{"id":8028,"date":"2007-09-07T16:42:00","date_gmt":"2007-09-07T16:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=8028"},"modified":"2022-04-04T10:53:25","modified_gmt":"2022-04-04T10:53:25","slug":"sposob-myslenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/sposob-myslenia\/","title":{"rendered":"Spos\u00f3b my\u015blenia"},"content":{"rendered":"\n

Justyna Kowalska: <\/em><\/strong>Co oznaczaj\u0105 dla Ciebie s\u0142owa piosenki przywo\u0142anej w tytule wystawy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rafa\u0142 Jakubowicz:<\/strong> W\u0142a\u015bciwie nic. Tytu\u0142 wystawy jest do\u015b\u0107 abstrakcyjny. \u201eTi tabu dibu daj\u201d nuci\u0142 kiedy\u015b, w ironicznym kontek\u015bcie, przyjaciel, Miko\u0142aj. Jest to refren spro\u015bnej piosenki disco polo zespo\u0142u Boys. Przeb\u00f3j pod tytu\u0142em Biba<\/em> [\u015bmiech]. Pomieszczenia ekspozycyjne Atlasa Sztuki zamienione zostan\u0105, w przewrotny spos\u00f3b, w hale sportowe. W jednej z nich zrealizuj\u0119 cykl wiklinowych rze\u017ab odnosz\u0105cych si\u0119 do aerobiku, w przypadku kt\u00f3rego, jak wiadomo, muzyka odgrywa istotn\u0105 rol\u0119. Muzyki jednak nie b\u0119dzie. Ale, paradoksalnie, b\u0119dzie ona w jaki\u015b spos\u00f3b obecna poprzez tytu\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce disco-polo zestarza\u0142o si\u0119 w godny spos\u00f3b. Kiedy\u015b to by\u0142 szczyt obciachu. Teraz imprezy disco polo odbywaj\u0105 si\u0119 w modnych, elitarnych klubach. Disco polo sta\u0142o si\u0119 niemal\u017ce cool [\u015bmiech].<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Z jednej strony podejmujesz trudne, tragiczne tematy historyczne, z drugiej zaskakujesz abstrakcyjnym poczuciem humoru. Sk\u0105d tak skrajnie odmienne tematy w Twojej tw\u00f3rczo\u015bci?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Nie potrafi\u0119 tego przekonuj\u0105co wyt\u0142umaczy\u0107. Nie mam \u017cadnego programu pracy, nie realizuj\u0119 jakiej\u015b okre\u015blonej strategii artystycznej, w kt\u00f3rej ka\u017cdy kolejny krok by\u0142by zaplanowany i mo\u017cna by go sensownie obja\u015bni\u0107. Poruszam si\u0119 raczej intuicyjnie. Po prostu odnosz\u0119 do tego, co z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w zwraca moj\u0105 uwag\u0119. Jest te\u017c mo\u017ce inna jeszcze przyczyna. Realizuj\u0105c prace, kt\u00f3re dotykaj\u0105 trudnych temat\u00f3w, zu\u017cywa si\u0119 wiele energii. Jest to spora presja i obci\u0105\u017cenie psychiczne. Czasami trzeba wi\u0119c odreagowa\u0107, pracuj\u0105c nad lekkim projektem. Staram si\u0119 jednak, by nawet te l\u017cejsze realizacje nie by\u0142y puste. Cho\u0107 w sali ekspozycyjnej jest niekiedy prawie pusto [\u015bmiech].<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Dlaczego podejmujesz temat historii?