{"id":14649,"date":"2012-03-05T12:11:00","date_gmt":"2012-03-05T12:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=14649"},"modified":"2022-09-25T12:38:44","modified_gmt":"2022-09-25T12:38:44","slug":"imperatyw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/imperatyw\/","title":{"rendered":"Imperatyw"},"content":{"rendered":"\n

Adam Mazur: <\/strong>W ostatnich latach powsta\u0142o wiele tekst\u00f3w teoretycznych dotycz\u0105cych Twojej tw\u00f3rczo\u015bci, przy jednoczesnym braku \u017ar\u00f3de\u0142 dotycz\u0105cych Twojej biografii artystycznej. Dlatego korzystaj\u0105c z okazji, chcia\u0142bym ten brak uzupe\u0142ni\u0107 i zapyta\u0107 Ci\u0119 o podstawowe wydarzenia z Twojego \u017cycia artystycznego i znacz\u0105ce dla Twojej sztuki fakty z \u017cycia prywatnego. Mam nadziej\u0119, \u017ce pozwoli mi to lepiej zrozumie\u0107 Twoj\u0105 sztuk\u0119 i Twoj\u0105 postaw\u0119. Zacznijmy od pocz\u0105tku. Czy w Twojej rodzinie kto\u015b by\u0142 artyst\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Anna Baumgart: <\/strong>M\u00f3wi\u0142o si\u0119 o talentach plastycznych w rodzinie mamy. Wuj Jerzy podobno \u015bwietnie rysowa\u0142, by\u0142 jednak strace\u0144cem, kt\u00f3remu \u017cycie wymkn\u0119\u0142o si\u0119 spod kontroli. Nigdy si\u0119 nie o\u017ceni\u0142. Nosi\u0142 sk\u00f3rzan\u0105 kurtk\u0119 i je\u017adzi\u0142 motorem. Moja ciotka Jag\u00f3dka i Babka Anna pi\u0119knie haftowa\u0142y, hodowa\u0142y kwiaty i szy\u0142y. Poza tym w mojej rodzinie nie by\u0142o artyst\u00f3w czy ludzi, kt\u00f3rzy uprawiali wolne zawody. Byli za to nauczyciele, bibliotekarze i kolejarze… I chyba dlatego d\u0142ugo walczy\u0142am z poczuciem winy, \u017ce nie chodz\u0119 do regularnej pracy. To przera\u017caj\u0105ce uczucie odpowiedzialno\u015bci za ka\u017cd\u0105 godzin\u0119 swego \u017cycia, kt\u00f3ra nie jest zorganizowana przez nikogo innego tylko ciebie sam\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Jak zatem dosz\u0142o do tego, \u017ce zosta\u0142a\u015b artystk\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Posz\u0142am do liceum plastycznego bez \u015bwiadomo\u015bci tego, z czym si\u0119 to wi\u0105\u017ce. Nie my\u015bla\u0142am, \u017ce to wyb\u00f3r jakiej\u015b drogi. Liceum by\u0142o w Bydgoszczy i tam od razu zamieniali\u015bmy si\u0119 w artyst\u00f3w. Wspominam to z rozczuleniem. W pogardzie mieli\u015bmy nauk\u0119 przedmiot\u00f3w humanistycznych\u00a0i \u015bcis\u0142ych. Liczy\u0142a si\u0119 tylko sztuka. Obowi\u0105zek reprezentowania tego, \u017ce si\u0119 jest artyst\u0105, manifestowania tego ca\u0142ym sob\u0105. Godzinami rozmawiali\u015bmy o sztuce i Dostojewskim, w\u0142\u00f3cz\u0105c si\u0119 po ulicach Bydgoszczy, w\u00f3wczas do\u015b\u0107 ponurego miasta. Czuli\u015bmy si\u0119 bohem\u0105. Chodzi\u0142am do jednej klasy z Cezarym Bodzianowskim, kt\u00f3ry w tamtym czasie intensywnie malowa\u0142. By\u0142 te\u017c najlepszy w klasie z niemieckiego i pisa\u0142 nam wszystkim wypracowania w tym j\u0119zyku. Pewnego razu napisa\u0142 ka\u017cdemu z nas dok\u0142adnie te same zdania. Nauczycielka postawi\u0142a nam dw\u00f3je. Z dzisiejszej perspektywy widz\u0119 w tym zacz\u0105tki jego dzia\u0142alno\u015bci performerskiej. Inni arty\u015bci, kt\u00f3rych spotka\u0142am w szkolnej \u0142awce, tworz\u0105cy teraz artystyczn\u0105 scen\u0119 to Robert Kaja, Krzysztof Izdebski, Krzysztof R\u00f3\u017ca\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Mo\u017ce pami\u0119tasz, w czym by\u0142a\u015b w\u00f3wczas najlepsza? Rysowa\u0142a\u015b, rze\u017abi\u0142a\u015b?