{"id":14663,"date":"2012-03-04T12:39:00","date_gmt":"2012-03-04T12:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=14663"},"modified":"2022-09-25T12:55:54","modified_gmt":"2022-09-25T12:55:54","slug":"pociag-musi-przyjechac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/pociag-musi-przyjechac\/","title":{"rendered":"Poci\u0105g musi przyjecha\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Katarzyna Bojarska: <\/strong>W swojej karierze podejmowa\u0142a\u015b na r\u00f3\u017cne sposoby i w r\u00f3\u017cnej formie wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi artystami i artystkami, czy szerzej, z innymi tw\u00f3rcami.\u00a0Od projektu &#8220;\u015awie\u017ce wi\u015bnie&#8221; rozpocz\u0119\u0142a\u015b w pewnym sensie kolejny rozdzia\u0142; tym razem zaprosi\u0142a\u015b do wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w: badaczk\u0119 historii przymusowej prostytucji w nazistowskich obozach koncentracyjnych, Joann\u0119 Ostrowsk\u0105, a teraz, przy okazji &#8220;Zdobywc\u00f3w s\u0142o\u0144ca&#8221;, historyka awangardy i krytyka sztuki, Andrzeja Turowskiego. Czy mog\u0142aby\u015b powiedzie\u0107, na czym polega ta wsp\u00f3\u0142praca?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anna Baumgart: <\/strong>Te dwa ostatnie projekty wymaga\u0142y specjalistycznej wiedzy. Potrzebowa\u0142am ekspert\u00f3w, szuka\u0142am kogo\u015b, kto przybli\u017cy mi metody pracy, jakimi pos\u0142uguje si\u0119 nauka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.: <\/strong>To zrozumia\u0142e. Ale przecie\u017c mog\u0142a\u015b potraktowa\u0107\u00a0ich czysto instrumentalnie, jako specjalist\u00f3w w danej dziedzinie, konsultant\u00f3w, podzi\u0119kowa\u0107 im lakonicznie w napisach ko\u0144cowych. A jednak posz\u0142a\u015b znacznie dalej \u2012 w\u0142\u0105czy\u0142a\u015b ich, w bardzo mocnym sensie, w swoje dzie\u0142o, wprowadzi\u0142a\u015b w wykreowany przez siebie \u015bwiat.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"775\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.42.29-PM-1024x775.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14665\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.42.29-PM-1024x775.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.42.29-PM-300x227.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.42.29-PM-768x582.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.42.29-PM.jpg 1030w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>To prawda. W przypadku <em>\u015awie\u017cych wi\u015bni<\/em> planowa\u0142am to zrobi\u0107 nawet w wi\u0119kszym stopniu. Chcia\u0142am, \u017ceby Joanna prowadzi\u0142a mnie r\u00f3wnie\u017c sensualnie przez ten trudny temat. Jednak ona skry\u0142a si\u0119 w bezpieczniejszy kostium. Kostium historyczki. Pami\u0119tam, \u017ce kiedy na premierze filmu spytano mnie, w jakim stopniu mia\u0142a ona wp\u0142yw na formalny kszta\u0142t <em>\u015awie\u017cych wi\u015bni<\/em>, oburzy\u0142am si\u0119. Dzi\u015b wiem, \u017ce Joanna prowadzi\u0142a mnie poprzez ten temat nie tylko intelektualnie, forma mojego filmu wy\u0142oni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez jej ucieczk\u0119 i zderzenie z mask\u0105,\u00a0kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142a. Kiedy przygotowywa\u0142am si\u0119 do realizacji <em>Zdobywc\u00f3w s\u0142o\u0144ca<\/em>, chcia\u0142am przeczyta\u0107 wszystkie ksi\u0105\u017cki Andrzeja Turowskiego i w\u00f3wczas\u00a0 zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest zupe\u0142nie