Nie wiem, kto daje og\u0142oszenia matrymonialne, nie wiem, kto je czyta. Nale\u017c\u0105 do jakiego\u015b archaicznego \u015bwiata. Istniej\u0105 od lat, ale zawsze na marginesie. S\u0105 anachroniczne, pe\u0142ne naiwnej wiary w ich si\u0142\u0119 sprawcz\u0105. Jadwidze Sawickiej pos\u0142u\u017cy\u0142y jako potoczne stereotypy wypowiadania \u017cyciowych pragnie\u0144, poszukiwania szcz\u0119\u015bcia. \u015aciana takich og\u0142osze\u0144 ma pokaza\u0107, jak nierealne i z\u0142udne jest uwik\u0142anie si\u0119 w d\u0105\u017cenie do idea\u0142u, jak trywialnie i nieprawdziwie brzmi nawet najbardziej dramatyczna samotno\u015b\u0107. Bana\u0142 sytuacji podkre\u015bla s\u0142odkomd\u0142y zapach tanich perfum. Odwrotno\u015bci\u0105 tej idyllicznej realizacji jest kolejna praca artystki \u2013 czarne, wydzielone pomieszczenie ze \u015bwiec\u0105cym i poruszaj\u0105cym si\u0119 po \u015bcianie kr\u00f3tkim, mocnym NIENAWIDZ\u0118 CI\u0118. S\u0142owo wytrych, twarde i ostre w prostym odczytaniu, u\u017cywane w chwilach ekstremalnych, \u017ceby zrani\u0107, gdy drobne, skrywane irytacje kumuluj\u0105 si\u0119, wie\u0144cz\u0105c codzienne kon\ufb02ikty w spos\u00f3b ostateczny. Ot i prosta historia \u2013 poz\u00f3r mi\u0142o\u015bci ko\u0144czy si\u0119 prawd\u0105 nienawi\u015bci. Wystaw\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 komputerowo przetworzone zdj\u0119cia sukienek. Nienaturalnie zw\u0119\u017cone nie pasowa\u0142yby nawet na najchudsze anorektyczki, ale maj\u0105 by\u0107 jedynie ikonami pragnie\u0144, d\u0105\u017ce\u0144 do idea\u0142u urody.<\/p>\n\n\n\n
Artystka nie ocenia, nie warto\u015bciuje ani nie o\u015bmiesza i nie kpi, jedynie przedstawia sytuacj\u0119, jak zwykle, w najprostszy dla siebie spos\u00f3b. Podobnie czyni to w innych pracach. Zazwyczaj s\u0105 to lapidarne komunikaty zaczerpni\u0119te z gazetowej frazeologii lub tekst\u00f3w reklam i ulotek. Brzmi\u0105 jak nag\u0142\u00f3wki wiadomo\u015bci prasowych, ale s\u0105 zarazem bardzo osobiste. R\u0119cznie malowane litery topornie wpasowane w prostok\u0105t: p\u0142\u00f3tna, z lekcewa\u017ceniem zasad ortogra\ufb01i, zawsze na cielistym r\u00f3\u017cowym tle, nadaj\u0105 wypowiedziom indywidualny charakter. R\u00f3wnolegle z tekstami pojawiaj\u0105 si\u0119 realistyczne przedstawienia cz\u0119\u015bci garderoby. Wida\u0107, \u017ce by\u0142y u\u017cywane, \u017ce kto\u015b je nosi\u0142, ale teraz s\u0105 puste, bezosobowe, s\u0105 wy\u0142\u0105cznie \u015bladem. Wymown\u0105 nieobecno\u015b\u0107 cia\u0142a w tych ikonach zast\u0119puje \u201ecielesno\u015b\u0107\u201d obraz\u00f3w tekstowych. Uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie i dope\u0142niaj\u0105 znaczeniami.<\/p>\n\n\n\n
