{"id":15280,"date":"2011-05-04T20:31:00","date_gmt":"2011-05-04T20:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=15280"},"modified":"2022-09-28T20:53:45","modified_gmt":"2022-09-28T20:53:45","slug":"alexey-titarenko-fotogra%ef%ac%81a-1986-2010","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/alexey-titarenko-fotogra%ef%ac%81a-1986-2010\/","title":{"rendered":"Alexey Titarenko \u2013 Fotogra\ufb01a (1986\u20132010)"},"content":{"rendered":"\n

W sk\u0142ad wystawy fotogra\ufb01i Alexeya Titarenki w Atlasie Sztuki wchodz\u0105 prace z jego najwa\u017cniejszych dzie\u0142: Nomenklatury <\/em>znak\u00f3w<\/em> (1986\u20131991), Miasta <\/em>cieni<\/em> (1992\u20131994), Czarnej<\/em>i bia\u0142ej magii St. Petersburga<\/em> (1995\u20131997), Czasu nieruchomego<\/em> (1998\u20132000) oraz wyb\u00f3r fotogra\ufb01i z jego cykli: Wenecji<\/em> (2001\u20132008) i Kuby<\/em> (2003, 2006). Prezentacj\u0119 dope\u0142niaj\u0105 dwa nowe zdj\u0119cia z kr\u00f3tkiego pobytu artysty w \u0141odzi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1994<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

By zrozumie\u0107 niuanse tw\u00f3rczo\u015bci fotogra\ufb01cznej Titarenki, trzeba pozna\u0107 jego korzenie i wra\u017cliwo\u015b\u0107. Artysta w\u0142a\u015bnie w procesie samorozwoju odkry\u0142 w sobie umiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia niezwykle osobistych obraz\u00f3w. Zatrzymuj\u0105 one czas w subtelnych, niesko\u0144czenie ma\u0142ych fragmentach: uderzenie serca, oddech, powiew wiatru \u2013 zamkni\u0119ty w nich, lecz z nich wyp\u0142ywaj\u0105cy z energi\u0105, kt\u00f3ra odzwierciedla histori\u0119 walki, oczekiwania i zmiany. Mamy tu do czynienia z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 artysty naprawd\u0119 g\u0142\u0119boko zwi\u0105zanego ze swymi korzeniami.<\/p>\n\n\n\n

Alexey Titarenko urodzi\u0142 si\u0119 w Leningradzie (dzisiaj Petersburg) w roku 1962, a z fotogra\ufb01\u0105 zetkn\u0105\u0142 si\u0119 po raz pierwszy w wieku o\u015bmiu lat, kiedy dosta\u0142 w prezencie dwuobiektywowy aparat marki Komsomolec. Ju\u017c wtedy Titarenko zyska\u0142 dzi\u0119ki fotogra\ufb01i narz\u0119dzie, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego m\u00f3g\u0142 zacz\u0105\u0107 opowiada\u0107 obrazami o swoim rodzinnym mie\u015bcie i swoim w\u0142asnym w nim miejscu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1993<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Umi\u0142owanie klasycznej muzyki i literatury (artysta zacz\u0105\u0142 czyta\u0107 jako pi\u0119ciolatek) jest niezwykle istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 procesu tw\u00f3rczego Titarenki. Cykl Czarna i bia\u0142a magia<\/em> St. Petersburga<\/em> powsta\u0142 z my\u015bl\u0105 o Koncercie na skrzypce<\/em> Brahmsa. Frazy i partie orkiestrowe z Drugiego koncertu wiolonczelowego<\/em> Szostakowicza by\u0142y jedn\u0105 z inspiracji dla powstania cyklu Miasto cieni<\/em>. Zasadniczy wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie si\u0119 wra\u017cliwo\u015bci artysty wywar\u0142a te\u017c lektura dzie\u0142 Prousta, Dostojewskiego i So\u0142\u017cenicyna, a inspiracje te widoczne s\u0105 w jego tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Titarenko uleg\u0142 czarowi fotogra\ufb01i jako m\u0142ody cz\u0142owiek. Zafascynowany procesem powstawania zdj\u0119cia chcia\u0142 jak najszybciej nauczy\u0107 si\u0119 przek\u0142ada\u0107 swoje uczucia na obrazy poprzez chwytanie \u015bwiat\u0142a i cienia, ale tak\u017ce czasu. Energia p\u0142yn\u0105ca z odczuwania silnych emocji wobec otaczaj\u0105cego \u015bwiata, a zarazem niemo\u017cno\u015b\u0107 ich wyra\u017cenia za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w czy kszta\u0142t\u00f3w, zyska\u0142a nagle uj\u015bcie dzi\u0119ki wizualnemu j\u0119zykowi fotogra\ufb01i.