{"id":15439,"date":"2011-02-15T12:05:00","date_gmt":"2011-02-15T12:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15439"},"modified":"2022-10-03T07:30:17","modified_gmt":"2022-10-03T07:30:17","slug":"z-grupa-twozywo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/z-grupa-twozywo\/","title":{"rendered":"Z grup\u0105 Two\u017cywo"},"content":{"rendered":"\n

Leszek Ja\u017cd\u017cewski: <\/strong>Czemu wzi\u0119li\u015bcie na warsztat \u0142aci\u0144skie sentencje?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong> Zaproponowano nam zrobienie 26 prac we Francji, st\u0105d \u0142acina, jako wsp\u00f3lny j\u0119zykowy korze\u0144. To s\u0105 sentencje raczej do\u015b\u0107 rozpoznawalne dla \u015brednio inteligentnych ludzi \u2013 brzmi\u0105 znajomo w prawie ka\u017cdym europejskim j\u0119zyku. Projekt Nihil Negativum<\/em> wtedy, z powodu \u201el\u0119ku\u201d organizator\u00f3w, nie doszed\u0142 do skutku, zamiast niego zrobili\u015bmy projekt typozwierz\u0105tek \u2013 zwierz\u0105tek zrobionych z literek \u2013 i wszyscy byli szcz\u0119\u015bliwi. Poniewa\u017c tematycznie i klimatycznie Nihil Negativum<\/em> pasuje do Ciorana, u\u017cywamy go jako dope\u0142nienia. Mieli\u015bmy przemy\u015blany projekt w formie 26 murali, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 realizowany w \u0141odzi, ale nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 odpowiedniej przestrzeni \u2013 potrzebna by\u0142a d\u0142uga \u015bciana. Prawie ka\u017cdy obrazek zawiera liter\u0119 has\u0142a g\u0142\u00f3wnego, uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w has\u0142o. Wpadli\u015bmy na pomys\u0142, \u017ceby wyda\u0107 je w ksi\u0105\u017cce, w kt\u00f3rej Nihil Negativum<\/em> znajdzie si\u0119 w formie wk\u0142adki. To dodatek zupe\u0142nie autorski, taki appendix do ca\u0142o\u015bci. Inny formalnie, ale podobny \u2013 r\u00f3wnie\u017c w kolorze czarnym \u2013 i chyba b\u0119dzie pasowa\u0142 do Ciorana.
L.J.:<\/strong> Sk\u0105d pomys\u0142, \u017ceby zaj\u0105\u0107 si\u0119 Cioranem, czy dlatego, \u017ce jest taki osobny?
<\/em>Two\u017cywo: <\/strong>Znajdujemy w nim rzeczy warte upublicznienia, tak, \u017ceby stan\u0105\u0107 z nimi twarz\u0105 w twarz, tre\u015bci, kt\u00f3rych brakuje. Cioran jest na marginesie wszelkich klasyfikacji, nie jest poet\u0105, filozofem, nie jest w \u017cadnym cechu, \u017caden cech o niego nie dba, nie ma go w kursie filozofii. Mo\u017ce on stanowi\u0107 zaplecze dla ludzi, kt\u00f3rzy nie godz\u0105 si\u0119 na redukcj\u0119 materialistyczn\u0105. W \u015bwiecie umieraj\u0105cego chrze\u015bcija\u0144stwa, a z drugiej strony intensywnie o\u015bwieconych ateist\u00f3w, s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie godz\u0105 si\u0119 ani na jedn\u0105, ani na drug\u0105 postaw\u0119. Nie chc\u0105 rezygnowa\u0107 z my\u015blenia o kwestiach meta. Cioran pr\u00f3bowa\u0142 zej\u015b\u0107 do pewnych pok\u0142ad\u00f3w, najg\u0142\u0119biej jak si\u0119 da\u0142o. To nawet nie s\u0105 fundamenty, to co\u015b znajduj\u0105cego si\u0119 du\u017co g\u0142\u0119biej, tam, gdzie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jurysdykcje nie tylko cywilizacji w nas, ale te\u017c na przyk\u0142ad biologii. Kiedy m\u00f3wi si\u0119 o przeciwstawieniu cz\u0142owieka i \u015bwiata, najcz\u0119\u015bciej ma si\u0119 na my\u015bli \u015bwiat jako wytw\u00f3r cywilizacji. Ale jest te\u017c g\u0142\u0119bszy poziom \u2013 \u015bwiat jako sam stan istnienia i borykania si\u0119 z tym. Jako ludzie jeste\u015bmy wyposa\u017ceni w nie do ko\u0144ca zrozumia\u0142\u0105 dla nas cech\u0119, jak\u0105 jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 w konglomeracie z rozumem. To cecha, dzi\u0119ki kt\u00f3rej potrafimy widzie\u0107 siebie w trzeciej osobie, nabieramy perspektywy \u2013 to \u015bwiadomo\u015b\u0107. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe sta\u0142y si\u0119 wszystkie generalizacje, tworzenie poj\u0119\u0107, um\u00f3w spo\u0142ecznych, wyj\u015bcie z tego biologicznego ja.
