![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/Roman-Lipskibez-tytulu2008akryl-na-plotnie140x140cmfot-Hans-Georg-Gaul.jpg\")
Nied\u0142ugo potem potencja\u0142 malarstwa Lipskiego zyskuje ca\u0142kowicie nowe i wyj\u0105tkowe ramy. Arty\u015bcie udaje si\u0119 zainteresowa\u0107 swoimi obrazami Ericha Marxa \u2013 jednego z najpowa\u017cniejszych kolekcjoner\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rego zbi\u00f3r, ze wzgl\u0119du na rang\u0119 i klas\u0119, przechowuje i eksponuje najwa\u017cniejsze berli\u0144skie Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 Hamburger Bahnhof. Nawi\u0105zanie kontaktu pomi\u0119dzy ca\u0142kowicie nieznanym malarzem samoukiem a jednym z najwybitniejszych niemieckich kolekcjoner\u00f3w, posiadaj\u0105cym w swoich zbiorach prace ameryka\u0144skich i europejskich klasyk\u00f3w (poczynaj\u0105c od Warhola i Beuysa, a ko\u0144cz\u0105c na Neumannie i Barneyu) \u015bwiadczy z jednej strony o niezwyk\u0142ej determinacji Lipskiego, z drugiej \u2013 o ogromnej otwarto\u015bci Marxa i jego wra\u017cliwo\u015bci na autentyczne postawy artystyczne. Relacja Marxa i Lipskiego bardziej od zdystansowanej relacji kolekcjonera i artysty przypomina od tej pory \u017cyczliwy protektorat \u2013 mecenas zawierza w\u0142asnej intuicji i wiedzy, przeczuwaj\u0105c, \u017ce energia artystycznego wyrazu, z kt\u00f3r\u0105 ma do czynienia, \u015bwiadczy o nietuzinkowym talencie.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142\u0105czenie obraz\u00f3w Lipskiego do kolekcji Marxa, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz \u015bwiatowych s\u0142aw znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce prace gwiazd polskiego malarstwa \u2013 Wilhelma Sasnala, Zbigniewa Rogalskiego i Rafa\u0142a Bujnowskiego, w diametralny spos\u00f3b zmienia sytuacj\u0119 artysty. Jego obrazy zostaj\u0105 wprowadzone w profesjonalny obieg galeryjny, budz\u0105c jednocze\u015bnie zainteresowanie kolejnych prywatnych kolekcjoner\u00f3w. Jednak najwa\u017cniejszym efektem nowej, niezwykle sprzyjaj\u0105cej sytuacji jest dla Lipskiego mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitego skupienia si\u0119 na malarstwie i zrezygnowania z innych, pobocznych, wymuszonych codzienno\u015bci\u0105 form aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Malarstwo Lipskiego pojawia si\u0119 na berli\u0144skiej scenie artystycznej w drugiej po\u0142owie aktualnej dekady, wkr\u00f3tce potem nast\u0119puj\u0105 pierwsze pr\u00f3by ulokowania jego tw\u00f3rczo\u015bci w sp\u00f3jnym interpretacyjnym kontek\u015bcie. W tym czasie do obiegu wesz\u0142y nieco p\u00f3\u017aniejsze obrazy, w kt\u00f3rych artysta niemal ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0142 z elemet\u00f3w \ufb01guratywnych, koncentruj\u0105c si\u0119 na mrocznych w wyrazie, podmiejskich pejza\u017cach.<\/p>\n\n\n\n
Wcze\u015bniejsze obrazy malowane charakterystycznymi konturowymi, szerokimi p\u0142aszczyznami to mocne kompozycje \ufb01guratywne, w kt\u00f3rych prezentowane postaci cz\u0119sto podlegaj\u0105 hybrydycznym mutacjom, z jednej strony traumatyzuj\u0105cym cielesnym dysfunkcjom, z drugiej l\u017cejszym w wyrazie, ironicznym zderzeniom zmys\u0142owej kobieco\u015bci z agresywnym militaryzmem. Te wczesne realizacje rozwi\u0105zaniami kompozycyjnymi i kolorystycznymi zdradzaj\u0105 fascynacj\u0119 malarstwem Neumanna \u2013 pocz\u0105tkowo mentora, a wkr\u00f3tce zaprzyja\u017anionego artysty, uwa\u017cnie obserwuj\u0105cego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Lipskiego.<\/p>\n\n\n\n
