{"id":7328,"date":"2006-05-15T11:37:00","date_gmt":"2006-05-15T11:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=7328"},"modified":"2022-10-07T14:35:06","modified_gmt":"2022-10-07T14:35:06","slug":"wywiad-z-lechem-majewskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wywiad-z-lechem-majewskim\/","title":{"rendered":"Z Lechem Majewskim"},"content":{"rendered":"\n

Krzysztof Cicho\u0144:<\/em><\/strong> Powa\u017cna sprawa \u2013 Krew…<\/em><\/p>\n\n\n\n

Lech Majewski:<\/strong> A w dodatku Poety… Jak zacznie si\u0119 grzeba\u0107 w g\u0142\u0105b, to takie rzeczy wy\u0142a\u017c\u0105…<\/p>\n\n\n\n

K. C.: <\/em><\/strong> Mia\u0142 Pan jaki\u015b pierwotny zapis, scenariusz  Krwi Poety?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Bardzo lakoniczny… rodzaj poematu. Zainspirowa\u0142 mnie kurator MoMA, Laurence Kardish, kt\u00f3ry jest fascynatem kilku moich wcze\u015bniejszych prac, przede wszystkim Pokoju Saren<\/em>, kt\u00f3ry zakupi\u0142. Poniewa\u017c chcia\u0142 mi zrobi\u0107 retrospektyw\u0119, troch\u0119 si\u0119 obrazi\u0142, \u017ce Anglicy zrobili mi j\u0105 pierwsi w zesz\u0142ym roku w czterech miejscach: Whitechapel Art Gallery wystawi\u0142o Wypadek<\/em> i Pok\u00f3j Saren<\/em>, w Riverside Studio \u2013 tam gdzie zwykle wystawia\u0142 Kantor, pokazali moje wczesne prace, w London Film Academy prowadzi\u0142em master class<\/em> z Ogrodu rozkoszy<\/em> i jeszcze pokazy w Curzon Cinemas. Mia\u0142em te\u017c w ubieg\u0142ym roku retrospektyw\u0119 w Buenos Aires.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lech Majewski, Krew Poety<\/em>, 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> A w Polsce?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>… nic. Poza jedn\u0105 wystaw\u0105 Wypadku<\/em> w BWA w Katowicach, nic. Jeszcze Roman Gutek pokaza\u0142 w Cieszynie Pok\u00f3j Saren<\/em> na p\u0119tli, codziennie, w mieszkaniu, w kt\u00f3rym ros\u0142a trawa.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Wygl\u0105da na to, \u017ce  Polacy nie g\u0119si i sw\u00f3j gust maj\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Uk\u0142ad si\u0142 w mojej ojczy\u017anie jest bardzo specyficzny. Telewizja pokaza\u0142a Pok\u00f3ju Saren <\/em>na festiwalu w Gdyni, na kt\u00f3rym nie by\u0142em, bo r\u00f3wnocze\u015bnie pokazywa\u0142em go w Montrealu. Kto\u015b mi przys\u0142a\u0142 czasopismo, chyba Film<\/em>, z rankingiem krytyk\u00f3w z tego festiwalu. Pok\u00f3j saren<\/em> by\u0142 na przedostatnim miejscu. <\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Wi\u0119c inspiracja przysz\u0142a ze strony muzeum?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Wed\u0142ug Kardisha, podobnie jak Matthew Barney, robi\u0119 rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cna nazwa\u0107 wideoartem kunsztownym. Filmy nie dla kin, a do muzeum, nadaj\u0105ce si\u0119 do kontemplacji. Zapyta\u0142 mnie: czy nie masz obraz\u00f3w, kt\u00f3re mogliby\u015bmy pokaza\u0107 po raz pierwszy, niezrealizowanych. Odpar\u0142em: mam pe\u0142no, tylko nie mam co z nimi zrobi\u0107. Pytanie w spos\u00f3b niemal cudowny, uruchomi\u0142o realizacj\u0119 Krwi Poety<\/em>. Rozmow\u0119 odbyli\u015bmy w lutym zesz\u0142ego roku, w lipcu pisa\u0142em ju\u017c poemat, a 3 pa\u017adziernika odby\u0142y si\u0119 pierwsze zdj\u0119cia. Pomogli mi m\u0142odzi ludzie ze szko\u0142y filmowej oraz kilka firm, takich jak: Supra, Opus czy ATLAS Sztuki. Pieni\u0119dzy nie by\u0142o, ani grosza, ale powoli zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107. Jak to powiedzia\u0142 Nietsche: \u015bwiat kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 idei. Jak