{"id":14958,"date":"2011-10-13T11:34:00","date_gmt":"2011-10-13T11:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=14958"},"modified":"2022-09-26T11:40:00","modified_gmt":"2022-09-26T11:40:00","slug":"marcin-polak-opera-dworcowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/marcin-polak-opera-dworcowa\/","title":{"rendered":"Marcin Polak: Opera Dworcowa"},"content":{"rendered":"\n<p>Po zamkni\u0119ciu dworca rozpoczn\u0105 si\u0119 trwaj\u0105ce 42 miesi\u0105ce prace maj\u0105ce na celu przeniesienie ca\u0142ej infrastruktury komunikacyjnej pod ziemi\u0119, a nast\u0119pnie budow\u0119 obejmuj\u0105cego okolice dworca i le\u017c\u0105cej nieopodal Elektrowni EC-1 tzw. Nowego Centrum \u0141odzi, dzielnicy dedykowanej kulturze i sztuce. Powsta\u0142y w wyniku tej jednej z najwi\u0119kszych w kraju inwestycji nowoczesny, dwupoziomowy dworzec zostanie powt\u00f3rnie otwarty za kilka lat. Teraz powoli wyprowadzaj\u0105 si\u0119 z niego punkty gastronomiczne, ubywa podr\u00f3\u017cnych.<br>Mimo \u017ce francuski antropolog kultury i socjolog Marc Aug\u00e9 podzieli\u0142 nasz\u0105 przestrze\u0144 na &#8220;miejsca&#8221; i b\u0119d\u0105ce przestrzeni\u0105 mijania si\u0119 ludzi, niczyje i anonimowe &#8220;nie-miejsca&#8221; (franc. <em>non-lieux<\/em>), do kt\u00f3rych zaliczy\u0142 w\u0142a\u015bnie dworce, lotniska, hipermarkety, stacje benzynowe i autostrady, to Dworzec \u0141\u00f3d\u017a Fabryczna nie ma wiele wsp\u00f3lnego z tymi opisywanymi przez Aug\u00e9go miejscami pozbawionymi to\u017csamo\u015bci. \u015awiec\u0105cy cz\u0119sto niekompletnym niebieskim neonem i zwie\u0144czony dodan\u0105 pod koniec XIX wieku neorenesansow\u0105 attyk\u0105 dworzec \u0141\u00f3d\u017a Fabryczna by\u0142 na trwa\u0142e wpisany w pejza\u017c miasta, dla wielu tak\u017ce ten emocjonalny. Jego historia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1865 roku, kiedy to do powstania w\u0119z\u0142a kolejowego na trasie Kolei Warszawsko-Wiede\u0144skiej przyczyni\u0142 si\u0119 jeden z kr\u00f3l\u00f3w \u0142\u00f3dzkiej bawe\u0142ny, przemys\u0142owiec Karol Scheibler. Zabytkowy dzi\u015b budynek zosta\u0142 wybudowany w 1868 roku wed\u0142ug projektu warszawskiego architekta Adolfa Schimmelpfenniga (autora m.in. teatru letniego w Ciechocinku, a tak\u017ce nieistniej\u0105cej ju\u017c Synagogi Cmentarnej w Warszawie).&nbsp;<br>To w\u0142a\u015bnie charakterystyczna sylwetka dworca wita\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 przybywaj\u0105cych do miasta podr\u00f3\u017cnych. Tutaj swoj\u0105 przygod\u0119 z \u0141odzi\u0105 rozpoczynali zar\u00f3wno tury\u015bci, jak i ci, kt\u00f3rych losy splata\u0142y si\u0119 z \u0141odzi\u0105 na sta\u0142e. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o wielu artyst\u00f3w, filmowc\u00f3w, muzyk\u00f3w. Dworzec by\u0142 miejscem, kt\u00f3re zagra\u0142o w filmie Przypadek Krzysztofa Kie\u015blowskiego z 1981, miejscem performance&#8217;\u00f3w Cezarego Bodzianowskiego. W poci\u0105gach, kt\u00f3rymi \u0142odzianie doje\u017cd\u017cali do pracy w Warszawie, mi\u0119dzy codziennymi wsp\u00f3\u0142pasa\u017cerami tworzy\u0142y si\u0119 trwa\u0142e wi\u0119zi. Niemal ka\u017cdy mia\u0142 zwi\u0105zan\u0105 z dotychczasowym dworcem w\u0142asn\u0105 histori\u0119. Teraz rozegra si\u0119 jej ostatni akt.&nbsp;<br>Aby uczci\u0107 ten moment i zaznaczy\u0107 jego wag\u0119, zamiast wyg\u0142aszanych w specyficzny spos\u00f3b przez interkom obwieszcze\u0144 o odjazdach i przyjazdach poci\u0105g\u00f3w za spraw\u0105 Marcina Polaka i Atlasa Sztuki z dworcowych g\u0142o\u015bnik\u00f3w rozlegn\u0105 si\u0119 g\u0142osy \u015bwiatowej klasy \u015bpiewak\u00f3w, solist\u00f3w Teatru Wielkiego w \u0141odzi: \u015bpiewaj\u0105cej sopranem Doroty W\u00f3jcik i barytonem Przemys\u0142awa Reznera.&nbsp;<br>Przep\u0142ywaj\u0105cy przez dworzec ostatni podr\u00f3\u017cni b\u0119d\u0105 je s\u0142ysze\u0107 w czwartek, 13 pa\u017adziernika 2011 roku w godzinach 7.15-9.15 (D. W\u00f3jcik) i 15.15-17.15 (P. Rezner). Niekt\u00f3rym wyznacz\u0105 koniec podr\u00f3\u017cy, innym jej pocz\u0105tek. Jaka historia si\u0119 rozpocznie? Dworzec, \u015bwiadek tak wielu powita\u0144 i po\u017cegna\u0144, teraz do\u015bwiadczy po\u017cegnania ze swoj\u0105 dotychczasow\u0105 postaci\u0105 i zarazem powitania nowoczesno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jacek Michalak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14964,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[165],"class_list":["post-14958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-marcin_polak"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14958"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14966,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14958\/revisions\/14966"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}