{"id":6879,"date":"2005-04-07T16:54:00","date_gmt":"2005-04-07T16:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=6879"},"modified":"2022-10-14T14:34:17","modified_gmt":"2022-10-14T14:34:17","slug":"z-henrykiem-czesnikiem-rozmawia-krzysztof-cichon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/z-henrykiem-czesnikiem-rozmawia-krzysztof-cichon\/","title":{"rendered":"Z Henrykiem Cze\u015bnikiem"},"content":{"rendered":"\n

Krzysztof Cicho\u0144: <\/em><\/strong>Jak wygl\u0105da dzie\u0144 m\u0119ki tw\u00f3rczej, kiedy mieszka si\u0119 w Sopocie? Rano spacer po molo, potem tworzy si\u0119 w m\u0119ce, a wieczorem idzie si\u0119 do teatrzyku Bim-Bom.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Henryk Cze\u015bnik: <\/strong>Nie, absolutnie nie, wszystko odwrotnie. Trzeba zacz\u0105\u0107 od tego, kiedy si\u0119 k\u0142adzie spa\u0107, trzecia \u2013 czwarta w nocy. Wstaje si\u0119 dziewi\u0105ta \u2013 dziesi\u0105ta, jedzie si\u0119 na uczelni\u0119, urz\u0119duje si\u0119 dwie godziny. Potem wracam, w drodze powrotnej jaki\u015b obiad i zakupy, potem sprawy rodzinne i porz\u0105dkowe. Tak czy tak, zabieram si\u0119 do pracy dopiero po zmierzchu, nie pracuj\u0119 tw\u00f3rczo w dzie\u0144. Je\u015bli chodzi o prac\u0119, to ani w tej dydaktycznej, ani swojej tw\u00f3rczej nie mam wyznaczonych \u017cadnych godzin. Jest to absolutny luz i nie spinam si\u0119. By\u0142 okres, wiele lat temu, ale by\u0142, kiedy przez dwa lata w og\u00f3le nie wchodzi\u0142em do pracowni, nie robi\u0142em kompletnie nic. Nie czu\u0142em \u017cadnego nacisku, nie mia\u0142em \u017cadnego pomys\u0142u, \u017cadnej inwencji i sztucznie nie chcia\u0142em niczego popycha\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Min\u0119\u0142y dwa lata i nagle si\u0119 zmieni\u0142o?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>I si\u0119 zmieni\u0142o, pod wp\u0142ywem jakiego\u015b impulsu poczu\u0142em, \u017ce ju\u017c musz\u0119. Cz\u0119sto jest tak, \u017ce ma si\u0119 okres przerwy, ale wystarczy, \u017ce zobaczy si\u0119 gdzie\u015b dobry obraz i ju\u017c jest niepok\u00f3j. To mo\u017ce by\u0107 obraz, mo\u017ce by\u0107 sytuacja, zaciek na \u015bcianie, cokolwiek.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> Co to za obraz b\u0119dzie ci\u0119ty na fragmenty w Atlasie Sztuki?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Na razie mam tylko jego wizj\u0119 i wymiary.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> A jaki ma Pan stosunek do ci\u0119cia swoich obraz\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Sam nie wiem. Nigdy dot\u0105d tego nie robi\u0142em, nie ci\u0105\u0142em swoich prac i troch\u0119 czuj\u0119 si\u0119, jakbym si\u0119 godzi\u0142 na\u00a0ci\u0119cie dziecka. Ale akcja jest ciekawa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Henryk Cze\u015bnik, rysunek, 1999, 25,5 x 17 cm<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>My\u015bli Pan, \u017ce uda si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0107 z powrotem ten obraz z poci\u0119tych kawa\u0142k\u00f3w w sierpniu tego roku w Sopocie?