{"id":15344,"date":"2011-05-02T15:41:00","date_gmt":"2011-05-02T15:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15344"},"modified":"2022-09-29T17:46:24","modified_gmt":"2022-09-29T17:46:24","slug":"reczna-robota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/reczna-robota\/","title":{"rendered":"R\u0119czna robota"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>Anna \u017bebrowska:\u00a0<\/strong>Karier\u0119 fotografa zawdzi\u0119cza Pan zatem komuna\u0142ce w Petersburgu?<\/em><br><strong>Alexej Titarenko:\u00a0<\/strong>To jeszcze by\u0142 Leningrad, bo urodzi\u0142em si\u0119 w roku 1962. Mieli\u015bmy 15-metrowy pok\u00f3j, gdzie poza rodzicami i mn\u0105 mieszka\u0142a babcia i ciocia z m\u0119\u017cem. W s\u0105siednich pokojach gnie\u017adzili si\u0119 inni ludzie. W mojej rodzinie wszyscy doro\u015bli pracowali \u2013 wychodzili rano i wracali wieczorem. Rodzice, matematycy, wyliczyli, jak zaj\u0105\u0107 mi czas, \u017cebym si\u0119 nie w\u0142\u00f3czy\u0142 po szkole. W pobliskim Pa\u0142acu Kultury im. Kirowa zapisali mnie do biblioteki, szko\u0142y muzycznej, na j\u0119zyk francuski, do k\u00f3\u0142ka szachowo-warcabowego i k\u00f3\u0142ka fotograficznego. W bibliotece odrabia\u0142em lekcje, czyta\u0142em i szed\u0142em stamt\u0105d na inne zaj\u0119cia. W rezultacie fotografi\u0105 zarazi\u0142em si\u0119 na serio.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Chyba te\u017c miastem, kt\u00f3re kr\u00f3luje w Pa\u0144skich pracach.<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Kiedy by\u0142em ma\u0142y, my\u015bla\u0142em, \u017ce architektura Petersburga to dekoracja z jakiej\u015b bajki. Wspania\u0142e domy na Wyspie Wasiljewskiej, gdzie mieszkali\u015bmy, mia\u0142y magiczne nazwy i tajemnicze szyldy z niezrozumia\u0142ymi znakami. Ka\u017cdy szyld pachnia\u0142 inaczej, niekt\u00f3re bardzo apetycznie. Tak mnie to intrygowa\u0142o, \u017ce ju\u017c jako czterolatek sylabizowa\u0142em: mle-ko, cu-kier-nia&#8230; Budzi\u0142em si\u0119 bardzo wcze\u015bnie, wi\u0119c rodzice nauczyli mnie czyta\u0107 i wieczorem k\u0142adli mi ko\u0142o \u0142\u00f3\u017cka stos ksi\u0105\u017cek dla dzieci. Od pi\u0105tej rano czyta\u0142em, p\u00f3ki nie zbudzili si\u0119 pozostali domownicy. Notabene, uwielbia\u0142em <em>Lokomotyw\u0119<\/em> Tuwima i jego \u015bmieszne wiersze. Dzi\u0119ki lekturom wyobra\u017ania si\u0119 rozwija\u0142a, a \u017ce nie umiem rysowa\u0107, sw\u00f3j zachwyt miastem utrwala\u0142em aparatem fotograficznym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/venice-november.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15367\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/venice-november.jpg 1000w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/venice-november-300x300.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/venice-november-150x150.jpg 150w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/venice-november-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Wenecja&#8221;, 2001-2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Pami\u0119ta Pan, jaki to by\u0142 aparat?