{"id":14763,"date":"2012-01-09T17:13:00","date_gmt":"2012-01-09T17:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=14763"},"modified":"2022-09-25T18:06:59","modified_gmt":"2022-09-25T18:06:59","slug":"z-tatiana-czekalska-i-leszkiem-golcem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/z-tatiana-czekalska-i-leszkiem-golcem\/","title":{"rendered":"Z Tatian\u0105 Czekalsk\u0105 i Leszkiem Golcem\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Krzysztof Cicho\u0144:<\/strong> Tyle si\u0119 naczyta\u0142em o Avatarach, s\u0142u\u017c\u0105cych do chronienia i ocalania innych\u00a0 istot, \u017ce teraz jako\u015b mimowolnie patrz\u0119 na konieczno\u015b\u0107 zrobienia z Wami wywiadu o istocie tego, co robicie, jak na Avatar. (Siedzimy tu w tr\u00f3jk\u0119, Wy chyba ju\u017c kiedy\u015b taki tr\u00f3jpalczasty Avatar zrobili\u015bcie?). Zacznijmy od czego\u015b \u0142agodz\u0105cego stres, mo\u017ce od jedzenia? Ju\u017c po obiedzie, a co Wy jedli\u015bcie dzisiaj?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Leszek Golec: <\/strong>\u015aniadanko tylko\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> To mamy r\u00f3wne szanse\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Mia\u0142em nadziej\u0119, \u017ce dostan\u0119 tofu, ale \u017cona nie zrobi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> B\u0119dzie na obiad\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Ja ostatnio kupuj\u0119 suszone warzywa, kosztuj\u0105 grosze, zalewam to octem balsamicznym albo z og\u00f3rk\u00f3w konserwowych\u2026 Dodaj\u0119 rodzynki, to namaka, po czym lej\u0119 olej i przyprawy, takie jakie lubi\u0119, pieprz cayenne, rozmaryn\u2026 Mo\u017cna je\u015b\u0107 z chlebem, makaronem albo do ziemniak\u00f3w. Re-we-la-cja!<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Ja ostatnio hoduj\u0119 warzywa jako warunek zaliczenia. Zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce sympatyczni bardzo studenci archeologii z jakich\u015b powod\u00f3w nie wywi\u0105zali si\u0119 z obowi\u0105zku sporz\u0105dzenia indeksu do do\u015b\u0107 chaotycznych tekst\u00f3w Benjamina. Poniewa\u017c kosmos by run\u0105\u0142, gdyby zaliczenia by\u0142y za nic, uzgodnili\u015bmy w lutym, \u017ce jako specjali\u015bci od grzebania w ziemi co\u015b wyhoduj\u0105 na trawniku po drugiej stronie ulicy. Hodowla wymaga systematyczno\u015bci. By\u0142y to wi\u0119c zaj\u0119cia z praktycznego uprawiania kultury, kt\u00f3ra pochodzi przecie\u017c od \u0142aci\u0144skiego colo, colere, colui, cultum. Ustalili\u015bmy, \u017ce jak do czerwca im nie zwi\u0119dnie, to zaliczenie b\u0119dzie. I wyhodowali wzruszaj\u0105ce trzycentymetrowe marchewki i centymetrowe buraki egipskie w ho\u0142dzie Alma mater. Trzymam je teraz na biurku w s\u0142oiku ze spirytusem, bo, niestety, ci\u0119\u017cko z Internetu dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b o konserwacji marchewki. Pewnie da si\u0119 zje\u015b\u0107\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Sebastian Cichocki opowiada\u0142 nam o takich akcjach w mie\u015bcie. Czasami widuj\u0119 te\u017c zdj\u0119cia w Internecie, ale si\u0119 nie wczytywa\u0142em. Nie traktowa\u0142em tego jako czego\u015b, co wchodzi w obszar sztuki\u2026\u00a0<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> To nie s\u0105 arty\u015bci, ale aktywi\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 r\u00f3\u017cne wykszta\u0142cenie, i rzucaj\u0105 na przyk\u0142ad bomby z nasion.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Garden bombing\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>To mi si\u0119 bardzo spodoba\u0142o, po czym min\u0105\u0142 jaki\u015b czas, zacz\u0105\u0142em analizowa\u0107. Rzucam, jak zwa\u0142, tak zwa\u0142, niech to si\u0119 i bomba nazywa, ale tam s\u0105 \u017cywe istoty, rzucam je i odchodz\u0119. To tak, jakbym wypieprzy\u0142 w kosmos p\u00f3\u0142 wioski z lud\u017ami i polecia\u0142 dalej.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> C\u00f3\u017c, nie brakuje chyba takich, kt\u00f3rzy s\u0105 przekonani, \u017ce kosmos pe\u0142en jest takich wiosek i \u017ce troch\u0119 si\u0119 m\u0119czymy w tej sytuacji. Rozpaczliwa, ale mo\u017cliwa antropogeneza.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> To trwa\u0142oby d\u0142ugo i musieliby\u015bmy si\u0119 zastanowi\u0107, dlaczego znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w tej sytuacji. A z tego co wiem, jeste\u015bmy tam, gdzie chcieli\u015bmy. Ka\u017cdy ma to, na co zas\u0142u\u017cy\u0142 i to nas r\u00f3\u017cni od nasionek.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> A co my wiemy o nasionkach i ich ewentualnej preegzystencji? Nic.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Mog\u0142y by\u0107 minera\u0142ami\u2026 To bardzo powolny proces. W ka\u017cdym razie zrozumia\u0142em, \u017ce kogo\u015b, kto je rzuca w mie\u015bcie, nie interesuje, co z nimi b\u0119dzie, liczy si\u0119 tylko jego gest: rzuci\u0142em, jestem odwa\u017cny.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> To prawda, najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce \u201erzuci\u0142em na cudzy teren\u201d, zmieni\u0142em struktur\u0119 i jest to raczej destruktywne, cho\u0107 my\u015bl\u0119, \u017ce nasionka sobie poradz\u0105\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Nasionka to nie komandosi\u2026 i nie jest to super przemy\u015blany desant na ty\u0142ach wroga… Ja wola\u0142bym to sprawdzi\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Macie potrzeb\u0119 rozr\u00f3\u017cniania: czy tego rodzaju dzia\u0142ania to sztuka, czy nie sztuka? Czy w og\u00f3le interesuj\u0105 Was takie rozr\u00f3\u017cnienia?