{"id":17467,"date":"2023-09-08T18:01:29","date_gmt":"2023-09-08T18:01:29","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17467"},"modified":"2023-09-11T18:34:10","modified_gmt":"2023-09-11T18:34:10","slug":"film-to-swietny-film-to-straszny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/film-to-swietny-film-to-straszny\/","title":{"rendered":"Film to \u015bwietny. Film to straszny."},"content":{"rendered":"\n

Przed s\u0142onecznym weekendem, w pi\u0105tek 8 wrze\u015bnia na zako\u0144czenie programu TVP postanowi\u0142a przypomnie\u0107 Kana\u0142<\/em> A. Wajdy. <\/p>\n\n\n\n

Kt\u00f3ry z czynnik\u00f3w zdecydowa\u0142 o emisji, mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107. Z jakiego\u015b marketingowego powodu stratedzy zjednoczonej Prawicy postanowili przekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli, \u017ce w 2023 wojna z Niemcami trwa nadal. Za chwil\u0119, czy nam si\u0119 to podoba, czy nie, we\u017amiemy udzia\u0142 w decyduj\u0105cej bitwie. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

Druga, smutniejsza cz\u0119\u015b\u0107 filmu wlecze si\u0119 w upiornym, cuchn\u0105cym labiryncie pod miastem. Bohaterowie szukaj\u0105 drogowskazu, wskaz\u00f3wki, napisu, has\u0142a prowadz\u0105cego ku \u017cyciu. W filmie napisy s\u0105 dwa: Wilcza<\/em> i Kocham Jacka<\/em>. Ten drugi zrobi\u0142a pewnie filmowa \u0142\u0105czniczka Stokrotka ci\u0105gn\u0105ca przez ekran rannego podchor\u0105\u017cego Koraba.<\/p>\n\n\n\n

Gdyby Wajda nie nas\u0105czy\u0142 mi\u0142osnym sentymentem fetoru historii, w\u00f3wczas zapewne sukces w Cannes w 1957 roku by\u0142by mniejszy. Historia bez mi\u0142o\u015bci jest zbyt mulista, historia gdzie\u015b ze wschodu jest zwykle straszna w smaku. <\/p>\n\n\n\n

Filmowe sztuczki Wajdy w 1956 musia\u0142y mocno wkurza\u0107 podporucznika AK, powsta\u0144ca W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego, kt\u00f3ry w recenzji (\u201e<\/em>\u00abKana\u0142<\/em>\u00bb. Czy film o Powstaniu Warszawskim?\u201d, \u201eStolica\u201d, 1957, nr 23<\/em>) zarzuca\u0142 Wajdzie, \u017ce postacie s\u0105 zupe\u0142nie nierealne, a \u017caden dow\u00f3dca Powstania nie podejmowa\u0142by takich decyzji jak dow\u00f3dca filmowy. Film, nawet historyczny, nie jest rekonstrukcj\u0105 prawdy. Film jest zawsze projekcj\u0105 \u015bwiat\u0142a \u015bwiec\u0105cego teraz, do \u201eteraz\u201d prowadz\u0105cego. Je\u015bli nie musicie nie ogl\u0105dajcie Kana\u0142u. <\/em>To film wybitny, ale ogl\u0105danie go \u0142atwe nie jest. Dla \u015bmigaj\u0105cych po sieci to film archaiczny (w Cannes w 1957 spotka\u0142 si\u0119 z Si\u00f3dm\u0105 piecz\u0119ci\u0105 <\/em>Bergmana, obydwa ex aequo dosta\u0142y Srebrn\u0105 Palm\u0119). Krata, pod kt\u00f3r\u0105 Stokrotka m\u00f3wi Korabowi, \u017ceby nie otwiera\u0142 oczu, bo s\u0142o\u0144ce go o\u015blepi jest \u00f3sm\u0105 piecz\u0119ci\u0105. Lepiej o niej zapomnie\u0107, niech tkwi na swoim miejscu je\u015bli nie chcemy o\u015blepn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Po 1945 roku wyprodukowano w Polsce oko\u0142o dwudziestu film\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do Powstania. Kana\u0142 <\/em>pozostaje najbardziej znanym, mo\u017ce najbardziej ba\u0142amutnym, mieszaj\u0105cym dantejskie pejza\u017ce pami\u0119ci z kanalizacj\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Najbardziej wkurzaj\u0105ce jest to, \u017ce tej jesieni grupka anonimowych, bezczelnych typ\u00f3w ca\u0142kiem skutecznie buduje g\u0119st\u0105 atmosfer\u0119 resentymentu na potrzeby kampanii wyborczej, przekierowuje nawet nie uwag\u0119, ale emocje na histori\u0119, skoro tera\u017aniejszo\u015b\u0107 okazuje si\u0119 by\u0107 tak problematyczna dla rz\u0105dz\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n