<\/em><br><strong>A.T.:<\/strong>\u00a0Komsomolec z dwoma obiektywami. Le\u017ca\u0142 w domu, rodzice ju\u017c go nie u\u017cywali, bo w modzie by\u0142y zorki. Niez\u0142y, zw\u0142aszcza jako lustrzanka, cho\u0107 prymitywny \u2013 nie mia\u0142 funkcji ustawienia ostro\u015bci. Nast\u0119pny by\u0142 Lubitiel. A pierwszy profesjonalny, marki Pentacon SIX TL, kupi\u0142em po powrocie z wojska. Uczelni\u0119 sko\u0144czy\u0142em z dyplomem fotografa i filmowca, potem musia\u0142em odb\u0119bni\u0107 p\u00f3\u0142tora roku s\u0142u\u017cby wojskowej i po wojsku nie znalaz\u0142em pracy w zawodzie. Mia\u0142em ju\u017c \u017con\u0119 i dziecko, musia\u0142em utrzymywa\u0107 rodzin\u0119. Marzy\u0142o mi si\u0119 kr\u0119cenie film\u00f3w, ale zamiast tego w 1986 roku wyjecha\u0142em w ekspedycj\u0119 geologiczn\u0105 jako pomocnik techniczny. To by\u0142a wyj\u0105tkowo udana ekspedycja \u2013 jeden z geolog\u00f3w odkry\u0142 w Karelii rud\u0119 uranu i wszyscy dostali\u015bmy premie \u2013 sprawiedliwie, po radziecku. Ja \u2013 a\u017c 800 rubli! Kupi\u0142em Pentacona i jeszcze zosta\u0142o na \u017cycie. Z ekspedycji mnie wyrzucono, bo przesta\u0142em chodzi\u0107 do pracy, biega\u0142em tylko po mie\u015bcie z aparatem. Zatrudni\u0142em si\u0119 na politechnice jako instruktor ko\u0142a fotograficznego. Studenci po po\u0142udniu szli do dom\u00f3w, a ja eksperymentowa\u0142em w ciemni. Tak zrodzi\u0142 si\u0119 cykl <em>Nomenklatura<\/em> <em>znak\u00f3w<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"999\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/titarenko.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15365\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/titarenko.jpg 999w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/titarenko-300x300.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/titarenko-150x150.jpg 150w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/titarenko-768x769.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 999px) 100vw, 999px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Wenecja&#8221;, 2001-2006<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/San-Marco-in-water.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15363\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/San-Marco-in-water.jpg 1000w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/San-Marco-in-water-300x300.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/San-Marco-in-water-150x150.jpg 150w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/San-Marco-in-water-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Detale rodzimego pejza\u017cu nie maj\u0105 tu nic z romantycznej bajki. Szyldy zardzewia\u0142y i reklamuj\u0105 produkty, kt\u00f3rych nie ma w sklepach. Szczytne has\u0142a umieszczono w prze\u015bmiewczym kontek\u015bcie. Z Lenina ob\u0142azi farba olejna, dyskobolce odpad\u0142o rami\u0119, przodownik pracy wygl\u0105da jak zbir. Zabite okna, podw\u00f3rza-studnie, domy ustawione na g\u0142owie.<\/em><br><strong>A.T.:<\/strong>\u00a0Fotomonta\u017ce z <em>Nomenklatury znak\u00f3w<\/em> powstawa\u0142y na pograniczu dw\u00f3ch epok, w latach 1986-1991. Utrwala\u0142em relikty zastoju Bre\u017cniewa w czasach reform Gorbaczowa. Rozpadaj\u0105ce si\u0119 imperium by\u0142o jeszcze straszne, ale ju\u017c komiczne. Ludzie przekszta\u0142ceni w propagandowe znaki \u2013 proletariuszy, ko\u0142cho\u017anik\u00f3w, pionier\u00f3w \u2013 z obiekt\u00f3w szacunku zmienili si\u0119 w obiekty szyderstwa. Okaleczone figury ze \u015bladami manii wielko\u015bci sta\u0142y wok\u00f3\u0142 