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>W\u0105tpi\u0119, minie troch\u0119 czasu, napi\u0119cie opadnie i ludziom si\u0119 nie b\u0119dzie chcia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>To\u00a0b\u0119dzie bardziej koronka, ni\u017c obraz Cze\u015bnika.<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Chocia\u017c, do \u0141odzi na wernisa\u017c w Atlasie Sztuki wybiera si\u0119 sporo znajomych z Tr\u00f3jmiasta,\u00a0oni pewnie przyjd\u0105 ze swoimi kawa\u0142kami.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Liczy Pan na miejscowych?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Tak. Ludzie dzi\u015b bardziej si\u0119 o siebie potykaj\u0105, ni\u017c maj\u0105 czas na cokolwiek, na przyk\u0142ad na spotkanie\u00a0w celu ponownego z\u0142o\u017cenia obrazu.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Czy du\u017co z Pa\u0144skich prze\u015bcierade\u0142 zosta\u0142o zniszczonych?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>\u017badne nie uleg\u0142o zag\u0142adzie. Kto\u015b mnie kiedy\u015b zapyta\u0142, czy mo\u017cna moje prze\u015bcierad\u0142o wypra\u0107 w pralce. Za\u017cartowa\u0142em, \u017ce tak, nie zrozumia\u0142 \u017cartu i wypra\u0142. Zosta\u0142a po\u0142owa, ale dalej jest widoczne i dalej istnieje. Niszcz\u0119 bardzo ma\u0142o rzeczy. Jak zaczynam i jestem niezadowolony, zawsz\u0119 mog\u0119 to odkr\u0119ci\u0107. Je\u015bli jest to olej to nowe grunty, ewentualnie na si\u0142\u0119 ci\u0105gn\u0119 dalej, robi\u0105c sam ze sob\u0105 do\u015bwiadczenie, jak mo\u017cna z takiej beznadziejnej sytuacji wybrn\u0105\u0107. To jest jak z szachami \u2013 \u017ale zacz\u0119ta partia ci\u0105gnie si\u0119, \u015blimaczy i trudno z tego wybrn\u0105\u0107. Nieco inaczej jest z prze\u015bcierad\u0142em, bo jest to technika alla prima<\/em>, i nawet jakie\u015b k\u0105piele ca\u0142kowicie tego co jest, nie usun\u0105. Czasem wystarczy jaki\u015b przypadkowy ruch, kt\u00f3ry pozwala wyj\u015b\u0107 z impasu. To mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie przypadkowy ruch.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Od kiedy Cze\u015bnik sta\u0142 si\u0119 Cze\u015bnikiem? Kiedy ustali\u0142 si\u0119 \u201echarakter pisma\u201d Pa\u0144skich obraz\u00f3w, jak to sam pan okre\u015bli\u0142?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>To si\u0119 zacz\u0119\u0142o przed dyplomem u Kacha Ostrowskiego w 77 roku. Wtedy zacz\u0105\u0142em robi\u0107 pierwsze prze\u015bcierad\u0142a, a przede wszystkim spraw\u0119 przy\u015bpieszy\u0142y ceratoryty. Ceratoryty, kt\u00f3re by\u0142y technik\u0105 graficzn\u0105 daj\u0105c\u0105 nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci. By\u0142 to wkl\u0119s\u0142oduk i wypuk\u0142odruk jednocze\u015bnie, mo\u017cna by\u0142o pracowa\u0107 tw\u00f3rczo do samego ko\u0144ca, do ostatniego etapu. Jeszcze poprzez wycieranie farby mo\u017cna by\u0142o formowa\u0107 klimat tych prac. To da\u0142o mi \u015bwiadomo\u015b\u0107 nieograniczonego luzu, \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie ma sytuacji bez wyj\u015bcia, \u017ce mo\u017cna ci\u0105gn\u0105\u0107 bez ko\u0144ca, to znaczy tak d\u0142ugo, \u017ceby nie przegada\u0107. W\u00a0pewnym momencie trzeba to zostawi\u0107 w spokoju, bo przegadanie jest czym\u015b jeszcze gorszym ni\u017c niedopowiedzenie. Lepiej zostawi\u0107 