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Podejmuj\u0119 r\u00f3\u017cne tematy, nie tylko historii. Ale etykietowanie jest \u2013 zdaj\u0119 sobie z tego spraw\u0119 \u2013 nieuniknione. Zawsze istnieje niebezpiecze\u0144stwo zaszufladkowania. Po dw\u00f3ch realizacjach odbiorcom wydaje si\u0119, \u017ce ju\u017c wiedz\u0105, czego si\u0119 spodziewa\u0107 na kolejnej wystawie danego autora. Czasami to si\u0119 potwierdza, czasami nie. Je\u015bli nie \u2013 w\u00f3wczas \u0142atwo mo\u017cna postawi\u0107 zarzut niekonsekwencji [\u015bmiech]. Kiedy\u015b, przy okazji wystaw Mittel Wei\u00df<\/em> w Galerii Foksal i stoosiemdziesi\u0105t i co\u015b<\/em> w Galerii Okna w Zamku Ujazdowskim, us\u0142ysza\u0142em od pewnej dziewczyny z telewizji, \u017ce jest zaskoczona, znaj\u0105c moje wcze\u015bniejsze prace, m.in. Arbeitsdisziplin<\/em>, Seuchensperrgebiet<\/em> i P\u0142ywalni\u0119<\/em>, bo zrealizowa\u0142em zabawny projekt, kt\u00f3ry jest rodzajem \u017cartu, niezobowi\u0105zuj\u0105cej gry z odbiorc\u0105. Wa\u017cne, \u017ceby nie sta\u0107 si\u0119 zak\u0142adnikiem w\u0142asnej postawy, \u017ceby nie doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej ju\u017c niemo\u017cliwe stanie si\u0119 wykonanie jakiegokolwiek swobodnego i spontanicznego ruchu. Staram si\u0119 umkn\u0105\u0107 \u0142atwej klasyfikacji. Etykieta zawsze jest obci\u0105\u017ceniem. A z perspektywy odbiorcy \u2013 drog\u0105 na skr\u00f3ty do \u0142atwej i powierzchownej interpretacji. To niew\u0105tpliwie jest problem, du\u017cy problem. Dlaczego si\u0119gam do historii? Interesuj\u0105 mnie miejsca z pozoru zwyczajne, neutralne, kt\u00f3re nagle, niespodziewanie, ujawniaj\u0105 \u0142a\u0144cuch niepokoj\u0105cych skojarze\u0144, przywo\u0142uj\u0105c cienie przesz\u0142o\u015bci. Miejsca, w kt\u00f3rych tkwi\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju napi\u0119cia, kt\u00f3re mo\u017cna \u2013 za pomoc\u0105 prostego, zdecydowanego gestu, zmieniaj\u0105cego dotychczasow\u0105 optyk\u0119 \u2013 wydoby\u0107 i ukaza\u0107. Przeje\u017cd\u017caj\u0105c obok fabryki Volkswagena w podpozna\u0144skim Antoninku, zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na zwie\u0144czenie p\u0142otu \u2013 drut kolczasty. Postanowi\u0142em zrobi\u0107 zdj\u0119cie i nagra\u0107 film. Przeje\u017cd\u017caj\u0105c obok budynku dawnej pozna\u0144skiej synagogi przy ulicy Wronieckiej, kt\u00f3ra funkcjonuje do dzi\u015b jako p\u0142ywalnia miejska, postanowi\u0142em wy\u015bwietli\u0107 na fasadzie budynku s\u0142owo \u201ep\u0142ywalnia\u201d w j\u0119zyku hebrajskim, tu\u017c nad polskim napisem \u201ep\u0142ywalnia miejska\u201d, a tak\u017ce nagra\u0107 film dokumentuj\u0105cy charakter wn\u0119trza. Warto doda\u0107, \u017ce s\u0105 to miejsca, kt\u00f3re widz\u0119 niemal\u017ce codziennie z okna autobusu czy tramwaju. Nie wymy\u015bla\u0142em tych prac. S\u0105 to niejako moje reakcje-odpowiedzi, w formie wizualnej, na zastane sytuacje. Rodzaj interwencji. Gdy dostrzegam napi\u0119cie, gdy co\u015b mnie niepokoi \u2013 pragn\u0119 si\u0119 tym spostrze\u017ceniem czy niepokojem podzieli\u0107 z widzem. Szukam w\u00f3wczas najbardziej odpowiedniej, przekonuj\u0105cej, no\u015bnej formy. Niezb\u0119dne jest przy tym pewnego rodzaju wyczulenie, wra\u017cliwo\u015b\u0107 i przede wszystkim czujno\u015b\u0107. Nie eksploatuj\u0119 w swych pracach miejsc naznaczonych pami\u0119ci\u0105 Zag\u0142ady. By\u0142em kilka razy, samotnie, w Auschwitz-Birkenau. Ale nie zrobi\u0142em tam \u017cadnych zdj\u0119\u0107. Wydawa\u0142o mi si\u0119 to niew\u0142a\u015bciwe i niestosowne, cho\u0107 prawie wszyscy