stadionu Instytutu Sportowego im. Lesgafta, to presti\u017cowa uczelnia&#8230; D\u0142ugo szuka\u0142em formy, kt\u00f3ra obrazowa\u0142aby \u00f3wczesny stan pa\u0144stwa: w ideologii ferment, w sklepach pustki, w g\u0142owach chaos. Nak\u0142ada\u0142em na siebie klatki b\u0142ony filmowej lub wkleja\u0142em w szary pejza\u017c jaki\u015b kpiarski element. Nie mia\u0142em nadziei, \u017ce kiedykolwiek b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 ten cykl wystawi\u0107, rozdawa\u0142em znajomym odbitki wraz z fragmentami powie\u015bci Dostojewskiego <em>Wspomnienia z domu umar\u0142ych<\/em>. Po raz pierwszy pokaza\u0142em<em> Nomenklatur\u0119 znak\u00f3w<\/em> w Leningradzie, na p\u00f3\u0142legalnej wystawie, wiosn\u0105 roku 1989. Potem objecha\u0142a wiele kraj\u00f3w, eksponowano j\u0105 w paryskim Palais de Tokyo, w Luksemburgu, Biarritz, Muzeum Rosyjskim w Petersburgu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Havana-2006.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15361\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Havana-2006.jpg 1000w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Havana-2006-300x300.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Havana-2006-150x150.jpg 150w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Havana-2006-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Kuba&#8221;, (2003, 2006)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:<\/strong>\u00a0Sztuka sztuk\u0105, a co z chlebem powszednim?<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Nomenklatura znak\u00f3w nieoczekiwanie pozwoli\u0142a mi stan\u0105\u0107 na nogi, tak\u017ce materialnie. W 1989 otwarto granic\u0119 i pojecha\u0142em do Pary\u017ca. Rodzice mieli tam przyjaci\u00f3\u0142k\u0119, autork\u0119 francuskich przewodnik\u00f3w po Rosji. Odwiedza\u0142a nas wielokrotnie, a widz\u0105c, \u017ce pasjonuj\u0119 si\u0119 fotografi\u0105, podarowa\u0142a mi album dadaist\u00f3w. Kola\u017ce dadaist\u00f3w przewr\u00f3ci\u0142y wyobra\u017cenia nastolatka o tym, czym mo\u017ce by\u0107 fotografia. Zrobi\u0142em seri\u0119 zdj\u0119\u0107 Petersburga Dostojewskiego, poczynaj\u0105c od domu lichwiarki, kt\u00f3r\u0105 zar\u0105ba\u0142 Raskolnikow w <em>Zbrodni i karze<\/em>. Uwiecznia\u0142em ciemne podw\u00f3rka, dziurawe jezdnie, mury, z kt\u00f3rych sypa\u0142 si\u0119 tynk, alkoholik\u00f3w w kolejce do punktu skupu butelek. Odbitki ci\u0105\u0142em no\u017cyczkami, uk\u0142ada\u0142em jak puzzle, nakleja\u0142em i znowu fotografowa\u0142em. Zanios\u0142em sze\u015b\u0107 takich kompozycji do \u201eZierka\u0142a\u201d, elitarnego klubu fotograf\u00f3w. \u201eZuch, rozumiesz nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107!\u201d \u2013 powiedzieli brodaci m\u0119\u017cczy\u017ani i od razu przyj\u0119li mnie \u2013 13-latka! \u2013 na cz\u0142onka, cho\u0107 teoretycznie obowi\u0105zywa\u0142 sta\u017c kandydacki. Uczestniczy\u0142em we wsp\u00f3lnych wystawach i co miesi\u0105c p\u0142aci\u0142em rubla sk\u0142adki.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Na co?