Artystka cz\u0119sto wzmacnia s\u0142owa, nadaj\u0105c im monumentalny charakter. \u015awietnie si\u0119 czuje na billboardach. Jej praca Nawracanie, oswajanie, tresowanie<\/em> by\u0142a jednym z najlepszych projekt\u00f3w Zewn\u0119trznej Galerii AMS. Podobny wymiar maj\u0105 Numery<\/em> \u2013 seria niewielkich 55 wydruk\u00f3w, w kt\u00f3rej zebra\u0142a lakoniczne fragmenty wycink\u00f3w prasowych wymieniaj\u0105ce liczby rannych i zabitych w katastrofach, kl\u0119skach \u017cywio\u0142owych i poszkodowanych przez cywilizacj\u0119. U\u0142o\u017cy\u0142a je w kolejno\u015bci arytmetycznej od \u201e1 osoba zabita 2 ranne\u201d do \u201emiliard bez pracy\u201d. Ta zimna i wyrachowana systematyka powoduje, \u017ce te niewielkie napisy (15 x 15cm) nabieraj\u0105 mocy.<\/p>\n\n\n\n Umieszcza te\u017c teksty jak tapety na \u015bcianach, jak inskrypcje na kolumnach, wype\u0142nia nimi przestrzenie okien. S\u0105 czasem tak mocne, \u017ce w niezamierzony spos\u00f3b zaczynaj\u0105 dominowa\u0107 nad ca\u0142o\u015bci\u0105 i staj\u0105 si\u0119 nieformalnymi tytu\u0142ami wystaw zbiorowych. Tak by\u0142o w przypadku wystawy w Galerii Foksal \u2013 prote\u015bcie kilkorga artyst\u00f3w wobec urz\u0119dniczego administrowania sztuk\u0105. Sawicka umie\u015bci\u0142a na oknach galerii paski z powtarzaj\u0105cym si\u0119 stemplem: BIUROKRACJA, w kt\u00f3rym odwr\u00f3cone litery B i R niepokoj\u0105co zak\u0142\u00f3ca\u0142y zwyk\u0142y rytm, dra\u017cni\u0142y i przyci\u0105ga\u0142y uwag\u0119. Tak\u017ce na wystawie Supermarket sztuki<\/em> Sawicka wys\u0142oni\u0142a witryny Domu Artysty Plastyka tapet\u0105 z jednym s\u0142owem: ZARAZA. S\u0142owo to przekazywa\u0142o sens pokazu, kt\u00f3ry zbudowano w opozycji do potocznej ksenofobii w traktowaniu i odbiorze sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Zaraza to, w ironicznym rozumieniu Sawickiej, wszyscy ci arty\u015bci, kt\u00f3rzy za swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zostali spost ponowani przez opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Sawicka precyzyjnie re\u017cyseruje spotkanie z publiczno\u015bci\u0105, dobiera i wa\u017cy napi\u0119cia, steruje przekazem. NIENAWIDZ\u0118 CI\u0118. Napis dra\u017cni, wprowadza niepok\u00f3j, atakuje, ka\u017ce przyj\u0105\u0107 pozycj\u0119 obronn\u0105, zmusza do zaj\u0119cia stanowiska. Z biernego obserwatora stajemy si\u0119 uczestnikiem wyimaginowanego kon\ufb02iktu. Nigdy dot\u0105d artystka nie zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do widza tak bezpo\u015brednio, w pierwszej osobie, agresywnie. Zawsze by\u0142y to odpersonalizowane lub introwertyczne komunikaty: ZNOW ZABIJA, WZIELA WSZYSTK(O), ZAD\/ARMO, POZALE\/WALA PO\/NISZCZYL, POWOD\/UJERAKA. Tu po raz pierwszy widz bierze przes\u0142anie do siebie.<\/p>\n\n\n\n NIENAWIDZ\u0118 CI\u0118. Ma pobudza\u0107, wyzwala\u0107 adrenalin\u0119, przyci\u0105ga\u0107 i zaciekawia\u0107 \u015bwiat\u0142em i ruchem, odpycha\u0107 znaczeniem, tak, by ka\u017cdy czu\u0142 si\u0119 nieswojo i mia\u0142 poczucie winy. Do kogo ma tra\ufb01\u0107 ta sztuka? Mo\u017cna pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 tu cytatem z Mi\u0142o\u015bci Swanna<\/em> Prousta, kt\u00f3rego artystka zdaje si\u0119 lubi\u0107: \u201eInteligentny cz\u0142owiek, je\u017celi si\u0119 boi wyda\u0107 g\u0142upim, to nie w oczach drugiego inteligentnego cz\u0142owieka; tak samo cz\u0142owiekowi eleganckiemu grozi nie to, \u017ce elegancji jego nie oceni wielki pan, ale \u017ce mo\u017ce jej nie doceni\u0107 prostak\u201d. Innymi s\u0142owy Jadwiga Sawicka przemawia do tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 jej s\u0142ucha\u0107, pragn\u0105 zrozumie\u0107, prowadz\u0105 dialog. Odrzuca wszystkich nieprzekonanych, oboj\u0119tnych i wrogich.