<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Nazewnictwo to mamy w nosie, wa\u017cne s\u0105 intencje\u2026 Odpowiedzialno\u015b\u0107. R\u00f3wnie dobrze mo\u017ce to by\u0107 w\u0142a\u015bciciel stacji z gazem stoj\u0105cej daleko w polu, do jakich rzadko ktokolwiek skr\u0119ca. On si\u0119 nudzi\u2026 siedzi w ma\u0142ej budce, jest ma\u0142y piesek, ma\u0142y telewizor i otoczenie, otoczenie wyfroterowane jak w jednostce wojskowej, fontanna, oczka wodne, jakie\u015b instalacje, paranoje ozdobne, i on o to dba.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce oni w tych gazowych pustelniach wszyscy niemal w\u015bciekle pisz\u0105\u00a0i tam powstaje ten wielki, tajemny nurt polskiej literatury. Wy nie mieszkacie\u00a0w mie\u015bcie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>W mie\u015bcie, w samym centrum.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Skoro sztuka wi\u0105\u017ce si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105, kto odwiezie owc\u0119 po wernisa\u017cu?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Przyjedzie oko\u0142o 17, przed wernisa\u017cem, pospaceruje sobie. Wykona swoj\u0105 robot\u0119, p\u0142atn\u0105. Pieni\u0105dze dostaje oczywi\u015bcie jej firma \u2013 zoo. My robimy zdj\u0119cia, mo\u017ce film, \u017ceby zosta\u0142o to po wernisa\u017cu, inaczej by\u0142aby pusta przestrze\u0144. Przywozi j\u0105 samoch\u00f3d zapewniony przez Atlas Sztuki, ale z opiekunem z zoo, kt\u00f3ry b\u0119dzie te\u017c w galerii.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Czyli b\u0119dzie to owca z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Tak jest.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Raczej z bodyguardem.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> W ko\u0144cu to gwiazda wieczoru.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Zbierali\u015bmy o niej informacje. Melania od ma\u0142ego by\u0142a wychowywana w zoo, jest bardzo ufna i podejdzie do ludzi. Mia\u0142a dwoje dzieci, syna i c\u00f3rk\u0119\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Wychowana na butelce\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Ma sze\u015b\u0107 lat, jest \u0142odziank\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Trzeba b\u0119dzie zapyta\u0107, czy widzi istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy szopk\u0105, a galeri\u0105 typu “white cube”. Podejrzewam artyst\u00f3w o najgorsze, wi\u0119c pewnie i Wy macie jakie\u015b z\u0142e zamiary i chcecie to \u201ebiedne zwierz\u0119\u201d wykorzysta\u0107. Po co Wam Melania w galerii? Tyle wysi\u0142ku, uzgadniania, przewo\u017cenia, obni\u017cania temperatury, co chcecie osi\u0105gn\u0105\u0107? \u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Owca, jak wspomnia\u0142em, co roku ma wyjazdy, przywyk\u0142a. Nie wiem, czy lubi, wida\u0107, \u017ce si\u0119 nie boi.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Dla niej to b\u0119dzie kolejny czerwony dywan i z jej punktu widzenia b\u0119dzie chyba w porz\u0105dku. Pytam o Wasz punkt widzenia\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Cz\u0119sto mnie kto\u015b atakuje, czy to nie b\u0119dzie krzywda, czy si\u0119 co\u015b nie stanie.\u00a0Nic z tych rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> No, publiczno\u015b\u0107 bywa tutaj do\u015b\u0107 agresywna\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> B\u0119dzie szyba, ona b\u0119dzie odgrodzona.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Poza tym tu, zdaje si\u0119, zawsze s\u0105 superuzbrojeni ochroniarze z powodu\u00a0np. drogich obraz\u00f3w, a tym razem b\u0119d\u0105 z powodu \u017cycia. Oczywi\u015bcie najwa\u017cniejsza jest idea i sam tytu\u0142 Contract Killer <\/em>(P\u0142atny Zab\u00f3jca). Od tego wyszli\u015bmy. Z bada\u0144 wynika, \u017ce najwi\u0119cej zgon\u00f3w spowodowanych jest jedzeniem mi\u0119sa, potem dopiero s\u0105 alkohol, papierosy, narkotyki. Informacja b\u0119dzie na \u015bcianie, obok \u017cyciorys Melanii. Ten killer \u2013 to mi\u0119so\u00a0\u2013 b\u0119dzie tam sobie spacerowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Podobna tablica ju\u017c kiedy\u015b pojawi\u0142a si\u0119 na wystawie “Fauna \u2013 zwierz\u0119ta\u00a0w sztuce najnowszej”. To by\u0142o w Zach\u0119cie, w 1999\u00a0 roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Tam by\u0142y informacje o substancjach testowanych na zwierz\u0119tach i o substancjach pochodzenia zwierz\u0119cego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Na wszystkich produktach spo\u017cywczych musz\u0105 by\u0107 wymienione substancje, kt\u00f3re po\u0142ykamy. Te oznaczenia s\u0105 kodowane, jako E-co\u015b tam, np. koszenila, E-120\u00a0 barwnik wykonany z owad\u00f3w. Aby uzyska\u0107 barwnik, owady lub ich jaja poddaje si\u0119 dzia\u0142aniu wysokiej temperatury, np. przez zanurzenie w gor\u0105cej wodzie. Do uzyskania jednego kilograma potrzeba ponad 150 tys. \u017cywych istot\u2026 Tego u\u017cywamy do jogurt\u00f3w, galaretek, oran\u017cady, do landrynek\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Do ubarwiania sobie \u017cycia\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Te owady s\u0105 z gatunku pluskwiak\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce spo\u017cywaj\u0105cy je ludzie mogliby nie by\u0107 zachwyceni, gdyby byli \u015bwiadomi, \u017ce jedz\u0105c morelowy jogurcik, zjadaj\u0105 pluskwiaki\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Wr\u00f3\u0107my do pytania, po co ta owca? Nie dla ubarwienia przekazu? Jest dodatkiem do idei Elementem kompozycyjnym? Podmiotem tej wystawy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Jest podmiotem.