<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Na alkohol, kt\u00f3ry spo\u017cywali na zebraniach ci brodacze. Poniewa\u017c nie mia\u0142em w\u0142asnych pieni\u0119dzy, rubla dawa\u0142a mi babcia. Za to, \u017ce si\u0119 dobrze uczy\u0142em i nie pl\u0105ta\u0142em pod nogami na naszych 15 metrach kwadratowych. Spotkania klubu \u201eZierka\u0142o\u201d odbywa\u0142y si\u0119 raz na tydzie\u0144 i nie mog\u0142em si\u0119 ich doczeka\u0107. Rozmawiano nie tylko o kompozycji obrazu, nowinkach artystycznych i wystawach. W ZSRR fotografia by\u0142a sposobem rozpowszechniania zakazanej literatury. Nie by\u0142o ksero-kopiarek, a te, co by\u0142y, kontrolowa\u0142o KGB. Dlatego powie\u015bci So\u0142\u017cenicyna czy Doktora \u017bywago Pasternaka fotografowano strona po stronie i rozprowadzano w formie odbitek. W klubie wymieniano si\u0119 ksi\u0105\u017ckami lub ich kopiami na kliszach. Przychodzili malarze awangardy\u015bci sfotografowa\u0107 obrazy, bo robili r\u0119czne katalogi swoich wystaw w mieszkaniach. Wszyscy cz\u0142onkowie klubu byli geniuszami, wszyscy du\u017co palili, pili, przeklinali i totalnie gromili ustr\u00f3j. Jako 15-latek by\u0142em obkuty politycznie, zna\u0142em dysydenck\u0105 literatur\u0119, dlatego <em>Nomenklatura znak\u00f3w<\/em> by\u0142a \u015bwiadomym krzywym spojrzeniem na re\u017cym. Pojecha\u0142em z tym cyklem do Pary\u017ca, a francuska znajoma pokaza\u0142a kola\u017ce szefowi galerii Drouart. To galeria z tradycjami, istnieje do dzisiaj. Spodoba\u0142y mu si\u0119 i zrobi\u0142 mi wystaw\u0119.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Koniec lat 80. by\u0142 triumfalnym pochodem rosyjskich artyst\u00f3w po Europie. Zach\u00f3d wielbi\u0142 Gorbaczowa za demonta\u017c totalitaryzmu.<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Akurat w listopadzie, kiedy burzono mur w Berlinie, w centrum Pary\u017ca, tu\u017c ko\u0142o Opery, galeria Drouart zrobi\u0142a wernisa\u017c <em>Nomenklatury znak\u00f3w<\/em>. Idealnie wstrzeli\u0142em si\u0119 w czas. Wystawa wzbudzi\u0142a zainteresowanie, nawi\u0105za\u0142em mn\u00f3stwo znajomo\u015bci, a poza tym moje prace zosta\u0142y sprzedane. Jacy\u015b ludzie przemycili dla mnie pieni\u0105dze do ZSRR. Wymieni\u0142em na czarnym rynku franki na ruble \u2013 przebicie by\u0142o takie, \u017ce kupi\u0142em mieszkanie i jaki\u015b czas mog\u0142em zaj\u0105\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie fotografi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"982\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/havanaad2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15355\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/havanaad2.jpg 982w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/havanaad2-295x300.jpg 295w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/havanaad2-768x782.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 982px) 100vw, 982px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Kuba&#8221;, (2003, 2006)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:<\/strong>\u00a0Pana wizyt\u00f3wk\u0105 firmow\u0105 sta\u0142 si\u0119 nast\u0119pny cykl &#8211; &#8220;Miasto cieni&#8221;. Tu ju\u017c nie ma ironii, znikn\u0119li ludzieznaki. Jest bezkszta\u0142tna masa, d\u0142onie bezradnie chwytaj\u0105 \u017celazn\u0105 por\u0119cz. \u015anie\u017cna nawa\u0142nica pot\u0119guje wra\u017cenie katastrofy, ko\u0144ca \u015bwiata.