prac\u0119 w po\u0142owie, ni\u017c j\u0105 przegada\u0107. Przegadana to, wed\u0142ug mnie, by\u0142aby praca do dalszej przer\u00f3bki, do destrukcji. Trzeba by zaczyna\u0107 od pocz\u0105tku, zreszt\u0105 tak si\u0119 czasem zdarza\u0142o i przyznam, \u017ce efekty bywa\u0142y zaskakuj\u0105ce. Poprzez pomy\u0142ki ta tkanka malarska narasta\u0142a. Efekty by\u0142y zaskakuj\u0105ce, nieprzewidziane, ale \u015bwiadomie p\u00f3\u017aniej zostawiane. \u015awiadomy przypadek przestaje by\u0107 przypadkiem, po prostu.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Zastanawiam si\u0119, czego by Henryk Cze\u015bnik nie malowa\u0142? Od czasu do czasu maluje si\u0119 chyba co\u015b zupe\u0142nie odmiennego od swojego \u201echarakteru pisma\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nieograniczona interpretacja tego malarstwa daje szans\u0119 na pojawianie si\u0119 nowych rzeczy, kt\u00f3rych ja nie zamierza\u0142em. Charakterystyczne jest zainteresowanie cz\u0142owiekiem, ale nie nask\u00f3rkiem tego cz\u0142owieka, tylko jego wn\u0119trzem. Je\u017celi ju\u017c to w og\u00f3le malowa\u0107, to wn\u0119trze, nale\u017cy podchodzi\u0107 indywidualnie do ka\u017cdej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Namalowa\u0142 Pan co\u015b bez ludzi?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Rzeczywi\u015bcie pojawi\u0142o si\u0119 kilka prac, dos\u0142ownie kilka, gdzie nie by\u0142o w og\u00f3le cz\u0142owieka. Ale jednocze\u015bnie by\u0142. Czu\u0142o si\u0119, \u017ce on jest w \u015brodku. Przynajmniej dla mnie jest to\u00a0oczywiste. Nawet jak rysujemy konstrukcj\u0119 krzes\u0142a, to tak i tak wyczuwa si\u0119 obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. To krzes\u0142o nie powsta\u0142o przecie\u017c jako przedmiot estetyczny, nieu\u017cytkowy. Czasami tego cz\u0142owieka jest wi\u0119cej, ni\u017c gdyby by\u0142 w rzeczywisto\u015bci. Bo krzes\u0142o jest tak wytarte, bo ma taki klimat. Poprzez to jak wygl\u0105da przedmiot, z kt\u00f3rym styka\u0142 si\u0119 przez kilkadziesi\u0105t lat Sherlock Holmes mo\u017cemy domniemywa\u0107, jaki to by\u0142 cz\u0142owiek, jakiej konstrukcji psychicznej. Mo\u017cna si\u0119 nad tym zastanawia\u0107 i jest to o wiele ciekawsze ni\u017c powiedzenie o tym cz\u0142owieku, \u017ce nazywa\u0142 si\u0119 tak i tak, i \u017cy\u0142 tyle a tyle, i czym si\u0119 zajmowa\u0142. Wol\u0119 t\u0119 opowie\u015b\u0107 domnieman\u0105, ale\u00a0du\u017co ciekawsz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> Robi Pan czasem odciski?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie. Nie my\u015bla\u0142em o tym. Nie chc\u0119, \u017ceby to by\u0142 ten nask\u00f3rek. Je\u015bli chc\u0119 pokaza\u0107 konstrukcj\u0119 pyknika, to mog\u0119 wzi\u0105\u0107 choleryka. Bo akurat uwa\u017cam, \u017ce ma takie pykniczne a nie choleryczne wn\u0119trze, cho\u0107 z\u00a0 zewn\u0119trznych cech wynika co\u015b innego. Zawsze bardziej interesuje mnie uj\u0119cie psychologiczne.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Pisano o \u201eprze\u015bcierad\u0142ach pe\u0142nych emocji\u201d. Ta aura szpitala ma znaczenie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Olbrzymie, podstawowe znaczenie. Je\u017celi nie mam takich\u00a0 prze\u015bcierade\u0142, to nie pracuj\u0119 na prze\u015bcierad\u0142ach. M\u00f3g\u0142bym p\u00f3j\u015b\u0107 do sklepu, kupi\u0107 sto prze\u015bcierade\u0142, ale to by by\u0142o bez sensu.