<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> W Atlasie Sztuki jest znakomita tradycja, \u017ce kiedy przeprowadza si\u0119 wywiad z artyst\u0105, to Atlas Sztuki pyta: a z czego Pani, Pan \u017cyje? To pi\u0119kne pytanie, bo upraszcza sytuacj\u0119, a poza tym pozwala nam konkurowa\u0107 z mediami komercyjnymi o uwag\u0119 czytelnik\u00f3w. \u017byjecie z tego, co robicie jako arty\u015bci, z tych projekt\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Nieee\u2026 Chyba najfajniej by\u0142oby odpowiedzie\u0107, \u017ce \u017cyj\u0119 z tego, \u017ce pomagam artystom. Pracuj\u0119 w Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, robi\u0119 dokumentacj\u0119 wideo, jestem kuratorem wystaw. Od pi\u0119ciu lat odpowiadam za program artystyczny Festiwalu im. Jerzego Buszy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Jestem projektantem ubioru, freelancerem i z tego si\u0119 utrzymuj\u0119\u2026\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Ja za zmuszanie student\u00f3w do hodowania burak\u00f3w na trawniku dostaj\u0119 dwa z kawa\u0142kiem. Finanse s\u0105 sol\u0105 wywiadu, ale zaryzykujmy rozmow\u0119 o sztuce. Czy to, co robicie jako arty\u015bci, wi\u0105\u017ce si\u0119 z Waszymi przekonaniami moralnymi, religijnymi? Czy Wasze projekty s\u0105 manifestacj\u0105 tego, co sztuk\u0105 ju\u017c raczej nie jest, bo jest zbyt prywatne, zbyt osobiste?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Na pewno odnosi si\u0119 to do \u015bwiatopogl\u0105du, sposobu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>A czy to jest Wasz prywatny, indywidualny \u015bwiatopogl\u0105d, czy da si\u0119 to po\u0142\u0105czy\u0107 z jakim\u015b systemem zasad, np.\u00a0z hinduizmem, jog\u0105 etc.?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Da si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107, ale dzi\u015b jestem przestrzegaj\u0105cym zasad BHP chrze\u015bcijaninem. Pracy \u2013 czytaj \u017cycia. Chrze\u015bcijanin m\u00f3wi: \u201enie zabijaj\u201d. Ja nie zabijam\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>To jest pi\u0105te przykazanie, czy bardziej jest to co\u015b, co nazywa si\u0119 “ahinsa”?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Jak zwa\u0142, tak zwa\u0142. M\u00f3wili\u015bmy ju\u017c\u00a0o braku znaczenia nazewnictwa\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Chodzi o to, by zbudowa\u0107 sobie spos\u00f3b \u017cycia, kt\u00f3rego nie trzeba si\u0119 b\u0119dzie wstydzi\u0107\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Tak. Jak si\u0119 przyjrzymy prawom ustalanym przez przyw\u00f3dc\u00f3w duchowych, to zawsze jest powiedziane: \u201enie zabijaj\u201d\u2026 I nikt nie doda\u0142, \u017ce ludzi, wi\u0119c\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce nawet jakby nie by\u0142o tak powiedziane, to chyba te\u017c by\u015b tak post\u0119powa\u0142? Bez czytania.<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Musimy si\u0119 jako\u015b komunikowa\u0107, Pan nie wie, jak ja codziennie \u017cyj\u0119. Dlatego odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do Biblii: \u201epo owocach ich poznacie\u201d. Gdyby mnie Pan obserwowa\u0142, to by Pan wiedzia\u0142, \u017ce staram si\u0119 robi\u0107 wszystko, by unikn\u0105\u0107 zabijania. Oczywi\u015bcie jad\u0105c tutaj, mog\u0142em przejecha\u0107 much\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 obudzi\u0142a. Wiem, gdzie jestem, wiem, \u017ce nie jeste\u015bmy w niebie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Nie jeste\u015bmy, zdarzaj\u0105 si\u0119 \u015bmierci przypadkowe. Czy nie zdarzy\u0142a si\u0119 Wam taka sytuacja? Nie tak trudno przejecha\u0107 we mgle nawet ca\u0142kiem du\u017c\u0105 much\u0119. Pytam, bo jednym z cz\u0119stych sposob\u00f3w europejskiego tropienia artysty jest szukanie \u015blad\u00f3w jakiej\u015b traumy, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej mo\u017cna potem wszystkim wyja\u015bni\u0107 \u201eca\u0142\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107\u201d, tak jak to by\u0142o w przypadku Josepha Beuysa.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Dzi\u0119ki Bogu nie.<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Pad\u0142o pytanie, czy kieruj\u0105 Tob\u0105 jakie\u015b zasady religijno-zewn\u0119trzne, czy Tw\u00f3j wewn\u0119trzny \u015bwiatopogl\u0105d?<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>To przecie\u017c\u00a0 jedno i to samo!<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Fakt. Religi\u0119 nosi si\u0119 zazwyczaj wewn\u0105trz, nie w reklam\u00f3wce, chocia\u017c s\u0105 tacy, co potrafi\u0105 i w reklam\u00f3wce.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Ale w reklam\u00f3wce, kt\u00f3ra ulega biodegradacji.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Podobno za g\u00f3rami, na Wschodzie jest co\u015b takiego, co nazywa si\u0119 samtosa\u00a0i jest to poczucie zadowolenia z w\u0142asnego \u017cycia i powstrzymanie si\u0119 przed ch\u0119ci\u0105, by osi\u0105gn\u0105\u0107 i mie\u0107 wi\u0119cej. Pytam o to, bo mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 do zasadniczego w\u0105tku finansowego naszej rozmowy. Macie co\u015b takiego? I czy to jest potrzebne, jak jest si\u0119 artyst\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Zadowolenie? Bywam zadowolony\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Macie potrzeb\u0119 robienia czego\u015b bardziej, wi\u0119cej? Sprowadzenia trzech, zamiast jednego killera do galerii?