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1993<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ciemnia sta\u0142a si\u0119 miejscem, gdzie artysta m\u00f3g\u0142 w pe\u0142ni wyrazi\u0107 swoj\u0105 wizj\u0119, gdzie sp\u0119dza\u0142 d\u0142ugie godziny, obrabiaj\u0105c r\u0119cznie odbitki i wypr\u00f3bowuj\u0105c rozmaite techniki na\u015bwietlania, kola\u017cu i ruchu aparatu, by zde\ufb01niowa\u0107 w\u0142asny, unikalny g\u0142os. Zainteresowanie Titarenki fotogra\ufb01\u0105 i jego umiej\u0119tno\u015bci ros\u0142y, a \u015bwiat wok\u00f3\u0142 niego zacz\u0105\u0142 si\u0119 szybko zmienia\u0107. Jako pi\u0119tnastolatek, maj\u0105c ju\u017c za sob\u0105 rozliczne do\u015bwiadczenia fotogra\ufb01czne, zosta\u0142 cz\u0142onkiem znanego klubu fotogra\ufb01cznego \u201eLeningradzkie Zwierciad\u0142o\u201d i zacz\u0105\u0142 uczestniczy\u0107 w wystawach razem z doros\u0142ymi kolegami, zyskuj\u0105c uznanie jako jeden z najm\u0142odszych fotogra\ufb01k\u00f3w w historii Petersburga. W wieku lat dwudziestu m\u00f3wi\u0142 p\u0142ynnie po francusku i odby\u0142 kurs dla attach\u00e9 kulturalnych w presti\u017cowym Leningradzkim Instytucie Kultury, gdzie napisa\u0142 prac\u0119 Wiek XIX w fotogra\ufb01i francuskiej<\/em>1<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Jednak jego intensywne zainteresowanie zachodni\u0105 kultur\u0105 zosta\u0142o przez w\u0142adze odebrane jako nadmierne i u samego progu nowej ery niemal\u017ce doprowadzi\u0142o do jego uciszenia. Po upadku komunizmu niezale\u017cni arty\u015bci ponownie odkryli odebran\u0105 im wolno\u015b\u0107 i Titarenko odzyska\u0142 prawo wystawiania i ubiegania si\u0119 o wsparcie na dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 od instytucji kulturalnych2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1993<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W tym mniej wi\u0119cej okresie powsta\u0142 cykl Nomenklatura znak\u00f3w<\/em> \u2013 reakcja na siedemdziesi\u0105t lat panowania \u201eprzoduj\u0105cej klasy\u201d, kiedy zabronione by\u0142o pokazywanie prawdziwego \u017cycia w Rosji, a rzeczywisto\u015b\u0107 zast\u0119powa\u0142y puste znaki wytwarzane przez uprzywilejowan\u0105 elit\u0119. Na potrzeby tego cyklu Titarenko zaszy\u0142 si\u0119 w ciemni, \u0142\u0105cz\u0105c negatywy w kola\u017ce, by stworzy\u0107 unikalny j\u0119zyk obraz\u00f3w i symboli, zarazem obserwuj\u0105cy i ujawniaj\u0105cy dusz\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 fa\u0142szu w atmosferze \u00f3wczesnego Petersburga i ca\u0142ej Rosji. Praca nad projektem trwa\u0142a pi\u0119\u0107 lat (1986\u20131991), a ostatnim jej akcentem by\u0142o napisanie towarzysz\u0105cego cyklowi kr\u00f3tkiego opowiadania.