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Rysowa\u0142am, malowa\u0142am i rze\u017abi\u0142am, ale w\u0142a\u015bciwie nie wiedzia\u0142am czemu powinnam si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107. \u017by\u0142am w cieniu moich \u2012 jak w\u00f3wczas my\u015bla\u0142am \u2012 bardziej utalentowanych koleg\u00f3w. Wtedy koronnym argumentem na to, \u017ce dziewczyny s\u0105 gorsze w sztuce, by\u0142o powo\u0142ywanie si\u0119 na znikom\u0105 liczb\u0119 s\u0142awnych artystek.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> Czy rodzice wspierali Ci\u0119 w decyzji o wyborze liceum artystycznego i \u2012 szerzej \u2012 sztuki jako sposobu \u017cycia?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Tak, na pewno. Musieli zaakceptowa\u0107 m\u00f3j wyb\u00f3r, ale nie robi\u0142o si\u0119 wtedy wok\u00f3\u0142 tego szumu.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Mieszka\u0142a\u015b w Bydgoszczy, czy doje\u017cd\u017ca\u0142a\u015b do liceum?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Przyjecha\u0142am do Bydgoszczy i musia\u0142am mieszka\u0107\u00a0w internacie. Rodzice wtedy mieszkali w Olsztynie. Pochodz\u0119 z rodziny, kt\u00f3ra si\u0119 ci\u0105gle przemieszcza\u0142a. Moja prababka ze strony matki, Angelika, pochodzi z Rygi. W Rydze urodzi\u0142a si\u0119 tak\u017ce moja babka Anna, uciekaj\u0105c przed Rosjanami, trafili do Kr\u00f3lewszczyzny. Tam Anna pozna\u0142a mojego dziadka Antoniego. M\u00f3j dziadek by\u0142 przystojnym urz\u0119dnikiem pa\u0144stwowym. Swoje stanowisko otrzyma\u0142 od marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego. Anna zakocha\u0142a si\u0119 w Antonim i cho\u0107 rodzice byli temu przeciwni, wysz\u0142a za niego za m\u0105\u017c i pojecha\u0142a z nim do Woropajewa, gdzie otrzyma\u0142 posad\u0119 naczelnika stacji. I tak szlakiem kolejowym przenosili si\u0119 z miejsca na miejsce. Po drodze by\u0142a druga wojna \u015bwiatowa i urodzi\u0142a si\u0119 moja mama. A po 26 latach od tego wydarzenia urodzi\u0142am si\u0119 ja, w szpitalu wojew\u00f3dzkim we Wroc\u0142awiu. Matka mojego ojca do swoich si\u00f3str m\u00f3wi\u0142a po litewsku, ale m\u00f3j tata nie zna\u0142 tego j\u0119zyka. Jako doros\u0142y ju\u017c cz\u0142owiek pn\u0105c si\u0119 po szczeblach kariery zawodowej, zmienia\u0142 stanowiska pracy wraz z miastami, do kt\u00f3rych by\u0142 delegowany, a moja matka podr\u00f3\u017cowa\u0142a z nim. Dopiero p\u00f3\u017aniej zda\u0142am sobie spraw\u0119, z czym ta nomadyczno\u015b\u0107 mojej rodziny w\u0142a\u015bciwie si\u0119 wi\u0105\u017ce. U\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce nie mam grob\u00f3w rodzinnych w jednym miejscu, nie mam pami\u0105tek rodzinnych. Trudno mi powiedzie\u0107 jednoznacznie sk\u0105d pochodz\u0119. \u017badne miasto nie jest naprawd\u0119 moim miastem.<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> W Twojej p\u00f3\u017aniejszej tw\u00f3rczo\u015bci wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 wi\u0119zi mi\u0119dzy kobietami, idea siostrze\u0144stwa. W tym kontek\u015bcie istotne wydaj\u0105 si\u0119 Twoje relacje z najbli\u017cszymi.\u00a0Jak by\u015b opisa\u0142a na przyk\u0142ad swoj\u0105 wi\u0119\u017a z matk\u0105?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Moja matka by\u0142a moj\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105. Pami\u0119tam pierwszy gest wyr\u00f3\u017cnienia mnie, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce zawa\u017cy\u0142 na tym, kim jestem. Mia\u0142am mo\u017ce trzy lata, gdy mama powiesi\u0142a na \u015bcianie m\u00f3j rysunek. By\u0142a to krakowianka narysowana na szarym kartonie kredkami. Rysunek potem wisia\u0142 d\u0142ugo na \u015bcianie i by\u0142 totalnie upstrzony kupami much. Ale ten gest wyr\u00f3\u017cnienia pami\u0119tam do dzi\u015b. P\u00f3\u017aniej, ju\u017c w liceum, nasze drogi si\u0119 stopniowo rozesz\u0142y, ale mama by\u0142a powiernic\u0105 i najbli\u017csz\u0105 towarzyszk\u0105 moich lat dzieci\u0119cych.