{"id":17082,"date":"2023-04-05T01:52:00","date_gmt":"2023-04-05T01:52:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17082"},"modified":"2023-04-05T10:50:39","modified_gmt":"2023-04-05T10:50:39","slug":"budynek-musi-sie-wszystkim-podobac-w-przeciwienstwie-do-dziela-sztuki-ktore-nie-musi-podobac-sie-nikomu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/budynek-musi-sie-wszystkim-podobac-w-przeciwienstwie-do-dziela-sztuki-ktore-nie-musi-podobac-sie-nikomu\/","title":{"rendered":"\u201eBudynek musi si\u0119 wszystkim podoba\u0107. W przeciwie\u0144stwie do dzie\u0142a sztuki, kt\u00f3re nie musi podoba\u0107 si\u0119 nikomu\u201d."},"content":{"rendered":"\n<p>Adolf Loos ca\u0142e \u017cycie by\u0142 posiadaczem. Mi\u0119dzy innymi posiada\u0142 bardzo wyra\u017ane, apodyktycznie wypowiadane pogl\u0105dy. Posiada\u0142 te\u017c w\u0105tpliwy dar \u015bci\u0105gania na siebie uwagi miasta. W jego wypadku uwagi ca\u0142ego Wiednia, kt\u00f3ry emocjonowa\u0142 si\u0119 plotkami o architekcie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Wystarczy si\u0119gn\u0105\u0107, po kt\u00f3ry\u015b z jego pisanych i publikowanych cz\u0119sto tekst\u00f3w, cho\u0107by z najbardziej znanej pracy: <em><em>Ornament<\/em><\/em> i z<em>brodnia<\/em> (A. Loos, <em>Ornament i zbrodnia<\/em>, prze\u0142. A. St\u0119pnikowska-Berns, 2015, Tarn\u00f3w), by si\u0119 o tym przekona\u0107. Mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od germa\u0144skich uwag o militarnej przewadze ameryka\u0144skiego <em>plumbera<\/em> (hydraulika) nad francuskim <em>installateur\u2019em.<\/em> Mamy w \u0141odzi uliczki, przy kt\u00f3rych problem instalacji hydraulicznych nadal pozostaje r\u00f3wnie nabrzmia\u0142y jak w Wiedniu z pocz\u0105tku XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie odnowiono dom Hilarego Majewskiego, urz\u0119dowego architekta \u0141odzi, kt\u00f3ry ko\u0144czy\u0142 swoj\u0105 bogata karier\u0119 w czasie kiedy m\u0142ody, zbuntowany Loos podejmowa\u0142 r\u00f3\u017cne prace w b\u0142yskawicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 Chicago ostatniej dekady XIX wieku. Mo\u017ce (po uporaniu si\u0119 z pal\u0105cymi problemami infrastruktury) gdzie\u015b w pobli\u017cu, gdzie\u015b w czasoprzestrzeni uliczki, przy kt\u00f3rej stoi dom Majewskiego warto przepisa\u0107 uwag\u0119 Loosa z artyku\u0142u <em>Architektur:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eBudynek musi si\u0119 wszystkim podoba\u0107. W przeciwie\u0144stwie do dzie\u0142a sztuki, kt\u00f3re nie musi podoba\u0107 si\u0119 nikomu. Dzie\u0142o sztuki jest prywatn\u0105 spraw\u0105 artysty. Budynek zaspokaja potrzeb\u0119. Dzie\u0142o sztuki zostaje stworzone, cho\u0107 nie istnieje taka potrzeba. Budynek zaspokaja potrzeb\u0119. Dzie\u0142o sztuki nie ponosi \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci, dom odpowiada przed ka\u017cd\u0105 osob\u0105. Dzie\u0142o sztuki chce wyrwa\u0107 ludzi z ich komfortowej sytuacji. Budynek musi dawa\u0107 komfort. Dzie\u0142o sztuki jest rewolucyjne, budynek jest konserwatywny. Dzie\u0142o sztuki wytycza nowe \u015bcie\u017cki dla ludzko\u015bci i my\u015bli o przysz\u0142o\u015bci. Budynek my\u015bli o tera\u017aniejszo\u015bci. Ludzko\u015b\u0107 kocha wszytko, co zapewnia jej komfort. Nienawidzi wszystkiego, co chce j\u0105 wyrwa\u0107 ze zwyczajowej i bezpiecznej pozycji, i co j\u0105 niepokoi. I dlatego kocha ona budynek i nienawidzi sztuki.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wiono o Loosie, \u017ce&nbsp;pom\u00f3g\u0142 pokaza\u0107 <em>\u00abr\u00f3\u017cnic\u0119 miedzy urn\u0105 i nocnikiem\u00bb <\/em>i wykaza\u0142 \u00ab<em>istnienie kultury w nakre\u015blonej t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 przestrzeni.<\/em>\u00bb Dzi\u015b, kiedy zdaje si\u0119 nam, \u017ce wszytko wy\u0142ania si\u0119 i znika dostarczone i odebrane przez wirtualnych, niskoemisyjnych kurier\u00f3w warto wraca\u0107 do tak prosto definiowanych przestrzeni kultury, tak\u017ce na ulicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ilustracja: <em>Brummel\u016fv d\u016fm<\/em>, <strong>Husova 58,<\/strong> Pilzno, 1927-1929,<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dom Hilarego Majewskiego<\/strong> \u2013 <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Neorenesans\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">neorenesansowa<\/a> <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kamienica_(architektura)\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kamienica<\/a> architekta miejskiego, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hilary_Majewski\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Hilarego Majewskiego<\/a>, po\u0142o\u017cona przy <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ulica_W%C5%82%C3%B3kiennicza_w_%C5%81odzi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ul. W\u0142\u00f3kienniczej<\/a> 11 w \u0141odzi, powsta\u0142a w latach 1883\u20131886, z czasem przekszta\u0142cona w budynek wielorodzinny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adolf Loos ca\u0142e \u017cycie by\u0142 posiadaczem. Mi\u0119dzy innymi posiada\u0142 bardzo wyra\u017ane, apodyktycznie wypowiadane pogl\u0105dy. Posiada\u0142 te\u017c w\u0105tpliwy dar \u015bci\u0105gania na siebie uwagi miasta. W jego wypadku uwagi ca\u0142ego Wiednia, kt\u00f3ry emocjonowa\u0142 si\u0119 plotkami o architekcie.\u00a0 Wystarczy si\u0119gn\u0105\u0107, po kt\u00f3ry\u015b z jego pisanych i publikowanych cz\u0119sto tekst\u00f3w, cho\u0107by z najbardziej znanej pracy: Ornament i zbrodnia (A. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17087,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/majewski.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17082"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17113,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17082\/revisions\/17113"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}