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T. C.:<\/strong> No, nie.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Chodzi oczywi\u015bcie nie o ilo\u015b\u0107, ale o potrzeb\u0119 zrobienia czego\u015b \u201ebardziej\u201d\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Jasne, \u017ce tak.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Gdyby\u015bcie tego nie mieli, to byliby\u015bcie bardzo dziwnymi artystami europejskimi. Bez potrzeby pokazania w\u0142asnego ego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> A czy to jest ego?<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>A co z\u0142ego w posiadaniu ego?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Ego jest ostatni\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra nas tu trzyma. To \u201e ja\u201d jestem uduchowiony, \u201e ja\u201d jestem genialny, \u201eja\u201d nie zabijam. \u201eTen\u201d przejecha\u0142 kogo\u015b, \u201eten\u201d zjad\u0142 dzisiaj kotleta. To jest ego, i to jest OK? Ego trzyma nasz\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3ra nie odejdzie ostatecznie, dop\u00f3ki jest ego i karma, rzecz jasna (prawo przyczyny i skutku).<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Mo\u017cemy albo pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 europejskim rozr\u00f3\u017cnieniem: duch i dusza, pneuma i psyche, albo bardziej orientalnie m\u00f3wi\u0107 o puruszy, kt\u00f3ra tylko si\u0119 odbija w naszym niedoskona\u0142ym intelekcie, przez kt\u00f3ry tu tkwimy. Tak czy inaczej, jak zwa\u0142, tak zwa\u0142, bez tego nie istniejemy i ci\u0119\u017cko b\u0119dzie doko\u0144czy\u0107 ten wywiad. Czy cierpienie jest wed\u0142ug Was zasad\u0105 organizuj\u0105c\u0105 tu i teraz? Czy da si\u0119 go unikn\u0105\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Da si\u0119 zminimalizowa\u0107, nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Dla mnie cierpienie jest jedn\u0105\u00a0z zasad buduj\u0105cych kosmos. Nie jestem szcz\u0119\u015bliwy z tego powodu, ale nie mam na to wp\u0142ywu, zosta\u0142em tu wrzucony\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>To Pan tak m\u00f3wi: \u201enie jestem szcz\u0119\u015bliwy, zosta\u0142em tu wrzucony\u201d. Ja uwa\u017cam, \u017ce jest to miejsce, w kt\u00f3rym mog\u0119 si\u0119 nauczy\u0107, co zrobi\u0107, by ju\u017c tu wi\u0119cej nie by\u0107. To, \u017ce b\u0119d\u0119 unika\u0142 cierpienia, niczego mnie nie nauczy\u2026 M\u00f3wi si\u0119, \u017ce ziemia jest jak most\u2026 B\u0105d\u017a dobrym go\u015bciem na ziemi\u2026 Dobry go\u015b\u0107 powinien po sobie posprz\u0105ta\u0107, nie napsoci\u0107. Tak rozumiem sw\u00f3j pobyt na ziemi. Przej\u015b\u0107, nauczy\u0107 si\u0119 czego\u015b, zrozumie\u0107, \u017ce jest to tylko przej\u015bcie i znika\u0107 jak najszybciej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Po co zajmowa\u0107 si\u0119 sztuk\u0105, kiedy zrozumia\u0142o si\u0119 ju\u017c, \u017ce trzeba \u201eznika\u0107 st\u0105d jak najszybciej\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Dobry go\u015b\u0107 zostawia napiwek\u2026<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Do czego przydaje si\u0119 arty\u015bcie szko\u0142a artystyczna?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Ja nie ko\u0144czy\u0142em. Dzi\u0119ki Bogu!<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Samouk. Ja jestem magistrem sztuki.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>No wi\u0119c, jaki jest zwi\u0105zek pomi\u0119dzy pi\u0119cioma latami w ASP, a tym co si\u0119 p\u00f3\u017aniej robi? Wasza dzia\u0142alno\u015b\u0107 niespecjalnie daje si\u0119 odnie\u015b\u0107 do jakiegokolwiek programu studi\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce to si\u0119 nie przydaje. To daje du\u017co\u2026 Troch\u0119 warsztatu i jakiej\u015b \u015bwiadomo\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Czy to si\u0119 sprowadza do pewnego rodzaju \u201etreningu spojrzenia\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: Tak, chyba tak. Nie wiem, jaka bym by\u0142a, gdybym nie studiowa\u0142a\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> E, tam\u2026 Jak si\u0119 ma matk\u0119, kt\u00f3ra zaprojektowa\u0142a kostiumy do Faraona<\/em>, ojca, kt\u00f3ry napisa\u0142 Pami\u0119tasz, by\u0142a jesie\u0144\u2026<\/em> czy W domu zawsze by\u0142 jaki\u015b wariat, nawet u babci bywa\u0142 Pola\u0144ski. Jako dziecko Tatiana mu-sia\u0142a chodzi\u0107 na performansy Warpechowskiego, wakacje w Cha\u0142upach z Kalin\u0105 J\u0119drusik, u ojca przesiadywa\u0142 Rybczy\u0144ski\u2026 Ciekawiej ni\u017c w szkole by\u0142o\u00a0w domu, gdzie, bywa\u0142o, kr\u0119cono filmy\u00a0<\/p>\n\n\n\n