dooko\u0142a fotografowali. Mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce robienie zdj\u0119\u0107 jest naruszeniem spokoju i powagi tego miejsca. Prze\u0142ama\u0142em si\u0119 i zrobi\u0142em kilka zdj\u0119\u0107 dopiero gdy pojecha\u0142em tam ostatnio razem z Haimem Maorem, artyst\u0105 z Izraela, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c fotografowa\u0142. Nie trzeba jecha\u0107 do Auschwitz \u2013 \u015blady Zag\u0142ady mo\u017cna odnale\u017a\u0107 wsz\u0119dzie, r\u00f3wnie\u017c w tzw. \u201enaszym\u201d, z pozoru bezpiecznym \u015bwiecie. Rzeczywisto\u015b\u0107 naznaczona jest, czy raczej napi\u0119tnowana, traum\u0105 przesz\u0142o\u015bci. Wystarczy niewielkie poruszenie, \u017ceby wydoby\u0107 to, co pozostawa\u0142o dot\u0105d ukryte pod powierzchni\u0105 \u201enormalno\u015bci\u201d. Nie chodzi tylko o przestrze\u0144 dooko\u0142a. Klisze s\u0105 w nas. Mamy je wdrukowane. Nosimy je w sobie i poprzez nie postrzegamy rzeczywisto\u015b\u0107, cz\u0119sto nie zdaj\u0105c sobie nawet z tego sprawy. Bo dlaczego nowoczesna fabryka Volkswagena, duma poznaniak\u00f3w, tak jednoznacznie kojarzy si\u0119 z Auschwitz? Dlaczego ogl\u0105daj\u0105c film P\u0142ywalnia<\/em>, na kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 prysznice, my\u015blimy o koszmarze kom\u00f3r gazowych? Przecie\u017c to tylko zwyk\u0142e prysznice. Te wizualne skojarzenia s\u0105 w naszych umys\u0142ach i na zawsze tam pozostan\u0105. Jeste\u015bmy nimi obci\u0105\u017ceni. Nie czuj\u0119 si\u0119 artyst\u0105 historii. Co wi\u0119cej, broni\u0119 si\u0119 przed tak\u0105 prost\u0105 etykiet\u0105. Niemniej temat historii ci\u0105gle wraca. \u017byj\u0119 przecie\u017c w kraju, gdzie pozornie neutralne miejsca przechowuj\u0105 tragiczne \u015blady, w kraju, w kt\u00f3rym fatalne skojarzenia s\u0105 nieuchronne. Kilka lat temu b\u0119d\u0105c na terenie warszawskiego getta, zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na piaskownic\u0119 w pobli\u017cu ulicy Mi\u0142ej. Zrobi\u0142em w\u00f3wczas zdj\u0119cie. Piaskownica by\u0142a strasznie zaniedbana i pusta \u2013 wok\u00f3\u0142 nie by\u0142o \u017cadnych dzieci. Szare bloki i dojmuj\u0105ca cisza. Gdy Krystyna Piotrowska zaprosi\u0142a mnie do wystawy Ulica Pr\u00f3\u017cna 2006<\/em> postanowi\u0142em t\u0119 piaskownic\u0119 raz jeszcze odnale\u017a\u0107, po d\u0142ugim czasie. Poszed\u0142em w to samo miejsce i zasta\u0142em klomb. To znaczy piaskownica zosta\u0142a zamieniona w poro\u015bni\u0119ty zielskiem ogr\u00f3dek, bardzo zaniedbany, kt\u00f3ry wygl\u0105da jak zapomniany gr\u00f3b. Najwidoczniej piaskownica nie by\u0142a ju\u017c tam w og\u00f3le potrzebna. Nagra\u0142em film. Prawie statyczny obraz. Niemal\u017ce jak fotografia. Czasami tylko porusza si\u0119 ga\u0142\u0105\u017a pobliskiego drzewa, li\u015b\u0107 albo \u017ad\u017ab\u0142o trawy, kto\u015b przechodzi, a raczej przemyka. Zestawi\u0142em ten film z przejmuj\u0105cym cytatem z dziennika Janusza Korczaka: \u201eJe\u015bli nie wierzysz w dusz\u0119, musisz przecie\u017c uzna\u0107, \u017ce cia\u0142o twoje \u017cy\u0107 b\u0119dzie jako trawa zielona, jako ob\u0142ok. Jeste\u015b przecie\u017c wod\u0105 i prochem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Czy