Tym bardziej ciesz\u0105 takie wydarzenia, jak wr\u0119czenie w \u0141odzi Horstowi Koehlerowi Nagrody Or\u0142a Jana Karskiegoza \u201ebudowanie dialogu, porozumienia i gojenia ran w relacjach niemiecko-polskich i polsko-niemieckich oraz kre\u015blenia perspektywy wzajemnej przysz\u0142o\u015bci w Europie\u201d. <\/p>\n\n\n\n

\u201eKre\u015blenie wsp\u00f3lnych perspektyw” mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie frajerstwa<\/em> w czystej postaci, jednak kiedy znika, szybko orientujemy si\u0119, \u017ce tkwimy w kanale bez wyj\u015bcia. Teraz, nie wtedy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

po lewej: informacje o forum ekonomicznym w Karpaczu, 2023, po prawej: fragment sta\u0142ej ekspozycji w Muzeum Powstania Warszawskiego z rekonstrukcj\u0105 napis\u00f3w z powsta\u0144czych kana\u0142\u00f3w w 1944 r.; na dole \u201enaj\u015bwie\u017csze informacje\u201d o tym, co Polacy musz\u0105 zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Urodzony na Zamojszczy\u017anie, mieszkaj\u0105cy przez chwil\u0119 jako osesek w \u0141odzi w r. 1944, Horst Koehler odbiera Nagrod\u0119 Or\u0142a Karskiego w \u0142\u00f3dzkiej katedrze, obok dominikanin Ojciec Wi\u015bniewski i kardyna\u0142 Ry\u015b; po prawej plakat Tomasza W\u00f3jcika z 2016.<\/p>\n\n\n\n

\u2022<\/p>\n\n\n\n

grafika g\u0142\u00f3wna, od lewej: plakat Jana Lenicy, z prawej Zygmunta Anczykowskiego, obydwa z 1957 r.; na ok\u0142adce filmu Stokrotka<\/em>, Korab<\/em> i Artysta<\/em>, muzyk, kompozytor, ten, kt\u00f3ry w filmowym kanale zwariuje i graj\u0105c na okarynie b\u0119dzie brn\u0105\u0142 po kolana w odchodach, recytuj\u0105c Dantego.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed s\u0142onecznym weekendem, w pi\u0105tek 8 wrze\u015bnia na zako\u0144czenie programu TVP postanowi\u0142a przypomnie\u0107 Kana\u0142 A. Wajdy.  Kt\u00f3ry z czynnik\u00f3w zdecydowa\u0142 o emisji, mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107. Z jakiego\u015b marketingowego powodu stratedzy zjednoczonej Prawicy postanowili przekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli, \u017ce w 2023 wojna z Niemcami trwa nadal. Za chwil\u0119, czy nam si\u0119 to podoba, czy nie, we\u017amiemy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17472,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/kanal-d.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17467"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17479,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17467\/revisions\/17479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}