w Iranie. <\/p>\n\n\n\n

W cyklu The Day I Become a Woman (2009) analizuje wsp\u00f3\u0142czesny kontekst kobiecego rytua\u0142u dojrzewania jashn-e taklif (analogicznego do Bat Mitzvah w judaizmie), kt\u00f3ry by\u0142 pierwsz\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 ceremoni\u0105 religijn\u0105 wprowadzon\u0105 po rewolucji. W cyklu Listen (2011) portretuje \u015bpiewaczki, kt\u00f3re po rewolucji zosta\u0142y obj\u0119te zakazem nagrywania i wyst\u0119powania w miejscach publicznych, a we wspomnianym ju\u017c cyklu Look (2012) pokazuje m\u0142odych przedstawicieli ira\u0144skiej klasy \u015bredniej zamkni\u0119tych w wielkomiejskich apartamentach i szamocz\u0105cych si\u0119 w bezruchu wobec narzuconych restrykcji. M\u0142odzi Ira\u0144czycy w fotografiach Newshy okazuj\u0105 si\u0119 by\u0107 bardzo podobni do nas, Europejczyk\u00f3w, mieszka\u0144c\u00f3w \u015bwiata zachodniego. Oczywi\u015bcie wiele nas r\u00f3\u017cni: historia, tradycja, kontekst spo\u0142eczno-polityczny, ale podstawowe egzystencjalne do\u015bwiadczenie wydaje si\u0119 by\u0107 bardzo podobne. Wszyscy jeste\u015bmy lud\u017ami \u017cyj\u0105cymi razem w globalizuj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie. Wewn\u0119trzne restrykcje i zewn\u0119trzne embarga nie zmieni\u0105 tego stanu rzeczy, przeciwnie, jedynie wydobywaj\u0105 wsp\u00f3lne do\u015bwiadczenie wielu mieszka\u0144c\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego wielkomiejskiego \u017cycia. Czujemy si\u0119 samotni i pragniemy blisko\u015bci, jeste\u015bmy obcy dla siebie nawzajem, ale cierpimy z tego powodui pragniemy prze\u0142ama\u0107 dystans. Wpatrujemy si\u0119 w przestrze\u0144 zawieszeni gdzie\u015b pomi\u0119dzy marzeniem, oczekiwaniem, a bezradno\u015bci\u0105 i rezygnacj\u0105. Boimy si\u0119, ale nie chcemy rezygnowa\u0107 z wolno\u015bci, czujemy w\u0142asny potencja\u0142 i wiemy, \u017ce na wiele nas sta\u0107, ale nie mamy nadziei na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, widzimy przed sob\u0105 pustk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Newsha nie uprawia sztuki politycznej, nie prowadzi krytyki w\u0142adzy, nie staje po \u017cadnej ze stron konfliktu, ani nie zmierza bezpo\u015brednio do zmiany rzeczywisto\u015bci. Nie reprezentuje te\u017c interes\u00f3w \u017cadnej grupy spo\u0142ecznej, chocia\u017c przy pierwszym kontakcie z jej fotografi\u0105 mo\u017cna uzna\u0107 j\u0105 za feministk\u0119 walcz\u0105c\u0105 w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim o prawa kobiet. Zamiast stawia\u0107 tezy i proponowa\u0107 rozwi\u0105zania, problematyzuje i wskazuje na wieloznaczno\u015b\u0107, a przede wszystkim skupia si\u0119 na jednostkowym pierwszoosobowym do\u015bwiadczeniu, kt\u00f3re jest bardziej z\u0142o\u017cone <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
Newsha Tavakolian, Listen (Imaginary CD Covers), 2011<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

i trudniejsze do wypowiedzenia ni\u017c uog\u00f3lniona zewn\u0119trzna perspektywa. Owszem, w swoich fotografiach cz\u0119sto przedstawia kobiety, ale czyni tak przede wszystkim dlatego, \u017ce sama jest kobiet\u0105 i jest to dla niej wyb\u00f3r najbli\u017cszy i najbardziej naturalny. Niezale\u017cnie jednak od bezpo\u015brednich intencji autorki, jej fotografie maj\u0105 potencja\u0142 wp\u0142ywania na rzeczywisto\u015b\u0107, zawieraj\u0105 w sobie zdolno\u015b\u0107 inspirowania do zmian i niew\u0105tpliwie wspieraj\u0105 prawa kobiet, poniewa\u017c czyni\u0105c je widzialnymi, zmuszaj\u0105 \u015bwiat do refleksji nad ich statusem spo\u0142ecznym. <\/p>\n\n\n\n