\u00a0I chocia\u017c du\u017co pracowa\u0142a \u2012 by\u0142a nauczycielk\u0105 j\u0119zyka polskiego \u2012 du\u017co te\u017c si\u0119 z nami bawi\u0142a. Ze mn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c z moj\u0105 siostr\u0105 i z bratem. Rysowa\u0142a nam i inscenizowa\u0142a domowe spektakle teatralne, w kt\u00f3rych grali\u015bmy g\u0142\u00f3wne role. I to siostrze\u0144stwo w\u0142a\u015bnie, najbardziej mnie okre\u015bla\u00a0\u2012 by\u0142am i jestem najstarsz\u0105 siostr\u0105.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Czy masz z matk\u0105 kontakt do dzi\u015b? Czy rozmawiacie\u00a0o sztuce? O Twoich wystawach i filmach? \u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>M\u00f3j ojciec bardziej si\u0119 interesowa\u0142 moim \u017cyciem zawodowym, a matka raczej osobistym. Ale oni szybko uznali moj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 i nie zajmowali si\u0119 szczeg\u00f3lnie moj\u0105 osob\u0105. A przynajmniej nie w spos\u00f3b dla mnie uci\u0105\u017cliwy.<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> Interesuje mnie to, jak wspomnia\u0142em, ze wzgl\u0119du na film “Ekstatyczki, histeryczki, i inne \u015bwi\u0119te“<\/em> prace takie jak “Dosta\u0142am to od mamy”, ale r\u00f3wnie\u017c ostatnie filmy takie jak “\u015awie\u017ce wi\u015bnie”, mocno feministyczne, wr\u0119cz zasadnicze dla tego nurtu sztuki.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Je\u015bli chodzi o “<\/em>Ekststyczki, histeryczki i inne \u015bwi\u0119te“<\/em>, to musz\u0119 Ci\u0119 rozczarowa\u0107. Nikt w mojej rodzinie nie dokonywa\u0142 spektakularnych okalecze\u0144 cia\u0142a. Uwa\u017cnie obserwuj\u0105c film, wida\u0107 jednak, \u017ce jest w nim r\u00f3wnie\u017c autorka. Umie\u015bci\u0142am si\u0119 w tym filmie w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby podkre\u015bli\u0107 moje bycie siostr\u0105 wobec kobiet graj\u0105cych w moim filmie. Opu\u015bci\u0142am dom rodzinny bardzo wcze\u015bnie, bo wyjecha\u0142am do internatu ju\u017c w pi\u0119tnastym roku \u017cycia. Moje pole obserwacji ogromnie si\u0119 w\u00f3wczas poszerzy\u0142o. Na pocz\u0105tku mieszka\u0142am w \u017ce\u0144skiej bursie. To by\u0142 wie\u017cowiec z samymi dziewczynami z r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142, miasteczek i wsi. Jedna wychowawczyni na kilka pi\u0119ter. \u017by\u0142y\u015bmy swoim \u017cyciem pozbawionym kontroli doros\u0142ych. Pokoje wieloosobowe, wsp\u00f3lne prysznice, nieustaj\u0105ce wagary, a w pierwszym roku mojego pobytu w internacie nagle wybuch\u0142 stan wojenny. Zerwany zosta\u0142 kontakt z rodzicami. Nie wiadomo by\u0142o co dalej. Bieg\u0142y\u015bmy po ratunek do samych siebie, a potem na sanki. Film “<\/em>Ekstatyczki, histeryczki i inne \u015bwi\u0119te“<\/em> r\u00f3wnie\u017c w pewien spos\u00f3b zawdzi\u0119czam Joannie Turowicz i Agacie Araszkiewicz \u2012 ich zaanga\u017cowaniu i wsparciu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> “Dosta\u0142am to od mamy”?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Nie boisz si\u0119, \u017ce takie biograficzne czytanie sztuki artystek mo\u017ce zaw\u0119\u017ca\u0107 pole interpretacji?<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> Przyk\u0142ad takiej lektury prac Zofii Kulik czy Zbigniewa Libery dowodzi raczej czego\u015b innego. Wydaje mi si\u0119, \u017ce\u00a0w Twoim wypadku to raczej brak danych do podj\u0119cia takiej pr\u00f3by interpretacyjnej zaw\u0119\u017ca odbi\u00f3r Twojej sztuki. Spr\u00f3buj\u0119 inaczej postawi\u0107 problem. Istotnym punktem odniesienia dla klasyk\u00f3w sztuki krytycznej s\u0105 studia w pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego. Czy dla Ciebie okres studi\u00f3w na