\u00a0 Ja i tak te prze\u015bcierad\u0142a, kt\u00f3re nios\u0105 za sob\u0105 jakie\u015b \u017cycie, zmieniam, dope\u0142niam przez moczenie w jakich\u015b roztworach, \u017ceby jeszcze zwi\u0119kszy\u0107 ich emocjonalno\u015b\u0107, je\u015bli jest za s\u0142aba. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od ogl\u0105dania prze\u015bcierade\u0142, kt\u00f3re nios\u0142y tak emocjonalne, powiedzmy, malarstwo biologiczne, \u017ce zacz\u0119\u0142o mnie interesowa\u0107, jak mog\u0119\u00a0 jeszcze w to ingerowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>A co by Pan powiedzia\u0142 m\u0142odemu zdolnemu, kt\u00f3ry przyszed\u0142by do Pa\u0144skiej pracowni i powiedzia\u0142, \u017ce w jego przekonaniu sztuka to w stu procentach intelekt?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie chcia\u0142bym zaprzecza\u0107. Jestem otwarty na wszystkie drogi, pod warunkiem, \u017ce wed\u0142ug mojego mniemania jest to dobre. Uwa\u017cam, \u017ce sztuk\u0119 mo\u017cna dzieli\u0107 tylko na z\u0142\u0105 i dobr\u0105.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>A kiedy i jak si\u0119 to rozstrzyga?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Sto procent intuicji. Mojej intuicji. Nie mog\u0119 by\u0107 nauczycielem nie opieraj\u0105c si\u0119 na swojej intuicji. Wszystkie dyskusje w pracowni, czasem bardzo ostre, to dyskusje o tym, jaki jest ci\u0119\u017car gatunkowy tej sztuki, a nie czym ona jest. Dyskusja jest o tym, ile jest w tym \u015bwiadomo\u015bci, ile przypadkowo\u015bci, na ile nad tym si\u0119 panuje, jak\u0105 my\u015bl si\u0119 w tym zawiera,\u00a0czy jest to wa\u017ckie, czy p\u0142ytkie. Dyskusja\u00a0 jest po to, \u017ceby nie sta\u0107 w miejscu. Nie mo\u017cna tylko opu\u015bci\u0107 r\u0105k i sta\u0107. Takie zachowania uwa\u017cam za bezsensowne.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>W pewnym momencie trzeba przesta\u0107 si\u0119 ba\u0107 i wtedy\u00a0zaczyna widzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nawet za cen\u0119 b\u0142\u0119du. Ka\u017cdy ma prawo do niezauwa\u017cenia czego\u015b wa\u017cnego. Intuicyjnie czuje si\u0119, czy cz\u0142owiek b\u0142\u0105dzi, czy nie, to nie jest w\u0142a\u015bciwie sprawa do przemy\u015blenia, to kwestia intuicji.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>A w Pa\u0144skiej tw\u00f3rczo\u015bci da si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 to przej\u015bcie, poza strach, kiedy cz\u0142owiek przestaje przejmowa\u0107 si\u0119 tym, co m\u00f3wi\u0105 inni i robi swoje?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>W spos\u00f3b bardzo naturalny \u015bwiat moich zainteresowa\u0144 po prostu zszed\u0142 na ziemi\u0119. Jeszcze na trzecim, czwartym roku studi\u00f3w robi\u0142em ca\u0142e serie scen biblijnych, Ukrzy\u017cowa\u0144<\/em>, i nawet nie wyczu\u0142em momentu, kiedy to przesz\u0142o w ludzk\u0105 codzienno\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Nie trzeba si\u0119ga\u0107 do wielkich narracji tak ciekawie jest blisko? Mo\u017ce z czasem wi\u0119cej\u00a0si\u0119 widzi?