L.J.: <\/strong>Cioran nazywa \u015bwiadomo\u015b\u0107 przekle\u0144stwem cz\u0142owieka i j\u0105 zaciekle zwalcza. Pisze, \u017ce wola\u0142by by\u0107 minera\u0142em. Jednocze\u015bnie, \u017c\u0105daj\u0105c u\u015bwiadomienia sobie marno\u015bci miejsca, jakie zajmujemy, budzi j\u0105, krytykuj\u0105c jej brak u innych. Czy to nie sprzeczno\u015b\u0107?<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Nie do ko\u0144ca mo\u017cemy si\u0119 zgodzi\u0107, \u017ce on pr\u00f3buje zwalczy\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107. Nie jest to ani pochwa\u0142a natury, ani nawo\u0142ywanie do cofni\u0119cia si\u0119 do czas\u00f3w sprzed powstania \u017cycia, ani wyrzeczenie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci, tylko metaforyczna krytyka tego, co obserwowa\u0142. Cz\u0142owiek uczyni\u0142 ze \u015bwiadomo\u015bci swoje g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzie. Nie chodzi o sam\u0105 adaptacj\u0119 i ewolucj\u0119, to cecha widzenia, patrzenia na siebie i na swoje wytwory z boku. Cz\u0142owiek patrzy na siebie i swoje istnienie \u2013 egzystencj\u0119. Cioran odwo\u0142uje si\u0119 do tej pierwotnej czynno\u015bci, jak\u0105 jest istnienie \u2013 tego typu rozumowanie ma bardzo kr\u00f3tk\u0105 tradycj\u0119. To jest troch\u0119 podobne do fenomenologii \u2013 ona chcia\u0142a by\u0107 naukowa, chcia\u0142a by\u0107 systemem i z tej racji sama sobie narzuci\u0142a pewne jarzmo, p\u0119ta. Cioran biega, gdzie mu si\u0119 \u017cywnie podoba, interesuje si\u0119 r\u00f3\u017cnymi tradycjami.
L.J.: <\/strong>Takimi jak buddyzm, hinduizm \u2013 Wedy.<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Wielokrotnie pisa\u0142, \u017ce on nie jest w stanie wyrzec si\u0119 swojego \u201eja\u201d, a to jest podstawowy warunek i cel buddyzmu. On w tym swoim \u201eja\u201d nie by\u0142 te\u017c do ko\u0144ca zakochany, ale nie chcia\u0142 si\u0119 go pozbywa\u0107. W\u015br\u00f3d tradycji, z kt\u00f3rych korzysta\u0142, jest przede wszystkim tradycja gnostycka \u2013 wielki nieobecny w naszej kulturze. Powraca \u201ena dziko\u201d w fenomenach popularnych \u2013 Matrix, Incepcja \u2013 nastawionych na zarobek. Cioran podchodzi\u0142 do niej powa\u017cnie. Koncepcja, \u017ce \u015bwiat jest dobry, dominuje. Nie ma alternatywy, \u017ce mo\u017ce co\u015b jest zepsute w konstrukcji, \u017ce mo\u017ce Bogu si\u0119 nie uda\u0142o.