W publiczny obieg zosta\u0142y zatem wprowadzone monumentalne p\u0142\u00f3tna redukuj\u0105ce warstw\u0119 narracyjn\u0105 i anegdotyczn\u0105, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym motywem s\u0105 osamotnione widmowe domostwa i postindustrialne relikty, ulokowane w bli\u017cej nieokre\u015blonej, pustej przestrzeni. Specy\ufb01czna kolorystyczna aura tych obraz\u00f3w, przywodz\u0105ca na my\u015bl rodzaj meteorologicznego dramatu, wzmacnia poczucie izolacji. Te w\u0142a\u015bnie jako\u015bci wizualne na dobre w polu interpretacyjnym prac Lipskiego ulokowa\u0142y dyskurs melancholijnej samotno\u015bci, alienacji i poetyk\u0119 smutnego pi\u0119kna (Dominikus M\u00fcller w eseju opublikowanym w katalogu towarzysz\u0105cym indywidualnej wystawie artysty w Galerii Birgit Ostermeier w Berlinie) oraz nostalgiczn\u0105 utrat\u0119 i potrzeb\u0119 ekshumacji obraz\u00f3w, wra\u017ce\u0144 i powidok\u00f3w znanych z Polski, stanowi\u0105cej teraz pars pro toto<\/em> ca\u0142ej Europy Wschodniej (Christoph Tanner w materia\u0142ach towarzysz\u0105cych indywidualnej wystawie Lipskiego w Kunstverein Lippe \u2013 Lippische Gesellschaft f\u00fcr Kunst w Detmoldzie).<\/p>\n\n\n\n Trzeba przyzna\u0107, \u017ce nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 tym tropom zakotwiczenia w faktach malarskich, jakimi s\u0105 obrazy Lipskiego \u2013 ich specy\ufb01czna dyspozycja barwna, zastyg\u0142a w bezczasie kompozycja, gro\u017ana a przez to fascynuj\u0105ca, dojmuj\u0105ce wra\u017cenie pustki i obsesyjnie powracaj\u0105ce motywy ikonogra\ufb01czne tworz\u0105 rodzaj melancholijnej aury.<\/p>\n\n\n\n Lipski nie kryje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wiele z motyw\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w jego obrazach to efekty kolejnych powrot\u00f3w w rodzinne strony, do Polski. Co wi\u0119cej si\u0119ga najcz\u0119\u015bciej po te, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 z wizualnym pejza\u017cem wczesnej postkomunistycznej transformacji. W tym sensie nie dziwi g\u0142os Tannera, urodzonego w by\u0142ej NRD, a wi\u0119c obarczonego podobnym baga\u017cem wizualnych do\u015bwiadcze\u0144 jak inni mieszka\u0144cy tej cz\u0119\u015bci Europy, kt\u00f3ry dostrzega w tw\u00f3rczo\u015bci Lipskiego rodzaj pracy \u017ca\u0142oby po znikaj\u0105cej powoli rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Warto jednak \u2013 tak\u017ce z powodu najnowszych prac artysty, umykaj\u0105cych powy\u017cszym schematom \u2013 powstrzyma\u0107 si\u0119 przed zbyt pochopn\u0105 identy\ufb01kacj\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Lipskiego z celebracj\u0105 smutku i eksponowania dwuznaczno\u015bci wizualnego i spo\u0142ecznego imaginarium Europy Wschodniej, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na kilka innych jako\u015bci w\u0142a\u015bciwych temu malarstwu.<\/p>\n\n\n\n Malarstwo Lipskiego wydaje si\u0119 by\u0107 przede wszystkim celebracj\u0105 potocznego wizualnego do\u015bwiadczenia i artykulacj\u0105 potrzeby uchwycenia jego dwuznacznej istoty. Jednym z podstawowych narz\u0119dzi pracy Lipskiego \u2013 rodzajem artystycznego szkicownika \u2013 jest fotogra\ufb01a, kt\u00f3ra na u\u0142amek sekundy wyrywa obraz z deterministycznego u\u015bcisku up\u0142ywaj\u0105cego czasu, staj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie niematerialn\u0105 emanacj\u0105 aury fotografowanego motywu. Obrazy Lipskiego s\u0105 zatem