{"id":16982,"date":"2023-02-18T12:10:16","date_gmt":"2023-02-18T12:10:16","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=16982"},"modified":"2023-02-20T14:00:57","modified_gmt":"2023-02-20T14:00:57","slug":"nie-ma-czasu-nie-ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/nie-ma-czasu-nie-ma\/","title":{"rendered":"Nie ma czasu, nie ma."},"content":{"rendered":"\n<p>Gospodarka zassie ka\u017cd\u0105 ilo\u015b\u0107 w miar\u0119 wykszta\u0142conych in\u017cynier\u00f3w. Wobec takiej powietrznej tr\u0105by, takiego wiru natychmiastowych potrzeb szansa, \u017ce jaka\u015b uczelnia z rozp\u0119du nazywana poli \u2013 techniczn\u0105 zmie\u015bci w programie skromna ilo\u015b\u0107 dywagacji nie daj\u0105cych si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na zestaw zada\u0144\/projekt\u00f3w do rozwi\u0105zania jest minimalna.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0119dziemy jecha\u0107 co najmniej do ko\u0144ca dekady na autopilocie zaprogramowanym w czasach Ernsta Kappa i lekko upgradeowanym przez Heideggera w <em>Pytaniu o technik\u0119. <\/em>Czyli b\u0119dzie to tradycyjna jazda bez trzymanki, poniewa\u017c Kapp pisz\u0105c o filozofii techniki pod koniec XIX wieku (<em>Grundlinien einer Philosophie der Technik. Z<\/em><em>ur Entstehungsgeschichte der Cultur aus neuen Gesichtspunkten, Braunschweig, 1877<\/em>) m\u00f3g\u0142 pisa\u0107, \u017ce narz\u0119dzie, przyrz\u0105d jest tylko udoskonaleniem i wzmocnieniem dzia\u0142ania naturalnych wzorc\u00f3w ludzkiego dzia\u0142ania. M\u00f3g\u0142 nadal pisa\u0107 tak, jak my\u015blano kilkaset lat wcze\u015bniej. Soczewka przed\u0142u\u017ca zasi\u0119g oka, d\u0142uto jest projekcj\u0105 dzia\u0142ania r\u0119ki, a automobil (ju\u017c nied\u0142ugo) b\u0119dzie przyspieszeniem sposobu poruszania si\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy Heidegger zastanawia\u0142 si\u0119 nad technik\u0105 by\u0142o oczywiste, \u017ce wydosta\u0142a si\u0119 ona poza imitowanie wzor\u00f3w naturalnych. I czort wie co jest jej celem, poza oczywistym wspomaganiem przyspieszonej akumulacji zysku. To, co technika wytwarza jest dzie\u0142em technicznej pracy szeregu innych maszyn i w jej \u2013 do\u015b\u0107 dla nas nieprzeniknionym \u2013 wn\u0119trzu trzeba by szuka\u0107 wzoru, czy mo\u017ce ju\u017c celu \u2013 <em>telos<\/em> takiego wytwarzania.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Anegdotycznie, na poziomie zlikwidowanego gimnazjum i jeszcze istniej\u0105cej &#8220;klasy \u015bredniej&#8221; mo\u017cna to zobrazowa\u0107 prosz\u0105c o ustalenie proporcji mi\u0119dzy powierzchni\u0105 kadru filmowego zajmowan\u0105 przez Chaplina i maszyn\u0119 w scenie, kiedy komik zostaje wessany do wn\u0119trza ta\u015bmy produkcyjnej (<em>Dzisiejsze czasy, 1936<\/em>). Wszyscy, nawet najbardziej liryczni poeci ten kadr kiedy\u015b widzieli, wi\u0119c zadanie wydaje si\u0119 \u0142atwe. Cia\u0142o musi si\u0119 dopasowa\u0107 do przestrzeni i ruchu o jakim decyduje \u201elogika&#8221; budowy maszyny. A jak kto\u015b s\u0142abo liczy, niech po prostu rozpozna, kto w tym transhumanistycznym duecie jest <em>passiv,<\/em> a co <em>activ<\/em>. Ci\u0105g\u0142e opowiadanie o znaczeniu ergonomii, rozbudowanej analizy potrzeb, designu skierowanego na u\u017cytkownika unosi si\u0119 na powierzchni warstwy kultury, \u017cyj\u0105c w kt\u00f3rej tylko przez pewien czas mo\u017cna odmawia\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 technik\u0105, z kt\u00f3rej ju\u017c korzystaj\u0105 inni. Wykluczenie cyfrowe to jeszcze \u015bwie\u017cy przyk\u0142ad takiego samowytwarzaj\u0105cego si\u0119 spo\u0142ecznego przymusu dopasowania do funkcji i dzia\u0142ania wytwarzanego przez maszyny. By\u0107 mo\u017ce nie maszyna jest kluczowym no\u015bnikiem dla techniki, a ka\u017cdy system zapisu znak\u00f3w. Czy nie dlatego ci\u0105gle wracamy do opowiedzianego przez Sokratesa w <em>Fajdrosie<\/em> dialogu mi\u0119dzy kr\u00f3lem Tamuzem i jednym z dawnych bog\u00f3w, Teutem?