<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Imperium si\u0119 rozpad\u0142o, stan\u0119\u0142y fabryki, nie wyp\u0142acano pensji i wi\u0119kszo\u015bci ludzi usun\u0105\u0142 si\u0119 grunt spod n\u00f3g. Pomoc humanitarn\u0105, jedzenie i lekarstwa, kt\u00f3re przys\u0142a\u0142 nam Zach\u00f3d, rozkradziono, w czym macza\u0142 palce \u00f3wczesny zast\u0119pca mera, W\u0142adimir Putin. W Petersburgu, gdzie cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w pami\u0119ta\u0142a blokad\u0119, wybuch\u0142a wr\u0119cz panika, ze sklep\u00f3w znikn\u0119\u0142y nawet s\u00f3l i zapa\u0142ki. Wyda\u0142o mi si\u0119 niemoralne nadal szydzi\u0107 z martwego nied\u017awiedzia, skoro upadek re\u017cymu zamiast wyzwolenia przyni\u00f3s\u0142 chaos, bezprawie, tragedie. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce t\u0119 atmosfer\u0119 najlepiej oddaje aura d\u0142ugiej petersburskiej zimy. Ustawi\u0142em aparat przy wej\u015bciu na stacj\u0119 metra Wyspa Wasiljewska. Fotografowa\u0142em w godzinach szczytu, kiedy do metra wali\u0142 t\u0142um. Ods\u0142ania\u0142em migawk\u0119 na trzy minuty, dlatego ka\u017cdy cz\u0142owiek, i ka\u017cdy przedmiot, kt\u00f3ry w tym czasie trafia\u0142 w kadr, pozostawia\u0142 \u015blad. Z setek takich przypadkowych uj\u0119\u0107 wybra\u0142em potem kilkana\u015bcie i podda\u0142em je obr\u00f3bce w ciemni. Niekt\u00f3re detale zaakcentowa\u0142em, pewne partie t\u0142a celowo zatar\u0142em, rozmy\u0142em. Sko\u0144czy\u0142em t\u0119 seri\u0119 w roku 1994.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"582\" height=\"582\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/nishayacar.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15359\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/nishayacar.jpg 582w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/nishayacar-300x300.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/nishayacar-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 582px) 100vw, 582px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Kuba&#8221;, (2003, 2006)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Taka r\u0119czna robota jest okropnie \u017cmudna i chyba kosztowna?<\/em><br><strong>A.T.:<\/strong>\u00a0Na moje szcz\u0119\u015bcie w roku 1992 dyrekcja Muzeum Rosyjskiego w Petersburgu uzna\u0142a, \u017ce fotografia to te\u017c sztuka, nale\u017cy j\u0105 wystawia\u0107 i w\u0142\u0105cza\u0107 do kolekcji. Rok p\u00f3\u017aniej Muzeum pokaza\u0142o moj\u0105 Nomenklatur\u0119 znak\u00f3w i kupi\u0142o kilka prac. Zap\u0142acili oko\u0142o sto dolar\u00f3w, wtedy w Rosji by\u0142a to przyzwoita sumka, moja \u017cona zarabia\u0142a w bibliotece r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 trzech dolar\u00f3w. Kuratorka wystawy, Katia Andriejewa, zosta\u0142a wkr\u00f3tce szefow\u0105 Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej, zorganizowanego przez Fundacj\u0119 Sorosa. Rozmawiali\u015bmy o moich planach i Katia zaproponowa\u0142a, \u017ce poszuka mi sponsor\u00f3w na Zachodzie. W Lozannie trafi\u0142a na grant banku Rotschilda, przeznaczony dla Europy Wschodniej i zarekomendowa\u0142a mnie. Wkr\u00f3tce zadzwoniono z banku, dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce grant dotyczy problematyki pokoju na \u015bwiecie. Na pytanie, czy mog\u0119 wykona\u0107 seri\u0119 prac o \u015bwiatowym pokoju, odpar\u0142em, \u017ce oczywi\u015bcie mog\u0119. Dobrze znam j\u0119zyk francuski, ulubionego Marcela Prousta czytam w oryginale. Najtrudniejsze okaza\u0142o si\u0119 przekazanie pieni\u0119dzy ze Szwajcarii do Rosji, ale jako\u015b to pokonano. W 1993 otrzyma\u0142em solidny zastrzyk finansowy, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 mi uko\u0144czy\u0107 <em>Miasto cieni<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/kuba2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15357\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/kuba2.jpg 1021w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/kuba2-300x294.