gda\u0144skiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych m\u00f3g\u0142by mie\u0107 r\u00f3wnie du\u017ce znaczenie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Nie studiowa\u0142am u Grzegorza Kowalskiego, tylko na Akademii w Gda\u0144sku. Na uczelni pracowa\u0142am z lud\u017ami takimi jak Franciszek Dusze\u0144ko, u kt\u00f3rego robi\u0142am dyplom, czy Grzegorz Klaman, kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 asystentem\u00a0w pracowni Wojciecha Mokwi\u0144skiego. Studia by\u0142y wspania\u0142e, to beztroskie zajmowanie si\u0119 sprawami formy. Czysta przyjemno\u015b\u0107. Na studiach za\u0142o\u017cy\u0142am grup\u0119 Ogony \u017c\u00f3\u0142wia<\/em>, tworzy\u0142am j\u0105 wraz Norbertem Walczakiem, kt\u00f3ry dzi\u015b udziela si\u0119 na undergroundowej berli\u0144skiej scenie muzycznej. Dzia\u0142ali\u015bmy wtedy w Delikatesach awangardy<\/em> za\u0142o\u017conych przez Roberta Knuta. Na otwarcie naszej pierwszej wsp\u00f3lnej wystawy \u2013 jako dwuosobowej grupy \u2013 nie zd\u0105\u017cy\u0142am, bo musia\u0142am odebra\u0107 moj\u0105 ma\u0142\u0105 w\u00f3wczas c\u00f3rk\u0119 z przedszkola i jak dowlok\u0142y\u015bmy si\u0119 do galerii dwie godziny po otwarciu, to nikogo ju\u017c nie by\u0142o. W duecie z Walczakiem zrobili\u015bmy kilka dobrych realizacji, ale nawet nie mam\u00a0z tego dokumentacji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a\u015b z Grzegorzem Klamanem?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>To by\u0142a, i chyba jest nadal, silna i bardzo kontrowersyjna osobowo\u015b\u0107. Relacje z nim nie nale\u017ca\u0142y do \u0142atwych. By\u0142 bardzo wymagaj\u0105cy. Liczyli\u015bmy si\u0119 z jego opiniami, ale jego autorytarno\u015b\u0107 co do tego jak widzia\u0142 sztuk\u0119, powodowa\u0142a te\u017c silny op\u00f3r. Moja pierwsza wystawa indywidualna by\u0142a w\u0142a\u015bnie u niego, w Galerii Wyspa, a kuratork\u0105 tej wystawy by\u0142a Aneta Szy\u0142ak. Duet Szy\u0142ak \u2013 Klaman zacz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie od tej wystawy. Ale jako artystka taka, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 dzi\u015b uto\u017csamiam, zacz\u0119\u0142am si\u0119 dopiero od\u00a0 Film\u00f3w o mi\u0142o\u015bci<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Jak sko\u0144czy\u0142a\u015b studia, to by\u0142a\u015b zdecydowana kontynuowa\u0107 prac\u0119 i tworzy\u0107 sztuk\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Mieli\u015bmy ogromn\u0105 determinacj\u0119. Robi\u0142am obiekty, instalacje a wraz z Norbertem Walczakiem performans.\u00a0 To si\u0119 wi\u0105za\u0142o z podr\u00f3\u017cami po Polsce, na kt\u00f3re cz\u0119sto nie mieli\u015bmy pieni\u0119dzy. W takich wypadkach zastawiali\u015bmy\u00a0w lombardzie jakie\u015b rzeczy np. telewizor, wszystko, \u017ceby mie\u0107 tylko pieni\u0105dze na bilet do Lublina czy Krakowa.\u00a0I dopiero za otrzymane honorarium mogli\u015bmy ten telewizor z lombardu wyj\u0105\u0107. To by\u0142 silny imperatyw tworzenia, bycia w sztuce i \u017cycia sztuk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> Kiedy zacz\u0119\u0142a\u015b tworzy\u0107 wideo?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Od 1997 roku. Wtedy nakr\u0119ci\u0142am film Zima<\/em>. Pokaza\u0142am to pierwszy raz na WRO u Piotra Krajewskiego. Nie mog\u0142am si\u0119 znale\u017a\u0107 w formie i w materii obiektu. Dopiero film mnie wyzwoli\u0142. Wszystko zale\u017ca\u0142o ode mnie i panowa\u0142am nad medium.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Czy na studiach kto\u015b was uczy\u0142 filmowa\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Nikt mnie tego nie uczy\u0142. Chocia\u017c na uczelni byli ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 tym zajmowali jak Witek Czerwonka czy Wojtek Zamiara, ale ja z nimi wtedy nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142am.