si\u0119 ju\u017c ide\u0119 uruchomi, to zaczyna poci\u0105ga\u0107 jak wir, nawet i fundusze. Oczywi\u015bcie presti\u017c MoMA zrobi\u0142 swoje. Gdyby nie on, pewnie projekt mia\u0142by ci\u0119\u017csze \u017cycie, ale nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby nie m\u00f3g\u0142 powsta\u0107. Zawdzi\u0119czam Kardish`owi inspiracj\u0119, to, \u017ce \u201epodni\u00f3s\u0142 zasuw\u0119 i wezbrane wody ruszy\u0142y\u201d. Kot\u0142owa\u0142o si\u0119 we mnie: wizje, obrazy, kt\u00f3rych nie mog\u0142em nigdzie przemyci\u0107. Moje my\u015blenie zaczyna si\u0119 od obsesyjnych wizji, zwi\u0105zanych z archetypiczn\u0105, mityczn\u0105 sytuacj\u0105. Gdy przygotowywa\u0142em w Heilbronn wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 oper\u0119 Boba Wilsona, Toma Waitsa i Williama Burroughsa The Black Rider<\/em> dosta\u0142em libretto, przeczyta\u0142em i nic mi si\u0119 w nim nie podoba\u0142o, dop\u00f3ki nagle nie pojawi\u0142a si\u0119 wizja: lasu i grupy chorych w bia\u0142ych pid\u017camach, s\u0105 na czyim\u015b \u015blubie, zaczyna pada\u0107, ta\u0144cz\u0105. Deszcz rozmi\u0119kcza ziemi\u0119, a oni z uporem ta\u0144cz\u0105 w b\u0142ocie. Z przytupem, jak u Waitsa. B\u0142oto obryzguje ich, ochlapuje bia\u0142e fraki i suknie balowe, si\u0119ga im do szyi. I ta wizja zacz\u0119\u0142a mnie m\u0119czy\u0107. Razem z Januszem Kapust\u0105 tak zbudowali\u015bmy scenografi\u0119, \u017ceby umo\u017cliwi\u0142a realizacj\u0119 tej wizji \u2013 jak m\u00f3wi Janusz \u2013 jak si\u0119 co\u015b dobrze wymy\u015bli, to tak promieniuje i pulsuje, \u017ce ustawia wszystko inne…<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Jest  jednak jaka\u015b grawitacja\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>Tak jak w kosmosie \u2013 jest grudka wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej zaczyna wirowa\u0107 py\u0142.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Jak ju\u017c MoMA \u201epodnios\u0142a zasuw\u0119 i wody ruszy\u0142y\u201d, b\u0119dzie Pan robi\u0142 filmy tradycyjne, czy te wizje i obrazy b\u0119d\u0105 z Pana wycieka\u0142y, jak krew, z poety a\u017c do ostatecznego wycie\u0144czenia?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> To co robi\u0119 teraz, jest mi najbli\u017csze. Ja si\u0119 nigdy nie czu\u0142em profesjonalnym filmowcem, chocia\u017c mia\u0142em okres robienia komercyjnego kina. Moje filmy… trudno mi powiedzie\u0107, dla mnie s\u0105 pewnego rodzaju przygodami wewn\u0119trznymi. Widownia moich film\u00f3w jest bardzo specyficzna. To nie jest kino. Zadziwiaj\u0105ce jest dla mnie, \u017ce w og\u00f3le funkcjonuj\u0105, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 w kana\u0142ach telewizyjnych, na r\u00f3\u017cnych przegl\u0105dach, w obiegu muzealnym i galeryjnym.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> W kt\u00f3rym\u015b z wywiad\u00f3w  powiedzia\u0142 Pan, \u017ce na Biennale Weneckim utwierdzi\u0142 si\u0119 Pan w przekonaniu, \u017ce nie nale\u017cy ju\u017c malowa\u0107. Wszyscy chodz\u0105 z kamerami i zamra\u017caj\u0105 pola elektromagnetyczne przy u\u017cyciu przer\u00f3\u017cnych technik wideo…<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> To  by\u0142o dwa biennale wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Pan te\u017c zamra\u017ca…<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Powiem tak: do tego momentu zawsze mia\u0142em kaca, \u017ce opu\u015bci\u0142em malarstwo na rzecz filmu, od tego momentu widz\u0119, \u017ce by\u0142em w awangardzie (\u015bmiech). Zrobi\u0142em to nieco wcze\u015bniej ni\u017c inni koledzy malarze, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, wielu z nich chcia\u0142oby tworzy\u0107 filmy, takie filmy do kina, jak Julian Schnabel. Sam z siebie by tego nie zrobi\u0142, dopiero ze spotkania nas dw\u00f3ch powsta\u0142 re\u017cyser Schnabel z filmem o Basquiacie.