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/kuba2-768x752.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;Kuba&#8221;, (2003, 2006)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Jak to si\u0119 mia\u0142o do \u015bwiatowego pokoju?<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Po otrzymaniu fotografii sponsorzy tak si\u0119 zachwycili, \u017ce zapomnieli, jaki by\u0142 tytu\u0142 grantu. Ufundowali mi nast\u0119pny grant, dzi\u0119ki czemu spokojnie kontynuowa\u0142em prac\u0119 nad cyklem mniej dramatycznym <em>Czarna i bia\u0142a magia St. Petersburga<\/em>. To ci\u0105g dalszy tematu Petersburg Dostojewskiego. Tym razem nie si\u0119ga\u0142em po form\u0119 kola\u017cu, fotografowa\u0142em z otwart\u0105 migawk\u0105, p\u0142ynnie przesuwaj\u0105c aparat. Na kliszy powstaj\u0105 wtedy ma\u017ani\u0119cia jak na obrazie po dotkni\u0119ciu p\u0119dzla. Pokaza\u0142em t\u0119 seri\u0119 we wspania\u0142ej Wielkiej Sali Filharmonii, w centrum Petersburga. Wynajem sali, opraw\u0119 fotografii, druk katalogu op\u0142aci\u0142y Fundacja Sorosa i Muzeum Rosyjskie. Bardzo mi pomogli. Tak dotrwa\u0142em do roku 1998, kiedy to w Rosji nast\u0105pi\u0142 kolejny krach finansowy, banki zbankrutowa\u0142y, ludzie stracili pieni\u0105dze. Znowu g\u0142\u00f3d, ch\u0142\u00f3d, chaos, babcie \u017cebrz\u0105 u wej\u015bcia do metra. W Rosji nie ma dnia, \u017ceby si\u0119 cz\u0142owiek nudzi\u0142.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Od roku 2005 mieszka Pan w Nowym Jorku.<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>W Nowym Jorku i w Petersburgu, bo nadal mam tam mieszkanie i laboratorium. Rozpad\u0142o mi si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwo, a drug\u0105 \u017con\u0119 znalaz\u0142em w Nowym Jorku. Nailya wyjecha\u0142a do Stan\u00f3w po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Kierowa\u0142a muzeum sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w Birobid\u017canie, stolicy Okr\u0119gu \u017bydowskiego na Dalekim Wschodzie. Jak przestali wszystkim wyp\u0142aca\u0107 pensje \u2013 emigrowa\u0142a. Zna dobrze angielski, wi\u0119c zatrudni\u0142a j\u0105 galeria reprezentuj\u0105ca w Nowym Jorku Michai\u0142a Szemiakina. Zachodzili tam rosyjscy malarze, kt\u00f3rzy szukali szcz\u0119\u015bcia za oceanem, Nailya zacz\u0119\u0142a sprzedawa\u0107 ich prace. Poznali\u015bmy si\u0119 w roku 1997, mia\u0142em w Stanach wystawy, je\u017adzi\u0142em tam co jaki\u015b czas. By\u0142 d\u0142ugi romans korespondencyjny. Dosta\u0142em zielon\u0105 kart\u0119, ale nie mog\u0142em si\u0119 zdecydowa\u0107 na przeprowadzk\u0119 z prozaicznego powodu \u2013 nie mia\u0142em w Nowym Jorku laboratorium. Oszcz\u0119dzali\u015bmy, \u017ceby kupi\u0107 odpowiednie pomieszczenie. \u017bona prowadzi galeri\u0119, ma prawo do wy\u0142\u0105czno\u015bci na moje prace. \u017byj\u0119 na dwa domy, bo cho\u0107 objecha\u0142em ca\u0142y \u015bwiat, nic mnie tak nie fascynuje jak Petersburg. Mo\u017ce jeszcze Hawana, kt\u00f3ra przypomnia\u0142a mi Petersburg sprzed dwudziestu lat. Po ulicach je\u017adzi\u0142y stare samochody, a nieremontowane domy rozsypywa\u0142y si\u0119 w oczach.