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e(&#8230;) ko\u0142o Naukratis w Egipcie mieszka\u0142 jeden z dawnych bog\u00f3w tamtejszych, kt\u00f3remu i ptak jest po\u015bwi\u0119cony, nazywany Ibisem. (&#8230;)\u00a0 powiedzia\u0142 Teut do Tamuza: \u201eKr\u00f3lu, ta nauka uczyni Egipcjan m\u0105drzejszymi i sprawniejszymi w pami\u0119taniu; wynalazek ten jest lekarstwem na pami\u0119\u0107 i m\u0105dro\u015b\u0107\u201d. A ten mu na to: \u201eTeucie, mistrzu najdoskonalszy, jeden potrafi p\u0142odzi\u0107 to, co do sztuki nale\u017cy, a drugi potrafi oceni\u0107 na co si\u0119 to mo\u017ce przyda\u0107 i w czym zaszkodzi\u0107 tym, kt\u00f3rzy si\u0119 zechc\u0105 dan\u0105 sztuk\u0105 pos\u0142ugiwa\u0107. Tak te\u017c i teraz: Ty jeste\u015b ojcem liter; zatem przez dobre serce dla nich przypisa\u0142e\u015b im warto\u015b\u0107 wprost przeciwn\u0105 tej, kt\u00f3r\u0105 one posiadaj\u0105 naprawd\u0119. Ten wynalazek niepami\u0119\u0107 w duszach ludzkich posieje, bo cz\u0142owiek, kt\u00f3ry si\u0119 tego wyuczy, przestanie \u0107wiczy\u0107 pami\u0119\u0107, zaufa pismu i b\u0119dzie sobie przypomina\u0142 wszystko z zewn\u0105trz, ze znak\u00f3w obcych jego istocie, a nie z w\u0142asnego wn\u0119trza, z siebie samego. Wi\u0119c to nie jest lekarstwo na pami\u0119\u0107, tylko \u015brodek na przypominanie sobie. Uczniom swoim dasz tylko poz\u00f3r m\u0105dro\u015bci, a nie m\u0105dro\u015b\u0107 prawdziw\u0105. Posi\u0119d\u0105 bowiem wielkie oczytanie bez nauki i b\u0119dzie si\u0119 im zdawa\u0142o, \u017ce wiele umiej\u0105, a po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci nie b\u0119d\u0105 umieli nic i tylko obcowa\u0107 z nimi b\u0119dzie trudno; to b\u0119d\u0105 m\u0119drcy z pozoru, a nie ludzie m\u0105drzy naprawd\u0119.&#8221; (<em>Fajdros<\/em>, 274 e, 275 a).<\/p>\n\n\n\n<p>Technika genialnie komunikuje, zwi\u0119ksza zasi\u0119gi, u\u0142atwia odbi\u00f3r i nadawanie. Robi to tak rewelacyjnie, \u017ce zapominamy j\u0119zyka w g\u0119bie. Dobry fachowiec, profesjonalista prawdziwy, wiadomo, ma\u0142om\u00f3wny w robocie jest, skupiony na d\u0142ubaniu przy &#8220;znakach obcych&#8221;, poch\u0142oni\u0119ty czym\u015b niezrozumia\u0142ym. Kryptograficzno\u015b\u0107 techniki dawno ju\u017c przekroczy\u0142a naiwne zagadki Sfinksa. Ze Sfinksem \u0142\u0105czy technik\u0119 nadal to, \u017ce je\u015bli nie odpowiemy na stawiane przed nami przez maszyn\u0119 wyzwanie nie ujdziemy z \u017cyciem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gospodarka zassie ka\u017cd\u0105 ilo\u015b\u0107 w miar\u0119 wykszta\u0142conych in\u017cynier\u00f3w. Wobec takiej powietrznej tr\u0105by, takiego wiru natychmiastowych potrzeb szansa, \u017ce jaka\u015b uczelnia z rozp\u0119du nazywana poli \u2013 techniczn\u0105 zmie\u015bci w programie skromna ilo\u015b\u0107 dywagacji nie daj\u0105cych si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na zestaw zada\u0144\/projekt\u00f3w do rozwi\u0105zania jest minimalna.\u00a0 B\u0119dziemy jecha\u0107 co najmniej do ko\u0144ca dekady na autopilocie zaprogramowanym w czasach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16983,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-16982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/toth.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16982"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17000,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16982\/revisions\/17000"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}