{"id":15492,"date":"2022-09-28T07:04:00","date_gmt":"2022-09-28T07:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15492"},"modified":"2024-09-16T10:23:43","modified_gmt":"2024-09-16T10:23:43","slug":"elon-musk-w-5inlodz-wprowadzenie-do-kultury-czlowieka-w-erze-szybkich-zmian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/elon-musk-w-5inlodz-wprowadzenie-do-kultury-czlowieka-w-erze-szybkich-zmian\/","title":{"rendered":"Elon Musk w 5inLodz \u2013 Wprowadzenie do Kultury Cz\u0142owieka w erze szybkich zmian"},"content":{"rendered":"\n

\u201eDla ka\u017cdej osoby bogatej musi istnie\u0107 co\u015b, co wyja\u015bnia jej bogactwo: cechy dziedziczne, spadek, chciwo\u015b\u0107, inteligencja, fa\u0142szywo\u015b\u0107, wykorzystywanie biednych, bycie we w\u0142a\u015bciwym miejscu o w\u0142a\u015bciwej porze, posiadanie wysoko postawionych przyjaci\u00f3\u0142, \u0142ut szcz\u0119\u015bcia, napad na autostradzie czy co tam jeszcze. To, jakie rzeczy prowadz\u0105 do bycia bogatym jest, rzecz jasna, silnie zale\u017cne od kontekstu. To w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnice kontekstu nikt z nas nie ma obecnie szans, by wzbogaci\u0107 si\u0119 metodami Czyngis-chana, (ca\u0142kiem innymi) metodami potomk\u00f3w Andrew Carnegiego czy (jeszcze odmiennymi) Liberacego, i tak dalej. Zatem skrajna wra\u017cliwo\u015b\u0107 na kontekst sposob\u00f3w stania si\u0119 bogaczem sprawia, \u017ce nieprawdopodobne jest istnienie teorii zostania bogaczem (wbrew temu, do czego staraj\u0105 si\u0119 nas przekona\u0107 rozliczne poradniki sprzedawane na lotniskach).\u201d (cyt. za:\u00a0 J. Fodor, M. Piattelli-Palmarini, B\u0142\u0105d Darwina<\/em>, prze\u0142. M. Gokieli,\u00a0 Warszawa 2018, s. 200 \u2013 201).<\/p>\n\n\n\n

Celem 5inLodz nigdy nie by\u0142o stanie si\u0119 dominuj\u0105cym brandem sprzedawanym na lotniskach. Nawet gdy pilnie zindeksujecie ka\u017cde ze s\u0142\u00f3w z ka\u017cdej z pi\u0119ciu ksi\u0105\u017cek nades\u0142anych do \u0141odzi przez Elona Muska czy Ala Pacino nie b\u0119dziecie bardziej podobni do jej ofiarodawcy.  <\/p>\n\n\n\n

5inLodz stara si\u0119 rozci\u0105ga\u0107 kontekst mo\u017cliwie najdalej, poza granice wyobra\u017ani. Kon-tekst (con-texto) to s\u0142owo wpl\u0105tane w nasz\u0105, \u0142\u00f3dzk\u0105 histori\u0119. To s\u0142owo opisuj\u0105ce: splatanie, tkanie, \u0142\u0105czenie razem. Precyzyjnie m\u00f3wi\u0105c dzia\u0142amy: cum contextum.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Lub (jeszcze bardziej precyzyjnie) \u2013 dzia\u0142amy pomi\u0119dzy con-texto<\/em> a con-ficio. <\/em>Prosz\u0119 uwa\u017ca\u0107, nie: con-fictio, \u2013 onis:<\/em> zmy\u015blenie, ale con-fico, con-cicere, con feci, con-fectum<\/em>: sporz\u0105dzi\u0107, zrobi\u0107, wykona\u0107, uko\u0144czy\u0107, doprowadzi\u0107 do skutku, spisa\u0107, zebra\u0107, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 (ludzi). Tak dzia\u0142amy, tak splatamy ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne postacie, \u017ceby doprowadzi\u0107 do skutku. <\/p>\n\n\n\n

Gdzie\u015b w tle pobrzmiewa staropolski: konterfekt. 5inLodz jest konterfektem. Czym\u015b niezrozumiale i wkurzaj\u0105co podobnym do nas samych. Czym\u015b \u0142udz\u0105co podobnym, a przecie\u017c wyra\u017anie r\u00f3\u017cnym. Tylko w takim wieloznacznym otoczeniu potrafimy rozwija\u0107 si\u0119 wystarczaj\u0105co szybko by sprosta\u0107 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Rodz\u0105 si\u0119 pytania? Za du\u017co sfinks\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