i podczas zdj\u0119\u0107, chyba do Ps\u00f3w<\/em>, Linda zestrzeli\u0142 ukochany \u017cyrandol matki Tatiany…\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Tak\u2026 To mo\u017ce zmieni\u0107 m\u0142ody umys\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Noo\u2026 Kalina J\u0119drusik by\u0142a najfantastyczniejsza, uwielbia\u0142am, jak mnie zabiera\u0142a z sob\u0105 wieczorem na pla\u017c\u0119 i si\u0119 k\u0105pa\u0142y\u015bmy \u2013 oczywi\u015bcie ona na golasa,\u00a0a ja malutka w pe\u0142nym umundurowaniu… I ta jej sa\u0142atka, bezmi\u0119sna \u2013 do dzi\u015b jest numerem jeden ka\u017cdego przyj\u0119cia w naszej rodzinie.<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Jak kto\u015b jest z zewn\u0105trz tego \u015bwiata, to mo\u017ce go to fascynowa\u0107. Dla Tatiany to by\u0142o oboj\u0119tne, to by\u0142a codzienno\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>\u00c0 propos “Ps\u00f3w” i innych stworze\u0144 domowych, koty by\u0142y w domu?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Tak, koty by\u0142y zawsze.<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>To, co istotne w sztuce wydarza si\u0119 w sferze materialnej czy niematerialnej?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Rodzi si\u0119 nie w sferze materialnej tylko w duchowej, a p\u00f3\u017aniej musi si\u0119 jako\u015b uzewn\u0119trzni\u0107, konieczne jest stworzenie przedmiotu lub sytuacji, konieczno\u015b\u0107 zapisania tej idei.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>A po co si\u0119 to robi? Po to, by stworzy\u0107 przedmiot czy sytuacj\u0119, kt\u00f3re zostan\u0105\u00a0w tym \u015bwiecie, czy z powod\u00f3w zupe\u0142nie niematerialnych, duchowych i w nadziei na takie skutki?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>W naszym przypadku z powod\u00f3w duchowych.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> To dlaczego robicie takie precyzyjne, jubilerskie Avatary?<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> \u017beby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ceby\u015bmy mogli o nich opowiedzie\u0107. Wtedy bardziej je Pan zapami\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Znaczenie mia\u0142o te\u017c to, \u017ce by\u0142y one robione z materia\u0142\u00f3w antyseptycznych. Nie chodzi\u0142o tylko o wzgl\u0119dy estetyczne, ale o dopasowanie do idei.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Kiedy pojechali\u015bcie do Nowego Jorku, to pokazywany tam Avatar zrobi\u0142 si\u0119\u00a0 bardzo demokratyczny, bardzo pragmatyczny, mo\u017cna powiedzie\u0107 bardzo ameryka\u0144ski. \u017badnego z\u0142ota, jednorazowe, zaprojektowane do przenoszenia owad\u00f3w biodegradowalne r\u0119kawiczki. Czy dopasowujecie materia\u0142 do miejsca ekspozycji? Rozumiem, \u017ce gdyby to by\u0142o gdzie\u015b bli\u017cej, na Wschodzie, wr\u00f3ci\u0142aby platyna\u00a0i z\u0142oto.<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Mieli\u015bmy trzy miesi\u0105ce, \u017ceby tam pracowa\u0107, w pustej przestrzeni. Trudno, \u017ceby tego nie dopasowa\u0107, nie wycyzelowa\u0107. R\u0119kawiczk\u0119 ju\u017c gotow\u0105 tam zawie\u017ali\u015bmy, ale powsta\u0142y tam specjalne otwory\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Otwory bardzo polubi\u0142em, bo doskonale pasuj\u0105 do tego, co m\u00f3wi\u0105 ci, co medytuj\u0105, \u017ce trzeba si\u0119 skoncentrowa\u0107 na jednym punkcie. To si\u0119 nazywa chyba “ekagarta”. Czy to nie jest obecny w Waszej tw\u00f3rczo\u015bci materialny odpowiednik tej techniki koncentracji?<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Tak mi si\u0119 kiedy\u015b wydawa\u0142o. To by\u0142 pocz\u0105tek lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, kiedy robi\u0142em takie dziurki. M\u00f3wi\u0119 ja, bo jeszcze nie wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy z Tatian\u0105. Jedn\u0105, z kt\u00f3rej jestem dumny, wmurowa\u0142em w Galerii Wschodniej. Ja wymy\u015bli\u0142em ide\u0119, ale\u00a0 to Tatiana narysowa\u0142a kszta\u0142t. To by\u0142 ukryty w \u015bcianie implant. W \u015brodku by\u0142 g\u0142\u0119boki otw\u00f3r i pompka akwarystyczna, kt\u00f3ra pompowa\u0142a gronowe wino mszalne. Dedykowa\u0142em to muszkom owocowym \u2013 drosophila melanogaster,<\/em> kt\u00f3re s\u0105 nieustannie katowane przez genetyk\u00f3w. Zastanawia\u0142em si\u0119, co mog\u0119 zrobi\u0107. Ja je uwielbiam, za to, \u017ce daj\u0105 mi poczucie, \u017ce jest kto\u015b obok mnie, \u017ce jest \u017cycie. To kolejna opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra si\u0119 nam przydarzy\u0142a, prosz\u0119 mnie skierowa\u0107, \u017ceby\u015bmy\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Ale\u017c prosz\u0119 bardzo, pod\u0105\u017cajmy za drozofilem, poko\u0142ujmy troch\u0119.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Jak si\u0119 pojawia taka muszka, wiele si\u0119 wyja\u015bnia. Kto\u015b opowiada o mi\u0142o\u015bci, przelatuje muszka, i PLASK\u2026 super-nano-high-tech pojazd z pilotem w \u015brodku, nieosi\u0105galna technologia\u2026 PLASK\u2026 Nie ma na ziemi fabryki, w kt\u00f3rej mo\u017cna by by\u0142o odtworzy\u0107 tak finezyjne, wyrafinowane urz\u0105dzenie\u2026 PAC\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Raczej odruch\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Miewamy w sobie odruch zabijania \u201epod r\u0119k\u0105\u201d i zazwyczaj nic z tym nie robimy, to jest przygn\u0119biaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Niestety, nie tylko nasz gatunek ma odruch zabijania. Czy potrzeba wymagania od siebie wi\u0119cej ni\u017c od innych nie jest sztuk\u0105 dla sztuki? A poza tym w niesko\u0144czonej wojnie powszechnej po czyjej stronie si\u0119 opowiedzie\u0107? Po stronie kot\u00f3w czy ptak\u00f3w? Czy sztuka ma tu co\u015b do zaoferowania dla zmniejszenia cierpienia?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Moje koty s\u0105 wegetarianami\u2026<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Porozmawiajmy o komarach\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Prosz\u0119 bardzo.