L.J.: <\/strong>Absolut by\u0142 dla niego wa\u017cny, cho\u0107 by\u0142 ateist\u0105.<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Zmaga\u0142 si\u0119 z nim w spos\u00f3b bardzo zaanga\u017cowany. Redukcja dokonywana przez tzw. ateizm \u2013 \u201eabsolutu nie ma i koniec\u201d \u2013 to b\u0142\u0105d. Ta konkretna religia mo\u017ce nie istnie\u0107, ale ignoruje si\u0119 jej emanacje, korzenie, z kt\u00f3rych wyrasta. Cioran konsekwentnie, cho\u0107 w spos\u00f3b nieposk\u0142adany, niesystematycznie, bo nie lubi\u0142 system\u00f3w, wypowiada si\u0119 na tematy zaniedbane. Z racji zaniedbania tych temat\u00f3w jego wypowiedzi by\u0142y emocjonalne, gor\u0105czkowe, bardzo przepojone energi\u0105. Chcia\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 adwersarza tej debacie, jak\u0105 odbywamy. Do Boga mo\u017cemy kierowa\u0107 si\u0119 tylko na kolanach albo wcale. Cioran uczyni\u0142 z niego pe\u0142noprawnego partnera w rozmowie. Robi\u0142 mu wyrzuty, rozmawia\u0142 z nim. Nie jest tak, \u017ce do Boga albo si\u0119 modlisz, albo go nie ma. To nie wyczerpuje ca\u0142ego spektrum mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Two\u017cywo, “WYB\u00d3R \u2013OBRAZ \u2013 WYRAZ”, 2010<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

L.J.:<\/strong>\u00a0Cioran nie chcia\u0142 ucieka\u0107 od cierpienia. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce cierpienie jest niezb\u0119dne?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong>\u00a0Cierpienie jest immanentn\u0105 cech\u0105 istnienia. Tak jak cech\u0105 ro\u015blin jest to, \u017ce s\u0105 zielone. Cioran pr\u00f3buje m\u00f3wi\u0107 w imieniu niemych, milcz\u0105cych, wypartych rzeczy, kt\u00f3re nas dra\u017cni\u0105, denerwuj\u0105, od kt\u00f3rych robi nam si\u0119 przykro. \u017byjemy w kieracie zabawy, rado\u015bci, je\u017celi kto\u015b jest smutny \u2013 trzeba go uleczy\u0107. Tak skretynieli\u015bmy, \u017ce smutek, kt\u00f3ry nie pasuje, kt\u00f3ry nam zaburza ogl\u0105d tego, co nas otacza, staramy si\u0119 wyrugowa\u0107 na wszystkich poziomach \u2013 i prywatnych, i publicznych. Chodzi o akceptacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, nie tylko o farmacj\u0119. Preferujemy i wywy\u017cszamy spo\u0142ecznie osoby weso\u0142e, zabawne, tryskaj\u0105ce energi\u0105, one staj\u0105 si\u0119 gwiazdami socjometrycznymi, natomiast osoby introwertyczne, kt\u00f3re odczuwaj\u0105 tego typu stany, nie chc\u0105 by\u0107 s\u0142uchane. \u017byjemy na pewno w niepe\u0142nej, je\u015bli nie zafa\u0142szowanej, rzeczywisto\u015bci. Je\u017celi \u017cycie i \u015bmier\u0107 to naturalne dla nas fenomeny, to dlaczego nie spotykamy si\u0119 ze \u015bmierci\u0105?
L.J.:\u00a0<\/strong>Cioran bardzo du\u017co pisze o samob\u00f3jstwie. Nazywano go nawet \u201epatronem zwyci\u0119\u017conych\u201d. On sam cz\u0119sto je rozwa\u017ca\u0142, cho\u0107 w ko\u0144cu zmar\u0142 ze staro\u015bci we w\u0142asnym \u0142\u00f3\u017cku. Jak podchodzi\u0107 do tego, co pisze? Czy lektura Ciorana to forma terapii, autoterapii?<\/em>
Two\u017cywo:\u00a0<\/strong>Dla niego wa\u017cna by\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci, zdawanie sobie sprawy, \u017ce mo\u017ce to zrobi\u0107, ale jednak nie robi. W momencie zaszczucia, kiedy rzeczywisto\u015b\u0107 dociska ci\u0119 do \u015bciany, jest jeszcze jaka\u015b alternatywa, masz co\u015b do gadania. I \u015bwiadomo\u015b\u0107 tej opcji jest bardzo krzepi\u0105ca. Cioran dostawa\u0142 listy od ludzi, kt\u00f3rzy zmagaj\u0105c si\u0119 z takimi my\u015blami, dochodzili do wniosku, \u017ce ich problemy s\u0105 po prostu niczym w por\u00f3wnaniu z jego problemami. Cioran pokazuje dno, od kt\u00f3rego mo\u017cna si\u0119 odbi\u0107, zawsze jest co\u015b g\u0142\u0119biej.