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Wygl\u0105da na to, \u017ce <\/em>Krew Poety to do\u015b\u0107 istotna cezura w Pa\u0144skiej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> KrewPoety<\/em> to\u2026 jestem g\u0142\u0119boko zafascynowany tym, co robi\u0119 teraz. W nieoczekiwany dla mnie spos\u00f3b, bo dotykam czego\u015b bardzo atawistycznego. Nie wiem, czy w sobie samym, czy w obr\u0119bie tego, co jest komunikacj\u0105 mi\u0119dzy lud\u017ami. Sam nie jestem do ko\u0144ca pewien niczego, co robi\u0119, a r\u00f3wnocze\u015bnie mam takie poza\u015bwiadomo\u015bciowe odczucie, \u017ce to jest w\u0142a\u015bciwa droga, \u017ceby dotkn\u0105\u0107 rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 w og\u00f3le niedotykalne. Na poziomie archetypu z jednej strony, krwi i wi\u0119z\u00f3w rodzinnych a z drugiej strony tradycji judeochrze\u015bcija\u0144skiej w jakiej \u017cyjemy. R\u00f3wnocze\u015bnie podejrzewam, \u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie u\u017cywam s\u0142\u00f3w, ani oczywisto\u015bci, to powi\u0119kszam przez to pole znacze\u0144. Jeden z bohater\u00f3w mojej powie\u015bci Hipnotyzer<\/em> pisze list do Wittgensteina. Ja bym si\u0119 pod tym listem teraz podpisa\u0142. Wittgenstein  m\u00f3wi, \u017ce \u015bwiat odczuwamy i rozumiemy tylko i wy\u0142\u0105cznie, je\u015bli jeste\u015bmy go w stanie zwerbalizowa\u0107, a wi\u0119c element werbalizacji jest elementem \u015bwiadomego bycia w \u015bwiecie. St\u0105d si\u0119 narodzi\u0142y teorie, \u017ce \u017cyjemy w obr\u0119bie przekazu werbalnego. Ja jestem g\u0142\u0119boko prze\u015bwiadczony, \u017ce obraz jest zawsze wieloznaczny, a przez to niewerbalizowalny.  Szczeg\u00f3lnie malarstwo, stare malarstwo, by\u0142o tego \u015bwiadome. W pewien spos\u00f3b dotkn\u0105\u0142 tego Orson Welles  w Obywatelu Kane,<\/em> buduj\u0105c g\u0142\u0119binowe kompozycje, czasami znosz\u0105ce si\u0119 nawzajem. Jak Pan stanie przed Ambasadorami<\/em> Holbeina w National Gallery nie jest Pan do ko\u0144ca pewien, co obraz \u00f3w znaczy, chocia\u017c jest on bardzo realistyczny. Podobnie Bocklin. Na czym polega potworna si\u0142a jego Wyspy \u015bmierci<\/em>? Czy Giorgione i La Tempesta<\/em>. Prosty obraz, nic si\u0119 na nim nie dzieje. Rzeczka, burza, jeszcze nie leje, ale b\u0142yska si\u0119, zag\u0119szczone niebo, naga kobieta z dzieckiem i \u017co\u0142nierz-pa\u017a, nie wiadomo kto. Obraz fenomenalnie namalowany, je\u015bli chodzi o kolor, g\u0119sto\u015b\u0107 koloru. Opowiada o napi\u0119ciach, stanach pod\u015bwiadomych, kt\u00f3rych podobnie jak w Wyspie \u015bmierci<\/em> nikt nie jest w stanie zwerbalizowa\u0107. Czyli wed\u0142ug Wittgensteina te aspekty nie istniej\u0105, lub istniej\u0105 w spos\u00f3b kaleki. Wierz\u0119, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 jawi si\u0119 nam jako tajemnica. Widzimy macierz obrazu, wsp\u00f3\u0142istnienie wielu punkt\u00f3w, ale nie wszystkie z nich jeste\u015bmy w stanie zwerbalizowa\u0107. Idziemy jakim\u015b trzecim j\u0119zykiem przez \u015bwiat. Przewa\u017cnie leniwie i \u015blizgamy si\u0119 takim glissando po rozpoznawalnych, bezpiecznych torowiskach. W ten spos\u00f3b percypujemy: to jest tramwaj, to jest ta ulica, to jest sklep, kupi\u0119 p\u0142atki, mas\u0142o mam kupi\u0107, aha ju\u017c jest, czuj\u0119 ci\u0119\u017car, ju\u017c mam, nios\u0119, teraz wchodz\u0119 po schodach, teraz