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Pami\u0119tam dla mnie bardzo wa\u017cne spotkanie z Tob\u0105 organizowane przez Ryszarda Kluszczy\u0144skiego w warszawskim CSW Zamek Ujazdowski.<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>To by\u0142o w 1999 roku. Pierwszy powa\u017cny pokaz indywidualny moich film\u00f3w. To Kluszczy\u0144ski pierwszy wydoby\u0142 moje realizacje z otch\u0142ani niebytu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Kiedy wyjecha\u0142a\u015b do Warszawy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Latem 1999 roku. Gda\u0144sk by\u0142 bardzo lokalny, ale wyjecha\u0142am z powod\u00f3w osobistych. Nie wybiera\u0142am si\u0119 jako\u015b specjalnie do Warszawy, ale m\u00f3j \u00f3wczesny partner powiedzia\u0142, \u017ce nie mo\u017ce \u017cy\u0107 w innym mie\u015bcie. Ja lubi\u0142am\u00a0Gda\u0144sk. Morze by\u0142o blisko, codziennie chodzi\u0142am na spacery lub je\u017adzi\u0142am rowerem po pla\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Jak trafi\u0142a\u015b na Zbigniewa Liber\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>W roku 1998 za\u0142o\u017cy\u0142am Biuro Inicjatyw Artystycznych<\/em> i wymy\u015bli\u0142am projekt edukacyjny \u2013 Warsztaty Sztuki Multimedialnej i Muzyki Improwizowanej<\/em> w Sopocie, Elbl\u0105gu, Zielonej G\u00f3rze. To by\u0142 spos\u00f3b na zarabianie pieni\u0119dzy, ale r\u00f3wnie\u017c na spotkanie najciekawszych artyst\u00f3w w kraju. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu z lud\u017ami, na kt\u00f3rych mi zale\u017ca\u0142o. Zaprasza\u0142am Jaros\u0142awa Koz\u0142owskiego, J\u00f3zefa Robakowskiego, Przemys\u0142awa Kwieka czy wreszcie Zbigniewa Liber\u0119.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Na czym polega\u0142a Wasza wsp\u00f3\u0142praca?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Na pocz\u0105tku prowadzili\u015bmy wsp\u00f3lne warsztaty. W Radiostacji umie\u015bci\u0142am spot reklamuj\u0105cy warsztaty Niech \u017cyje sztuka i ten kto jej szuka<\/em>. Autorem tego zdania by\u0142 pocz\u0105tkuj\u0105cy w\u00f3wczas Oskar Dawicki. Potem za\u0142o\u017cyli\u015bmy razem kawiarni\u0119 Baumgart-Libera w CSW Zamek Ujazdowski\u00a0w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Zapami\u0119ta\u0142em Was jako kluczowy dla bohemy warszawskiej duet. Wasza kawiarnia by\u0142a centrum \u017cycia artystycznego i towarzyskiego. To jedno z pierwszych miejsc w Warszawie, gdzie co\u015b zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0107.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Kawiarnia, nasz wsp\u00f3lny projekt artystyczny, natychmiast sta\u0142a si\u0119 miejscem topowym dla Warszawy tamtych lat.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Wbrew pozorom niezwykle wa\u017cnym. Chronologicznie by\u0142o to sporo przed Nov\u0105 Popularn\u0105 Pauliny O\u0142owskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Tak, to by\u0142o prekursorskie miejsce, kt\u00f3re powsta\u0142o w 1999 roku, ale m\u00f3wi\u0105c szczerze, Libera bardzo szybko wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142a\u0144 w kawiarni i nazwa Baumgart-Libera zosta\u0142a raczej przez sentyment. Co wiecz\u00f3r wali\u0142y do mnie \u2012 to znaczy do Cafe Baumgart \u2012 t\u0142umy. Odnios\u0142am ogromny sukces medialny: tu odby\u0142 si\u0119 pierwszy wiecz\u00f3r autorski Doroty Mas\u0142owskiej, gra\u0142y anarchofeministki, grupa Duldung, czyli \u00f3wczesne doktorantki Marii Janion. Zreszt\u0105 profesor przychodzi\u0142a na ich koncerty. Na \u015bcianach prace Two\u017cywa, Radziszewskiego, ale te\u017c powieszona przez kogo\u015b t\u0119czowa flaga, a na co dzie\u0144 