<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Kto\u015b widzi, \u017ce komar na mnie siada i po prostu mnie t\u0142ucze. PLASK!!! Kolejny super-nano-high-tech obiekt lataj\u0105cy zniszczony.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Zaraz, zaraz, bo to p\u00f3jdzie jednak do druku, nie zabijacie komar\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C. i L.G.:<\/strong> Nie!!!<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Hm, jak to robicie, czy raczej, jak tego nie robicie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Dlatego powsta\u0142y Avatary.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Sporo czasu sp\u0119dzam w Oro\u0144sku, gdzie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie komary. Mam s\u0142oiki, najlepsze s\u0105 s\u0142oiki po og\u00f3rkach. Zanim usn\u0119, musz\u0119 wykona\u0107 setki ruch\u00f3w. S\u0142ysz\u0119, \u017ce on leci, pozwalam mu usi\u0105\u015b\u0107, s\u0142oik ju\u017c jest odkr\u0119cony, pyk, i jest. I wynosz\u0119 je. Kiedy\u015b wydawa\u0142o mi si\u0119 to niemo\u017cliwe, teraz sprawia mi to przyjemno\u015b\u0107. A nawet jak jestem ju\u017c znudzony i chc\u0119 medytowa\u0107, to im pozwalam. Ugryzie raz i odleci. Pierwszy komar, kt\u00f3ry si\u0119 tam pojawia w ko\u0144cu marca, sprawia mi ogromn\u0105 rado\u015b\u0107, \u017ce zn\u00f3w co\u015b si\u0119 dzieje\u2026 Jest przed jask\u00f3\u0142k\u0105\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Europejski racjonalizm (a mo\u017ce nacjonalizm) domaga si\u0119 okre\u015blenia granicy. Cho\u0107by granicy wielko\u015bci. Sztuka cz\u0119sto skupia uwag\u0119, przenosz\u0105c problemy w rejony skrajne. W swoich projektach \u015bwiadomie koncentrujecie si\u0119 na tym, co na granicy zauwa\u017calno\u015bci, na \u201edrobnych, \u017cywych, czuj\u0105cych istotach\u201d. Pytanie jak drobnych? Gdzie ko\u0144czy si\u0119 zasi\u0119g poj\u0119cia \u201eczuj\u0105cych\u201d i co to w\u0142a\u015bciwie dla Was znaczy? Czy chodzi o reagowanie na otoczenie, czy o blisk\u0105 nam, antropomorficzn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107?\u00a0 Co z bakteriami i wirusem opryszczki?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Wiem, \u017ce jak mrugam, to przygniatam powiekami \u017cywe istoty\u2026 Wiem r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jeszcze przez jaki\u015b czas musz\u0119 potrzepota\u0107 rz\u0119sami\u2026 Wiemy, \u017ce bez bakterii nie damy rady\u2026 Wirus opryszczki to sygna\u0142 zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 choroby, czerwona kontrolka, i tak jak \u015bpiew komara jest zapowiedzi\u0105 uk\u0142ucia\u2026 jest ostrze\u017ceniem\u2026 A zasi\u0119g wsp\u00f3\u0142czucia nie mo\u017ce by\u0107 ograniczany\u2026 Wsp\u00f3\u0142czucie i zabijanie na pewno nie jest odruchem\u00a0i nie jest instynktowne\u2026<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Czy sztuk\u0119 robi\u0105 tylko ludzie, czy te\u017c muszki owocowe, komary, inne gatunki?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Tak, oczywi\u015bcie nie wszystkie. Nie wszystkie muszki s\u0105 takie zdolne.<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Kilka lat temu, byli\u015bmy kuratorami pewnego ko\u0142atka\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Kt\u00f3ry zamieszka\u0142 w \u015bwi\u0119tym Franciszku.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> To si\u0119 nazywa\u0142o: “Homo Anobium. \u015aw. Franciszek 100% rze\u017aby 1680- 1985”\u00a0i by\u0142o pokazywane w S\u0142upsku w 2005 roku. Siedemnastowieczne, drewniane popiersie \u015bwi\u0119tego, stoczone przez larwy tego\u017c ko\u0142atka, poddane konserwacji w 1985 roku, chyba w ostatnim momencie przed ostatecznym rozpadem. W Europie panuje nadal chyba przekonanie, \u017ce artysta musi mie\u0107 przy sobie co\u015b takiego jak dusz\u0119, czy chocia\u017c ego. A taka dusza ko\u0142atka\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C. i L. G.: <\/strong>Ko\u0142acze si\u0119, w nim\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Zwierz\u0119ta maj\u0105 dusz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Ro\u015bliny, wszystko co \u017cyje\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Zatrzymajmy si\u0119 przy tym ponadgatunkowym \u015bwi\u0119tym. Poza wszystkim to jest nad wyraz spektakularny\u2026 destrukt. Akurat w takiej jeste\u015bmy fazie estetyki popularnej, \u017ce to, co nieca\u0142e, rozbite, \u201ezdekonstruowane\u201d bardziej wpada w oko. Ta wybrana przez Was, stoczona przez owady twarz \u015bwi\u0119tego dzia\u0142a w podobny spos\u00f3b jak platynowe Avatary \u2013 przyci\u0105ga wzrok, jest bardzo widowiskowa. R\u00f3wnie dobrze, by uczci\u0107 rze\u017abiarski kunszt ko\u0142atka, mo\u017cna by\u0142o wystawi\u0107 bezkszta\u0142tny klocek drewna, tylko czy to zwr\u00f3ci\u0142oby ludzk\u0105 uwag\u0119? Larwom wszystko jedno, czy \u017ceruj\u0105 w piersi \u015bwi\u0119tego, czy w nieobrobionym pniu. Pisz\u0105cym o sztuce ludziom ju\u017c nie. My\u015blicie o projektach w spos\u00f3b estetyczny, nic w tym z\u0142ego \u2013 to bardzo ludzkie. Tyle tylko, \u017ce jest tu jaki\u015b nie do ko\u0144ca uzgadnialny, ciekawy moment. Kiedy my\u015blimy o czym\u015b, czy o kim\u015b w taki estetyzuj\u0105cy, wra\u017cliwy na form\u0119 spos\u00f3b, to raczej my\u015blimy o tym w spos\u00f3b przedmiotowy, nie podmiotowy. Pytam o proporcje w Waszym dzia\u0142aniu pomi\u0119dzy ch\u0119ci\u0105 niekrzywdzenia, “ahims\u0105”, a takim techniczno-estetyzuj\u0105cym sposobem dzia\u0142ania, \u017ceby odnie\u015b\u0107 zamierzony efekt.