zauwa\u017casz zwi\u0119kszone zainteresowanie tematyk\u0105 Holocaustu w polskiej sztuce w ostatnich latach? Czym mo\u017cna to t\u0142umaczy\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Ostatnio chyba rzeczywi\u015bcie wi\u0119cej i bardziej otwarcie m\u00f3wi si\u0119 w mediach o Zag\u0142adzie. Kluczowa okaza\u0142a si\u0119 dyskusja, kt\u00f3ra toczy\u0142a si\u0119 w Polsce wok\u00f3\u0142 Jedwabnego. Prze\u0142amanie milczenia. By\u0142a to szansa, \u017ceby odwa\u017cnie spojrze\u0107 wstecz, tak\u017ce we wstydliwe karty historii. W spo\u0142ecze\u0144stwie jednak, mam wra\u017cenie, nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. Ka\u017cde pokolenie we w\u0142asny spos\u00f3b musi si\u0119 zmierzy\u0107 z mrokami przesz\u0142o\u015bci. Jest tylko jedna praca, kt\u00f3r\u0105 znam, dotycz\u0105ca Jedwabnego, autorstwa Zofii Lipeckiej. Czy w ostatnich latach w polskiej sztuce obserwujemy zwi\u0119kszone zainteresowanie tematyk\u0105 Holocaustu? Trudno powiedzie\u0107. S\u0105 realizacje Ba\u0142ki, Libery, \u017bmijewskiego, Janickiej. To du\u017co czy ma\u0142o? W 1995 roku Anda Rottenberg zrealizowa\u0142a wa\u017cn\u0105 i g\u0142o\u015bn\u0105 wystaw\u0119 w Zach\u0119cie, Gdzie jest brat Tw\u00f3j, Abel?<\/em>. Dopiero dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w 2005 roku, odby\u0142a si\u0119 pierwsza edycja wspomnianej ju\u017c wystawy Krystyny Piotrowskiej Ulica Pr\u00f3\u017cna<\/em> \u2013 jedynej chyba w ostatnim czasie powa\u017cnej wystawy dotycz\u0105cej Zag\u0142ady. We wrze\u015bniu odb\u0119dzie si\u0119 kolejna, trzecia ju\u017c i ostatnia jej edycja. Z jednej strony zaobserwowa\u0107 mo\u017cemy swoiste otwarcie, ale z drugiej w przestrzeni publicznej ci\u0105gle, niestety, s\u0142yszymy kuriozalne g\u0142osy, rozmaite aluzje. Na pocz\u0105tku 2006 roku w Centrum \u017bydowskim, w O\u015bwi\u0119cimiu pokazywa\u0142em P\u0142ywalni\u0119<\/em>. Wystawa ta zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z zamieszaniem wok\u00f3\u0142 kuriozalnego \u201epomys\u0142u\u201d pozna\u0144skiego pos\u0142a do Parlamentu Europejskiego z ramienia PiS, Marcina Libickiego, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 odkupienie pozna\u0144skiej synagogi od gminy \u017cydowskiej i jej … wyburzenie, po to by w ten spos\u00f3b \u201eostatecznie rozwi\u0105za\u0107\u201d, jak to trafnie okre\u015bli\u0142a Iza Kowalczyk,  problem pozna\u0144skiej \u201ep\u0142ywalni\u201d. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce czasy burzenia synagog mamy ju\u017c za sob\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie do ko\u0144ca. Propozycja Libickiego by\u0142a przera\u017caj\u0105ca, haniebna i \u017cenuj\u0105ca. Warto przypomnie\u0107, \u017ce wcze\u015bniej, w marcu 2001, ten sam Marcin Libicki udzieli\u0142 osobistego por\u0119czenia oskar\u017conemu i skazanemu za udzia\u0142 w zbrodniach ludob\u00f3jstwa na ludno\u015bci \u017cydowskiej w Che\u0142mnie nad Nerem, Henrykowi Mani, a w 2005 roku z\u0142o\u017cy\u0142 doniesienie do prokuratury przeciw stronom internetowym Muzeum Tolerancji Centrum Szymona Wiesenthala (\u015bledztwo zosta\u0142o w\u00f3wczas oczywi\u015bcie umorzone). To pokazuje pewien