wyci\u0105gam klucze, ten  klucz si\u0119 zacina, musz\u0119 naoliwi\u0107. System podobny do pracy dw\u00f3ch pilot\u00f3w w samolocie. Jeden m\u00f3wi: \u015bwiat\u0142a, drugi: check! Pierwszy: lewa klapa, drugi: check! Co\u015b takiego robi nasz m\u00f3zg i to jest 95% naszego funkcjonowania. Na zasadzie bezpiecze\u0144stwa\u2026 \u015blizganie jest te\u017c pozawerbalne, jest automatyk\u0105\u2026 Natomiast co jaki\u015b czas pojawia si\u0119 dziwny element w \u017cyciu, nie m\u00f3wi\u0119 o deja vu<\/em>, a o pewnych momentach, kiedy nagle stajemy wobec bod\u017aca wizualnego, czy w og\u00f3le bod\u017aca sensualnego, kt\u00f3ry jest kompletnie poza jakimkolwiek j\u0119zykiem.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> I ten w\u0142a\u015bnie moment namalowa\u0142 Giorgione.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Tak. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lech Majewski, Krew Poety<\/em>, 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> I jest jeszcze ile\u015b podobnie zrobionych obraz\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Tak, i one \u015bwiadcz\u0105 o  ub\u00f3stwie koncepcji Wittgensteina\u2026<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Witgensttein mia\u0142 niewybaczaln\u0105 wad\u0119. Pomimo tego, \u017ce cz\u0119sto zmienia\u0142 zawody, nigdy nie by\u0142 historykiem sztuki.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> On wierzy\u0142 w j\u0119zyk. Niech Pan zauwa\u017cy, jak on zarazi\u0142 filozofi\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 tym lingwistycznym podej\u015bciem do wszystkiego\u2026<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Bardzo przepraszam, ale Pan ustala\u0142 bardzo lingwistyczne szczeg\u00f3\u0142y umowy z galeri\u0105\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Nie, to nie by\u0142o lingwistyczne\u2026<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> To by\u0142o jurydyczne.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Akurat je\u015bli chodzi o prawo, to j\u0119zyk ma sw\u00f3j sens, bo trzeba zwerbalizowa\u0107 zakres praw i obowi\u0105zk\u00f3w w spos\u00f3b zrozumia\u0142y\u2026<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Ale ten obszar si\u0119 powi\u0119ksza, coraz wi\u0119cej rzeczy chcemy ustali\u0107 na zasadzie umowy prawnej, nawet w sztuce.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Tu dotykamy bardzo istotnej rzeczy. By\u0107 mo\u017ce Wittgenstein chcia\u0142 zaw\u0119zi\u0107 byt do skomunikowania, czy zwerbalizowania. Byt zwerbalizowany jest bytem istniej\u0105cym i tylko taki jest. Pomija ca\u0142y aspekt byt\u00f3w niezwerbalizowanych, pocz\u0105wszy od animistycznego bytu, gdzie w\u0105tpi\u0119 by nast\u0119powa\u0142a jakakolwiek werbalizacja.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Zgoda. U B\u00f6cklina na <\/em>Wyspie umar\u0142ych nie pad\u0142o i  nie padnie ani jedno s\u0142owo.<\/em><\/p>\n\n\n\n

LM Tak samo KrewPoety<\/em> jest w za\u0142o\u017ceniu utworem, a poza j\u0119zykiem, cho\u0107 jednocze\u015bnie operuje j\u0119zykiem zmys\u0142\u00f3w, na pewno j\u0119zykiem d\u017awi\u0119k\u00f3w i postrzegania. I s\u0105 tam akcje  logiczne, ale po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy nimi, czy zaprzeczenia, forma oddzia\u0142ywania jest jak w ruchach Browna, w\u0142a\u015bnie dlatego cieszy mnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 symultanicznego wy\u015bwietlania wideoart\u00f3w w ATLASIE Sztuki, bo tam owe atomy, wizualne poematy, mog\u0105 uderza\u0107 o siebie jak w komorze, powoduj\u0105c ruch.