{"id":15702,"date":"2022-10-11T06:38:00","date_gmt":"2022-10-11T06:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15702"},"modified":"2022-11-10T14:36:19","modified_gmt":"2022-11-10T14:36:19","slug":"o-rany-jaka-zajefana-panorama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/o-rany-jaka-zajefana-panorama\/","title":{"rendered":"O rany! Jaka zajefana panorama!"},"content":{"rendered":"\n<p>Zbigniew Makowski to nie tylko malarz, ale r\u00f3wnie\u017c artysta wielokro\u0107 wa\u017cniejszy dla kultury polskiej ni\u017c Tadeusz Kantor, t\u0142umacz\u0105cy \u015bwiat g\u0142\u0119biej, szerzej, i co tu kry\u0107, du\u017co ciekawiej, przez lata bawi\u0142 si\u0119 z drukowanymi w gigantycznych nak\u0142adach ksi\u0105\u017ckami z bratniego ZSSR.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cki Makowskiego wygl\u0105daj\u0105 jak kosmos po du\u017cej imprezie, albo abecad\u0142o co w\u0142a\u015bnie z klimatyzacji wypad\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lekko przera\u017caj\u0105ce jest w nich to, \u017ce po chwili okazuje si\u0119, \u017ce nic nie jest przypadkiem. Jak ka\u017cdy kosmos uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 (oczywi\u015bcie tylko w g\u0142owach) w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142e \u017cycie m\u0119czy\u0142 si\u0119 Makowski \u017ceby zachowa\u0107 w\u0142asn\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 i przypomina\u0107 o wolnej woli. Kre\u015bli\u0142 znaki, kt\u00f3re z niczym si\u0119 nie kojarz\u0105, a za moment&nbsp; dotkliwie u\u015bwiadamiaj\u0105 jak niewiele zale\u017cy od naszego <em>widzimisi\u0119<\/em>. Jak <em>klikniecie w necie<\/em> \u201eZ.M.\u201d, zobaczycie na ekranie du\u017co bardzo kolorowych, na wszystkie strony rozbrykanych ikonek i literek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko czy to co wida\u0107 jest tym co jest?&nbsp; Makowski takie naiwne pytanka lubi\u0142. Zamienia\u0142 je w tytu\u0142y pisane w trzech kierunkach, kryptograficznie poprzestawiane: RES, ENS, EST.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sami si\u0119 zastan\u00f3wcie czy na ko\u0144cu powinien by\u0107 znak zapytania czy kropka? \u015arednio&nbsp;bystry algorytm na podstawie odpowiedzi ustali jaki jest wasz stosunek do metafizyki, a kto wie czy nie do religii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jedn\u0105 z ksi\u0105\u017cek przez Makowskiego lekko przepracowanych by\u0142o gruba, radziecka&nbsp;monografia o post\u0119powym malarzu z Rzeszy <em>Diurerze<\/em>. Dzi\u015b ksi\u0105\u017cka le\u017cy w magazynie Muzeum Sztuki. Zerknijmy na twarz Mistrza, mo\u017ce zobaczymy co my na w\u0142asne oczy tak doskonale (ze s\u0142usznej, zachodniej perspektywy) widzimy. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>O, prosz\u0119 widzimy <em>MIASTO<\/em> jak na d\u0142oni, no mo\u017ce jak na czole. Panoramicznie widzimy ca\u0142e miasto, pewnie Jeruzalem, bo jakie inne miasto (rodzinna Norymberga to jednak&nbsp;kosmiczna dziura) w takiej wyj\u0105tkowej g\u0142owie mo\u017ce si\u0119 odznacza\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko miasta znacz\u0105ce, miasta symboliczne, miasta mistyczne na raz, w jednym momencie widzimy. Czy nie tak w\u0142a\u015bnie widzia\u0142 Mistrz (ten drugi, od Michai\u0142a Bu\u0142hakowa) Jeruzalem siedz\u0105c w Moskwie? &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Prosz\u0119&nbsp; samemu, na w\u0142asne oczy si\u0119 upewni\u0107, czy dobrze rozpoznajemy destynacj\u0119. Pomyli\u0107 miasta, szczeg\u00f3lnie w wakacje to gruba przykro\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b, przy takiej ilo\u015bci obrazk\u00f3w i ikonek co\u015b na w\u0142asne oczy sprawdzi\u0107, upewni\u0107 si\u0119, to \u017cadna fatyga. Klik i ju\u017c! Chyba, \u017ce tak jak D\u00fcrer u Makowskiego zamiast oczu mamy dwie czarne dziury, dwie g\u0142\u0119boko przez wiele kolejnych stron ci\u0119te rany.