kontekst. Co ciekawe, Libicki jest z wykszta\u0142cenia historykiem sztuki. Trudno w og\u00f3le uwierzy\u0107, \u017ce z \u201epomys\u0142em\u201d wyburzenia synagogi m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 kto\u015b, kto chocia\u017cby otar\u0142 si\u0119 o histori\u0119 sztuki. Nikczemna retoryka, kt\u00f3r\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 Libicki w swym artykule, sprzeczna jest z elementarn\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105, jak\u0105 winien wykaza\u0107 nawet nie tyle historyk sztuki, co po prostu wykszta\u0142cony cz\u0142owiek. Propozycja zosta\u0142a sformu\u0142owana przez przedstawiciela PiS, a wi\u0119c reprezentanta partii sprawuj\u0105cej w\u0142adz\u0119. Na podobne wyst\u0105pienia nie mo\u017ce by\u0107 spo\u0142ecznego przyzwolenia. S\u0105 one po prostu niedopuszczalne. Kto\u015b, kto wypowiada si\u0119 w taki spos\u00f3b kompromituje si\u0119 jako polityk. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce to koniec jego publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Tymczasem Libicki nadal wyst\u0119puje tu i \u00f3wdzie, wypowiadaj\u0105c si\u0119 jako osoba kompetentna m.in. od spraw kultury [\u015bmiech]. Jest to mo\u017cliwe chyba tylko w Polsce, gdzie ci\u0105gle obowi\u0105zuj\u0105 inne, specjalne standardy, gdzie stawia si\u0119 pomnik Dmowskiego\u2026 Ostatnio s\u0142ysza\u0142em jednak, \u017ce sprawa pozna\u0144skiej p\u0142ywalni ma znale\u017a\u0107 w ko\u0144cu pozytywny fina\u0142.<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Czy mi\u0119dzy tematami przeplataj\u0105cymi si\u0119 w Twojej tw\u00f3rczo\u015bci istnieje jaka\u015b ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Te wszystkie, niekiedy pozornie bardzo odleg\u0142e prace, \u0142\u0105czy chyba specyficzny spos\u00f3b my\u015blenia. C\u00f3\u017c, w ko\u0144cu to ja jestem przecie\u017c autorem [\u015bmiech].<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Jakie znaczenie dla Twoich prac ma kontekst wystawienniczy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Zasadnicze. Zawsze staram si\u0119 podejmowa\u0107 dialog z kontekstem wystawy, w kt\u00f3rej uczestnicz\u0119. Kontekst ma r\u00f3wnie\u017c znaczenie w przypadku wystaw zbiorowych. Przes\u0142anie pracy mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107, mo\u017ce by\u0107 ona inaczej odczytywana w zale\u017cno\u015bci od problemu stawianego przez kuratora. Najbardziej widoczne jest to w przypadku Arbeitsdisziplin<\/em>, pracy kt\u00f3ra du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Chcia\u0142am Ci\u0119 zapyta\u0107 o zwi\u0105zki z Galeri\u0105 Foksal, czy ten model sztuki jest Ci bliski? Czy Twoja sztuka wyrasta z tych korzeni? Twoje wystawy odnosi\u0142y si\u0119 do historii tego miejsca.