{"id":17176,"date":"2023-04-08T07:30:04","date_gmt":"2023-04-08T07:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17176"},"modified":"2023-05-05T08:02:00","modified_gmt":"2023-05-05T08:02:00","slug":"za-tydzien-wielkanoc-bedzie-obchodzona-na-wschodzie-przez-grekokatolikow-jak-i-prawoslawnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/za-tydzien-wielkanoc-bedzie-obchodzona-na-wschodzie-przez-grekokatolikow-jak-i-prawoslawnych\/","title":{"rendered":"Za tydzie\u0144 Wielkanoc b\u0119dzie obchodzona na\u00a0Wschodzie, przez grekokatolik\u00f3w jak i prawos\u0142awnych."},"content":{"rendered":"\n

Si\u0142a misterium<\/em> \u201ewyp\u0142ywaj\u0105ca” wprost z ciekn\u0105cych str\u00f3\u017cek krwi mo\u017ce by\u0107 gdzie\u015b w okolicy Bachmutu medialne spektakularna. W zasadzie w Atlasie Sztuki chcemy zajmowa\u0107 si\u0119 takimi w\u0142a\u015bnie obrazami \u201eod \u015bwi\u0119ta\u201d. Dzia\u0142anie \u015bwi\u0105tecznego obrazu \u2013 ikony \u2013 zawarte jest w ostatnim s\u0142owie pi\u0105tego wersu szesnastego rozdzia\u0142u najstarszej Ewangelii Marka.  <\/p>\n\n\n\n

Powinno to by\u0107 dzia\u0142anie silne, bezpo\u015brednie, zdumiewaj\u0105ce, zmieniaj\u0105ce ca\u0142kowicie sytuacj\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Z pewno\u015bci\u0105 nie mieszcz\u0105ce si\u0119 w rejestrze tego co zwi\u0105zane tylko z wygl\u0105dem, czy estetyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Medioznawcy pisz\u0105 o cyklicznie powtarzaj\u0105cym si\u0119 kryzysie zaufania wobec kolejnych medi\u00f3w i przenoszeniu uwagi w poszukiwaniu kolejnego, \u201elepszego”. Krew to bardzo stare medium, wcale nie tak atrakcyjne jak si\u0119 o nim m\u00f3wi. Eloquentia sanguinans<\/em> u Tacyta znaczy: chciwy krwi, nie elokwentny, czy wymowny<\/em>. By\u0142oby pi\u0119knie,<\/em> gdyby za rok gdzie\u015b tam, we wschodnim b\u0142ocie zjawi\u0142o si\u0119 zamiast rytua\u0142\u00f3w krwi filipi\u0144skie puso-puso <\/em>skrywaj\u0105ce ma\u0142e dziewczynki udaj\u0105ce anio\u0142a, ujawniaj\u0105cego, \u017ce nie ma \u015bmierci i mo\u017cna ju\u017c sypa\u0107 kwiatki i konfetti.<\/p>\n\n\n\n

To tyle o obrazach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z wyliczonych tu cech jest bardzo po\u017c\u0105dana w sztuce i jej recepcji. Niestety, nie dysponujemy hermenei\u0105<\/em> m\u00f3wi\u0105c\u0105 w jaki spos\u00f3b dany efekt osi\u0105gn\u0105\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Pierwotna wersja Ewangelii ko\u0144czy\u0142a si\u0119 tym samym akcentem prze-strachu, wobec czego\u015b nie daj\u0105cego si\u0119 zrozumie\u0107. Ko\u0144czy\u0142a si\u0119 na wersie \u00f3smym. To dziwne zako\u0144czenie sumiennie opowiadaj\u0105ce o do\u015b\u0107 nierozs\u0105dnej wyprawie naiwnych “kobiet” do zamkni\u0119tego g\u0142azem grobu. Czyli przedsi\u0119wzi\u0119ciu mo\u017ce i s\u0142usznym, ale daremnym. Dalej jest dziwniej. Dalej, czyli po wej\u015bciu do \u015brodka. W wersie czwartym zainteresowany patrzeniem powinien zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zwrot: \u03ba\u03b1\u1f76 \u1f00\u03bd\u03b1\u03b2\u03bb\u03ad\u03c8\u03b1\u03c3\u03b1\u03b9 \u03b8\u03b5\u03c9\u03c1\u03bf\u1fe6\u03c3\u03b9\u03bd (kai anablepsasai theorousin<\/em>). Theorousin<\/em> jest od \u03b8\u03b5\u03c9\u03c1\u03ad\u03c9<\/em> (2334 the\u00f3re\u00f3), znacz\u0105cego: zobaczy\u0107, ujrze\u0107. Wszytko to najprostsze przyk\u0142ady tego, co nazywamy: teori\u0105 (dla \u0142acinnik\u00f3w: contemplatio<\/em>) i co zaczyna si\u0119 od wzroku, kt\u00f3ry \u201eco\u015b dostrzega”, kt\u00f3ry u\u015bwiadamia rozumowi istnienie czego\u015b. Anablepsasai <\/em>(od: \u1f00\u03bd\u03b1\u03b2\u03bb\u03ad\u03c0\u03c9<\/em> 308. anablep\u00f3<\/em>: spojrze\u0107, zwr\u00f3ci\u0107 spojrzenie na, spojrze\u0107 do g\u00f3ry, podnosi\u0107 oczy {cecha charakterystyczna vuls sacer<\/em>}, przejrze\u0107, odzyska\u0107 wzrok) poprzedza to komunikuj\u0105ce si\u0119 z rozumem theoreo<\/em> aktem bardziej bezpo\u015brednim, bardziej fizycznym, najprostszym, bli\u017cszym odruchowemu: zerkni\u0119ciu<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 ten wers t\u0142umaczy\u0107: \u201ekiedy zerkn\u0119\u0142y, zobaczy\u0142y”, albo jeszcze bardziej ba\u015bniowo: \u201enagle, kiedy zerkn\u0119\u0142y, zobaczy\u0142y…”. <\/p>\n\n\n\n