wezwania na dywanik do dyrektora CSW i lista zarzut\u00f3w pocz\u0105wszy od tego, \u017ce kto\u015b zostawi\u0142 \u015blady st\u00f3p na \u015bcianach korytarza poprzez zarzuty, \u017ce feministki proponowa\u0142y seks str\u00f3\u017cowi w toalecie lub \u017ce in\u017cynier Kowalski widzia\u0142, jak kto\u015b uprawia\u0142 seks na schodach kawiarni. Normalnie \u015bmia\u0142abym si\u0119 w twarz z takich zarzut\u00f3w, ale dyrektor ca\u0142y czas grozi\u0142 mi rozwi\u0105zaniem umowy najmu. Co zreszt\u0105 w ko\u0144cu uczyni\u0142, oddaj\u0105c moj\u0105 kawiarni\u0119 barmanowi, kt\u00f3ry pracowa\u0142 u mnie trzy lata.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Interesuje mnie Tw\u00f3j spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142pracy z innymi artystami. Od\u017cegnujesz si\u0119 od wczesnego etapu w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci, ale co wynikn\u0119\u0142o dla Ciebie z pracy z Liber\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Ja si\u0119 nie od\u017cegnuj\u0119 od swojej wczesnej tw\u00f3rczo\u015bci, tylko wiem, \u017ce dopiero od pewnego momentu znalaz\u0142am sw\u00f3j w\u0142a\u015bciwy j\u0119zyk i moc przekazu. Je\u015bli chodzi o Liber\u0119, to z pewno\u015bci\u0105 wierzy\u0142 w etos bycia artyst\u0105. Ja do tego nie przyk\u0142ada\u0142am takiej wagi. By\u0142am artystk\u0105, ale by\u0142am te\u017c matk\u0105 i musia\u0142am my\u015ble\u0107 o bezpiecze\u0144stwie ekonomicznym mojej c\u00f3rki. Musia\u0142am my\u015ble\u0107 o pracy zarobkowej. Dzieli\u0142am sztuk\u0119 i prac\u0119. Robi\u0142am notatki i zapisywa\u0142am sobie, co mam zrobi\u0107 w nast\u0119puj\u0105cych obszarach: sztuka\/praca. Pami\u0119tam, \u017ce gdy Zbyszek zobaczy\u0142 te zapiski, potwornie si\u0119 zbulwersowa\u0142 i wrzeszcza\u0142 w zapami\u0119taniu, jak mog\u0119 rozdziela\u0107 te dwie dziedziny \u017cycia, bo jak wiadomo Libera nie zha\u0144bi\u0142 si\u0119 nigdy \u017cadn\u0105 prac\u0105 zarobkow\u0105. Tworzy\u0142 tylko sztuk\u0119 i \u017cy\u0142 bez pieni\u0119dzy, chodzi\u0142 w jednych starych adidasach i nie mia\u0142 za co przyjecha\u0107 na warsztaty, kt\u00f3re mia\u0142 poprowadzi\u0107. A by\u0142 ju\u017c wtedy Liber\u0105 po swojej s\u0142ynnej pracy Lego. W ko\u0144cu przysz\u0142y czasy, \u017ce i ja nie rozdzielam ju\u017c tych dw\u00f3ch dziedzin, i sztuk\u0105 zarabiam na \u017cycie. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Rozmawiali\u015bcie z Liber\u0105 o sztuce?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Przyja\u017anili\u015bmy si\u0119, a sztuka by\u0142a tre\u015bci\u0105 naszego \u017cycia, wi\u0119c ci\u0105gle rozmawiali\u015bmy o sztuce. Robi\u0142am wtedy serie wyk\u0142ad\u00f3w czy te\u017c pokaz\u00f3w pt. Jak tresowane dziewczynki robi\u0105 filmy o mi\u0142o\u015bci<\/em>. Pokazywa\u0142am wtedy film Libery Jak tresuje si\u0119 dziewczynki<\/em> i moje Filmy o mi\u0142o\u015bci<\/em>. Tworzy\u0142 si\u0119 bardzo ciekawy kontekst mi\u0119dzy latami osiemdziesi\u0105tymi a dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tymi w polskim wideo, jak r\u00f3wnie\u017c kontekst genderowy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Wspomnia\u0142a\u015b ju\u017c dwie wa\u017cne wystawy \u2013 pokaz dyplomu u Klamana i pokaz film\u00f3w organizowany w Zamku Ujazdowskim przez Kluszczy\u0144skiego \u2013 mo\u017cemy doda\u0107 do tego wystaw\u0119 w Ma\u0142ym Salonie Zach\u0119ty, czy by\u0142y jeszcze inne prze\u0142omowe instytucjonalnie projekty, kt\u00f3re chcia\u0142aby\u015b wspomnie\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Na pewno wa\u017cn\u0105, prze\u0142omow\u0105 wystaw\u0105 by\u0142a Scena 2000<\/em> organizowana przez Stacha Szab\u0142owskiego i Ew\u0119 Gorz\u0105dek w CSW Zamek Ujazdowski.