<\/p>\n\n\n\n Sztuka nie szkodzi, nie mo\u017ce szkodzi\u0107. Gdyby szkodzi\u0142a, nie by\u0142aby sztuk\u0105. Sawicka wie o tym dobrze i cho\u0107 m\u00f3wi: \u201efolguj\u0119 niezdrowym negatywnym instynktom \u2013 poci\u0105gaj\u0105 mnie skandale, sensacje, krew i zbrodnia\u201d, to w \u017caden spos\u00f3b nie chce nimi epatowa\u0107. Prowokacja i skandal s\u0105 jej obce. Je\u017celi nawet u\u017cywa dosadnych, dra\u017cliwych sformu\u0142owa\u0144, czyni to jedynie po to, \u017ceby ujawni\u0107 okrutn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce za tak wyrazist\u0105 sztuk\u0105 stoi r\u00f3wnie mocna, asertywna osobowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra na swoich barkach d\u017awiga wszystkie krzywdy tego \u015bwiata i pragnie ten \u015bwiat zbawi\u0107. Jadwiga Sawicka nie chce zmienia\u0107 \u015bwiata, wie doskonale, \u017ce to utopia. Przyznaje, \u017ce wygodniej jej by\u0107 pesymistk\u0105, bo tylko nie maj\u0105c iluzji, nie traci si\u0119 ich. Poddaje si\u0119 prawu Murphy\u2019ego \u2013 je\u017celi co\u015b ma p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak jak trzeba, to na pewno p\u00f3jdzie. A jednak spod ogromnej dawki pesymizmu prze\u015bwieca jaka\u015b nadzieja. Artystka m\u00f3wi \u2013 \u201egdybym wyrazi\u0142a opini\u0119: \u00bb\u017cycie jest okropne\u00ab, to nie mia\u0142abym nic przeciwko temu, \u017ceby kto\u015b mi udowodni\u0142, \u017ce tak nie jest\u201d i za chwil\u0119 pogodnie uzupe\u0142nia: \u201esama mog\u0142abym poda\u0107 par\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w, \u017ce \u017cycie jest cudowne, ale wola\u0142abym je us\u0142ysze\u0107 od kogo\u015b innego, bo to zawsze brzmi bardziej autorytatywnie\u201d. Mo\u017ce zabrzmi\u0105 koj\u0105co i dodadz\u0105 szczypty optymizmu s\u0142owa Bohumila Hrabala, kt\u00f3re skre\u015bli\u0142 w Li\u015bcie do uczestnik\u00f3w wernisa\u017cu<\/em> na zako\u0144czenie Czu\u0142ego barbarzy\u0144cy<\/em> \u2013 \u201eWy, kt\u00f3rzy czytacie ten tekst, nie my\u015blcie tylko i jedynie o technikach plastycznych, my\u015blcie jednocze\u015bnie o wielobarwno\u015bci i cudowno\u015bci istnienia, kt\u00f3re tyka z sekundy na sekund\u0119, bez ko\u0144ca\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wypowiedzi artystki wg katalogu wystawy Jadwiga Sawicka. Nic w \u015brodku, Bunkier Sztuki<\/em>, Krak\u00f3w 2003.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pawe\u0142 Sosnowski<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[79],"class_list":["post-6801","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-jadwiga_sawicka"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6801"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6907,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801\/revisions\/6907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}