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie Rosja popad\u0142a w ostry kryzys gospodarczy, a na ulicach da\u0142o si\u0119 wyczu\u0107 nastr\u00f3j g\u0142\u0119bokiego przygn\u0119bienia. Pogr\u0105\u017ceni w odr\u0119twieniu ludzie b\u0142\u0105kali si\u0119 niczym duchy. Titarenko u\u015bwiadomi\u0142 sobie, \u017ce trzeba zmieni\u0107 perspektyw\u0119 i skierowa\u0142 obiektyw na ulice Petersburga. Otwieraj\u0105c szeroko przes\u0142on\u0119, by uchwyci\u0107 owych ludzi-duchy na kliszy, znalaz\u0142 spos\u00f3b wyra\u017cenia w\u0142asnego poczucia niezmiernej straty i wsp\u00f3\u0142czucia dla obywateli Petersburga i Rosji. Obrazy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na cykl Miasto <\/em>cieni<\/em> wy\u0142oni\u0142y si\u0119 z pracowni artysty do wt\u00f3ru Trzynastej <\/em>symfonii<\/em> Dymitra Szostakowicza i nieodpartego poczucia, \u017ce czas nagle si\u0119 zatrzyma\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1993<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W ci\u0105gu nast\u0119pnych pi\u0119ciu lat ekonomiczna sytuacja Rosji gwa\u0142townie si\u0119 zmienia\u0142a, a Titarenko stara\u0142 si\u0119 rejestrowa\u0107 efekty tych przemian, tak jak przejawia\u0142y si\u0119 one w Petersburgu. Rozpocz\u0105\u0142 cykl nazwany p\u00f3\u017aniej Czarna <\/em>i <\/em>bia\u0142a <\/em>magia <\/em>St.<\/em>Petersburga<\/em>, kt\u00f3ry by\u0142 reakcj\u0105 na upa\u0142 i \u015bwiat\u0142o lata, zainspirowan\u0105 opowiadaniem Bia\u0142e <\/em>noce<\/em> Dostojewskiego. W ramach tego cyklu artysta wprowadza do swych fotogra\ufb01i subtelne tony, by przekaza\u0107 wra\u017cenia kolorystyczne, i zmniejsza kontrast, by wyrazi\u0107 \u015bwiat\u0142o. Zamkn\u0105wszy si\u0119 ponownie w ciemni, aby nada\u0107 form\u0119 swej wizji, artysta zilustrowa\u0142 \u00f3w kr\u00f3tki okres stabilizacji obrazami, z kt\u00f3rych przebija uczucie uniesienia, a zarazem sceptycyzmu wobec wydarze\u0144 rozgrywaj\u0105cych si\u0119 przed jego oczami.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3w niepewny okres nie trwa\u0142 d\u0142ugo. Gdy dwa lata p\u00f3\u017aniej Rosja prze\u017cywa\u0142a kolejny krach \ufb01nansowy, a rubel ulega\u0142 gwa\u0142townej dewaluacji, Titarenko znowu kr\u0105\u017cy\u0142 po ulicach Petersburga, fotografuj\u0105c masowe demonstracje i pojedynczych ludzi na tle otaczaj\u0105cego ich chaosu. W ten spos\u00f3b opisywa\u0142 poczucie cofania si\u0119 czasu, jakby znowu nast\u0105pi\u0142y wczesne lata 90. Czas nieruchomy<\/em> sta\u0142 si\u0119 kolejnym cyklem w tw\u00f3rczo\u015bci artysty. Wspomniane cztery cykle fotogra\ufb01czne mo\u017cna traktowa\u0107 jako cztery subtelne nurty odzwierciedlaj\u0105ce rozw\u00f3j doros\u0142ego artysty. T\u0142em jest Petersburg, ale ca\u0142o\u015b\u0107 wyrazu wynika z intymnego zwi\u0105zku Titarenki z jego osobistym pochodzeniem. Pokazuje w\u0142asne uczucia i reakcje przez pryzmat umys\u0142u m\u0142odego cz\u0142owieka \u2013 dorastania, kiedy nami\u0119tno\u015bci wyostrzaj\u0105 si\u0119, czasu pierwszych rozczarowa\u0144 i pierwszych zasadniczych dylemat\u00f3w. Do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em Titarenki, jest wyj\u0105tkowe, zwi\u0105zane z muzyk\u0105 i literatur\u0105, ale tak\u017ce cierpieniem, pora\u017ckami, poczuciem zniewolenia i straty.<\/p>\n\n\n\n