<br><em><strong>A.\u017b.:<\/strong>\u00a0Titarenko to ju\u017c dynastia fotograficzna.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>M\u00f3j 27-letni syn te\u017c jest fotografem, specjalizuje si\u0119 w modzie, pracuje dla agencji reklamowych. Troch\u0119 mu pomog\u0142em w nawi\u0105zaniu kontakt\u00f3w, ale szybko stan\u0105\u0142 na nogi. Pracuje g\u0142\u00f3wnie w Moskwie.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Jak si\u0119 \u017cyje wolnemu arty\u015bcie na Zachodzie?<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"952\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Lodz_sunset_CB08-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15353\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Lodz_sunset_CB08-1.jpg 952w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Lodz_sunset_CB08-1-286x300.jpg 286w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/Lodz_sunset_CB08-1-768x807.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 952px) 100vw, 952px\" \/><figcaption>Alexey Titarenko, &#8220;\u0141\u00f3d\u017a&#8221;, (2010)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Zachodni odbiorcy sztuki maj\u0105 niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksze wymagania. Nie ma mowy o tym, \u017ceby fotografia mia\u0142a jakiekolwiek usterki, albo, bro\u0144 Bo\u017ce, po\u017c\u00f3\u0142k\u0142a. Dla kogo\u015b, kto wszystko robi r\u0119cznie to dodatkowe obci\u0105\u017cenie. Chocia\u017c ja zawsze pedantycznie dba\u0142em o jako\u015b\u0107 odbitek. Do Rosji przez kilka lat nie posy\u0142a\u0142em prac na wystawy, bo z jednej wr\u00f3ci\u0142y pomi\u0119te, z za\u0142amaniami. U\u017cywam angielskiego papieru i b\u0142ony filmowej, fotografuj\u0119 szwedzkim aparatem marki Hasselblad 500 C\/M z zeissowskim obiektywem. To limitowana seria, produkcji zaprzestano chyba w roku 1982. Lubi\u0119 go, bo nie jest zale\u017cny od waha\u0144 temperatury. Mo\u017cna nim fotografowa\u0107 przy 50 stopniach mrozu, w upale i przy du\u017cej wilgotno\u015bci. Mocny aparat, niezawodny. Nieprzypadkowo Amerykanie wzi\u0119li go ze sob\u0105 na Ksi\u0119\u017cyc. Kolekcjonerzy kupuj\u0105 moje fotografie w plastykowych koszulkach i sami je oprawiaj\u0105. Mam prawo sprzeda\u0107 dziesi\u0119\u0107 egzemplarzy ka\u017cdej fotografii, ostatni egzemplarz jest zawsze najdro\u017cszy. Dwa zostawiam sobie jako artist\u2019s proof i wykorzystuj\u0119 je na wystawach.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Gentlemani nie m\u00f3wi\u0105 o pieni\u0105dzach, co innego damy. Jak wysoko si\u0119 Pan ceni?<\/em><br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Wed\u0142ug stawek ameryka\u0144skich moje prace s\u0105 bardzo tanie, kosztuj\u0105 od dw\u00f3ch do sze\u015bciu tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Jak mam za du\u017co zam\u00f3wie\u0144, a nie mam czasu lub ch\u0119ci robi\u0107 odbitek \u2013 podnosz\u0119 cen\u0119 na dan\u0105 fotografi\u0119. Nie narzekam: osi\u0105gn\u0105\u0142em status, kiedy od nikogo nie jestem zale\u017cny. Sta\u0107 mnie na to, \u017ceby wspom\u00f3c galeri\u0119 \u017cony, gdy ma mniejszy obr\u00f3t, a musi op\u0142aci\u0107 wynajem i podatki. Sta\u0107 mnie na pi\u0119\u0107set dolar\u00f3w miesi\u0119cznego ubezpieczenia zdrowotnego od osoby. A czasem Nailya wspomaga mnie w sytuacji, gdy dyrektor galerii oci\u0105ga si\u0119 z wyp\u0142at\u0105 mojego honorarium. Kryzys \u015bwiatowy odczu\u0142em, lecz nie takie kryzysy prze\u017cy\u0142em w Rosji.