L.J.:\u00a0<\/strong>Cioran, kiedy si\u0119 anga\u017cowa\u0142 w polityk\u0119, popiera\u0142 faszyzm, walczy\u0142 z racjonalizmem w latach 30. Czy gdyby Cioran zosta\u0142 powszechnie przyswojony nie by\u0142by niebezpieczny?<\/em>
Two\u017cywo:\u00a0<\/strong>Pytasz o pewien epizod \u017cycia, m\u0142odo\u015bci Emila. To trwa\u0142o kilka lat. On tego nie kontynuowa\u0142, nie ma tego w jego ksi\u0105\u017ckach. Poza tym postanowili\u015bmy nie zajmowa\u0107 si\u0119 jego biografi\u0105.
L.J.:\u00a0<\/strong>Czy zaanga\u017cowanie Ciorana w faszyzm nie by\u0142o pr\u00f3b\u0105 ucieczki od otch\u0142ani wewn\u0119trzno\u015bci?<\/em>
Two\u017cywo:\u00a0<\/strong>Ten epizod mo\u017ce zadecydowa\u0142, \u017ce jako dojrza\u0142y cz\u0142owiek postulowa\u0142, na skal\u0119 maksymaln\u0105, zaniechanie jakiegokolwiek dzia\u0142ania \u2013 z czym si\u0119 totalnie nie zgadzamy. Mo\u017ce dlatego, \u017ce nie zaznali\u015bmy takiej goryczy za m\u0142odu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Two\u017cywo, “WYB\u00d3R \u2013OBRAZ \u2013 WYRAZ”, 2010<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


L.J.:\u00a0<\/strong>Jaki by\u0142 klucz do Ciorana w tym, co wybierali\u015bcie? Czy dostrzegli\u015bcie go mo\u017ce dopiero post factum? Co wami kierowa\u0142o?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong>\u00a0Metoda by\u0142a taka: subiektywny dob\u00f3r, w\u0142asne widzimisi\u0119, sympatie, po selekcji okazuje si\u0119, \u017ce te rzeczy mo\u017cna w g\u0142adki spos\u00f3b usystematyzowa\u0107. Dzi\u0119ki temu wydaje nam si\u0119 to pewnym logicznym zestawieniem, kt\u00f3re pozwala dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b o Cioranie, plus oczywi\u015bcie grafiki. Inaczej ni\u017c w Sartrze, to nie b\u0119dzie tylko sam autor, niekt\u00f3re s\u0142owa czy zdania do\u0142o\u017cymy.
L.J.:\u00a0<\/strong>Cioran nie stworzy\u0142 opus magnum, pisa\u0142 aforyzmami.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Two\u017cywo:<\/strong> My te\u017c nie piszemy d\u0142ugich wypowiedzi, tylko pojedyncze. To nas \u0142\u0105czy, mo\u017ce te\u017c st\u0105d, mi\u0119dzy innymi, zainteresowanie nim.
L.J.: <\/strong>Wcze\u015bniej na cudzym tek\u015bcie pracowali\u015bcie przy projekcie Herostrates na podstawie opowiadania Sartre\u2019a.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Two\u017cywo: <\/strong>Podobie\u0144stwo jest wy\u0142\u0105cznie formalne. Tekst tekstowi nier\u00f3wny, spos\u00f3b podej\u015bcia jest troch\u0119 inny.
L.J.: <\/strong>Cioran twierdzi, \u017ce \u201emuzyka zast\u0119puje religi\u0119, poniewa\u017c ocali\u0142a wznios\u0142o\u015b\u0107 przed abstrakcj\u0105 i monotoni\u0105\u201d. Na wystawie w Atlasie Sztuki te\u017c jest muzyka. I nie jest to ulubiony przez Ciorana Bach.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Two\u017cywo:<\/strong> Uwa\u017camy, \u017ce parodiowanie Bacha jest niewskazane. Us\u0142yszymy muzyk\u0119 stworzon\u0105 przez Kub\u0119 Or\u0142owskiego. Bardzo nam si\u0119 podoba. Mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie budowa\u0107 nastr\u00f3j, dope\u0142nia\u0107 go w sferze d\u017awi\u0119kowej, ale te\u017c odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do konwencji wernisa\u017cu, z kt\u00f3r\u0105 mamy pewien problem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Two\u017cywo, “WYB\u00d3R \u2013OBRAZ \u2013 WYRAZ”, 2010<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

L.J.: <\/strong>Zazwyczaj wyst\u0119pujecie w przestrzeniach publicznych \u2013 murale, plakaty, felietony w prasie. Czy zamkni\u0119ci w galerii czujecie si\u0119 inaczej? To zmienia spos\u00f3b odbierania was?