Po okresie skupienia na rodzinnym Petersburgu artysta zacz\u0105\u0142 odwiedza\u0107 inne miasta, tworz\u0105c fotogra\ufb01czne impresje dokumentuj\u0105ce ich unikalny charakter i klimat, szukaj\u0105c w sobie reakcji na ich rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 obc\u0105, a zarazem znajom\u0105. Podr\u00f3\u017ce zawiod\u0142y go do Wenecji i na Kub\u0119. Fotogra\ufb01e z Wenecji cechuje \u0142agodny nastr\u00f3j zmierzchu. Jest w nich spok\u00f3j i wra\u017cenie przesz\u0142o\u015bci. S\u0105 bardziej mi\u0119kkie, subtelniejsze w wyrazie ni\u017c wcze\u015bniejsze fotogra\ufb01e, w kt\u00f3rych czuje si\u0119 podziw przybysza z zewn\u0105trz dla otaczaj\u0105cego go pi\u0119kna. Jest w tych obrazach dystans, kt\u00f3rego nie by\u0142o we wcze\u015bniejszych pracach artysty. W zdj\u0119ciach z Kuby znajdziemy podobn\u0105 mi\u0119kko\u015b\u0107, ale te\u017c poczucie swojsko\u015bci. Jak m\u00f3wi sam artysta: \u201ePoczu\u0142em fal\u0119 nieoczekiwanej rado\u015bci \u2013 nie\u015bwiadomej, wszechogarniaj\u0105cej rado\u015bci \u2013 kt\u00f3ra wyp\u0142yn\u0119\u0142a z jakiego\u015b miejsca g\u0142\u0119boko w moim wn\u0119trzu. Czu\u0142em, jakbym cofn\u0105\u0142 si\u0119 w czasie o co najmniej dwadzie\u015bcia lat: stare modele samochod\u00f3w, skromnie ubrani ludzie, niesamowita, rozpadaj\u0105ca si\u0119 architektura, weso\u0142o maszeruj\u0105cy przez ulic\u0119 harcerze…3<\/sup>\u201d. Chocia\u017c jest w tych fotogra\ufb01ach poczucie swojsko\u015bci, s\u0105 one r\u00f3\u017cne od wcze\u015bniejszych dzie\u0142 Titarenki, widzimy, \u017ce jest to dla niego \u201einne\u201d miejsce, \u017ce jest tu go\u015bciem, a nie mieszka\u0144cem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alexey Titarenko, “Miasto cieni”, 1993<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dwa zdj\u0119cia zrobione w \u0141odzi o wschodzie i zachodzie s\u0142o\u0144ca s\u0105 jak klamry spinaj\u0105ce kr\u00f3tki artystyczny pobyt Titarenki w tym mie\u015bcie; jak zawsze czuje si\u0119 w nich ludzkie \u201ewibracje\u201d. Wenecja, Hawana i \u0141\u00f3d\u017a to nie Petersburg, a rol\u0105 tego artysty nie jest je ze sob\u0105 por\u00f3wnywa\u0107, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest na to zbyt osobista. Titarenko jest bardziej poet\u0105 ni\u017c dokumentalist\u0105, a jego fotogra\ufb01e to nie reporta\u017c. Istnieje jednak co\u015b, co przenika wszystkie jego prace \u2013 emocjonalna reakcja, na to, co si\u0119 widzi, niewidzialna muzyka i g\u0142\u0119boka empatia dla napotykanych na ulicy ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Unikalno\u015b\u0107 fotogra\ufb01i Titarenki polega na zdolno\u015bci tworzenia obraz\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 jak naczynia przechowuj\u0105ce delikatne, kruche poczucie czasu i emocji. Artysta wci\u0105\u017c sam wywo\u0142uje swoje zdj\u0119cia, cho\u0107 to proces czasoch\u0142onny, r\u00f3wnocze\u015bnie sprawiaj\u0105cy jednak, \u017ce ka\u017cde zdj\u0119cie jest wyj\u0105tkowe, jedyne w swoim rodzaju, jak oddech, powiew wiatru czy uderzenie serca.<\/p>\n\n\n\n

  1. Irina Czmyrewa, Wst\u0119p<\/em>, [w:] Miasto cieni<\/em>, 2001.<\/li>
  2. Wywiad z Rusellem Joslinem, \u201eShots\u201d, 2005.<\/li>
  3. Wywiad z Jimem Casperem, \u201eLens Culture\u201d, 2007.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Peggy Sue Amison<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[169],"class_list":["post-15280","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-alexey_titarenko"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15280"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15312,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15280\/revisions\/15312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}