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>\u015awietnie m\u00f3wi Pan po angielsku.<\/em><br><strong>A.T.:<\/strong>\u00a0Zacz\u0105\u0142em si\u0119 uczy\u0107 angielskiego dopiero trzy-cztery lata temu, bo w Stanach po francusku nikt nie m\u00f3wi. Zreszt\u0105 ca\u0142y \u015bwiat, poza Francj\u0105, porozumiewa si\u0119 ju\u017c po angielsku, nie mia\u0142em wyj\u015bcia. Nastawia\u0142em kasety w samochodzie, s\u0142ucha\u0142em radia. Teraz ju\u017c za nic w \u015bwiecie nie uczy\u0142bym si\u0119 nowego j\u0119zyka, ale cztery lata temu wykrzesa\u0142em z siebie troch\u0119 entuzjazmu. My\u015bla\u0142em: ludzie maj\u0105 co\u015b ciekawego do powiedzenia, a ja ich nie rozumiem, tak nie mo\u017ce by\u0107! Potem si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce ludzie nic ciekawego nie m\u00f3wi\u0105, lepiej by\u0142o ich w og\u00f3le nie s\u0142ucha\u0107, a z radia te\u017c p\u0142ynie s\u0142owotok \u2013 wy\u0142\u0105czam je zdecydowanym ruchem. Z \u017con\u0105 rozmawiamy po rosyjsku.<br><em><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>\u015awiat przeszed\u0142 na cyfr\u0119 i automatyk\u0119.<\/em><br><strong>A.T.:<\/strong>\u00a0A ja lubi\u0119 atmosfer\u0119 ciemni, dobrze si\u0119 tam czuj\u0119. Zreszt\u0105 moje prace dopiero w ciemni nabieraj\u0105 rumie\u0144c\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0119 to oczywi\u015bcie w przeno\u015bni, bo kolorystyka fotografii jest bardzo przyg\u0142uszona. Czasem czytam w recenzjach, \u017ce uznaj\u0119 tylko czer\u0144 i biel. Najwidoczniej recenzent widzia\u0142 odbitki tylko w Internecie lub na kiepskich reprodukcjach.<br><strong>A.\u017b.:\u00a0<\/strong>Poza Petersburgiem ma Pan w dorobku dwa cykle \u201ecudzoziemskie\u201d \u2013 Wenecj\u0119 i Hawan\u0119. W Pana portfolio nie ma \u017cadnej ameryka\u0144skiej fotografii?<br><strong>A.T.:\u00a0<\/strong>Bardzo d\u0142ugo pracuj\u0119 nad ka\u017cdym cyklem. Do Wenecji i Hawany je\u017adzi\u0142em dwukrotnie, zrobi\u0142em tysi\u0105ce zdj\u0119\u0107, zanim zaakceptowa\u0142em kilkana\u015bcie odbitek. Po kilku dniach pobytu w \u0141odzi zdecydowa\u0142em si\u0119 wystawi\u0107 w Atlasie Sztuki \u201ea\u017c\u201d dwie prace z tego miasta. Stany Zjednoczone, kt\u00f3re fotografuj\u0119 od kilkunastu lat, a mieszkam w nich od sze\u015bciu, odwa\u017c\u0119 si\u0119 pokaza\u0107 dopiero jesieni\u0105. By\u0107 mo\u017ce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z Alexeyem Titarenk\u0105 rozmawia Anna \u017bebrowska<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[169],"class_list":["post-15344","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-alexey_titarenko"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15344"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15379,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15344\/revisions\/15379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}