{"id":17051,"date":"2023-03-17T10:10:35","date_gmt":"2023-03-17T10:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=17051"},"modified":"2023-04-24T09:04:04","modified_gmt":"2023-04-24T09:04:04","slug":"wiosna-wiosna-jeden-nosorozec-jej-nie-uczyni-jedna-jaskolka-jak-wiemy-rowniez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wiosna-wiosna-jeden-nosorozec-jej-nie-uczyni-jedna-jaskolka-jak-wiemy-rowniez\/","title":{"rendered":"Wiosna, wiosna \u2013 jeden nosoro\u017cec jej nie uczyni. Jedna jask\u00f3\u0142ka, jak wiemy, r\u00f3wnie\u017c."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jask\u00f3\u0142ka niewiele zmienia, ale nawet niewychodz\u0105cy z biura, niezje\u017cd\u017caj\u0105cy z autostrady, nieopuszczaj\u0105cy metra i podmiejskiej kolejki, ci zaszyci na amen w setupie biosa w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni ze zdziwieniem <em>zauwa\u017c\u0105, \u017ce zauwa\u017cyli<\/em> ptaka dawno niewidzianego. \u017buraw, bocian, jask\u00f3\u0142ka, szpak, jerzyk, wilga. Co\u015b, co leci nad g\u0142ow\u0105 i nie straszy d\u017awi\u0119kiem. Takie dziwienie si\u0119 doskonale uzupe\u0142ni nasz codzienny poznawczy deficyt kontaktu ze \u015brodowiskiem naturalnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeszcze kilkana\u015bcie tysi\u0119cy lat temu wszyscy zasuwali z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie dwa razy do roku za przemieszczaj\u0105cymi si\u0119 stadami. Co najmniej od dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy lat coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 z nas \u017cyje bez takich w\u0119dr\u00f3wek. A jednak nasz aparat percepcyjny nadal ma sie\u0107 receptor\u00f3w do o\u017cywienia jakich wystarczy jeden ptak wraz z pewnymi nat\u0119\u017ceniem s\u0142onecznego \u015bwiat\u0142a, mniejsza o temperatur\u0119. Potem przez kilka dni (<em>primo vere<\/em>) zachowujemy si\u0119 jak nastoletni poeci do \u015bwitu graj\u0105cy w ostr\u0105 strzelank\u0119, wsz\u0119dzie widzimy nagle wybuchaj\u0105ce p\u0105ki. Wiosna, jakim\u015b cudem dzia\u0142a na nas mimo globalnego potopu zimnego \u015bwiat\u0142a, mimo wyra\u017anych, nie wirtualnych odg\u0142os\u00f3w walki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dawne teorie zestawiaj\u0105ce w pary \u017cywio\u0142y, pory roku i ludzkie temperamenty (humory) wiosn\u0119 (<em>ver<\/em>) miesza\u0142y z powietrzem, ciep\u0142ym i wilgotnym i z usposobieniem sangwinicznym, w kt\u00f3rym ciep\u0142a i wilgotna krew pulsuje \u017cywiej, pcha do robienia rzeczy dawno nie robionych. No polata\u0142by cz\u0142owiek troch\u0119 po \u015bwiecie, rozejrza\u0142 za jakim\u015b nowym miejscem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Giuseppe Arcimboldo, W\u0142och na imperialnym dworze, od 1564 posiadacz tytu\u0142u <em>Hofmaler,<\/em> musia\u0142 by\u0107 czujny, wiedzie\u0107 o czym \u0107wierkaj\u0105 wr\u00f3ble dooko\u0142a wiede\u0144skiego czy praskiego <em>Hofu<\/em>. Prosz\u0119 nie wierzy\u0107, \u017ce by\u0142 Arcimboldo jakim\u015b \u201epre-surrealist\u0105&#8221;. Na dworze i w przyrodzie nie ma czasu i miejsca na \u017cadne <em>sur-realizmy<\/em>, trzeba by\u0107 ca\u0142y czas przytomnym, obserwowa\u0107 co si\u0119 dzieje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w 1563 zacz\u0105\u0142 malarz malowa\u0107 dla cesarskiej mo\u015bci skromny dar: osiem obraz\u00f3w uk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w model \u015bwiata. Oczywi\u015bcie w domy\u015ble \u015bwiata sprawiedliwie i harmonijnie zjednoczonego pod ber\u0142em Habsburg\u00f3w. Podarunek si\u0119 spodoba\u0142. Uzupe\u0142niony panegirykiem innego mediola\u0144czyka, Giovanniego Fonteo nie zostawia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Matka Natura z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 przyjmuje takie panowanie (w odr\u00f3\u017cnieniu od np. francuskiej uzurpacji). Pod koniec lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych (XVI wieku) dw\u00f3r rado\u015bnie bawi\u0142 si\u0119 maskaradami i pochodami z udzia\u0142em wspomnianych obraz\u00f3w i wierszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co to ma wsp\u00f3lnego z czekaj\u0105ca nas wiosn\u0105? Arcimboldo zestawi\u0142 obrazy w cztery pary: <em>Wio\u015bnie<\/em> (dzi\u015b w Madrycie, lub w Luwrze, gdzie wisi replika z 1573) odpowiada <em>Aer<\/em> jedyny zaginiony z czterech <em>Element\u00f3w<\/em>. Do\u015b\u0107 wcze\u015bnie, jak zwykle w przypadku obraz\u00f3w dwornych i modnych, wykonano kopi\u0119 <em>Powierza<\/em>. Mo\u017cemy wi\u0119c spojrze\u0107 mu prosto w twarz. I co zobaczymy? Nieruchome stado okr\u0105g\u0142ych ptasich oczu, patrz\u0105cych z coraz dla nas trudniejsz\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia wielomodalno\u015bci\u0105 obserwacji, anga\u017cuj\u0105c\u0105 wszystkie funkcje poznawcze organizmu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ptaki patrz\u0105 tak by prze\u017cy\u0107, nam coraz cz\u0119\u015bciej zdaje si\u0119, \u017ce ju\u017c nie musimy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak chcecie zwi\u0119kszy\u0107 w\u0142asne szanse na zobaczenie kolejnej wiosny ogl\u0105dajcie si\u0119 czasem za ptakami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grafika: Giuseppe Arcimboldo, <em>Aer<\/em>,(kopia zaginionego orygina\u0142u), <em>Ver, <\/em>1573, olej na desce, 76 x 64 cm, Luwr, Pary\u017c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peter Bruegel, <em>Du\u017ce ryby po\u017ceraj\u0105 ma\u0142e<\/em>, 1556, rysunek, Albertina, Wiede\u0144<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jask\u00f3\u0142ka niewiele zmienia, ale nawet niewychodz\u0105cy z biura, niezje\u017cd\u017caj\u0105cy z autostrady, nieopuszczaj\u0105cy metra i podmiejskiej kolejki, ci zaszyci na amen w setupie biosa w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni ze zdziwieniem zauwa\u017c\u0105, \u017ce zauwa\u017cyli ptaka dawno niewidzianego. \u017buraw, bocian, jask\u00f3\u0142ka, szpak, jerzyk, wilga. Co\u015b, co leci nad g\u0142ow\u0105 i nie straszy d\u017awi\u0119kiem. Takie dziwienie si\u0119 doskonale uzupe\u0142ni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17052,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-17051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/5pora.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17051"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17153,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17051\/revisions\/17153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}