<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Trudno powiedzie\u0107, \u017ce moja sztuka wyrasta z korzeni Galerii Foksal, nie popadaj\u0105c w niepotrzebny patos. Historia Galerii Foksal, kt\u00f3ra obchodzi\u0142a niedawno jubileusz czterdziestolecia istnienia, jest przecie\u017c tak bogata, \u017ce nie wiadomo jakie to s\u0105 korzenie. Wystawia\u0142o tam wielu r\u00f3\u017cnych artyst\u00f3w i wszyscy oni maj\u0105 sw\u00f3j udzia\u0142 w historii tego miejsca. Mo\u017ce po prostu powinien to oceni\u0107 kto\u015b inny. Kto\u015b, kto ma konieczny dystans, i dlatego mo\u017ce by\u0107 bardziej obiektywny. Czy powiedzenie, \u017ce tworz\u0119 w duchu na przyk\u0142ad Kantora czy Sta\u017cewskiego nie by\u0142oby pretensjonaln\u0105 uzurpacj\u0105? Robi\u0119 to, co robi\u0119. Na og\u00f3\u0142 nie ma to zwi\u0105zku z Galeri\u0105 Foksal, chyba \u017ce akurat jest to praca nad wystaw\u0105 dla tej galerii. Nie my\u015bl\u0119 o tym, \u017ceby kolejna moja realizacja wyrasta\u0142a z korzeni Foksal. Po prostu pracuj\u0119 w\u0142asnym rytmem, i to wszystko. Histori\u0119 Galerii Foksal poznawa\u0142em jako histori\u0119 miejsca wa\u017cnego dla Tadeusza Kantora, kt\u00f3rym si\u0119 interesowa\u0142em. Natomiast pierwsz\u0105 wystaw\u0105, kt\u00f3r\u0105 widzia\u0142em w Foksal by\u0142a wystawa Miros\u0142awa Ba\u0142ki, sza<\/em>. Pami\u0119tam, \u017ce to by\u0142 Popielec 17 lutego 1999 roku. Topniej\u0105cy, brudny \u015bnieg, a przed wej\u015bciem pokaz ognia. Wewn\u0105trz \u0142a\u0144cuch z gazetowych nekrolog\u00f3w. By\u0142a to chyba jedna z najlepszych wystaw, jakie w og\u00f3le w \u017cyciu widzia\u0142em. Cicha, a jednocze\u015bnie pe\u0142na znacze\u0144. Wywar\u0142a na mnie wr\u0119cz wstrz\u0105saj\u0105ce wra\u017cenie. Dystans z Poznania do Warszawy okazuje si\u0119 jednak barier\u0105, istotn\u0105 przeszkod\u0105 [\u015bmiech]. Pami\u0119tam, \u017ce na wernisa\u017cu wystawy sza<\/em> zobaczy\u0142em Edwarda Krasi\u0144skiego, kt\u00f3rego sztuk\u0105 w\u00f3wczas r\u00f3wnie\u017c si\u0119 interesowa\u0142em. Wcze\u015bniej w pozna\u0144skiej ASP pozna\u0142em Jaromira Jedli\u0144skiego, kt\u00f3ry obdarzy\u0142 mnie przyja\u017ani\u0105. On prowadzi\u0142 zaj\u0119cia, a ja by\u0142em w\u00f3wczas studentem. Zaj\u0119cia Jedli\u0144skiego by\u0142y lekcj\u0105 powa\u017cnego my\u015blenia o sztuce. Pokazywa\u0142y, co to znaczy odpowiedzialno\u015b\u0107 za podejmowane wybory. Wywar\u0142y ogromny wp\u0142yw na moje zainteresowania. Kontakt z Jaromirem by\u0142 inny ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 sztampowych relacji wewn\u0105trz uczelni \u2013 czu\u0142em, \u017ce naprawd\u0119 obchodz\u0105 go teksty, kt\u00f3re przynosz\u0119 na zaj\u0119cia, \u017ce nie jest to tylko konieczna, instytucjonalna formalno\u015b\u0107. Czu\u0142o si\u0119, \u017ce chodzi tu o co\u015b wi\u0119cej \u2013 o sztuk\u0119. Wtedy w\u0142a\u015bnie zacz\u0105\u0142em pisa\u0107. Potem przez Jaromira pozna\u0142em Wies\u0142awa Borowskiego, kt\u00f3ry w pewnym momencie zaproponowa\u0142 mi wystaw\u0119. I tak Galeria Foksal sta\u0142a si\u0119 miejscem wa\u017cnym r\u00f3wnie\u017c dla mnie. Dzieje galerii znam oczywi\u015bcie tylko z historii, z opowiada\u0144 i relacji. Istotna by\u0142a lektura ksi\u0105\u017cki \u201eTadeusz Kantor. Z Archiwum Galerii Foksal\u201d. W Foksal zrealizowa\u0142em dwie wystawy. W 2004 roku wystaw\u0119 Forma<\/em> i w 2005 roku Mittel Wei\u00df<\/em>. Forma<\/em> podejmowa\u0142a dialog z malarstwem Sta\u017cewskiego, z geometri\u0105, konstruktywizmem. By\u0142y to obrazy odnosz\u0105ce si\u0119 do pude\u0142ek lek\u00f3w. Przemalowane podzia\u0142y geometryczne, pozbawione