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>To sam sobie Pan odpowiedzia\u0142. Zale\u017cy nam na tym, \u017ceby to, co si\u0119 wok\u00f3\u0142 dzieje, tak nabrzmia\u0142o, \u017ceby mia\u0142o odd\u017awi\u0119k. W Atlasie Sztuki b\u0119d\u0105 kasetony, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 informacje o szkodliwo\u015bci jedzenia mi\u0119sa, ka\u017cdy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 sobie zabra\u0107 ulotk\u0119. Rozchodzi si\u0119 ona doskonale. Informacje takie drukujemy od pi\u0119ciu lat. Taka jest po prostu logika tworzenia wystawy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Trzeba to jako\u015b pokaza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> Dobrze rozumiem, \u017ce sztuka jest\u00a0w tym tylko rodzajem wehiku\u0142u, zwi\u0119kszaj\u0105cego zasi\u0119g przes\u0142ania? Technik\u0105,\u00a0“techne”, sposobem skutecznego dzia\u0142ania? Nie macie wra\u017cenia, \u017ce s\u0105 to si\u0142y przeciwstawne, nawzajem sobie przeszkadzaj\u0105ce?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Mieli\u015bmy mie\u0107 wystaw\u0119 w Atlasie Sztuki, dawno temu, na pocz\u0105tku jego istnienia\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Zaraz po wystawie Libery\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>W jednej sali, na marmurowej kolumnie mia\u0142 sta\u0107 jeden Avatar, o\u015bwietlony z g\u00f3ry, a w drugiej mia\u0142a by\u0107 tylko jedna szparka. Prawie nic. I panom si\u0119 to bardzo podoba\u0142o. Wtedy kuratorem by\u0142 chyba\u00a0 Kamil Kuskowski, pracowa\u0142 z Jarkiem Lubiakiem. Z jakich\u015b powod\u00f3w to si\u0119 uci\u0119\u0142o, ale mia\u0142o by\u0107 w tak du\u017cej przestrzeni super minimalnie. Mam nawet t\u0119 szpark\u0119 dla tej sali, pozosta\u0142a niezrealizowana, przepi\u0119kna.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.:<\/strong> \u00c0 propos. W\u0142a\u015bnie o tej ludzko-ko\u0142atkowej rze\u017abie pisa\u0142 J. Lubiak, wzmacniaj\u0105c \u201e\u017cuwaczki larw ko\u0142atka, przez stulecia kontynuuj\u0105ce dzie\u0142o, dr\u0105\u017c\u0105ce nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 korytarze\u201d \u201ewysi\u0142kami wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii, m. in. podj\u0119tymi przez Jacquesa Derrid\u0119, (\u2026) zmierzaj\u0105cymi do podwa\u017cenia autodefinicji cz\u0142owieka przez opozycj\u0119 wobec zwierz\u0119cia\u201d. Urocza ta wizja \u015bwidruj\u0105cej pr\u00f3chno metafizyki ko\u0142atkowo-filozoficznej mi\u0119dzygatunkowej brygady. Ale wbrew konkluzjom, \u017ce \u201enie chodzi o naiwne humanizowanie zwierz\u0119cia\u201d czy \u201eprymitywny antropocentryzm\u201d, to jest przecie\u017c typowe dla ludzkiego pojmowania sztuki spektakularne humanizowanie. Podkre\u015blacie, \u017ce \u201egaleria nigdy nie jest pusta\u201d, zawsze s\u0105 w niej jakie\u015b \u017cywe istoty, tyle tylko, \u017ce nic nie wiedz\u0105 o tym, \u017ce s\u0105 akurat w galerii i niewiele je to obchodzi. To chyba dla nich terytorium jak ka\u017cde inne. Nawet, kiedy uznamy, \u017ce sztuka z powodu kt\u00f3rej my przychodzimy do galerii \u2013 bo przecie\u017c nie po to, \u017ceby jak w szopce obejrze\u0107 \u017cyw\u0105 owc\u0119 \u2013 jest doskona\u0142\u0105, duchow\u0105 metafor\u0105 tej strawy, na kt\u00f3r\u0105 czyha w galerii paj\u0105k, to jest to metafora tylko dla nas ludzi czytelna\u00a0 i nas obchodz\u0105ca.<\/em><\/p>\n\n\n\n

  * * *<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Porozmawiajmy o nieostrych zdj\u0119ciach. I o fotografowaniu kot\u00f3w. Dlaczego koty fotografuje si\u0119 na nieostro?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Bo si\u0119 ruszaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Ale chyba za pomoc\u0105 techniki da si\u0119 je uchwyci\u0107 wyra\u017anie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Troch\u0119 si\u0119 na fotografii znam, by\u0142 moment, kiedy mia\u0142em nawet uko\u0144czone wszystkie mo\u017cliwe szko\u0142y i kursy fotografii, w tym kraju\u2026<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Ale na \u017cadnym nie uczyli, \u017ceby robi\u0107 \u201eporuszone\u201d zdj\u0119cia\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>No wi\u0119c nauczy\u0142em si\u0119 sam szanowa\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Pewien przypadek\u2026<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Przypadek, ale te\u017c nie do ko\u0144ca\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> Zamierzony przypadek.<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Te zdj\u0119cia maj\u0105 wtedy\u2026 sens. Ka\u017cdy kto fotografuje, rozpozna, jak to jest technicznie robione. Czas trzeba nastawi\u0107 na oko\u0142o 3-4 sekundy, poza tym prawie wszystkie te zdj\u0119cie s\u0105 robione w dolnych granicach \u015bwiat\u0142a. Zazwyczaj w nocy, przy wygaszonych \u015bwiat\u0142ach. Zwierz\u0119 nawet je\u015bli nie drgnie, to oddycha. Wszystko jest ostre, a ono ruszy g\u0142\u00f3wk\u0105 i jest lekki cie\u0144.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Jest klasyczny tekst Waltera Benjamina m\u00f3wi\u0105cy o aurze dzie\u0142a sztuki. Ale ta aura ostatnio pasuje do wszystkiego, r\u00f3wnie dobrze mo\u017cna by ni\u0105 opatuli\u0107 aurum, z kt\u00f3rego robili\u015bcie Avatary. W ka\u017cdym razie, nagle nie chodzi nam o t\u0105 demoniczn\u0105 precyzj\u0119 widzenia, tylko o co\u015b wi\u0119cej, cho\u0107 zarazem mniej wyra\u017anie.<\/p>\n\n\n\n

