{"id":17070,"date":"2023-03-24T09:48:42","date_gmt":"2023-03-24T09:48:42","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17070"},"modified":"2023-03-27T09:57:49","modified_gmt":"2023-03-27T09:57:49","slug":"ptasie-mozdzki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/ptasie-mozdzki\/","title":{"rendered":"Ptasie m\u00f3\u017cd\u017cki"},"content":{"rendered":"\n<p>Nie wiemy do jakiego stopnia i czy w og\u00f3le rozw\u00f3j technologiczny i kierunek cywilizacji powtarzaj\u0105 wybory jakich dokona\u0142a ewolucja. Opu\u015bci\u0142o nas dziewi\u0119tnastowieczne przekonanie, \u017ce ewolucja jest tylko sum\u0105 przypadkowych wybor\u00f3w, cho\u0107 jej teleologiczno\u015b\u0107 tak\u017ce nie mie\u015bci nam si\u0119 w g\u0142owach. Dominuj\u0105c\u0105 \u201estrategi\u0105&#8221;(skoro nie ma ko\u0144cowego celu nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o strategii <em>sensu stricto<\/em>) jest zwi\u0119kszanie zdolno\u015bci do produkowania energii. Surowce energetyczne, fuzja j\u0105drowa, \u017ar\u00f3d\u0142a odnawialne, wszystko jedno byle gwarantowa\u0142o wi\u0119cej energii. Historia estetyki dostarcza przyk\u0142ad\u00f3w, \u017ce nastawienie na ci\u0105g\u0142e zwi\u0119kszanie zasob\u00f3w energii jest tendencj\u0105 o co najmniej tysi\u0105cletniej tradycji. Gotyk p\u0142omienisty, manieryzm, barok, eklektyzm ko\u0144ca dziewi\u0119tnastego wieku, o sto lat p\u00f3\u017aniejszy, figlarny postmodernizm to grzbiety regularnych (chronologicznie) fal wzmo\u017cenia, ostentacyjnego manifestowania form, kt\u00f3rych wytworzenie wymaga\u0142o rozrzutno\u015bci energii i lekcewa\u017cenia skali wysi\u0142ku. Strategia odmienna, oparta na szukaniu sposob\u00f3w oszcz\u0119dzania, sta\u0142ego zmniejszania zapotrzebowania na energi\u0119 jest o wiele s\u0142absza. Metaforyka spo\u0142eczna kojarzy j\u0105 z ub\u00f3stwem, s\u0142abo\u015bci\u0105, niemoc\u0105, wyrzeczeniem. Z tym, z czym wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas woli nie by\u0107 kojarzona. Nieprzypadkowo minimalizm pojawi\u0142 si\u0119 jako wyra\u017ana tendencja tak p\u00f3\u017ano (pomijaj\u0105c monastycyzm), dopiero po rewolucji przemys\u0142owej, w przyt\u0142aczaj\u0105cym chaosie wielkich miast.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nasi mali protopla\u015bci, pierwsze ssaki to nie by\u0142y istoty dysponuj\u0105ce najwi\u0119ksz\u0105 w \u00f3wczesnym ekosystemie moc\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie, podobno balansowali w cieniu majestatycznych w\u0142adc\u00f3w codziennie poch\u0142aniaj\u0105cych gigantyczne porcje wysokoenergetycznej karmy, obnosz\u0105cych si\u0119 z barokowymi paszcz\u0119kami po \u201eich&#8221; terytorium. Dopiero co okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u201eptasie m\u00f3\u017cd\u017cki&#8221;, mikroskopijne w por\u00f3wnaniu z naszym organem zu\u017cywaj\u0105cym 1\/5 energii cia\u0142a s\u0105 co najmniej trzykrotnie bardziej sprawne ni\u017c my\u015bleli\u015bmy. Ptasie neurony potrzebuj\u0105 tylko 1\/3 energii jak\u0105 zu\u017cywa neuron przeci\u0119tnego ssaka. Proporcja ilo\u015bci energii wobec ilo\u015bci przetworzonej informacji to do\u015b\u0107 sensowny parametr oceny rozwoju zar\u00f3wno istot \u017cywych jak cywilizacji. To musia\u0142o si\u0119 podoba\u0107 na G\u00f3rze. Tym bardziej, \u017ce po tych wielkich zawsze zostawa\u0142a g\u00f3ra odpad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie bardzo potrafimy definiowa\u0107 informacj\u0119. Ale ju\u017c teraz jeste\u015bmy przekonywani, \u017ce b\u0119dzie to wymaga\u0142o zapewnienia wi\u0119kszej ilo\u015bci energii. Co masywniejszym ministrom elektrownie j\u0105drowe \u015bni\u0105 si\u0119 ju\u017c trzy razy w tygodniu, na zmian\u0119 z blackoutami\/pomroczno\u015bci\u0105 (<em>w realu<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Avian neurons consume three times less glucose than mammalian neurons<\/em>, z&nbsp;<em>&#8220;Current Biology&#8221;<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/journal\/current-biology\/vol\/32\/issue\/19\">Volume 32, Issue 19<\/a>,  October 10th 2022, Pages 4306-4313.e4;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0960982222012192\">https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0960982222012192\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">article<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0960982222012192\">\/abs\/pii\/S0960982222012192<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie wiemy do jakiego stopnia i czy w og\u00f3le rozw\u00f3j technologiczny i kierunek cywilizacji powtarzaj\u0105 wybory jakich dokona\u0142a ewolucja. Opu\u015bci\u0142o nas dziewi\u0119tnastowieczne przekonanie, \u017ce ewolucja jest tylko sum\u0105 przypadkowych wybor\u00f3w, cho\u0107 jej teleologiczno\u015b\u0107 tak\u017ce nie mie\u015bci nam si\u0119 w g\u0142owach. Dominuj\u0105c\u0105 \u201estrategi\u0105&#8221;(skoro nie ma ko\u0144cowego celu nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o strategii sensu stricto) jest zwi\u0119kszanie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17073,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kruk-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17070"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17081,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17070\/revisions\/17081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}