nazw. Przywo\u0142ane zosta\u0142y r\u00f3\u017cne grupy lek\u00f3w; przeciwb\u00f3lowe, przeciwgor\u0105czkowe, antydepresyjne, przeciwgrypowe, antybiotyki, leki nasercowe, nasenne, na cukrzyc\u0119, a tak\u017ce witaminy. W korytarzu prezentowany by\u0142 film przedstawiaj\u0105cy dwie tabletki wapna musuj\u0105cego, rozpuszczaj\u0105cego si\u0119 w szklance wody. Ka\u017cdy widz otrzyma\u0142 pude\u0142ko wapna, \u201ecalcium pantothenicum\u201d. Forma<\/em> to wystawa o wp\u0142ywie przemys\u0142u farmaceutycznego na nasze \u017cycie, o swoistym przymusie \u201ebycia w formie\u201d, jak si\u0119 potocznie m\u00f3wi. A wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c aspekt korporacyjny, cho\u0107 mo\u017ce bardziej subtelny i zakamuflowany ni\u017c w przypadku Arbeitsdisziplin<\/em> [\u015bmiech]. Konstruktywizm odrzuca\u0142 s\u0142abo\u015bci. Forma<\/em> natomiast, cho\u0107 kolorowa, dotyczy\u0142a krucho\u015bci cia\u0142a. Wystawa Mittel Wei\u00df<\/em> to z kolei wn\u0119trze ekspozycyjne wytapetowane bia\u0142\u0105 raufaz\u0105, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u201eMittel Wei\u00df\u201d. Galeria zmieni\u0142a si\u0119 tym samym \u2013 jak kiedy\u015b, pami\u0119tam, napisa\u0142a\u015b \u2013 z white cube w Mittel Wei\u00df Cube<\/em>. [\u015bmiech]. Wystawa dotyczy\u0142a umowno\u015bci narracji konceptualnej. Jako kontekst mo\u017cna przywo\u0142a\u0107 sztuk\u0119 Andrzeja Szewczyka, kt\u00f3rego mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie pozna\u0107 kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105. My\u015bl\u0119 o jego malowaniu z u\u017cyciem wa\u0142k\u00f3w malarzy pokojowych (\u201emalarstwo obrazu ujednolicone z malarstwem \u015bciany\u201d). Wa\u017cny jest tak\u017ce niebieski pasek scotch blue Edwarda Krasi\u0144skiego, kt\u00f3ry by\u0142 r\u00f3wnie\u017c przyklejany do \u015bcian. I oczywi\u015bcie manifesty teoretyczne formu\u0142owane w \u015brodowisku Galerii Foksal. Gdybym mia\u0142 jednym s\u0142owem opisa\u0107 do\u015bwiadczenie wsp\u00f3\u0142pracy z Foksal, by\u0142oby to s\u0142owo: skupienie.<\/p>\n\n\n\n

J. K.: <\/em><\/strong>Twoja sztuka jest krytyczna w sensie politycznym, antykorporacyjnym, historycznym. Czy zak\u0142adasz jej wymierne oddzia\u0142ywanie na widza, realny spo\u0142eczny skutek?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R. J.:<\/strong> Tak. Musz\u0119 wierzy\u0107 w spo\u0142eczne oddzia\u0142ywanie sztuki, cho\u0107 wiara ta jest mo\u017ce nieco naiwna, z czego czasami zdaj\u0119 sobie spraw\u0119. Ale bez niej nie by\u0142oby sensu w og\u00f3le ni\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107. Sztuka, cho\u0107 wydaje si\u0119 bezsilna, ma w\u0142adz\u0119 w porz\u0105dku symbolicznym. I mo\u017ce z niej korzysta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

z Rafa\u0142em Jakubowiczem rozmawia Justyna Kowalska<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[101],"class_list":["post-8028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-rafal_jakubowicz"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8029,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028\/revisions\/8029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}