Two\u017cywo:<\/strong> To nie b\u0119dzie tylko wernisa\u017c, przede wszystkim b\u0119dzie ksi\u0105\u017cka, czyli obiekt dost\u0119pny publicznie, cho\u0107 trzeba b\u0119dzie za ni\u0105 zap\u0142aci\u0107. Obszerne fragmenty zamierzamy publikowa\u0107 na stronie. Natomiast nie planujemy wi\u0119kszych format\u00f3w \u2013 jak w przypadku plakat\u00f3w do Herostratesa.<\/p>\n\n\n\n

L.J.:<\/strong> Cioran tak scharakteryzowa\u0142 aktualn\u0105 kondycj\u0119 sztuki: \u201eW miar\u0119 jak sztuka brnie w \u015blepy zau\u0142ek, liczba artyst\u00f3w wzrasta, sztuka staje si\u0119 zarazem niemo\u017cliwa i \u0142atwa\u201d. Podzielacie t\u0119 opini\u0119?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong> Pi\u0119kna charakterystyka obecnych czas\u00f3w \u2013 od rozrostu reklamy i zasilenia jej przez absolwent\u00f3w ASP po og\u00f3lnodost\u0119pno\u015b\u0107 aparat\u00f3w fotograficznych w telefonach kom\u00f3rkowych i mnogo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 w Internecie. Obecnie ka\u017cdy jest artyst\u0105 fotografikiem \u2013 ka\u017cdy ma aparat, ka\u017cdy robi zdj\u0119cia, jako\u015b\u0107 tego jest wiadoma. Jeszcze nigdy w historii naszej cywilizacji nie by\u0142o tak wielu artyst\u00f3w \u2013 nie tylko samozwa\u0144czych, ale i profesjonalnych.<\/p>\n\n\n\n

L.J.: <\/strong>W takim razie co dzi\u015b mo\u017ce by\u0107 takim kompasem w sztuce? Kogo mo\u017cna nazwa\u0107 artyst\u0105<\/em>?<\/p>\n\n\n\n

Two\u017cywo: <\/strong>Artyst\u0105 jest ten, kto si\u0119 nim czuje, a o tym, co jest sztuk\u0105, nie b\u0119dziemy si\u0119 wypowiada\u0107, bo si\u0119 na tym nie znamy.
L.J.: <\/strong>Programowo podkre\u015blacie sw\u00f3j brak wykszta\u0142cenia artystycznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Two\u017cywo: <\/strong>Pocz\u0105tkowo nie chcieli\u015bmy zajmowa\u0107 si\u0119 tym profesjonalnie. Jako m\u0142odzi ludzie w liceum dokonali\u015bmy mo\u017cliwe \u015bwiadomego wyboru, \u017ce nie p\u00f3jdziemy na uczelni\u0119 artystyczn\u0105. Bali\u015bmy si\u0119, \u017ce nie tyle naucz\u0105 nas jak malowa\u0107, ale \u201ejak by\u0107 artyst\u0105\u201d. Co wydawa\u0142o si\u0119 rzecz\u0105 niebezpieczn\u0105 i mog\u0142oby si\u0119 fatalnie sko\u0144czy\u0107, zniech\u0119ceniem albo jeszcze wi\u0119ksz\u0105 megalomani\u0105. Na pocz\u0105tku by\u0142o to czym\u015b na zasadzie nie tyle nawet hobby, co poczucia \u2013 a m\u00f3wi\u0105c przesadnie \u2013 pewnej misji. Po kilku latach nasze dzia\u0142ania sta\u0142y si\u0119 w pewien spos\u00f3b spro- fesjonalizowane, zajmujemy si\u0119 tylko tym i z tego \u017cyjemy, ale w tamtym okresie by\u0142o dla nas bardzo wa\u017cne, \u017ceby nie wpa\u015b\u0107 w tak\u0105 czyst\u0105 komercj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

L.J.: <\/strong>Gdzie\u015b wytyczyli\u015bcie granic\u0119?<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Granica jest na majonezie. Granica jest na sztuce. Nie czujemy si\u0119 artystami, bo nie wsp\u00f3\u0142dzielimy cel\u00f3w sztuki, czyli poszukiwania pi\u0119kna albo jak turpi\u015bci przeciwie\u0144stwa pi\u0119kna, czyli brzydoty. My nie wchodzimy w ten dyskurs. Naszym celem jest komunikacja.
