{"id":15663,"date":"2022-10-02T08:23:00","date_gmt":"2022-10-02T08:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15663"},"modified":"2024-09-16T10:18:33","modified_gmt":"2024-09-16T10:18:33","slug":"rzeczywistosc-jest-plaska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/rzeczywistosc-jest-plaska\/","title":{"rendered":"Rzeczywisto\u015b\u0107 jest p\u0142aska"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klein \u201ewykre\u015bli\u0142 wszystkie linie paraboliczne na rze\u017abie Apolla Belwederskiego, kt\u00f3rego rysy cechuje wysoki stopie\u0144 pi\u0119kno\u015bci klasycznej. Krzywe te jednak nie maj\u0105 prostego kszta\u0142tu i nie da\u0142o si\u0119 wyszuka\u0107 og\u00f3lnego prawa, kt\u00f3remu by podlega\u0142y\u201d (D. Hilbert i S. Cohn-Vossen, <em>Geometria pogl\u0105dowa<\/em>, prze\u0142. A. Dawidowicz, Warszawa 1956, s. 183-184). Pisz\u0105 te\u017c autorzy, \u017ce: \u201eZ niezmienniczo\u015bci krzywizny Gaussa przy zginaniu wynika zatem, \u017ce nie da si\u0119 przy\u0142o\u017cy\u0107 p\u0142askiego kawa\u0142ka papieru do p\u0142ata powierzchni o krzywi\u017anie dodatniej lub ujemnej. Do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce w pierwszym wypadku papier fa\u0142duje si\u0119, w drugim za\u015b rozdziera\u201d. Cz\u0142owiek jest fizycznie ograniczony powierzchni\u0105, kt\u00f3ra \u201ezawiera zar\u00f3wno punkty o krzywi\u017anie dodatniej, jak punkty o ujemnej krzywi\u017anie Gaussa\u201d (s. 183, d\u00f3\u0142). Matematyka, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b znamy, musi jeszcze bardzo wiele rzeczy odkry\u0107 zanim stanie si\u0119 narz\u0119dziem potrafi\u0105cym opisywa\u0107 i chroni\u0107 to co jest \u017cywe (<em>\u03b2\u03af\u03bf\u03c2, \u03b6\u03c9\u03ae, vita). <\/em>Jedyn\u0105, kt\u00f3ra wydawa\u0142a si\u0119 dawa\u0107 z tym rad\u0119, mia\u0142a by\u0107 fotografia (reklamowa).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z pierwszych, kt\u00f3ry w ironiczny spos\u00f3b odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do tej iluzji (fotografii reklamowej) by\u0142 Zbigniew Libera. Swoje \u201edzie\u0142o w procesie\u201d zatytu\u0142owa\u0142 <em>Rzeczywisto\u015b\u0107 jest p\u0142aska<\/em>, w czym, jak sugerowa\u0142a Bo\u017cena Czubak na wystawie Libery w Atlasie Sztuki, daje si\u0119 dostrzec paralel\u0119 do koncepcji francuskiego pisarza, scenarzysty i prekursora\u00a0<em>nouveau roman<\/em>\u00a0Alaina Robbe-Grilleta. Widzenie \u201esp\u0142aszczaj\u0105ce\u201d uzna\u0142 on za jeden z rudyment\u00f3w kondycji modernistycznej, antytez\u0119 tradycyjnego, przedmodernistycznego pojmowania g\u0142\u0119bi. Jakkolwiek by by\u0142o, to by\u0142 tak\u017ce punkt wyj\u015bcia pracy Libery, kt\u00f3ry chcia\u0142 wykaza\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 teorii p\u0142askiej rzeczywisto\u015bci. Pos\u0142uguje si\u0119 w tym celu nie tyle samochodem jako kanonicznym produktem kultury modernistycznej, ile jego obrazem. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest p\u0142aska, powiada Libera, bo widzimy j\u0105 zapo\u015bredniczon\u0105 przez obraz, kt\u00f3ry dokonuje stereotypizacji widzenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A skoro tak, to co si\u0119 stanie, gdy podejmie si\u0119 pr\u00f3b\u0119 restytucji tego obrazu w rzeczywisto\u015b\u0107 tr\u00f3jwymiarow\u0105, kt\u00f3ra jest u \u017ar\u00f3d\u0142a p\u0142askiego obrazu? I jak ta zrestytuowana rzeczywisto\u015b\u0107 b\u0119dzie si\u0119 prezentowa\u0107? Inaczej m\u00f3wi\u0105c: jaki b\u0119dzie wynik takiej hiperkonstruktywistycznej konwersji?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Urodzony w 1959 r. w Pabianicach artysta zdaje si\u0119 by\u0107 dzisiaj jedynym, kt\u00f3ry jest w stanie da\u0107 sobie rad\u0119 z p\u0142askim opracowaniem urbanistycznego planu \u0141odzi i zamieni\u0107 go w pi\u0119kn\u0105, t\u0119tni\u0105c\u0105 prawdziwym \u017cyciem rzeczywisto\u015b\u0107. Atlas Sztuki zawsze by\u0142 w dobrych uk\u0142adach ze Zbyszkiem. Dwie wystawy zobowi\u0105zuj\u0105\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klein \u201ewykre\u015bli\u0142 wszystkie linie paraboliczne na rze\u017abie Apolla Belwederskiego, kt\u00f3rego rysy cechuje wysoki stopie\u0144 pi\u0119kno\u015bci klasycznej. Krzywe te jednak nie maj\u0105 prostego kszta\u0142tu i nie da\u0142o si\u0119 wyszuka\u0107 og\u00f3lnego prawa, kt\u00f3remu by podlega\u0142y\u201d (D. Hilbert i S. Cohn-Vossen, Geometria pogl\u0105dowa, prze\u0142. A. Dawidowicz, Warszawa 1956, s. 183-184). Pisz\u0105 te\u017c autorzy, \u017ce: \u201eZ niezmienniczo\u015bci krzywizny Gaussa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18670,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-15663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/paska-libera.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15663"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18672,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15663\/revisions\/18672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}