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Dlaczego Twoim zdaniem “Scena” by\u0142a wa\u017cna?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>To by\u0142 taki manifest czas\u00f3w, do\u015b\u0107 szeroko zakrojona wystawa \u2013 od artyst\u00f3w takich jak Zbigniew Libera a\u017c po Wilhelma Sasnala, czyli wtedy zupe\u0142nych debiutant\u00f3w. Ale ja, Adamie, czas mierz\u0119 nie wystawami, tylko moimi projektami. Rzadko powstaj\u0105 one na zam\u00f3wienie kurator\u00f3w wystawy. Prawie nigdy tak nie pracuj\u0119. \u017byj\u0119 w rytmie moich kolejnych realizacji i w nich odbija si\u0119 moje \u017cycie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> Czy krytycy i kuratorzy byli wtedy dla Ciebie wa\u017cni?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Na pewno. Na przyk\u0142ad Iza Kowalczyk by\u0142a wa\u017cn\u0105 dla mnie postaci\u0105. Pisa\u0142a jako pierwsza o moich filmach w kontek\u015bcie feministycznym. W pewnym sensie te filmy zosta\u0142y przej\u0119te przez ten dyskurs.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Tak to odbierasz teraz, czy wtedy tak my\u015bla\u0142a\u015b? <\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Nie m\u00f3wi\u0119 tego w sensie pejoratywnym, ale by\u0142o tak, \u017ce to co ja robi\u0142am w sztuce, one przepracowywa\u0142y w teorii. Dzia\u0142o si\u0119 to r\u00f3wnolegle.<\/p>\n\n\n\n

A.M.:<\/strong> \u0141ukasz Gorczyca i Raster te\u017c chyba stanowili punkt odniesienia? Pisali o Tobie, a ty komentowa\u0142a\u015b ich teksty dzia\u0142aniem, na przyk\u0142ad z Agat\u0105 Bogack\u0105. Akcja mia\u0142a tytu\u0142 “Sztuka pi\u0119knych artystek”.<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>Du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142am wtedy z Agat\u0105 Bogack\u0105. Ona wyrasta\u0142a z pokolenia, kt\u00f3re debiutowa\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat po mnie. Fascynowa\u0142y mnie te m\u0142ode dziewczyny, inne ni\u017c artystki mojego pokolenia. Bogacka, Endo, Zuza Krajewska by\u0142y bardzo glamour: obcasy, szminki, prace lekkie formalnie. Sztuka pi\u0119knych artystek to by\u0142 projekt miejski, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia dw\u00f3ch m\u0142odych kobiet (mnie i Agaty) fotografowanych w\u015br\u00f3d t\u0142umu przypadkowych ludzi w warszawskich klubach podczas nocnych w\u0142\u00f3cz\u0119g. Tytu\u0142 zaczerpn\u0119\u0142am z artyku\u0142u rastrowc\u00f3w zamieszczonego w Machinie<\/em> chyba w roku 1998. W artykule opisano jak to pewne artystki z powodu nadmiernej urody nie robi\u0105 kariery, na jak\u0105 zas\u0142ugiwa\u0142yby ze wzgl\u0119du na poziom ich prac. Bohaterkami artyku\u0142u by\u0142y Zuzanna Janin, Joanna Rajkowska i ja.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>W\u015br\u00f3d os\u00f3b, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a\u015b, jest r\u00f3wnie\u017c S\u0142awomir Belina. Czy na przyk\u0142ad jego zaproszenie do udzia\u0142u w wystawie w Zach\u0119cie by\u0142o dla Ciebie wa\u017cne?<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.: <\/strong>To by\u0142a bardzo ciekawa, ale jednorazowa akcja.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Jak zatem traktujesz takie epizodyczne spotkania?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> My\u015bl\u0119 o sobie jako re\u017cyserce, kt\u00f3ra dobiera sobie zesp\u00f3\u0142 ludzi tak, by najlepiej zrealizowa\u0107 swoje zamierzenie tw\u00f3rcze. Chocia\u017c w przypadku tej konkretnej wystawy to Belina dobra\u0142 sobie zesp\u00f3\u0142 ludzi. Byli tam m.in. Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Jadwiga Sawicka… Je\u015bli chodzi o moj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119, to mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce ludzie mnie inspiruj\u0105, g\u0142\u0119boko prze\u017cywam zwi\u0105zki z nimi. A poniewa\u017c nie dziel\u0119 \u017cycia na prywatne i zawodowe, pewne projekty maj\u0105 taki a nie inny kszta\u0142t w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jestem w duecie intelektualnym czy artystycznym z ciekaw\u0105 dla mnie osob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