efektem zderzenia dw\u00f3ch medi\u00f3w \u2013 malarstwa i fotogra\ufb01i. Przy czym to wra\u017cliwo\u015b\u0107 malarska i swobodne wykorzystanie fotogra\ufb01i jako wizualnego pretekstu, stymuluj\u0105cego, ale nie ograniczaj\u0105cego wyobra\u017ani\u0119, pozwala uzyska\u0107 pikturalne efekty w\u0142a\u015bciwe jego obrazom \u2013 w najnowszych realizacjach coraz wyra\u017aniej fantasmagoryczne i abstrahuj\u0105ce od werystycznego postrzegania rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n P\u0142\u00f3tna Lipskiego s\u0105 efektem wra\u017ce\u0144 uchwyconych okiem obiektywu podczas podr\u00f3\u017cy artysty. Podr\u00f3\u017cy odbywanych zar\u00f3wno na Wsch\u00f3d, jak i na Zach\u00f3d. Wiele z nich to uj\u0119cia wybrane ze skatalogowanych cyfrowo sekwencji kadr\u00f3w zebranych w trakcie podr\u00f3\u017cy po Stanach. Umiejscowienie Lipskiego w w\u0105skiej perspektywie artysty kompulsywnie powracaj\u0105cego do polskiej rzeczywisto\u015bci mo\u017ce zatem zaciemnia\u0107 nadrz\u0119dny, kontemplatywny i re\ufb02eksyjny sens jego obraz\u00f3w. Lipski podkre\u015bla, \u017ce to co postrzega jako inspiruj\u0105ce, nie tyle wynika z krytycznej obserwacji rzeczywisto\u015bci podlegaj\u0105cej okre\u015blonym spo\u0142ecznym czy historycznym \ufb02uktuacjom, ile z dostrzegania samego procesu transformacji i otwarto\u015bci na zmian\u0119, kt\u00f3ra niezale\u017cnie od lokalnego kolorytu uobecnia si\u0119 zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Ameryce. Rzeczywisto\u015b\u0107 w stanie tranzytu to jedna z najbli\u017cszych Lipskiemu kategorii, kt\u00f3ra lokuje go w przestrzeni pomi\u0119dzy tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 a przysz\u0142o\u015bci\u0105, eliminuj\u0105c fa\u0142szywy trop eksploracji nostalgicznie reanimowanej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n To co interesuje Lipskiego, niezale\u017cnie od proweniencji obserwowanych obraz\u00f3w, to malarska transpozycja bolesnych wizualnych do\u015bwiadcze\u0144: \u201eMaluj\u0119 to, co mnie porusza, cz\u0119sto to, co mi si\u0119 nie podoba, ale z mi\u0142o\u015bci\u0105, bez ironii\u201d. Nie chodzi tu zatem o krytyk\u0119 rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, ale bardziej osobiste wyartyku\u0142owanie w\u0142asnej, intymnej relacji ze \u015bwiatem i tkliw\u0105 ekspozycj\u0119 powszednio\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Pomimo post\u0119puj\u0105cego w tw\u00f3rczo\u015bci Lipskiego procesu eliminowania postaci ludzkiej, paradoksalnie nadal to cz\u0142owiek i natura ludzka s\u0105 g\u0142\u00f3wnym tematem jego p\u0142\u00f3cien. Fantomowe osiedla, najcz\u0119\u015bciej blokowiska lub pozbawione \ufb01nezji, znaczone pragmatyzmem pude\u0142kowate domki, s\u0105 przecie\u017c przede wszystkim skorupami kryj\u0105cymi we w\u0142asnych wn\u0119trzach mniej lub bardziej dramatyczn\u0105 ludzk\u0105 codzienno\u015b\u0107. Ich niepokoj\u0105c\u0105 niemot\u0119 i oderwanie od \u015bwiata zewn\u0119trznego \u0142agodz\u0105 czasem elementy (takie jak cz\u0119sto powracaj\u0105ce na p\u0142\u00f3tnach Lipskiego czasze anten satelitarnych) wskazuj\u0105ce na dokonuj\u0105c\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy wn\u0119trzem i zewn\u0119trzem wymian\u0119 energii i informacji.