{"id":14158,"date":"2012-11-19T14:18:00","date_gmt":"2012-11-19T14:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=14158"},"modified":"2022-09-05T07:29:17","modified_gmt":"2022-09-05T07:29:17","slug":"hendrik-a-berinson-o-samuelu-szczekaczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/hendrik-a-berinson-o-samuelu-szczekaczu\/","title":{"rendered":"Hendrik A. Berinson o Samuelu Szczekaczu"},"content":{"rendered":"\n

Jacek Michalak: <\/strong>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 Pa\u0144skie zainteresowanie tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Samuela Szczekacza?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Hendrik A. Berinson:<\/strong> Od zawsze by\u0142em zafascynowany sztuk\u0105 pocz\u0105tku XX wieku, przede wszystkim ruchami awangardowymi, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem awangardy rosyjskiej oraz serbsko-chorwackiej; Bauhausem oraz fotografi\u0105 tego okresu. Interesowa\u0142 mnie artysta, kt\u00f3ry w procesie kreacji \u0142\u0105czy\u0142 ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne dziedziny i dzia\u0142ania mi\u0119dzy innymi z zakresu malarstwa, techniki, architektury, typografii czy te\u017c nowo\u015bci naukowych i technicznych. W\u015br\u00f3d najbardziej znanych postaci, kt\u00f3rych tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 si\u0119 zajmuj\u0119, mo\u017cna by wymieni\u0107 chocia\u017cby genialnego in\u017cyniera El Lissitzkiego. Zawsze bliscy moim zainteresowaniom byli r\u00f3wnie\u017c arty\u015bci, kt\u00f3rzy nie zrobili spektakularnej kariery, a jednak pozostawili po sobie bardzo ciekawy dorobek artystyczny. Lubi\u0119 odkrywa\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostawali nieco poza g\u0142\u00f3wnym nurtem sztuki. S\u0105 to arty\u015bci, kt\u00f3rych losy, czy to ze wzgl\u0119du na bieg historii, czy te\u017c \u017cycie prywatne, potoczy\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie inaczej i nigdy nie uda\u0142o im si\u0119 zrobi\u0107 wielkich karier.<\/p>\n\n\n\n

J.M.:<\/strong> Gdzie i kiedy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 Pan po raz pierwszy z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Samuela Szczekacza?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.A.B.:<\/strong> Pierwszy raz o Szczekaczu przeczyta\u0142em w katalogu wystawy Pr\u00e9sences polonaises<\/em>. L’art vivant autour du Mus\u00e9e de Lodz<\/em>, kt\u00f3ra zosta\u0142a pokazana w 1983 roku w Centre Pompidou w Pary\u017cu. Na wystawie tej zaprezentowane zosta\u0142y pojedyncze prace Samuela Szczekacza. Dowiedzia\u0142em si\u0119 wtedy, i\u017c W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski udziela\u0142 prywatnych lekcji, a jednym z jego uczni\u00f3w by\u0142 w\u0142a\u015bnie Samuel Szczekacz. W tamtych czasach bywa\u0142em regularnie w Izraelu i po d\u0142ugich poszukiwaniach, podczas jednej z wizyt, uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 Yehud\u0119 Tarmu, bliskiego przyjaciela Szczekacza. Tak na marginesie, to obydwaj byli uczniami Strzemi\u0144skiego w tym samym czasie. Tarmu pozna\u0142em dopiero na pocz\u0105tku lat 90., a wi\u0119c ju\u017c po \u015bmierci Szczekacza. By\u0142o to dla niego bardzo emocjonuj\u0105ce spotkanie, zaprzyja\u017anili\u015bmy si\u0119. Bardzo du\u017co opowiada\u0142 o Polsce, o Strzemi\u0144skim, o tamtejszych kr\u0119gach artystycznych, o wsp\u00f3\u0142czesnym mu w\u00f3wczas \u015bwiecie, ale r\u00f3wnie\u017c o Szczekaczu, kt\u00f3ry w jego opowiadaniach by\u0142 bardzo ciekawym i przemi\u0142ym cz\u0142owiekiem i artyst\u0105. To dzi\u0119ki Yehudzie uda\u0142o mi si\u0119 pozna\u0107 wdow\u0119 po Szczekaczu, niesamowicie fascynuj\u0105c\u0105 kobiet\u0119, z kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o mi si\u0119 spotka\u0107 po wielomiesi\u0119cznym oczekiwaniu, a\u017c jej \u0142\u00f3d\u017a (na kt\u00f3rej mieszka), przybije na coroczny przegl\u0105d do przystani w Hajfie. Odkupi\u0142em od niej prace Szczekacza, wraz z jego bibliotek\u0105, zawieraj\u0105c\u0105 wiele ciekawych pozycji z zakresu dzia\u0142alno\u015bci \u0142\u00f3dzkiej awangardy i W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego. Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych i najbardziej warto\u015bciowych pozycji w tej\u017ce bibliotece okaza\u0142 si\u0119, uwa\u017cany dot\u0105d za zaginiony, maszynopis \u0141\u00f3d\u017a sfunkcjonalizowana, z oryginalnymi rysunkami Szczekacza. Podarowa\u0142em go Muzeum Sztuki w \u0141odzi. W ten oto spos\u00f3b rozwin\u0119\u0142y si\u0119 moje zainteresowania, ale r\u00f3wnie\u017c i fascynacja awangard\u0105 polsk\u0105, dla kt\u00f3rej nie bez znaczenia pozostaj\u0105 moje polskie korzenie.<\/p>\n\n\n\n