Newsha skupia si\u0119 przede wszystkim na samym opowiedzeniu historii. Jest t\u0105, kt\u00f3ra opowiada. Oczywi\u015bcie opowiada\u0107 trzeba umie\u0107, poniewa\u017c celem opowie\u015bci jest wyrwanie spo\u0142ecze\u0144stwa ira\u0144skiego z klaustrofobicznego konformizmu i zmuszenie go do my\u015blenia. Obraz spo\u0142ecze\u0144stwa pokazywany w mediach ira\u0144skich jest bowiem \u015bci\u015ble kontrolowany przez w\u0142adze i stanowi element innej opowie\u015bci \u2013 rz\u0105dowej propagandy. Celem jest tak\u017ce pobudzenie spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej do prze\u0142amania stereotyp\u00f3w na temat kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu. Zachodnie media, je\u015bli ju\u017c maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 fotografowania Iranu, skupiaj\u0105 si\u0119 najch\u0119tniej na ekstremach, co w efekcie daje obraz tak\u017ce nieadekwatny i wypaczony. Newsha chce pokaza\u0107 Iran \u201eprawdziwy\u201d, Iran z wewn\u0119trznej perspektywy, taki, jakim sama go widzi i jaki jawi si\u0119 samym jego mieszka\u0144com, daleki od religijnych fanatyzm\u00f3w, nieustannych nadu\u017cy\u0107 w\u0142adzy, czy te\u017c, z drugiej strony, fascynacji Zachodem, kt\u00f3rego symbolem jest lalka Barbie i Coca Cola. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Newsha Tavakolian, Iran, 2015<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Newsha ju\u017c od kilku lat prezentuje swoje fotografie i instalacje multimedialne w wa\u017cnych galeriach i muzeach sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej na ca\u0142ym \u015bwiecie (Londyn, Wiede\u0144, Dubaj, Rzym, Nowy Jork, Turyn, Moskwa, Pary\u017c, Amsterdam, Florencja, Oslo, Berlin, Los Angeles\u2026). Jest nagradzana za to, \u017ce daje \u015bwiadectwo z\u0142o\u017cono\u015bci i wieloznaczno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego Iranu, za udane po\u0142\u0105czenie fotografii prasowej i sztuk wizualnych, za oddanie g\u0142osu kobietom i wspieranie m\u0142odych fotografik\u00f3w, za wspieranie wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkich oraz tworzenie mi\u0119dzykulturowego porozumienia i wsp\u00f3\u0142czucia. Tak uzasadniono przyznanie jej presti\u017cowej nagrody fundacji Ksi\u0119cia Clausa w 2015 roku. <\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj mo\u017cemy zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z fotografi\u0105 Newshy Tavakolian w \u0141odzi. Kuratorka wystawy Peggy Sue Amison w porozumieniu z artystk\u0105, specjalnie dla Atlasa Sztuki, dokona\u0142a wyboru z cykli: A Thousand Words for a Picture I Never Took, Blank Pages of an Iranian Photo Album, Iraq War, Iran, Listen oraz Ocalan’s Angels. Wyb\u00f3r ten, obejmuj\u0105cy cykle o r\u00f3\u017cnej tematyce i z r\u00f3\u017cnych lat, pozwoli Pa\u0144stwu pozna\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zainteresowa\u0144 artystki i szczeg\u00f3lny charakter jej fotografii.      <\/p>\n\n\n\n

*\u0141ukasz Musielak, krytyk sztuki, filozof. Doktoryzowa\u0142 si\u0119 na podstawie pracy po\u015bwi\u0119conej Zygmuntowi Baumanowi. Wsp\u00f3\u0142pracuje z magazynem sztuki \u201eSzum\u201d. Wszystkie teksty autora dost\u0119pne na stronie: lukaszmusielak.blogspot.com.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0141ukasz Musielak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[112],"class_list":["post-8992","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-newsha_tavakolian"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8992"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9019,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992\/revisions\/9019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}