L.J.:<\/strong> Czy dzi\u015b sztuka w og\u00f3le poszukuje pi\u0119kna? Duchamp na wystawie postawi\u0142 pisuar. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Two\u017cywo, “WYB\u00d3R \u2013OBRAZ \u2013 WYRAZ”, 2010<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Two\u017cywo: <\/strong>Dzia\u0142anie Duchampa pokaza\u0142o, \u017ce droga sztuki osi\u0105gn\u0119\u0142a \u015bcian\u0119. Potem nast\u0105pi\u0142o ca\u0142e pokolenie dekonstruktor\u00f3w, np. Warhol. Pokaza\u0142 puszk\u0119 zupy i kaza\u0142 si\u0119 do niej modli\u0107. Zapocz\u0105tkowa\u0142 co\u015b, co zosta\u0142o \u0142ykni\u0119te pe\u0142n\u0105 g\u0119b\u0105, to si\u0119 spodoba\u0142o. Nas w sztuce denerwuje ta funkcja, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 j\u0105 obarcza. Zast\u0119pnika pewnego kontaktu z rzeczami absolutnymi. W momencie kryzysu warto\u015bci najwy\u017cszych my automatycznie szukamy sobie jakich\u015b substytut\u00f3w \u2013 i galerie nim s\u0105. Ludzie w tych galeriach z namaszczeniem patrz\u0105 na dzie\u0142a klasyk\u00f3w, podobnie jak rozmodlona pani patrzy na obraz Matki Boskiej. Arty\u015bci w og\u00f3le si\u0119 do tego nie nadaj\u0105, w odr\u00f3\u017cnieniu od tych, kt\u00f3rzy robili ikony.
L.J.: <\/strong>Cioran m\u00f3wi\u0142 o ludziach Zachodu, zestawiaj\u0105c ich ze swoimi ziomkami: \u201eJedni zu\u017cyli dusz\u0119, drudzy nie wiedz\u0105, co z ni\u0105 pocz\u0105\u0107\u201d. Dzi\u015b my tak\u017ce jeste\u015bmy Zachodem. Co Cioran m\u00f3wi o spo\u0142ecze\u0144stwie? Co m\u00f3wi o nas?<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>To dom spokojnej staro\u015bci. Czasami kraina zombi. Duchowo na pewno \u017cyjemy w bardzo trudnym okresie. To co mamy, to przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ub\u00f3stwili\u015bmy, zmitologizowali\u015bmy. Tylko ona przetrwa\u0142a zam\u0119t m\u00f3d. Wszystko co tworzymy dzi\u015b, jest ulotne, powierzchowne, p\u0142ytkie. Do wojen zaczynamy podchodzi\u0107 z nonszalancj\u0105, jak do nowej cz\u0119\u015bci Rambo. Co\u015b z nami jest g\u0142\u0119boko nie w porz\u0105dku.
L.J.: <\/strong>Jak napisa\u0142 Cioran \u201ebardziej przejmujemy si\u0119 bol\u0105cym palcem ni\u017c losem 200 milion\u00f3w Chi\u0144czyk\u00f3w\u201d.<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>To m\u00f3wi o nas, jakimi stali\u015bmy si\u0119 karykaturami tego, co sobie wyobra\u017camy. Fakty wskazuj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy potwornymi hipokrytami, kt\u00f3rzy s\u0105 niesamowicie skoncentrowani na sobie, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci za swoje czyny, czyli egzekwowa\u0107 swojej wolno\u015bci.
L.J.: <\/strong>Skoro istnieje taki system, czy lepszym wyj\u015bciem jest kolaboracja, czy walka, sprzeciw i pr\u00f3ba bycia poza?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong> Mo\u017cesz mieszka\u0107 w wagonie robotniczym we Wroc\u0142awiu, pi\u0107 wod\u0119 z Odry i uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za osob\u0119, kt\u00f3ra nie uczestniczy w systemie, je\u015b\u0107 to, co ci przynios\u0105. Mo\u017cesz \u017cy\u0107 w \u015bwiadomo\u015bci bycia outsiderem. Ale je\u015bli masz wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce jeste\u015b w samym \u015brodku tego wszystkiego.