A.M.: <\/strong>Jedna z Twoich realizacji powsta\u0142ych we wsp\u00f3\u0142pracy z inn\u0105 artystk\u0105 to “Wielokropek”…<\/p>\n\n\n\n

A.B.:<\/strong> Wielokropek nie mia\u0142by takiego kszta\u0142tu, gdybym wtedy nie przyja\u017ani\u0142a si\u0119 i nie pracowa\u0142a z Agnieszk\u0105 Kurant. W tym wypadku moim pierwszym impulsem by\u0142a rekonstrukcja k\u0142adki na ulicy Ch\u0142odnej. K\u0142adka wynika\u0142a bezpo\u015brednio z poprzedniej pracy Ucieczki przez mur berli\u0144ski<\/em>. Kurant bardzo zale\u017ca\u0142o, \u017ceby zrobi\u0107 ten projekt ze mn\u0105. Rekonstrukcja spotka\u0142a si\u0119 z oporem urz\u0119dnik\u00f3w miejskich. Podzieli\u0142a intelektualist\u00f3w i dziennikarzy. Kilka lat wcze\u015bniej Kurant skontaktowa\u0142a si\u0119 z cz\u0142onkami grupy ART&Language i ci przys\u0142ali jej fotografi\u0119 znaku (…). Ten znak nieobecno\u015bci w j\u0119zyku, opuszczenie w tek\u015bcie, pomini\u0119cie, przemilczenie wyda\u0142 nam si\u0119 doskona\u0142\u0105 egzemplifikacj\u0105 k\u0142adki. Wymy\u015bli\u0142y\u015bmy go jako podr\u00f3\u017cuj\u0105c\u0105 instalacj\u0119 przeznaczon\u0105 do miejsc, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje fenomen nierozwi\u0105zywalnych kwestii, problem\u00f3w i tabu kulturowych w danych spo\u0142ecze\u0144stwach w ich pod\u015bwiadomo\u015bci zbiorowej i j\u0119zyku. Na etapie realizacji by\u0142a to droga przez m\u0119k\u0119. Muzeum Historii \u017byd\u00f3w, kt\u00f3re pozyska\u0142o od miasta fundusze na realizacj\u0119 Wielokropka<\/em> w\u0142a\u015bciwie zmarnowa\u0142o ten projekt, przesuwaj\u0105c z niezrozumia\u0142ych dla mnie przyczyn jego realizacj\u0119 na grudzie\u0144, mimo \u017ce mylarowa rze\u017aba nie by\u0142a w stanie wytrzyma\u0107 mrozu i producent balon\u00f3w od razu m\u00f3wi\u0142 o tych ograniczeniach materia\u0142u. Miasto \u017c\u0105da\u0142o realizacji do ko\u0144ca roku kalendarzowego pod gro\u017ab\u0105 zwrotu dotacji. A Muzeum odwleka\u0142o, w ko\u0144cu powiesili Wielokropek<\/em>, wiedz\u0105c, \u017ce po kilku godzinach zejdzie z niego powietrze. Nikogo nie obchodzi\u0142o, \u017ce ja g\u0142o\u015bno oponowa\u0142am przeciw takiemu rozwi\u0105zaniu. I tu jak na d\u0142oni wida\u0107 r\u00f3\u017cnice w standardach pracy z artystami. Kiedy Monika Sosnowska na Frieze Art Fair nie przyj\u0119\u0142a projektu z powodu z\u0142ego wykonania, organizator respektowa\u0142 jej zdanie i forma nie zosta\u0142a wystawiona.\u00a0Tutaj liczy\u0142y si\u0119 tylko rozliczenia ko\u0144coworoczne. Artyku\u0142y o Wielokropku<\/em> pojawi\u0142y si\u0119 w gazetach polskich, niemieckich, szwedzkich, w londy\u0144skim Frieze Magazin\u00a0itp. To by\u0142 sukces medialny, \u015bwietny projekt, r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce ujawni\u0142 stosunki w\u0142adzy i mechanizmy finansowania kultury oraz jak w tym wszystkim sytuuje si\u0119 artysta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Ann\u0105 Baumgart rozmawia Adam Mazur<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[162],"class_list":["post-14649","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-baumgartturowski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14649"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14662,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14649\/revisions\/14662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}