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Porozmawiajmy o jednostkach, i to takich, kt\u00f3re si\u0119 Panu podobaj\u0105. Zostawmy Giorgione i prosz\u0119 wskaza\u0107 kogo\u015b z XX i XIX wieku.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Wie Pan, ja bardzo kocham Puvis de Chavannes`a, czy wspomnianego ju\u017c B\u00f6cklina. Jego Wyspa \u015bmierci<\/em> mnie fascynuje, nie tylko mnie, s\u0105 ca\u0142e stowarzyszenia, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 analiz\u0105 tajemniczo\u015bci tego obrazu. Wybudowali\u015bmy z Januszem Kapust\u0105 w Teatrze Wielkim ca\u0142y trzeci akt Carmen<\/em> jako kopi\u0119 Wyspy \u015bmier<\/em>ci. To jest obraz akurat z 1900 roku, a wcze\u015bniej … W XIX wieku sztuka zrobi\u0142a si\u0119 pornograficzna. Oczywi\u015bcie szanuj\u0119 Picassa i jego dokonania, ale jestem wrogiem pewnej podstawowej, ontologicznej filozofii, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a monstra XX wieku. Dla mnie istnieje prosta linia pomi\u0119dzy destrukcj\u0105 formy w XX wieku a \u2026 Auschwitz. <\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Wszystkim m\u00f3wi\u0119, \u017ce \u015bredniowiecze i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 to prawie to samo.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Dlaczego to samo?<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Je\u015bli spojrzymy na histori\u0119 sztuki, to w XX wieku wida\u0107 ogromn\u0105 t\u0119sknot\u0119 za tym, \u017ceby wydestylowa\u0107 to, co jest duchowe. Wystarczy spojrze\u0107 na pierwsz\u0105 awangard\u0119, Mondriana, neoplastycyzm, Malewicza, Kandinsky`ego. Fakt, \u017ce to jest uwik\u0142ane w jakie\u015b teozoficzne  historie, ale tym bardziej zbli\u017ca to do \u015bredniowiecza. Jest to pr\u00f3ba odkrycia konstrukcji \u015bwiata, czy wr\u0119cz skonstruowania go \u2013  to jest dok\u0142adnie funkcja sztuki \u015bredniowiecznej, jako  niesamodzielnego obszaru,  kt\u00f3rym odbija si\u0119 jedynie pi\u0119kno \u015bwiata  stworzonego przez Boga. Tradycja awangardowa te\u017c chcia\u0142a zajrze\u0107 pod podszewk\u0119 \u015bwiata widzialnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> To ciekawe, co Pan m\u00f3wi. Dla mnie dwudziestowieczna sztuka zrobi\u0142a wiele, \u017ceby zniszczy\u0107 w\u0142a\u015bnie duchowo\u015b\u0107 i pi\u0119kno. W\u0142a\u015bciwie id\u0105c \u015bladami Wilde`a, trzeba zapyta\u0107, co jest pierwsze: sztuka czy rzeczywisto\u015b\u0107? Czy my\u015bmy zniszczyli materi\u0119, a przez to cia\u0142o i w wyniku tego cz\u0142owiek przesta\u0142 te\u017c funkcjonowa\u0107 jako jednostka, a sta\u0142 si\u0119 mas\u0105, grup\u0105 etniczn\u0105. Coraz mniej jest jednostek. Jeszcze pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, by\u0142 Bergman, Visconti, Bu\u00f1uel, Godard, wielkie nazwiska kina…<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Oni s\u0105, nie znikn\u0119li…<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> To dla Pana s\u0105, w \u015bwiadomo\u015bci wi\u0119kszo\u015bci m\u0142odych ludzi ich nie ma. Prze\u017cy\u0142em szok, ucz\u0105c w Yale. Mia\u0142em wyk\u0142ad o Osiem i p\u00f3\u0142<\/em> najwa\u017cniejszym filmie w historii. Zobaczy\u0142em, \u017ce patrz\u0105 na mnie bardzo inteligentne twarze m\u0142odych ludzi, kt\u00f3re przybieraj\u0105 coraz dziwniejszy wyraz, wi\u0119c na wszelki wypadek, oczywi\u015bcie przepraszaj\u0105c, zapyta\u0142em, czy znaj\u0105 ten film, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce prawie nikt nie zna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lech Majewski, Krew Poety<\/em>, 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Trudno mie\u0107 o to pretensje do sztuki.