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Tamten etap widocznie by\u0142 mi potrzebny, nie potrafi\u0119 tego uzasadni\u0107, zawsze zawierza\u0142em intuicji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> Ch\u0119tnie uzyska\u0142bym od Pana kilka prostych przepis\u00f3w, cho\u0107by przepis na udan\u0105 karier\u0119 artystyczn\u0105, na Muz\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Cholera, bardzo trudne pytanie. Je\u015bli kto\u015b dobrze zna moje \u017cycie prywatne, to wie, \u017ce to nie jest takie proste…<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>A ta wiedza pomaga zobaczy\u0107 wi\u0119cej na Pa\u0144skich obrazach?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie, nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby to by\u0142o potrzebne. Je\u017celi m\u00f3wimy o Muzach, to nie zaw\u0119\u017ca\u0142bym tego poj\u0119cia do tradycyjnego, kobiecego kszta\u0142tu. Moj\u0105 Muz\u0105 prawdopodobnie jest ciekawo\u015b\u0107 \u017cycia. St\u0105d pewnie moje podr\u00f3\u017ce, wdeptywanie w sprawy awanturnicze. Z pewno\u015bci\u0105 nie jestem cz\u0142owiekiem, z kt\u00f3rym \u0142atwo si\u0119 \u017cyje. W\u0142a\u015bnie dosta\u0142em SMS-a \u201eB\u0142agam, tylko spokojnie w \u0141odzi\u201d…<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> Fredro mia\u0142 racj\u0119: Cze\u015bnik Raptusiewicz…<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Ale nie mam wrog\u00f3w. Uwa\u017cam, \u017ce jestem fajnie przyjmowany i rozumiany. My\u015bl\u0119, \u017ce jestem dobrym kompanem w r\u00f3\u017cnych sytuacjach kawiarniano-podr\u00f3\u017cniczych i awanturniczych.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Jak to jest z u\u017cywkami w \u017cyciu artysty?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.:<\/strong> Ja mog\u0119 tylko powiedzie\u0107, jak jest w moim przypadku. Znakomicie mi si\u0119 tworzy, kiedy mam potwornego kaca. Kac jest olbrzymim wyrzutem sumienia. Jakbym chcia\u0142 zrekompensowa\u0107 to, \u017ce jestem co\u015b komu\u015b winien. Niestety, ju\u017c nazajutrz wychodzi szyd\u0142o z worka i wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy pope\u0142nionych w nast\u0119pstwie u\u017cywek to prace do przerabiania, a nie do pokazywania. Chocia\u017c jest cykl prac, dosy\u0107 spory, ponad setka \u2013 a to kojarzy si\u0119 z setk\u0105 i to nie jedn\u0105 \u2013 kt\u00f3re powsta\u0142y w knajpie, przewa\u017cnie w Spatifie.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> I ten cykl od pocz\u0105tku tak zosta\u0142 pomy\u015blany?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie, to forma zap\u0142aty przy barze, najcz\u0119\u015bciej na jakich\u015b papierach, kt\u00f3re mo\u017cna tam znale\u017a\u0107. Te prace s\u0105 zbierane przez barman\u00f3w. Tytu\u0142y oczywi\u015bcie s\u0105 nie do odczytania, nawet przeze mnie.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>To pi\u0119kna tradycja.\u00a0 Maluje Pan na prze\u015bcierad\u0142ach, na tekturach, na\u00a0 znakach. Robi Pan\u00a0 czasami obrazy na porz\u0105dnych blejtramach?