\u201eNasze miasta pe\u0142ne s\u0105 nierozpoznanych sfinks\u00f3w, kt\u00f3re nie zatrzymuj\u0105 zamy\u015blonego przechodnia, dop\u00f3ki sam si\u0119 nie zacznie przygl\u0105da\u0107, nie zatrzymuj\u0105 go i nie stawiaj\u0105 mu \u015bmiertelnych zagadek. Ale je\u015bli potrafi je odgadn\u0105\u0107, ten m\u0119drzec pytaj\u0105cy sfinksy, to dzi\u0119ki tym potworom bez kszta\u0142tu b\u0119dzie na nowo zg\u0142\u0119bia\u0142 w\u0142asne przepa\u015bcie. Nowoczesne promieniowanie niezwyk\u0142o\u015bci, oto co go odt\u0105d b\u0119dzie zatrzymywa\u0142o.\u201d (cyt. za: Louis Aragon, Wie\u015bniak Paryski<\/em>, prze\u0142. Adam Wa\u017cyk, 1976).<\/p>\n\n\n\n

Artur Mi\u0119dzyrzecki w 1971 t\u0142umaczy\u0142: \u201eNowoczesne \u015bwiat\u0142o niezwyk\u0142o\u015bci \u2013 oto co go zatrzyma.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142adaj\u0105c na p\u00f3\u0142kach kolejne ksi\u0105\u017cki budujemy ulic\u0119 sfinks\u00f3w. Dla dzisiejszego miasta pozornie zupe\u0142nie zb\u0119dn\u0105. Po kolejnym sfinksie rzecz si\u0119 sama wyja\u015bni. Niezwykle.<\/p>\n\n\n\n

Niezwyk\u0142e dla ka\u017cdego, kto jest w stanie przypomnie\u0107 sobie star\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 C.S. Lewisa \u201eOdrzucony obraz. Wprowadzenie do literatury \u015bredniowiecznej i renesansowej\u201d. To prawdopodobnie jedna z pierwszych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re akcentuj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 wy\u0142\u0105czania, wykluczania, zamykania ca\u0142ego \u015bwiata. Czy pami\u0119tasz dzie\u0144, w kt\u00f3rym nic nie w\u0142\u0105cza\u0142e\u015b? W\u0142\u0105czanie\/wy\u0142\u0105czanie, w\u0142\u0105czanie i wy\u0142\u0105czanie, wy\u0142\u0105czanie i w\u0142\u0105czanie.<\/p>\n\n\n\n

Tworz\u0105c zestawy 5 ksi\u0105\u017cek, staramy si\u0119 stworzy\u0107 matryc\u0119 tak ogromn\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie tak niepomierna, \u017ce \u200b\u200bb\u0119dzie w stanie obj\u0105\u0107 to, co nadal pozostaje wykluczone. Tematy, kt\u00f3re nie znajduj\u0105 si\u0119 w politycznym centrum uwagi, tematy ignorowane przez media. Je\u015bli nie stworzymy platformy zdolnej przyci\u0105gn\u0105\u0107 uwag\u0119 opinii publicznej, wystarczaj\u0105co du\u017cej, aby pomie\u015bci\u0107 kataklizmy kulturowe i nag\u0142e zmiany klimatu (w ka\u017cdym tego s\u0142owa znaczeniu), nigdy nie b\u0119dziemy w stanie wymy\u015bli\u0107, jak spowolni\u0107 ten proces.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eDla ka\u017cdej osoby bogatej musi istnie\u0107 co\u015b, co wyja\u015bnia jej bogactwo: cechy dziedziczne, spadek, chciwo\u015b\u0107, inteligencja, fa\u0142szywo\u015b\u0107, wykorzystywanie biednych, bycie we w\u0142a\u015bciwym miejscu o w\u0142a\u015bciwej porze, posiadanie wysoko postawionych przyjaci\u00f3\u0142, \u0142ut szcz\u0119\u015bcia, napad na autostradzie czy co tam jeszcze. To, jakie rzeczy prowadz\u0105 do bycia bogatym jest, rzecz jasna, silnie zale\u017cne od kontekstu. To w\u0142a\u015bnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-15492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idem"],"acf":[],"1_4_image":"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/musk.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18680,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15492\/revisions\/18680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}