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>Do kogo\u015b trzeba mie\u0107 pretensje! \u017bycie bez pretensji jest bezsensowne.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> To skazywanie na niepami\u0119\u0107 dzieje si\u0119 za spraw\u0105 czego\u015b, co jest powszechne w kulturze, w \u017cyciu spo\u0142ecznym, w mediach. <\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>S\u0142ysza\u0142em o ciekawej teorii. Jest w Stanach grupa wariat\u00f3w, a mo\u017ce nie wariat\u00f3w, kt\u00f3ra wierzy, \u017ce jeste\u015bmy uprawiani przez wy\u017csz\u0105 cywilizacj\u0119. Okre\u015bla si\u0119 nas jako pinks. Wed\u0142ug tej teorii w ostatnich kilkudziesi\u0119ciu latach nast\u0105pi\u0142 wybuch elektroniczny, kt\u00f3ry otoczy\u0142 nas szczeln\u0105 sieci\u0105 fal elektromagnetycznych. Tkwimy w tej sieci dzi\u0119ki komputerom, telefonom, wszystkiemu co s\u0142u\u017cy do komunikacji. A poniewa\u017c neurologia dobrze wie o tym, \u017ce wykorzystujemy tylko 1,5 procent naszego m\u00f3zgu, wi\u0119c pad\u0142o podejrzenie, \u017ce pozosta\u0142e 98,5 procent jest czym\u015b w rodzaju gleby, pola uprawnego innej cywilizacji. Mnie si\u0119 ta teoria bardzo podoba, bo m\u00f3wi ona, \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 ubiera\u0107 identycznie, b\u0119dziemy ogl\u0105da\u0107 podobne programy i wszystko ulegnie homogenizacji i unifikacji. Jeszcze par\u0119 lat temu odwiedzaj\u0105c r\u00f3\u017cne miasta, mog\u0142em kupi\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy. Wszystko by\u0142o inne, ksi\u0105\u017cki, poczt\u00f3wki, ubrania. A teraz gdzie Pan wejdzie, czy tu na \u015al\u0105sku, czy w Hamburgu, czy Szanghaju… Jedyne co to odr\u00f3\u017cnia, to napisy, j\u0119zyk…<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> I krew poety tu i \u00f3wdzie..<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Je\u017celi Pan m\u00f3wi, \u017ce teraz mamy zn\u00f3w \u015bredniowiecze, powinni\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do oceny \u015bredniowiecza prezentowanego jako czasu okrutnego. Na przyk\u0142ad wojny \u2013 do\u015b\u0107 dobrze znam histori\u0119 W\u0142och i Wenecji \u2013 w du\u017cej mierze by\u0142y ceremonialne, rytualne. Oczywi\u015bcie dochodzi\u0142o do star\u0107, wypadk\u00f3w przy pracy, ale gdyby\u015bmy przygl\u0105dali si\u0119 ich sposobowi walki, to powiedzieliby\u015bmy, \u017ce si\u0119 wyg\u0142upiaj\u0105, \u017ce to American Wrestling, \u017ce to udawanie, a nie wojna. Jednocze\u015bnie tamte wojny by\u0142y wygrane, przegrane, w du\u017cej mierze oparte na symbolu \u2013 kto zdoby\u0142  flag\u0119, po\u0142ama\u0142 flag\u0119.  Dzi\u015b wysy\u0142a si\u0119 dziewi\u0119tnastoletnich ch\u0142opc\u00f3w, przyzwyczajonych do gier komputerowych, kt\u00f3rzy rozwalaj\u0105 po\u0142ow\u0119 miasta. Zawsze ch\u0142opczyk chodzi\u0142 z ma\u0142ym mieczykiem, a dziewczynka z lalk\u0105. To implikowa\u0142o, \u017ce dziewczynka b\u0119dzie te ma\u0142e postacie rodzi\u0107, ch\u0142opczyk za\u015b b\u0119dzie im mieczykiem ucina\u0142 g\u0142owy. Ale nigdy nie by\u0142o tak, jak teraz, \u017ceby dzieci siedzia\u0142y przy komputerowych maszynach wojennych masakruj\u0105cych dziesi\u0105tki tysi\u0119cy stwor\u00f3w na zasadzie bezmy\u015blnego p\u0119du w ochronie w\u0142asnego bytu. Jak te dzieci siedz\u0105 z konsolami i wal\u0105 w co\u015b, co na nie wyskakuje z zakamark\u00f3w, to w istocie usi\u0142uj\u0105 przetrwa\u0107, prowadz\u0105 walk\u0119 o przetrwanie, poniewa\u017c owe \u201enind\u017ce z gunami\u201d za chwil\u0119 roznios\u0105 je i dzieci wypadn\u0105 z gry, a to jest najgorsze co w \u017cyciu si\u0119 