J.M.:<\/strong> Galeria Berinson dzia\u0142a od 1986 roku. To \u015bwietna lokalizacja, w ciekawym budynku (by\u0142y dom handlowy \u201eMerkur\u201c) w centrum Berlina, wsp\u00f3\u0142praca z licznymi, mi\u0119dzynarodowymi muzeami i galeriami, regularny udzia\u0142 w najlepszych targach sztuki jak cho\u0107by Art Basel czy Art Cologne, rozliczne publikacje. W Pa\u0144skich r\u0119kach znalaz\u0142a si\u0119 znamienita cz\u0119\u015b\u0107 dorobku Samuela Szczekacza, do kt\u00f3rego, jak sam Pan podkre\u015bli\u0142, ma Pan stosunek emocjonalny, a jednak jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pozostaje ci\u0105gle nieznana. Jak Pan my\u015bli, dlaczego tak si\u0119 dzieje?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.A.B.:<\/strong> Mo\u017ce to przez to trudne do wym\u00f3wienia nazwisko. A tak zupe\u0142nie powa\u017cnie, to uda\u0142o mi si\u0119 przez te kilkana\u015bcie lat zainteresowa\u0107 innych tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Szczekacza i dzisiaj wybrane prace artysty znajduj\u0105 si\u0119 w mi\u0119dzynarodowych kolekcjach. Nie nale\u017cy jednak zapomina\u0107, \u017ce rynek sztuki jest bardzo brutalny i trudno sobie wyobrazi\u0107, by Szczekacz na nim zaistnia\u0142, ale to nie jest te\u017c m\u00f3j cel. To sztuka dla znawc\u00f3w tematu, pasjonat\u00f3w, takich jak ja. Od lat pr\u00f3bowa\u0142em zorganizowa\u0107 retrospektyw\u0119 Szczekacza w jego rodzinnym mie\u015bcie \u2013 \u0141odzi. Do tej pory ko\u0144czy\u0142o si\u0119 to niepowodzeniem, trudno zatem jest m\u00f3wi\u0107 o mi\u0119dzynarodowym rozmachu lub zainteresowaniu takim przedsi\u0119wzi\u0119ciem. Tym bardziej chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107, i\u017c niezmiernie cieszy mnie fakt, \u017ce dosz\u0142o do wsp\u00f3\u0142pracy z Atlasem Sztuki i \u017ce Szczekacz powraca \u2013 cho\u0107 tylko na kr\u00f3tki czas trwania wystawy \u2013 w rodzinne strony, do \u0141odzi!<\/p>\n\n\n\n

J.M.: <\/strong>Jak z Pa\u0144skiej perspektywy, ale te\u017c perspektywy samego Berlina oceni\u0142by Pan zainteresowanie polsk\u0105 sztuk\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

H.A.B.: <\/strong>Z okresu, kt\u00f3ry mnie osobi\u015bcie interesuje, a wi\u0119c z okresu sprzed drugiej wojny \u015bwiatowej pozosta\u0142o na rynku sztuki bardzo niewiele dobrych prac. Przez lata uda\u0142o mi si\u0119 wprowadzi\u0107 do znacz\u0105cych kolekcji, zar\u00f3wno prywatnych, jak i publicznych, szczeg\u00f3lnie w Stanach Zjednoczonych i Francji, fotografie genialnego w moim mniemaniu Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza, kt\u00f3rego wystaw\u0119 prezentowa\u0142em w galerii w 2003 roku. W swojej kolekcji posiadam r\u00f3wnie\u017c prace innych znanych polskich artyst\u00f3w, jak chocia\u017cby Karola Hillera, Romana Opa\u0142ki, Stefana Wegnera, czy ca\u0142kowicie nieznanego przyjaciela Witkacego, Edmunda Str\u0105\u017cyskiego.<\/p>\n\n\n\n

Berlin, 5 pa\u017adziernika 2012 roku<\/p>\n\n\n\n

Hendrik A. Berinson, tw\u00f3rca i w\u0142a\u015bciciel Galerie Berinson w Berlinie, w kt\u00f3rej promuje sztuk\u0119 takich artyst\u00f3w jak: Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz, George Grosz, Max Ernst, Hans Bellmer, Raoul Hausmann, L\u00e1szl\u00f3 Moholy-Nagy. W 2009 roku przygotowa\u0142 indywidualn\u0105 wystaw\u0119 Samuela Szczekacza w Berlinie i Warszawie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jacek Michalak: Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 Pa\u0144skie zainteresowanie tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Samuela Szczekacza? Hendrik A. Berinson: Od zawsze by\u0142em zafascynowany sztuk\u0105 pocz\u0105tku XX wieku, przede wszystkim ruchami awangardowymi, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem awangardy rosyjskiej oraz serbsko-chorwackiej; Bauhausem oraz fotografi\u0105 tego okresu. Interesowa\u0142 mnie artysta, kt\u00f3ry w procesie kreacji \u0142\u0105czy\u0142 ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne dziedziny i dzia\u0142ania mi\u0119dzy innymi z zakresu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[156],"class_list":["post-14158","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-samuel_szczekacz"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14158"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14189,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14158\/revisions\/14189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}