niedost\u0119pna, <em>Konstruktywizm polski<\/em> jest wr\u0119cz bia\u0142ym krukiem. Nie mo\u017cna ich kupi\u0107, jeszcze trudniej po\u017cyczy\u0107. Pami\u0119tam, jak w deszczu biegn\u0119, \u017ceby skopiowa\u0107 rozdzia\u0142 z ksi\u0105\u017cki kole\u017canki, historyczki sztuki, bo wiem, \u017ce nie zgodzi si\u0119 jej po\u017cyczy\u0107. Zda\u0142am sobie wtedy spraw\u0119, \u017ce to literatura i posta\u0107 otoczone szczeg\u00f3lnym kultem. I to mnie sprowokowa\u0142o, \u017ceby zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Andrzeja bezpo\u015brednio. Uzna\u0142am, \u017ce on b\u0119dzie najlepszym przewodnikiem po tym \u201elesie fikcji\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> W &#8220;Zdobywcach s\u0142o\u0144ca&#8221; nie ma ju\u017c Anny Baumgart, artystki, widocznej jako posta\u0107 w filmie. Czy powiedzia\u0142aby\u015b zatem, \u017ce to Andrzej Turowski prowadzi t\u0119 histori\u0119, \u017ce to on dowodzi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Owszem, jestem wycofana, ale nie nieobecna. To ja uknu\u0142am t\u0119 intryg\u0119, montuj\u0119 w\u0105tki, sk\u0142adam konstelacje. Andrzej Turowski przeprowadzi\u0142 ten poci\u0105g, ja nie by\u0142abym w stanie tego zrobi\u0107 tak przekonuj\u0105co, zreszt\u0105 kto, je\u015bli nie ON m\u00f3g\u0142by to zrobi\u0107 najlepiej, i to, \u017ce to jest Andrzej Turowski, ma specjalne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> Co wi\u0119cej, spos\u00f3b, w jaki filmujesz Andrzeja Turowskiego, historyka i znawc\u0119, wprowadza pewien dysonans. Nie siedzi on bowiem za katedr\u0105, ale znajduje si\u0119 w intymnym otoczeniu swojego domu, przechadza si\u0119 po ogrodzie, filmowany jest w szczeg\u00f3lnej kolorystyce, przez co \u2013 powiedzia\u0142abym nawet \u2013 tworzy si\u0119 aura swoistego zawieszenia, dystansu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Zale\u017ca\u0142o mi na tym, \u017ceby stworzy\u0107 posta\u0107 Andrzeja Turowskiego-szpiega. Wprowadzi\u0107 do tej opowie\u015bci w\u0105tek detektywistyczny, aur\u0119 niesamowito\u015bci i tajemnicy. Pami\u0119tam z dzieci\u0144stwa radziecki serial zatytu\u0142owany <em>Siedemna\u015bcie mgnie\u0144 wiosny,<\/em> gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 jest Sztyrlic, rosyjski szpieg w Niemczech. Akcja toczy si\u0119 podczas drugiej wojny \u015bwiatowej. To poetyka tego serialu pos\u0142u\u017cy\u0142a mi do skonstruowania filmowej postaci profesora.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.: <\/strong>A sk\u0105d impuls do tego historycznego zwrotu?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Trudno mi m\u00f3wi\u0107 o zwrocie, kwestie historyczne, konstrukcji historycznych i problematyczno\u015bci historii jako takiej interesowa\u0142y mnie od zawsze. To zrozumia\u0142e, \u017ce kiedy moje prace powstawa\u0142y r\u00f3wnolegle do krytycznego dyskursu feministycznego w Polsce, postrzegano je w zasadzie wy\u0142\u0105cznie w tej optyce, nie tyle jako ilustracje, co wypowiedzi na ten sam temat w innym medium. Nie mam o to pretensji, to da\u0142o mi si\u0142\u0119, ale teraz widz\u0119 ograniczenia jednej perspektywy krytycznej, interpretacji ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci artystki przez pryzmat do\u015bwiadcze\u0144 biograficznych czy p\u0142ci kulturowej. I mam nadziej\u0119, \u017ce dojdzie do poszerzenia pola krytyki mojej tw\u00f3rczo\u015bci, tak, by widoczne sta\u0142y si\u0119 nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie w\u0105tki i tematy, przenikanie i powracanie pewnych kwestii, niejednoznaczno\u015b\u0107 uj\u0119\u0107. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce moja tw\u00f3rczo\u015b\u0107 towarzyszy\u0142a krytyce feministycznej i mam nadziej\u0119, \u017ce nadal tak b\u0119dzie, ale chcia\u0142abym r\u00f3wnie\u017c wej\u015b\u0107 w inne przestrzenie\u00a0dyskusji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.: <\/strong>To ciekawe, bo Tw\u00f3j przypadek dobrze ilustruje przemiany paradygmat\u00f3w krytyki artystycznej w Polsce, napi\u0119cia w ramach tego j\u0119zyka, poj\u0119\u0107, znak\u00f3w w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 kt\u00f3rych odkodowuje si\u0119 formy i tre\u015bci sztuk plastycznych. Kiedy dzi\u015b ogl\u0105da si\u0119 Twoje prace wideo i rze\u017aby \u2013 te wczesne i te p\u00f3\u017aniejsze \u2013 dobrze wida\u0107, jak przeplataj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 zainteresowanie cielesno\u015bci\u0105 i p\u0142ci\u0105 kulturow\u0105 z zainteresowaniem historycznym kszta\u0142towaniem si\u0119 to\u017csamo\u015bci indywidualnych i zbiorowych, r\u00f3l i zada\u0144 spo\u0142ecznych. Kiedy wi\u0119c pojawia si\u0119 poci\u0105g?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.:<\/strong> Poci\u0105gi agitacyjne chodzi\u0142y mi po g\u0142owie ju\u017c od dawna. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od projektu <em>Rewolucja<\/em> to nie jest kolacja wtedy zastanawia\u0142am si\u0119 nad znakiem emancypacji i rewolucji w j\u0119zyku wizualnym i sk\u0105d to do nas przysz\u0142o. Zrobi\u0142am cykl rze\u017ab inspirowany La Chinoise Jean-Luca Godarda i zastanawia\u0142am si\u0119, czy my w tym obszarze geograficznym dopracowali\u015bmy si\u0119 swojego znaku. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce t\u0119 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142 znak Solidarno\u015bci, ale jednak solidarno\u015bciowa rewolucja zosta\u0142a w mojej opinii zaw\u0142aszczona przez krzy\u017c i ikonografi\u0119 ko\u015bcieln\u0105. Z kolei ikonografia, kt\u00f3ra przysz\u0142a z Rosji, po rewolucji pa\u017adziernikowej by\u0142a czym\u015b obcym, by\u0142a nam wroga. Id\u0105c tymi tropami, formu\u0142owa\u0142am swoje pytania o \u017ar\u00f3d\u0142o. Przy tej okazji rozmawia\u0142am z Micha\u0142em Suchor\u0105, kt\u00f3ry na jednym z wyk\u0142ad\u00f3w w Instytucie Historii Sztuki dowiedzia\u0142 si\u0119 o poci\u0105gach agitacyjnych. Bardzo chcia\u0142am zobaczy\u0107 ten poci\u0105g, wi\u0119cej reprodukcji, materia\u0142\u00f3w. Ale znalaz\u0142am tylko dwa trzy zdj\u0119cia i rysunki. Ju\u017c wtedy wiedzia\u0142am, \u017ce musz\u0119 pojecha\u0107 do moskiewskiego archiwum filmowego i tam szuka\u0107 \u015blad\u00f3w poci\u0105gu. Studiuj\u0105c dalej temat, zastanawia\u0142am si\u0119, jakie medium wybra\u0107 dla mojego projektu, pokazuj\u0105cego przemieszczanie si\u0119 idei rewolucyjnych do Polski i poci\u0105g mia\u0142 by\u0107 tych idei wcieleniem. W zwi\u0105zku z moim nowym pomys\u0142em przeprowadza\u0142am wiele rozm\u00f3w z historykami sztuki, kuratorami. Podczas jednej z nich pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, aby \u00f3w poci\u0105g agitacyjny przyjecha\u0142 do \u0141odzi. To ostatecznie rozstrzygn\u0119\u0142o o tym, \u017ce medium, w jakim poka\u017c\u0119 t\u0119 histori\u0119, b\u0119dzie film. Oczywi\u015bcie na tamtym etapie nie wiedzia\u0142am jeszcze, jak b\u0119dzie skonstruowany, w jakim ostatecznie gatunku filmowym go osadz\u0119 i nie marzy\u0142am nawet o wsp\u00f3\u0142pracy z Andrzejem Turowskim. Przygotowania do tego projektu, budowanie sojuszy wok\u00f3\u0142 poci\u0105g\u00f3w, trwa\u0142y dwa lata. Poci\u0105g jedzie do Berlina i trafia do Koluszek. Kanw\u0105 scenariusza jest <em>Parow\u00f3z dziej\u00f3w <\/em>Andrzeja Turowskiego. Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 po otrzymaniu zaproszenia do projektu. Scenariusz wsp\u00f3\u0142tworzyli r\u00f3wnie\u017c Florian Nowicki, Marcin Kowalewski i Wiktor Rusin.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.33.44-PM-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14633\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.33.44-PM-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.33.44-PM-300x225.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.33.44-PM-768x577.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.33.44-PM.jpg 1054w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> A czy od razu by\u0142a\u015b zdecydowana na format dokumentalny? Jak wygl\u0105da\u0142o dochodzenie do formy?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Wiedzia\u0142am, \u017ce musz\u0119 zobaczy\u0107 ten poci\u0105g i \u017ce powinnam szuka\u0107 go w Rosji. Dlatego uda\u0142am si\u0119 do archiw\u00f3w w poszukiwaniu dokument\u00f3w. I to do\u015bwiadczenie bycia w archiwum, przegl\u0105dania film\u00f3w z epoki, ukszta\u0142towa\u0142o moj\u0105 wyobra\u017ani\u0119. Znalaz\u0142am unikatowe i zupe\u0142nie w Polsce nieznane filmy wyre\u017cyserowane i zagrane przez W\u0142odzimierza Majakowskiego, filmy agitacyjne z elementami animacji. Poruszy\u0142 mnie entuzjazm, uniesienie tamtych lat jeszcze nie ska\u017conych terrorem. R\u00f3wnie\u017c sama wsp\u00f3\u0142czesna Moskwa, przeskalowana, nieprzyjazna przechodniowi, znacznie wp\u0142yn\u0119\u0142a na kszta\u0142t tej pracy. Wiedzia\u0142am, \u017ce b\u0119dzie to opowie\u015b\u0107 o historycznej kl\u0119sce, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce zaowocowa\u0107 zwyci\u0119stwem. Tak jak zawsze podczas pracy nad projektem szpera\u0142am szczeg\u00f3lnie w tych miejscach, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142am luki i niedopowiedzenia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> No w\u0142a\u015bnie, &#8220;Zdobywcy s\u0142o\u0144ca&#8221; to prawdziwe \u0107wiczenie z wyobra\u017ani. W\u0142a\u015bnie o te luki zahaczasz swoj\u0105 opowie\u015b\u0107, ci\u0105g obraz\u00f3w i znacze\u0144, kt\u00f3ry tworzy histori\u0119 potencjaln\u0105, prawdziwie alternatywn\u0105. Zastanawiam si\u0119, jak\u0105 drog\u0105 dochodzi\u0142a\u015b do tej dekonstrukcji czy te\u017c pastiszu dokumentu, do formy du\u017co bardziej narracyjnej, w pewnym sensie powa\u017cniejszej (nawet je\u015bli zupe\u0142nie niepowa\u017cnej), wreszcie bardziej zdystansowanej, bo pozornie mniej emocjonalnej czy osobistej.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Nigdy szczeg\u00f3lnie nie przywi\u0105zywa\u0142am si\u0119 do definiowania tego, co robi\u0119. Wydaje mi si\u0119, \u017ce moje filmy, kt\u00f3re powsta\u0142y w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych to te\u017c dokumenty, ale bardzo szorstkie, surowe, niesp\u0119tane zasadami, jakimi rz\u0105dzi si\u0119 dokument. Kr\u0119ci\u0142am je sama, praktycznie bez bud\u017cetu, w swojej kuchni, \u0142azience. Bohaterkami by\u0142y kobiety z s\u0105siedztwa. <em>Zdobywcy s\u0142o\u0144ca<\/em> natomiast, to bardzo \u015bwiadomy swojej formy, udawany dokument. To r\u00f3wnie\u017c w pewnym