Tak powinna dzia\u0142a\u0107 ikona: kiedy na ni\u0105 spojrzymy, zobaczymy, u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce jest inaczej, ni\u017c my\u015bleli\u015bmy. Dotychczasowe nasze teorie s\u0105 po tym zerkni\u0119ciu nieaktualne. I r\u00f3wnocze\u015bnie okazuje si\u0119, <\/em>\u017ce mo\u017cemy wej\u015b\u0107 dalej, g\u0142\u0119biej. Mo\u017cemy zaryzykowa\u0107 i znale\u017a\u0107 si\u0119 w miejscu nie przeznaczonym dla \u017cywych. To moment graniczny, znajdujemy si\u0119 wewn\u0105trz horyzontu obrazu. W niejasnej sytuacji. I wtedy \u2013 wed\u0142ug Ewangelisty \u2013 zaczyna si\u0119 rozmowa, kto\u015b (kto wygl\u0105da jak zwyczajny m\u0142odzieniec: \u03bd\u03b5\u03b1\u03bd\u03af\u03c3\u03ba\u03bf\u03bd<\/em>, 3495 neaniskon<\/em>) wyja\u015bnia nam sytuacj\u0119. Kto\u015b (persona<\/em> ubrana na bia\u0142o) m\u00f3wi do nas (prosto, konkretnie, kr\u00f3tko): \u039c\u1f74 \u1f10\u03ba\u03b8\u03b1\u03bc\u03b2\u03b5\u1fd6\u03c3\u03b8\u03b5\u00b7Me ekthambeisthe <\/em>(zn\u00f3w od 1568. ekthambe\u00f3):<\/em> Nie b\u00f3jcie si\u0119!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Spoko, w sumie jeste\u015bmy tam, gdzie chcieli\u015bmy doj\u015b\u0107 i jaki\u015b nieznany kolo<\/em> po prostu m\u00f3wi nam, \u017ce wszystko w porz\u0105dku, ale… Musimy jeszcze poczeka\u0107, wszystko si\u0119 wyja\u015bni, ale nie tu, nie teraz. <\/p>\n\n\n\n

Wers \u00f3smy jest ewidentnie mizoginiczny, Ewangelista wraca do tego co zrozumia\u0142e, w \u015bwiecie \u017cywych (dawno, dawno temu w Palestynie).   <\/p>\n\n\n\n

Znamy mn\u00f3stwo obraz\u00f3w Trzech Marii przy Grobie<\/em>. Prosz\u0119 poszuka\u0107 przedstawie\u0144 Trzech Marii w Grobie. <\/em>Oczywi\u015bcie. Czarny Kwadrat <\/em>si\u0119 nie liczy. Chocia\u017c to, bez w\u0105tpienia, \u015bwietna ikona.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ilustracja: Duccio di Buoninsegna,<\/em> The Three Marys<\/em>, 1308-11, Museo dell’Opera del Duomo, Siena<\/p>\n\n\n\n

Peter Paul Rubens, Holy Women at the Sepulchre<\/em>, cc. 1611-14, The Norton Simon Museum, Pasadena <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Si\u0142a misterium \u201ewyp\u0142ywaj\u0105ca” wprost z ciekn\u0105cych str\u00f3\u017cek krwi mo\u017ce by\u0107 gdzie\u015b w okolicy Bachmutu medialne spektakularna. W zasadzie w Atlasie Sztuki chcemy zajmowa\u0107 si\u0119 takimi w\u0142a\u015bnie obrazami \u201eod \u015bwi\u0119ta\u201d. Dzia\u0142anie \u015bwi\u0105tecznego obrazu \u2013 ikony \u2013 zawarte jest w ostatnim s\u0142owie pi\u0105tego wersu szesnastego rozdzia\u0142u najstarszej Ewangelii Marka.   Powinno to by\u0107 dzia\u0142anie silne, bezpo\u015brednie, zdumiewaj\u0105ce, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17181,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/3-mariee.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17176"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17184,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17176\/revisions\/17184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}