<\/p>\n\n\n\n Proces stygmatyzacji pejza\u017cu efektami ludzkiej aktywno\u015bci jest r\u00f3wnie czytelny w obrazach, w kt\u00f3rych to \u017cywio\u0142 natury wydaje si\u0119 by\u0107 wiod\u0105cym tematem przedstawienia. Monumentalne pejza\u017ce Lipskiego nieomal zawsze kontrapunktuj\u0105 elementy obce naturze, \u015blady ludzkiej obecno\u015bci i cywilizacyjnych interwencji. Mog\u0105 to by\u0107 przecinaj\u0105ce bujn\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 industrialne wtr\u0119ty: rury ciep\u0142ownicze o niepokoj\u0105cym rysunku, kt\u00f3rych pragmatyzm perwersyjnie \u0142\u0105czy si\u0119 ze zmys\u0142ow\u0105 urod\u0105 kszta\u0142t\u00f3w, ale te\u017c elementy mniej istotowo agresywne, kt\u00f3re \u0142agodniej wpisuj\u0105 si\u0119 w wyciszone, niekiedy pastoralne krajobrazy \u2013 fragmenty trudnych do zidenty\ufb01kowania abstrakcyjnych konstrukcji, drewniane nadbrze\u017cne pomosty czy wreszcie dyskretne, niemal zasymilowane przez przyrod\u0119 le\u015bne przecinki.<\/p>\n\n\n\n Napi\u0119cie pomi\u0119dzy faktyczn\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 istoty ludzkiej a dojmuj\u0105cym wra\u017ceniem jej konstytutywnej dla obrazowania roli i umiej\u0119tno\u015b\u0107 przekroczenia banalno\u015bci wyselekcjonowanych motyw\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u0119ki malarskim zabiegom zyskuj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105, uniwersaln\u0105 jako\u015b\u0107 buduj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 aur\u0119 obraz\u00f3w Lipskiego, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142decyduje o wizualnej sile jego malarstwa.<\/p>\n\n\n\n W najnowszych pracach Lipskiego charakterystyczne dla niego zami\u0142owanie do budowania dramaturgii obrazu w oparciu o wyraziste kontrasty podkre\u015blaj\u0105 z jednej strony d\u017awi\u0119czne i zaskakuj\u0105ce rozstrzygni\u0119cia kolorystyczne, z drugiej \u2013 dynamizuj\u0105ce zestawienia stabilnych, zrytmizowanych rysunkowych form (cz\u0119sto powracaj\u0105cy motyw nadbrze\u017cnego pomostu) z amor\ufb01cznymi, organicznymi zjawiskami przyrody. Obrazy Lipskiego zmierzaj\u0105 obecnie w stron\u0119 abstrakcyjnego syntetyzmu (chocia\u017c, jak sam przyznaje, czysta abstrakcja nie le\u017cy w kr\u0119gu jego artystycznych inklinacji), kt\u00f3rego skoncentrowan\u0105 si\u0142\u0119 wyrazu wspomaga energetyzuj\u0105ca i oniryczna kolorystyka. Skumulowana energia rozsadza jednostkowe \u201etu i teraz\u201d obrazu, przenosz\u0105c go w wy\u017csze rejestry fantazmatycznych wizji.<\/p>\n\n\n\n Lipski maluje du\u017co, z nies\u0142abn\u0105c\u0105 potrzeb\u0105 poszukiwania nowych impuls\u00f3w. Stale podkre\u015bla, \u017ce proces jego malarskiej edukacji jest wci\u0105\u017c niedoko\u0144czony. Poszczeg\u00f3lne cykle i efekty nast\u0119puj\u0105cych po sobie malarskich eksperyment\u00f3w utrzymuje w sp\u00f3jno\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci specy\ufb01czna dla niego ikonogra\ufb01a i rodzaj esencjalistycznego podej\u015bcia, dzi\u0119ki kt\u00f3remu nawet te obrazy, kt\u00f3re \u0142atwo ulokowa\u0107 w okre\u015blonym kontek\u015bcie spo\u0142ecznym i historycznym przekraczaj\u0105 horyzont jednostkowego wizualnego i egzystencjalnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Magdalena Lewoc<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[173],"class_list":["post-16057","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-roman_lipski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16057"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16077,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16057\/revisions\/16077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/2rgb-1024x666.jpg\")