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Rzadko. Je\u015bli ju\u017c, to na zasadzie przeciwstawienia mojemu \u015bmietnikowi. Podobnie jest z pracowni\u0105. Ci, kt\u00f3rzy przychodz\u0105, s\u0105 zaskoczeni tym, \u017ce w pracowni panuje sterylny porz\u0105dek. Pod\u0142oga jest bia\u0142a, \u015bciany s\u0105 bia\u0142e. Najcz\u0119\u015bciej wszyscy wyobra\u017caj\u0105 sobie, \u017ce przy tego typu malarstwie pracownia wygl\u0105da jak u Bacona \u2013 nie ma gdzie nogi postawi\u0107. A ja musz\u0119 mie\u0107 porz\u0105dek, bo w takim skupieniu w jakim pracuj\u0119 nie mog\u0119 sobie pozwoli\u0107 na szukanie czego\u015b, jak zaczn\u0119 szuka\u0107, to mog\u0119 od razu przesta\u0107 malowa\u0107. Musz\u0119 to robi\u0107 szybko.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>To jest ci\u0105g?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Tak. Kiedy\u015b trwa\u0142o to dzie\u0144, dwa, trzy, bez wychodzenia z pracowni. Nie potrafi\u0142em si\u0119 oderwa\u0107, bo wiedzia\u0142em, \u017ce jak si\u0119 oderw\u0119, b\u0119d\u0119 w innym nastroju, to powstanie inny obraz. Teraz cz\u0119\u015bciej robi\u0119 przerwy. Jednak jest ten moment zm\u0119czenia, kiedy przestaje si\u0119 widzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Jakie ma Pan prywatne przyjemno\u015bci wizualne? Na morze Pan nie patrzy, wi\u0119c na co?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie znosz\u0119 o tym m\u00f3wi\u0107, ilekro\u0107 zaczyna\u0142em, s\u0142ysza\u0142em, \u017ce jestem infantylny, same inwektywy…<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Teraz ju\u017c koniecznie prosz\u0119 powiedzie\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Wol\u0119 opowiedzie\u0107 anegdot\u0119 o profesorze Ostrowskim, kt\u00f3ry przyszed\u0142 na kacu do szko\u0142y. Przyszed\u0142 i m\u00f3wi: jak to dobrze przej\u015b\u0107 si\u0119 na kacu, bo cz\u0142owiek na kacu zawsze jest turyst\u0105. Ca\u0142e \u017cycie chodz\u0119 t\u0119dy i nigdy nie widzia\u0142am, \u017ce na dachu ro\u015bnie drzewko, teraz zobaczy\u0142em. By\u0142 zachwycony…<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Kac rozszerza widzenie.Co si\u0119 najpierw pojawia: szkic kompozycji, twarz, kt\u00f3ra b\u0119dzie na obrazie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Z grubsza wiem, czego b\u0119d\u0119 szuka\u0107, do czego d\u0105\u017cy\u0107. Wtedy robi\u0119 sobie jakie\u015b\u00a0 pomoce, \u017ceby to nie trwa\u0142o d\u0142ugo, \u017ceby si\u0119 zmienia\u0142o, \u017cebym si\u0119 nie zm\u0119czy\u0142 jakim\u015b fragmentem. Ale z regu\u0142y nie wiem,\u00a0 jak to si\u0119 b\u0119dzie rozwija\u0142o, mog\u0119 si\u0119 zachwyci\u0107 czym\u015b, co niespodziewanie si\u0119 pojawi na p\u0142\u00f3tnie. Zostawiam sobie du\u017co miejsca na przygod\u0119, na niewiadome. Inaczej mo\u017cna co\u015b zaprojektowa\u0107, na tym koniec. Dawno temu stoczy\u0142em walk\u0119 z profesorem Ostrowskim, kt\u00f3ry zwraca\u0142 uwag\u0119 na warsztat i przy du\u017cych formatach wymaga\u0142 przygotowania karton\u00f3w. W ko\u0144cu uzna\u0142, \u017ce jak zrobi\u0119 kartony, to nie zrobi\u0119 ju\u017c obrazu.