L.J.: <\/strong>Czy lepiej w takim razie nie pr\u00f3bowa\u0107 fa\u0142szywego buntu i si\u0119 z tym pogodzi\u0107?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong> Nie, to jest postawa wi\u0119kszo\u015bci, ona nie jest w\u0142a\u015bciwa. Pogodzi\u0107 si\u0119 i grzecznie partycypowa\u0107 w n\u0119dznym losie, w kt\u00f3rym kto\u015b ci b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 odg\u00f3rnie: \u201eowieczki \u2013 tu jest rze\u017ania, tu jest strzy\u017cenie\u201d. Nie godzimy si\u0119 na to. Fakt, \u017ce uczynili\u015bmy z naszego \u017cycia, otoczenia co\u015b takiego jest zas\u0142ug\u0105 naszej indolencji i bierno\u015bci.
L.J.: <\/strong>Prowadzicie prywatn\u0105 walk\u0119 z systemem, podgryzacie go?<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Prowadzimy dialog. Mamy swoisty \u015bwiatopogl\u0105d, kt\u00f3rym dzielimy si\u0119 z innymi. Do niekt\u00f3rych mo\u017ce to w jaki\u015b spos\u00f3b dotrze, innych zdenerwuje i umocni w ich stanowisku.
L.J.: <\/strong>Nie macie pozytywnego przes\u0142ania, krytykujecie, czepiacie si\u0119.<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Wierzymy, \u017ce ludzie maj\u0105 w\u0142asny rozum, nie k\u0142adziemy nikomu nic do g\u0142owy: \u201eg\u0142osuj na mnie\u201d. Robimy raczej negatywn\u0105 \u201ekampani\u0119 wyborcz\u0105\u201d: \u201enie g\u0142osuj na to, nie g\u0142osuj na tamto\u201d.
L.J.: <\/strong>Nie pr\u00f3bujecie kreowa\u0107 aksjomat\u00f3w do przyswojenia? Mo\u017ce jest nim wieczny sceptycyzm?<\/em>
Two\u017cywo:<\/strong> Pr\u00f3bujemy wykreowa\u0107 \u015bwiadome, autorskie podej\u015bcie do \u015bwiata \u2013 w\u0142asne podej\u015bcie do pewnych spraw. Nie mamy prawa narzucania innym swojej wizji \u015bwiata. My\u015blenie \u015bwiadome jest przydatnym narz\u0119dziem dla cz\u0142owieka i warto go u\u017cywa\u0107.
L.J.: <\/strong>Mimo lektury Ciorana mo\u017cna decydowa\u0107 si\u0119 na dzia\u0142anie?<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Ujrzymy \u015bwiat w ca\u0142ej n\u0119dzy, odkryty po odarciu z tych masek. Tak ten \u015bwiat wygl\u0105da i co mamy z nim zrobi\u0107? Czy po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 i p\u0142aka\u0107, czy przemy\u015ble\u0107 i uczyni\u0107 bardziej zno\u015bnym, zasadnym?
L.J.: <\/strong>To wymaga \u015bwiadomej naiwno\u015bci.<\/em>
Two\u017cywo: <\/strong>Jeste\u015bmy naiwni. Nie idziemy do domu p\u0142aka\u0107, wierzymy, \u017ce mo\u017cna powalczy\u0107, spr\u00f3bowa\u0107. Umiemy robi\u0107 obrazki. Na tym si\u0119 koncentrujemy. Naiwno\u015b\u0107 jest potrzebna, \u017ceby dzia\u0142a\u0107 w niesprzyjaj\u0105cym \u015brodowisku. Rozum podpowiada, \u017ce nie warto dzia\u0142a\u0107 w przestrzeni publicznej, bo to tylko jeden obrazek, \u017ce on nic nie zmieni, bo to szko\u0142a, telewizja nas kszta\u0142tuj\u0105. A jednak uwa\u017camy, \u017ce to co robimy, jest potrzebne \u2013 dajemy przyk\u0142ad, \u017ce mo\u017cna inaczej my\u015ble\u0107, inaczej kszta\u0142towa\u0107 przekaz w przestrzeni publicznej. Tymi motykami ca\u0142y czas zamierzamy si\u0119 na s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

rozmawia
\nLeszek Ja\u017cd\u017cewski<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[170],"class_list":["post-15439","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-twozywo"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15439"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15514,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15439\/revisions\/15514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}