T.C.:<\/strong> O wsp\u00f3\u0142tworzenie przez tak\u0105 fotografowan\u0105 istotk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Benjamin to pisa\u0142 do\u015b\u0107 dawno. Kt\u00f3rego z fotograf\u00f3w m\u00f3g\u0142 widzie\u0107? Atgeta?\u00a0 Czyli kogo\u015b, kto fotografowa\u0142 ze statywu Pary\u017c o czwartej nad ranem. Widzia\u0142 rzeczy, kt\u00f3re by\u0142y robione na d\u0142ugim czasie.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Znalaz\u0142em co\u015b, co pozwoli nam przenie\u015b\u0107 si\u0119 w czasie. To opis wisz\u0105cej w Petersburgu ikony Zej\u015bcia do otch\u0142ani, namalowanej przez Dionizego na pocz\u0105tku XVI wieku. Jerzy Nowosielski, artysta wyj\u0105tkowo cz\u0119sto zwracaj\u0105cy uwag\u0119 na skandal cierpienia zwierz\u0105t, tak pisa\u0142 o widocznych w tej scenie upad\u0142ych anio\u0142ach: \u201ezasadniczym sposobem przedstawienia tej satanizacji jest zabieg estetyczny,(\u2026) nie s\u0105 ju\u017c istotami kusz\u0105co dwuznacznymi (\u2026), s\u0105 zdecydowanie pozbawione wszelkiego pi\u0119kna, przestaj\u0105\u00a0 kusi\u0107 dwuznaczno\u015bci\u0105, zostaj\u0105 str\u0105cone z nieba\u201d. Wygl\u0105da na to, \u017ce fotografowane przez Was nieosobowe byty, instynktownie jak to koty, dzi\u0119ki poruszeniu potrafi\u0105 ochroni\u0107 si\u0119 przed satanizacj\u0105. Na tym po-lega chyba te\u017c pu\u0142apka \u201eostrego widzenia\u201d, jasno i wyra\u017anie, tak jak podobno potrafi patrzy\u0107 tylko animal rationale. Czy Wasze fotografie s\u0105 wieloznaczne? Da si\u0119 je opowiedzie\u0107 s\u0142owami?<\/em><\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>One s\u0105 sensualne, intuicyjne.<\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> A jakie\u017c tam intuicyjne! Wszystko jest wymy\u015blone\u2026<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>Ale Leszek, tu chodzi o to, co robi\u0105 koty!<\/p>\n\n\n\n

L.G.:\u00a0<\/strong>Ach, koty to jest bonus.<\/p>\n\n\n\n

T.C.: <\/strong>No w\u0142a\u015bnie, warto\u015b\u0107 dodana do naszej pracy.<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>W ko\u0144cu nie jest dwoje na jednego, tylko ka\u017cdy na ka\u017cdego! To znak, \u017ce pora ko\u0144czy\u0107. \u017beby zrobi\u0107 to z sensem, na wydechu zapytam jeszcze w\u0142a\u015bnie o nieregularnie, ale powracaj\u0105c\u0105 w trakcie tej rozmowy kwesti\u0119 oddechu. W trzecim rozdziale Ksi\u0119gi Koheleta pojawia si\u0119\u00a0 fundamentalne pytanie: \u201ekt\u00f3\u017c wie, je\u015bli duch syn\u00f3w Adamowych wst\u0119puie wzg\u00f3re, a duch bydl\u0119cy zst\u0119puje do do\u0142u\u201d \u2013 jak\u00a0 t\u0142umaczy\u0142 w XVI w. Jakub Wujek. Jak trudne to pytanie, \u015bwiadczy wyj\u0105tkowej urody przypis w Biblii Tysi\u0105clecia: \u201edo\u015bwiadczalnie stwierdzi\u0107 tego nie mo\u017cna\u2026\u201d. I dalej: \u201ePrzeto\u017c jednakie iest doko\u0144czenie cz\u0142owieka y bydl\u0105t y r\u00f3wny stan obojga: iako umiera cz\u0142owiek tak y one umieraj\u0105: y idenako tchn\u0105 wszytkie\u201d. Hebrajskie s\u0142owo ruah mog\u0105ce oznacza\u0107 powiew, tchnienie, ducha (w tym i \u015bwi\u0119tego \u2013 ruah qadosz) prze\u0142o\u017cono na greckie pneuma, potem na \u0142aci\u0144ski spiritus. Mo\u017cna by ten wers dedykowa\u0107 zab\u00f3jczej Melanii, a pokazuje on, \u017ce w tak pozornie zdominowanej przez greck\u0105 metafor\u0119 wiedzenia jako widzenia kulturze europejskiej, tkwi\u0105 wa\u017cne s\u0142owa, kt\u00f3re s\u0105 leciutko jak oddech poruszone. Nieostre. Kt\u00f3rych znaczenie faluje niepewnie mi\u0119dzy g\u00f3r\u0105 i do\u0142em, ludzkim i zwierz\u0119cym. Czy bardzo si\u0119 myl\u0119, kiedy domy\u015blam si\u0119, \u017ce te wszystkie implanty, natleniaj\u0105ce pompki, jonizatory, dziwne trzecie energie, w ko\u0144cu nieostre na zdj\u0119ciach, bo \u017cywe, zwierz\u0119ta, jakie pokazujecie, s\u0105 po to, \u017ceby w ko\u0144cu zamkn\u0105\u0107 oczy, wzi\u0105\u0107 g\u0142\u0119bszy oddech i spokojnie pomy\u015ble\u0107 o wszystkim w inny ni\u017c na co dzie\u0144 spos\u00f3b?<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.: <\/strong>Zanim pooddychamy, spr\u00f3bujmy zrozumie\u0107 tekst: \u201ekt\u00f3\u017c wie, je\u015bli duch syn\u00f3w Adamowych wst\u0119puje w g\u00f3r\u0119, a duch bydl\u0119cy zst\u0119puje do do\u0142u\u201d. Ten fragment mo\u017cna opacznie interpretowa\u0107, bo co to za r\u00f3\u017cnica d\u00f3\u0142 czy g\u00f3ra, gdy jeste\u015bmy ju\u017c w Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym \u2013 mega pi\u0119knie zajebistym \u015bwiecie i czy jeste\u015bmy na przedmie\u015bciu, czy w centrum. Jeste\u015bmy w obr\u0119bie, ju\u017c przekroczyli\u015bmy granice, mo\u017ce oddaleni, ale RAZEM.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

K.C.: <\/strong>Zgoda.<\/em><\/p>\n\n\n\n

L.G.:<\/strong> Teraz odetchn\u0105\u0142em.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

rozmawia Krzysztof Cicho\u0144<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[163],"class_list":["post-14763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-czekalskagolec"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14763"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14766,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14763\/revisions\/14766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}