mo\u017ce przydarzy\u0107. Zastanawiam si\u0119 do jakiego stopnia jest to masakra dziecka i jego \u015bwiata. Nie wychowaj\u0105 si\u0119 na ba\u015bniach Andersena, czy nawet bajkach braci Grimm tylko na Nintendo 3 , 5 czy 23. Destrukcja sprzed stu lat, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zajmowa\u0142a tylko i wy\u0142\u0105cznie sztuka, zosta\u0142a przej\u0119ta przez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 technologi\u0119. A technologia wprz\u0119g\u0142a teraz umys\u0142y dzieci w destrukcj\u0119. To pokolenie musi dojrze\u0107, zobaczymy za dziesi\u0119\u0107 pi\u0119tna\u015bcie lat co z nich wyro\u015bnie. Ale je\u015bli ca\u0142e dzieci\u0144stwo rozwala\u0142em jakie\u015b stwory p\u0119dz\u0105ce na mnie w korytarzach?… Zastanawiam si\u0119 jak to b\u0119dzie promieniowa\u0107. Ju\u017c teraz wi\u0119kszo\u015b\u0107 film\u00f3w to bezustanna sieczka, rozwalanie ludzi jak zabawki. A ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 jakimi\u015b homunkulusami w typie Schwarzeneggera wynosi si\u0119 na o\u0142tarze polityczne. Poniewa\u017c uosabiaj\u0105 oni w oczach bezbronnego spo\u0142ecze\u0144stwa paradygmat si\u0142y, paradygmat mi\u0119\u015bni, robota, kt\u00f3ry przychodzi by zrobi\u0107 porz\u0105dek. Ci Kalifornijczycy, kt\u00f3rzy najpierw wybrali Regana, a teraz Schwarzeneggera s\u0105 lud\u017ami wychowanymi na plastiku \u2013 mieszka\u0142em tam pi\u0119\u0107 lat, wi\u0119c mog\u0119 co\u015b powiedzie\u0107 \u2013 wychowani na plastikowym jedzeniu, w plastikowym otoczeniu, o plastikowej mentalno\u015bci\u2026<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Wszyscy chc\u0105 tam mieszka\u0107\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> No jasne, \u017ce chc\u0105, ka\u017cdy chce by\u0107 z plastiku, kto chce by\u0107 z krwi i ko\u015bci? Nikt. Kto chce cierpie\u0107? Nikt. Kto chce krwawi\u0107? Nikt. Poza poet\u0105. Wybieraj\u0105 takiego Mistrza ju\u017c nawet nie z plastiku, a z chromowanego metalu. Podejrzewam, \u017ce Terminator<\/em> jest prawdziwy, \u017ce to absolutnie realistyczny film o tym, kim jest Schwarzenegger. Przecie\u017c by\u0142 schorowanym dzieckiem w austriackiej wiosce gdy w zasp\u0119 spad\u0142 statek kosmiczny. Pod \u015bniegiem do chatki Schwarzeneggera przekopa\u0142 si\u0119 jaki\u015b alien. Patrzy, le\u017cy taki chorowity, kt\u00f3rego wszyscy kopali w szkole i wzi\u0105\u0142 sobie jego cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Tak to si\u0119 mog\u0142o zdarzy\u0107 w ci\u0119\u017ckiej atmosferze lat powojennych,\u2026 zim\u0105 w jakiej\u015b odci\u0119tej od \u015bwiata austriackiej dolinie. <\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>Tak samo fascynuj\u0105ca jest Madonna, kt\u00f3ra \u015brednio potrafi \u015bpiewa\u0107, ale za to doskonale potrafi kreowa\u0107 image. Nie tylko by\u0142a Marylin Monroe, by\u0142a te\u017c Rit\u0105 Hayworth, Dolly Parton, Lady Di, mo\u017ce b\u0119dzie matk\u0105 Teres\u0105. We wszystko wejdzie, we wszystko si\u0119 ubierze, stosownie za\u015bpiewa syntetyczn\u0105 melodi\u0119, to si\u0119 zmarketuje i b\u0119dzie z tego ogromna kasa. <\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Kiedy\u015b Zeus by\u0142 wielokszta\u0142tny \u2013 <\/em>polimorphos, potem Chrystus, to teraz mo\u017ce by\u0107 Madonna. Obwinia Pan awangard\u0119 i sprokurowany przez ni\u0105 rozpad formy o doprowadzenie do takiego stanu, ale czy na pewno rozpad formy tu zawini\u0142? Wydaje mi si\u0119, \u017ce raczej rozpad tre\u015bci, kompletne nieprzyk\u0142adanie wagi do tre\u015bci. Ogromna nonszalancja w u\u017cywaniu czego\u015b, co okre\u015bla si\u0119 