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Ostatnio s\u0142yszy si\u0119, \u017ce malarstwo si\u0119 sko\u0144czy\u0142o jako co\u015b co mo\u017ce opowiedzie\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci…<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>S\u0142ysz\u0119 to od kilkudziesi\u0119ciu lat i jako\u015b nic specjalnego si\u0119 nie dzieje. W\u0142a\u015bnie Kachu Ostrowski mia\u0142 teori\u0119, \u017ce ci kt\u00f3rzy bardzo daleko odeszli od malarstwa powinni je\u017adzi\u0107 na plenery \u2013 dla oczyszczenia.\u00a0Ja si\u0119 o kondycj\u0119 malarstwa nie boj\u0119. By\u0142y takie kierunki, pozamalarskie, kt\u00f3re zapowiada\u0142y si\u0119 na d\u0142ugotrwa\u0142e, ale nie prze\u017cy\u0142y i dzisiaj s\u0105 tylko udokumentowane w formie opisu. Malarstwo jest ca\u0142y czas, my\u015bl\u0119, \u017ce jest to naturalna potrzeba cz\u0142owieka.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/em><\/strong> Ci\u0119\u017cko by\u0107 artyst\u0105? Spr\u00f3bujmy to ustawi\u0107 w skali mi\u0119dzy zawodem lekarz czy g\u00f3rnika.<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>To daje mn\u00f3stwo satysfakcji. M\u0119czy g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce cz\u0142owiek nie wie, co b\u0119dzie jutro. Trzeba by\u0107 bardzo odpornym psychicznie, bardzo zdeterminowanym. Tak jak mi\u0142o\u015b\u0107 jest determinacj\u0105, trzeba to kocha\u0107.\u00a0Je\u015bli kto\u015b szczerze sobie na to pytanie odpowie, to ma szans\u0119, \u017ce si\u0119 nie podda. Pokus \u017ceby si\u0119 podda\u0107 jest mn\u00f3stwo. Wystarczy, \u017ce si\u0119 zrezygnuje z samego siebie, mo\u017cna przecie\u017c na malarstwie robi\u0107 pieni\u0105dze. Wystarczy by\u0107 sprawnym technicznie i robi\u0107 to, co inni akceptuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Ile kosztuje dzi\u015b Cze\u015bnik?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>R\u00f3\u017cnie, od zupe\u0142nej darmochy, od prezent\u00f3w rozdawanych za darmo czy jako wyraz wdzi\u0119czno\u015bci, po\u00a0 mniej wi\u0119cej\u00a0 dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy. Najdro\u017cszy obraz sprzeda\u0142em za, po przeliczeniu, jakie\u015b trzysta tysi\u0119cy z\u0142otych.\u00a0Najcz\u0119\u015bciej moje prace kupuj\u0105 lekarze i prawnicy, nie wiem dlaczego.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/em><\/strong>Czy jest kto\u015b, kogo oceny Pa\u0144skich prac by Pan pos\u0142ucha\u0142?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.Cz.: <\/strong>Nie ma. Nikt taki nie istnieje. To mnie nie obchodzi, niczego nie zmienia. Czy krytyk b\u0119dzie pisa\u0142, \u017ce jestem do dupy, czy \u017ce jestem wspania\u0142y \u2013 ja i tak b\u0119d\u0119 robi\u0142 to, co robi\u0119. Gram swoje. Przez wiele lat w og\u00f3le nie by\u0142em zauwa\u017cany, zapraszany na \u017cadne wystawy. Robi\u0142em do szuflady i na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

rozmawia Krzysztof Cicho\u0144<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[80],"class_list":["post-6879","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-henryk_czesnik"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6879"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15808,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879\/revisions\/15808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}