{"id":17194,"date":"2023-05-03T08:25:34","date_gmt":"2023-05-03T08:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17194"},"modified":"2023-05-05T08:28:05","modified_gmt":"2023-05-05T08:28:05","slug":"wladze-katowic-nie-chca-muralu-z-napisem-konstytucja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wladze-katowic-nie-chca-muralu-z-napisem-konstytucja\/","title":{"rendered":"W\u0142adze Katowic nie chc\u0105 muralu z napisem \u201eKonstytucja\u201d."},"content":{"rendered":"\n<p>Akty fundacyjne, cz\u0119sto s\u0105 \u015bladami desperacji, znakami kryzysu. Na szcz\u0119\u015bcie zdarza si\u0119, \u017ce s\u0105 symptomami jego przesilenia, jego prze-zwyci\u0119\u017cenia, zostawienia go za sob\u0105, w martwym kr\u00f3lestwie wiedzy historycznej, na kt\u00f3r\u0105 patrzy tylko benjaminowski \u201e<em>Anio\u0142 Historii\u201d<\/em>. By\u0142oby fortunnie, by\u0142o by cudownie gdyby korzystaj\u0105c z trzeciomajowej jutrzenki swobody i doskona\u0142ych warunk\u00f3w awiacyjnych zlecia\u0142 wprost do g\u0142\u00f3w uczonych niewiast i m\u0119\u017c\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 w Rzeczpospolitej my\u015bleniem nad rol\u0105 konstytucji duch i przyni\u00f3s\u0142 jak us\u0142u\u017cny kurier silne przekonanie, \u017ce najwy\u017csza pora lekko zmieni\u0107 bajk\u0119 i zacz\u0105\u0107 m\u00f3wi\u0107 o pokrewie\u0144stwie, o braterstwie, o wsp\u00f3lnym sensie i Konstytucji 3 Maja i Konstytucji Benderskiej, spisanej przez kozackiego hetmana Filipa Orlika w 1710. Orlik kaligrafowa\u0142 artyku\u0142y \u201e<em>Pacta et constitutiones legum libertatumque exercitus zaporoviensis\u201d<\/em> stanowi\u0105ce o niezbywalnych prawach ludu ruskiego w rzeczywisto\u015bci tu\u017c po kl\u0119sce pod Po\u0142taw\u0105. Nasza trzeciomajowa powsta\u0142a w chwili, kiedy troch\u0119 za p\u00f3\u017ano by\u0142o o otrze\u017awienie narodowe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nad wyraz charakterystyczne jest, \u017ce dowolny rodzaj netu poinformuje was, o angielskiej \u201e<em>Magna Charta Libertatum<\/em>\u201d z 1215 roku o \u201epierwszej spisanej&#8221; konstytucji ameryka\u0144skiej z roku 1787, przy odrobinie wytrwa\u0142o\u015bci dowiecie si\u0119 o konstytucji Korsyki z 1755 wymierzonej w Genue\u0144czyk\u00f3w, ale nie znajdziecie zbyt wielu miejsc podkre\u015blaj\u0105cych, \u017ce wolno\u015bciowe, oparte na prawie stanowionym, kt\u00f3re obowi\u0105zuje ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 akty w Europie zjawi\u0142y si\u0119 we wschodniej jej cz\u0119\u015bci najpierw w Benderach, potem w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecny wysi\u0142ek, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy zabitych zobowi\u0105zuj\u0105 do tego by skutecznie i g\u0142o\u015bno zacz\u0105\u0107 przypomina\u0107 Zachodowi o jego sp\u00f3\u017anionym tym deklaratywnie wa\u017cnym obszarze \u201erozwoju&#8221;. O bardzo d\u0142ugiej, trwaj\u0105cej co najmniej do epoki Bismarcka, je\u015bli nie do XX-wiecznych \u201eprofesjonalnych elit&#8221; (<em>homo faber<\/em>) fascynacji sprawno\u015bci\u0105 \u201eo\u015bwieconego absolutyzmu&#8221;.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>U Orlika gwarantem kozackiej konstytucji mia\u0142 by\u0107 kr\u00f3l szwedzki, czyli kto\u015b, kto w\u0142a\u015bnie zupe\u0142nie bez wyczucia wschodnich reali\u00f3w i dystans\u00f3w przegra\u0142 rozstrzygaj\u0105c\u0105 bitw\u0119 z Piotrem I i ratowa\u0142 si\u0119 ucieczk\u0105 do Turcji. Ukraina dzi\u015b podobnie jak kozacy Orlika na pocz\u0105tku XVIII wieku bez pomocy z Zachodu nie by\u0142aby w stanie zatrzyma\u0107 imperium rosyjskiego. Warto jednak oddzieli\u0107 pomoc od suwerennego artyku\u0142owania przysz\u0142ych praw w obr\u0119bie tej czy innej europejskiej wsp\u00f3lnoty r\u00f3wnych. Tak, kapita\u0142, serwery, a nawet \u201eknow-how&#8221; b\u0119d\u0105 pochodzi\u0142y z zamo\u017cnych krain zachodu, ale dlaczego zn\u00f3w to ma by\u0107 wa\u017cniejsze od konstytucyjnych deklaracji, ma by\u0107 najwa\u017cniejszym, decyduj\u0105cym, technicznym protoko\u0142em opisuj\u0105cym funkcjonowanie Europy w XXI wieku?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>C<em>onstitutio<\/em> pozostanie s\u0142owem \u0142aci\u0144skim, ale \u017ceby by\u0142o to s\u0142owo powszechnie zrozumia\u0142e, musi sta\u0107 si\u0119 o wiele bardziej wschodnie. Rola tak rozpolitykowanych gremi\u00f3w historycznych w RP jest w tej sprawie znacz\u0105ca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akty fundacyjne, cz\u0119sto s\u0105 \u015bladami desperacji, znakami kryzysu. Na szcz\u0119\u015bcie zdarza si\u0119, \u017ce s\u0105 symptomami jego przesilenia, jego prze-zwyci\u0119\u017cenia, zostawienia go za sob\u0105, w martwym kr\u00f3lestwie wiedzy historycznej, na kt\u00f3r\u0105 patrzy tylko benjaminowski \u201eAnio\u0142 Historii\u201d. By\u0142oby fortunnie, by\u0142o by cudownie gdyby korzystaj\u0105c z trzeciomajowej jutrzenki swobody i doskona\u0142ych warunk\u00f3w awiacyjnych zlecia\u0142 wprost do g\u0142\u00f3w uczonych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/konst.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17194"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17200,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17194\/revisions\/17200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}