jako symbol. To rzeczywi\u015bcie \u201ezas\u0142uga\u201d awangardy, kt\u00f3ra mia\u0142a gdzie\u015b problem symboliczno\u015bci, kt\u00f3ry kojarzy\u0142 im si\u0119 z akademizmem. Interesowa\u0142a ich forma, czy, jak Pan woli destrukcja formy. To doprowadzi\u0142o do tego, \u017ce ludzie kt\u00f3rzy wchodz\u0105 w kultur\u0119, nie widz\u0105 \u017cadnej potrzeby pos\u0142ugiwania si\u0119 symbolem, a wi\u0119c potrzeby ci\u0105g\u0142o\u015bci, nawi\u0105zywania, odsy\u0142ania do czego\u015b, co ju\u017c by\u0142o. Dla mnie to problem tre\u015bci, a nie formy, kt\u00f3ra si\u0119 rozlecia\u0142a. Nie wszystko w kulturze mo\u017cna zwali\u0107 na brak formy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Jak si\u0119 siedzi i patrzy na nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 biesiady w telewizji, gdzie ludzie, o kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119 \u201earty\u015bci\u201d, wyj\u0105 atonalnie\u2026 <\/p>\n\n\n\n

K. C.:<\/em><\/strong> Pan zdaje si\u0119 jest nieco niezadowolony, ja nie jestem zadowolony, nie wszyscy s\u0105\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lech Majewski, Krew Poety<\/em>, 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

L. M.: <\/strong>Przyj\u0119\u0142o si\u0119 od czasu Andy Warhola i pop-artu uznawa\u0107 kultur\u0119 masow\u0105 za kanon sztuki. Tob jest dzisiejszy akademizm. W galeriach pe\u0142no jest japo\u0144skich artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy maluj\u0105 duszki z kresk\u00f3wek, z manghi, postwarholowski pop w wydaniu Japo\u0144czyk\u00f3w. Post Koons \u2013 pop, bo to on stworzy\u0142 pop jako super-, mega-, hiperkicz tryskaj\u0105cy w\u0142asn\u0105 kiczowato\u015bci\u0105. A ci Japo\u0144czycy traktuj\u0105 to powa\u017cnie. S\u0105 kluby fascynat\u00f3w manghi, a to chyba najbrzydsza kreska, jak\u0105 znam. Jak\u0105\u017c pi\u0119kn\u0105 poezj\u0119 ma kreska Disneya. Ju\u017c nawet Bolek i Lolek ma lepsz\u0105 kresk\u0119 ni\u017c mangha, generowana przy pomocy komputera estetyka dnia dzisiejszego. Bo kto na \u015bwiecie ustanawia estetyk\u0119? Barbi i Ken, Andy Warhol, kt\u00f3ry wisi w poczekalni ka\u017cdego dentysty i gry komputerowe. Jaki\u015b robot, kt\u00f3ry ma grub\u0105 luf\u0119 i zieje z niej ogniem.<\/p>\n\n\n\n

K. C.: <\/em><\/strong>W naszych warunkach to detektyw Rutkowski. To po co Pan  robi wystawy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L. M.:<\/strong> Po nic. My\u015bli Pan, \u017ce ja licz\u0119, \u017ce to cokolwiek zmieni? Jestem na zewn\u0105trz tych rzeczy. Mam swoje odczucia i tylko i wy\u0142\u0105cznie o nich opowiadam. Pan mnie pyta po co? Nie wiem, by\u0107 mo\u017ce  gdzie\u015b tam jest bratnia dusza, z kt\u00f3r\u0105 m\u00f3g\u0142bym si\u0119 skomunikowa\u0107. Problemem jest ogromne poczucie samotno\u015bci, odosobnienia. Cz\u0142owiek p\u0142ynie w tym oceanie idiotyzmu i ma wra\u017cenie, \u017ce jest zupe\u0142nie sam. Na szcz\u0119\u015bcie w tej mgle pojawia si\u0119 par\u0119 os\u00f3b, i ich j\u0119zyk jest j\u0119zykiem, kt\u00f3ry rozumiem. Jako cz\u0142owiek skonstruowany tak a nie inaczej najwyra\u017aniej potrzebuj\u0119 kontaktu z bli\u017anim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

rozmawia Krzysztof Cicho\u0144<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[91],"class_list":["post-7328","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-lech_majewski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7328"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15640,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7328\/revisions\/15640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}