Christian Tomaszewski realizuje przestrzenie urojone, w kt\u00f3rych dochodzi do zdarze\u0144 pod\u015bwiadomych. Mog\u0142oby tu chodzi\u0107 o jakie\u015b wa\u017cne zdarzenie, w kt\u00f3rym nawarstwia si\u0119 wiele p\u0142aszczyzn, niejednoznacznych i tajemniczych. Przestrzenie te opowiadaj\u0105 o tajemniczych zdarzeniach, obiecuj\u0105cych spe\u0142nienie marze\u0144 i \u017cycze\u0144 oraz zaspokojenie wszelkich \u017c\u0105da\u0144. Architektura tych przestrzeni jest tak skonstruowana, i\u017c orientuj\u0105 si\u0119 w niej wy\u0142\u0105cznie wtajemniczeni.<\/p>\n\n\n\n
W oparciu o tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Schwittersa u Tomaszewskiego z pod\u0142o\u017ca wyrasta zamiast kolumny Schwittersa tzw. \u201eniesko\u0144czona kolumna\u201d Brancusi\u2019ego, stanowi\u0105ca jedyny punkt orientacyjny w danej przestrzeni. W odr\u00f3\u017cnieniu od organicznie powstaj\u0105cych grot w kompozycjach Schwittersa, u Christiana Tomaszewskiego panuje jednak pozorny \u0142ad, gdy\u017c jego formy robi\u0105 wra\u017cenie raczej sztucznych. Jednocze\u015bnie odniesienie do Schwittersa wywo\u0142uje zamierzony przez artyst\u0119 stan przygn\u0119bienia, b\u0119d\u0105cy wynikiem refleksji nad powt\u00f3rzeniem powt\u00f3rzenia. Christian Tomaszewski odwo\u0142uje si\u0119 tu do stanu frustracji lub te\u017c do \u015blepego zau\u0142ka, w jakim znajduje si\u0119 sztuka postmodernistyczna. Od czasu tworzonych przez Picassa p\u0142askorze\u017ab z odpad\u00f3w, kola\u017cy dadaist\u00f3w, pocz\u0105tk\u00f3w environments <\/em>w Merzbau Schwittersa oraz ready mades<\/em> Marcela Duchampa sztuka jest uwik\u0142ana w nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 reprodukcj\u0119 tego, co ju\u017c istnieje. Tomaszewski reaguje na ten problem przy pomocy swoich instalacji przestrzennych. Zamiast pojedynczych ekspozycji muzealnych od 2004 roku rozwija on koncepcj\u0119 instalacji bezkresnej z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jej rozbudowy oraz dokonywania zmian w dowolnych miejscach i w ci\u0105gu nieograniczonego czasu. W ten spos\u00f3b artysta nadaje danej instalacji brakuj\u0105c\u0105 dotychczas ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 czasowo-przestrzenn\u0105. Dlatego te\u017c jego instalacje wydaj\u0105 si\u0119 by wieczne, a w swojej wieczno\u015bci tak\u017ce tajemne.<\/p>\n\n\n\n Realizuj\u0105c formalne pomys\u0142y Schwittersa, Christian Tomaszewski czerpie pewne inspiracje u re\u017cysera Davida Lyncha, co niekiedy mo\u017cna by uzna\u0107 za trudne do zrozumienia. W zwi\u0105zku z tym szczeg\u00f3lnie frapuj\u0105ce wydaje si\u0119 nagromadzenie lynch\u2019owskich lamp i innych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a, o\u015bwietlaj\u0105cych konstrukcje wn\u0119trz. Wzmacniaj\u0105 one surrealistyczn\u0105 sytuacj\u0119, ukierunkowan\u0105 na ukazanie jakiego\u015b \u0142adu, kt\u00f3ry nim nie jest oraz wyszczeg\u00f3lnienie jakiego\u015b zdarzenia, kt\u00f3rego po prostu nie ma. I tak w\u0142a\u015bnie powstaj\u0105 pewne l\u0119ki przestrzenne, kt\u00f3re wynikaj\u0105 albo z nadmiaru miejsca albo z jego niedostatku. Te z kolei rodz\u0105 klimat czego\u015b budz\u0105cego obaw\u0119, co cechuje r\u00f3wnie\u017c filmy Lyncha, w kt\u00f3rych Tomaszewskiego szczeg\u00f3lnie fascynuje re\u017cyseria o\u015bwietlenia. Chocia\u017c w\u0142a\u015bciwie nic si\u0119 nie dzieje, mog\u0142oby si\u0119 jednak wydarzy\u0107 wszystko. Mimo wszystko tak d\u0142ugo, jak ogl\u0105daj\u0105cy zajmuje pozycj\u0119 obserwatora z zewn\u0105trz, mo\u017ce on czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie. Je\u017celi tylko odwa\u017cy si\u0119 wej\u015b\u0107 do wn\u0119trz Tomaszewskiego lub nawet pomarzy o poruszaniu si\u0119 w nich, mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 co\u015b nieoczekiwanego lub nawet niebezpiecznego. Dzi\u0119ki takiemu kontrastowi artysta ukazuje romantyczny dualizm, dziel\u0105c\u0105 \u015bwiat na \u015bwiat\u0142o i mrok, dobro i z\u0142o. W tym te\u017c odzwierciedla si\u0119 d\u0142uga, historyczna tradycja, si\u0119gaj\u0105ca epoki europejskiego romantyzmu. Wtedy po raz pierwszy dokonano oceny postawy cz\u0142owieka wobec dziewiczej, dzikiej przyrody jako przeciwie\u0144stwa nadchodz\u0105cego uprzemys\u0142owienia. <\/p>\n\n\n\n Wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 wspomnian\u0105 romantyczn\u0105 ocen\u0105 usposobienia roz\u0142am pomi\u0119dzy przyrod\u0105 a cywilizacj\u0105 znajduje swoje pozorne wybawienie w ca\u0142kowitym odwrocie od rzeczywisto\u015bci u symbolist\u00f3w. Dla nich ta wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w sztuce idea jest r\u00f3wnie\u017c w rzeczywisto\u015bci nie do osi\u0105gni\u0119cia. Artystyczny spos\u00f3b my\u015blenia Tomaszewskiego wykazuje pomimo ostrych r\u00f3\u017cnic formalnych \u2013 w ko\u0144cu w jego dziele chodzi o procesy instalacyjne – pewne elementy romantyczno-symbolistyczne. Coraz wi\u0119ksza izolacja cz\u0142owieka od natury wywo\u0142ywa\u0142a stan przygn\u0119bienia nie tylko w okresie romantyzmu i symbolizmu; wr\u0119cz przeciwnie jest on ju\u017c od staro\u017cytno\u015bci zwi\u0105zany z ziemi\u0105 oraz \u017calem wynikaj\u0105cym z mo\u017cliwo\u015bci jej utraty i jak wida\u0107 trwa do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. <\/p>\n\n\n\n (t\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego \u2013 Maria Kruk)<\/em><\/p>\n\n\n\n dr Ingrid M\u00f6ssinger jest historykiem sztuki, dyrektorem generalnym Kunstsammlungen w Chemnitz<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ingrid M\u00f6ssinger<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[86],"class_list":["post-7087","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-christian_tomaszewski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7087"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15785,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7087\/revisions\/15785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}