sensie wypowied\u017a na temat artystycznego i politycznego znaczenia formy jako takiej. Ten film montowa\u0142am ze znanym dokumentalist\u0105 Grzegorzem Packiem i to on mnie pilnowa\u0142 powtarzaj\u0105c: w dokumencie musisz przedstawi\u0107 to tak a tak. Je\u015bli zrobisz to inaczej, z\u0142amiesz regu\u0142y, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 tym gatunkiem. Zazwyczaj kpi\u0119 sobie z tego, mieszaj\u0105c style i konwencje, ale tym razem koncentrowa\u0142am si\u0119 na j\u0119zyku, kt\u00f3rym ws\u0105czane s\u0105 nam pewne okre\u015blone tre\u015bci. Interesowa\u0142 mnie na przyk\u0142ad monotonny g\u0142os lektora, kt\u00f3ry podaje nam wybrane informacje jako obiektywne i to, w jakich warunkach nie pytamy o to, kto m\u00f3wi, z jakiej perspektywy, w jakim celu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"975\" height=\"786\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.43.05-PM.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14671\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.43.05-PM.jpg 975w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.43.05-PM-300x242.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.43.05-PM-768x619.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 975px) 100vw, 975px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, ze &#8220;Zdobywc\u00f3w s\u0142o\u0144ca&#8221; jeste\u015b\u00a0w znacznej mierze wycofana. Du\u017co trudniej \u015bledzi\u0107 tu w\u0105tki osobiste, co dopiero wywodzi\u0107 je z Twojego do\u015bwiadczenia.\u00a0A jednak, jak sama powiedzia\u0142a\u015b, jeste\u015b tu wr\u0119cz wszechobecna. To Ty nap\u0119dzasz t\u0119 maszyn\u0119 historyczn\u0105 i dokumentaln\u0105 (mockumentaln\u0105), to dzi\u0119ki Tobie ona pracuje.\u00a0To niezwykle subtelna obecno\u015b\u0107 gestu artystki, kt\u00f3ra przestawia pionki w dyskusji publicznej o sprawach niezwykle istotnych nie tylko przecie\u017c dla wiedzy o sztuce. Czy nie masz wra\u017cenia, \u017ce format, na kt\u00f3ry si\u0119 decydujesz, stawia Ci\u0119 w troch\u0119 innym szeregu? W porz\u0105dku innej dyskusji? W ko\u0144cu sprawy awangardy, kolekcji Muzeum Sztuki w \u0141odzi, Strzemi\u0144skiego, Kobro, istnienia b\u0105d\u017a nieistnienia Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie to sprawy zasadnicze dla kszta\u0142tu tej kultury i to\u017csamo\u015bci wsp\u00f3lnoty, nie tylko artystycznej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.:<\/strong> Zale\u017ca\u0142o mi przede wszystkim na tym, \u017ceby przeprowadzi\u0107 ten poci\u0105g. Dopiero wykonanie tej pracy umo\u017cliwi\u0142o mi postawienie tych wszystkich pyta\u0144 i kwestii, kt\u00f3re tak bardzo chcia\u0142am sformu\u0142owa\u0107, rozpocz\u0105\u0107 rozmow\u0119 o rewolucji. <em>Zdobywc\u00f3w s\u0142o\u0144ca <\/em>traktuj\u0119 jako bardzo osobist\u0105 wypowied\u017a na tematy ewolucji egalitarnej emancypacji i wyznanie wiary w to, \u017ce te rewolucje, kt\u00f3re s\u0105 fiaskiem, zawsze prowadz\u0105 nas do samopoznania i wolno\u015bci spo\u0142ecznej. Wierz\u0119 w t\u0119 histori\u0119, przede wszystkim w to, \u017ce jest to jaka\u015b historia. Dlatego te\u017c wprowadzam do filmu w\u0105tki wsp\u00f3\u0142czesne, elementy zapisu demonstracji <em>Occupy Wall Street<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.: <\/strong>To wydaje si\u0119 czytelne, \u017ce Twoj\u0105 stawk\u0105 nie jest jaki\u015b epizod historii sztuki, ale tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i to miejsce sztuki w \u015bwiecie dzi\u015b. Bo chodzi przede wszystkim o sztuk\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Ale nie tylko o sztuk\u0119. Moja wypowied\u017a nie jest autotematyczna. Chodzi mi przede wszystkim o procesy spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> Jak zatem postrzegasz swoj\u0105 rol\u0119?