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi\u0105, \u017ce wtedy widzi cz\u0142owiek g\u0142\u0119biej, ale co to znaczy, jak w studni widzi, czy jak w mikroskopie? W studni (prawie jak w <em>Kanale<\/em>) ka\u017cdy drobiazg znaczy, zmienia wiele.<\/p>\n\n\n\n<p>W mikroskopie zobaczy\u0107 mo\u017cna ciekawe rzeczy, potem zrobi\u0107 sobie przerw\u0119 na kaw\u0119, \u017ceby oczy odpocz\u0119\u0142y i zobaczy\u0107 ponownie to samo. Raz zobaczone si\u0119 nie liczy, nie buduje solidnej statystyki i zaufania do rzeczywisto\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zbigniew Makowski ksi\u0105\u017ck\u0119 kupi\u0142 w Warszawie, pewnie w Empiku, kt\u00f3ry wydawnictwa bratnich kraj\u00f3w socjalistycznych za bezcen sprzedawa\u0142o. Kupi\u0142 w swoim mie\u015bcie, w kt\u00f3rym widzia\u0142 fruwaj\u0105ce nad gruzowiskiem nadpalone strz\u0119py ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n\n\n\n<p>Miasta, w czerni, miasta w mroku, miasta w g\u0142owie g\u0142\u0119boko wyryte, to nie musz\u0105 by\u0107 z\u0142e miejsca do \u017cycia, o ile nauczymy si\u0119 patrze\u0107 g\u0142\u0119biej. O ile potrafimy rozr\u00f3\u017cnia\u0107 cienkie jak kartka papieru naprzemienne sensy i nonsensy (te drugie maj\u0105 nieparzyst\u0105 paginacj\u0119). &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 badawczo przygl\u0105daj\u0105ca si\u0119 miastom planist\u00f3w, urbanist\u00f3w, architekt\u00f3w, ekonomist\u00f3w, socjolog\u00f3w, klimatolog\u00f3w a nawet hydrolog\u00f3w i specjalist\u00f3w od hulajn\u00f3g elektrycznych widzi niepomiernie wi\u0119cej (szerzej) ni\u017c D\u00fcrer s(auto)portretowany przez Zbigniewa Makowskiego w ksi\u0105\u017cce o zatartym tytule. Niestety, nie zawsze widzi, \u017ce widzi przez co\u015b. Co za r\u00f3\u017cnica czy: \u201e:MIASTO\u201d czy: \u201eMIASTO\u201d. Kropki, dwukropki, wielokropki, mrugni\u0119cia, pasuj\u0105 do miasta jak dziury do mostu, psuj\u0105 czytelno\u015b\u0107 statystyk i pomiar\u00f3w. Co za r\u00f3\u017cnica: RES czy SIGNUM?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ogl\u0105dajcie si\u0119 czasem za dziwnymi obrazami, to nie boli, bardzo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zbigniew Makowski to nie tylko malarz, ale r\u00f3wnie\u017c artysta wielokro\u0107 wa\u017cniejszy dla kultury polskiej ni\u017c Tadeusz Kantor, t\u0142umacz\u0105cy \u015bwiat g\u0142\u0119biej, szerzej, i co tu kry\u0107, du\u017co ciekawiej, przez lata bawi\u0142 si\u0119 z drukowanymi w gigantycznych nak\u0142adach ksi\u0105\u017ckami z bratniego ZSSR.&nbsp; Ksi\u0105\u017cki Makowskiego wygl\u0105daj\u0105 jak kosmos po du\u017cej imprezie, albo abecad\u0142o co w\u0142a\u015bnie z klimatyzacji wypad\u0142o.&nbsp; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-15702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/miasto.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15702"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16727,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15702\/revisions\/16727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}