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Jestem przywi\u0105zana do tego rodzaju wypowiedzi. To jest mi najbli\u017csze i w tym, jak s\u0105dz\u0119, jestem najlepsza.\u00a0Nie wiem, czy mog\u0142abym by\u0107 politykiem. Co nie znaczy, \u017ce nie obchodzi mnie polityczna skuteczno\u015b\u0107 sztuki. W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych \u015bwiadomie uzna\u0142am, \u017ce niespecjalnie b\u0119d\u0119 skupia\u0107 si\u0119 na formie, interesowa\u0142 mnie wy\u0142\u0105cznie przekaz. Teraz wydaje mi si\u0119 to do\u015b\u0107 naiwne, bo w spos\u00f3b oczywisty dokonywa\u0142am wyboru j\u0119zyka artystycznego. Dzi\u015b robi\u0119 to nie tylko bardziej \u015bwiadomie, ale te\u017c wi\u0119cej od siebie w tej kwestii wymagam.\u00a0Moje zaanga\u017cowanie polityczne wyra\u017cam poprzez swoj\u0105 sztuk\u0119. Nie mam temperamentu aktywistki politycznej, dzia\u0142aczki. Dlatego te\u017c wypisa\u0142am si\u0119 z Partii Zielonych, do kt\u00f3rej by\u0142am zapisana, bo uwa\u017ca\u0142am, \u017ce nale\u017cy t\u0119 parti\u0119 wspom\u00f3c i \u017ce to jest wa\u017cne. Jednak w tego rodzaju aktywno\u015bci nie do ko\u0144ca czuj\u0119 si\u0119 sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> A czy do\u015bwiadczy\u0142a\u015b kryzysu? Tego, co mo\u017cna by nazwa\u0107 kryzysem skuteczno\u015bci? A zatem momentu, kiedy okazuje si\u0119, \u017ce wszystko co robisz, nie ma sensu albo nie dzia\u0142a tak, jak by\u015b sobie tego \u017cyczy\u0142a. \u017be j\u0119zyk sztuki nie dzia\u0142a, nie prowadzi do realnej zmiany, a tworzenie jest zabaw\u0105 w piaskownicy, imprez\u0105 w ma\u0142ym gronie znajomych.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Nie, niespecjalnie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce zmiana jest bardzo dobrze zauwa\u017calna. \u015awiadomo\u015b\u0107 tej zbiorowo\u015bci uleg\u0142a daleko id\u0105cym przekszta\u0142ceniom. To, kim by\u0142y kobiety, chocia\u017cby bohaterki moich film\u00f3w z lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, a kim kobiety s\u0105 i staj\u0105 si\u0119 dzi\u015b, jak si\u0119 postrzegaj\u0105 i definiuj\u0105 \u2013 to dow\u00f3d niezwyk\u0142ej zmiany.\u00a0W ko\u0144cu od lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych nie min\u0119\u0142o tak du\u017co czasu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.: <\/strong>To prawda. Problemem jest wi\u0119c mo\u017ce nasza niecierpliwo\u015b\u0107.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>By\u0107 mo\u017ce. Kiedy zrobi\u0142am <em>Ekstatyczki, histeryczki i inne \u015bwi\u0119te <\/em>odzew i reakcja kobiet, kt\u00f3re ten film widzia\u0142y, znacznie przeros\u0142a reakcj\u0119 instytucji w Polsce. Uzna\u0142y one chyba, \u017ce problem zosta\u0142 podj\u0119ty w spos\u00f3b zbyt bezpo\u015bredni, nazbyt wprost. To nie by\u0142 wielki sukces (je\u015bli pomin\u0105\u0107 wystaw\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 Global Feminism w Brooklyn Muzeum w Nowym Jorku, na kt\u00f3rej by\u0142 prezentowany obok prac takich artystek jak: Tracy Emin, Elke Krystufelk, Kara Walker czy Pipilotti Rist). Film odni\u00f3s\u0142 do\u015b\u0107 du\u017cy sukces spo\u0142eczny. Dostawa\u0142am liczne listy, propozycje spotka\u0144 i rozm\u00f3w. Kobiety, kt\u00f3re dokonywa\u0142y samookalecze\u0144, chcia\u0142y pokaza\u0107 mi swoje blizny. Wiele z nich mnie zaskakiwa\u0142o, nie by\u0142am w stanie im sprosta\u0107. Z drugiej za\u015b strony, dla takich krytyczek jak Iza Kowalczyk, film by\u0142 zbyt formalny i w tym sensie nie do\u015b\u0107 dosadny. Zgadzam si\u0119, \u017ce by\u0142 on \u201e\u0142adny\u201d czy wykwintny formalnie, co nie oznacza, \u017ce estetyzowa\u0142 problem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"779\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.39.01-PM-1024x779.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14668\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.39.01-PM-1024x779.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.39.01-PM-300x228.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.39.01-PM-768x585.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Screen-shot-2012-01-26-at-10.39.01-PM.jpg 1034w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>K.B.:<\/strong> Problem, podkre\u015blmy, kt\u00f3ry stawia przed artystk\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce wyzwanie, trudne, je\u015bli nie niemo\u017cliwe do zrealizowania, a z drugiej strony wymusza konfrontacj\u0119 z problemem bezpo\u015brednio\u015bci zaanga\u017cowania i pewn\u0105 utopi\u0105 wyzwolenia spod dominuj\u0105cych form i konwencji kulturowych. Jak ta utopia ma si\u0119 do &#8220;Zdobywc\u00f3w s\u0142o\u0144ca&#8221;?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.B.: <\/strong>Ren\u00e9 Pollesch w swoim ostatnim spektaklu, sformu\u0142owa\u0142 tez\u0119, \u017ce ka\u017cda opowie\u015b\u0107 o sukcesie jest opowie\u015bci\u0105 kapitalistyczn\u0105. Uwa\u017cam jednak, \u017ce ten zbi\u00f3r kl\u0119sk i niepowodze\u0144 prowadzi nas w jak\u0105\u015b stron\u0119. Specjalnie skonstruowa\u0142am ten film w taki spos\u00f3b \u2013 i mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie to czytelne \u2013 \u017ce jest to nie tylko nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 opowie\u015b\u0107, ale i nieuchronna, ocalaj\u0105ca nas w jakim\u015b sensie logika wydarze\u0144. Nie jest to rzecz jasna narracja zbawcza. Ja zawsze siebie w jakim\u015b stopniu podwa\u017cam, \u017cartuj\u0119 nie tylko z wysokich temat\u00f3w kultury czy sztuki, ale z w\u0142asnej wiary czy naiwno\u015bci. To mnie zawsze kusi. W ko\u0144cu<em> Zdobywcy s\u0142o\u0144ca <\/em>jako mockumentary to film i\u015bcie kampowy, co nie znaczy, \u017ce nie jest wypowiedzi\u0105 powa\u017cn\u0105.\u00a0Jestem niezwykle ciekawa, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a recepcja tego projektu zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w, historyk\u00f3w sztuki, jak i stra\u017cnik\u00f3w awangardowego i rewolucyjnego skarbu. Mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dziemy mieli o czym rozmawia\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u00a0Warszawa, 11 stycznia 2012<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z Ann\u0105 Baumgart rozmawia Katarzyna Bojarska<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[162],"class_list":["post-14663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-baumgartturowski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14663"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14673,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14663\/revisions\/14673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}