{"id":13681,"date":"2013-06-05T09:36:00","date_gmt":"2013-06-05T09:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=13681"},"modified":"2022-08-23T10:59:12","modified_gmt":"2022-08-23T10:59:12","slug":"jestem-z-polski-o-fotografiach-wojtka-wieteski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/jestem-z-polski-o-fotografiach-wojtka-wieteski\/","title":{"rendered":"Jestem z Polski. O fotografiach Wojtka Wieteski"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Jaki\u017c to wstyd nie pozwala nam przyzna\u0107 si\u0119 do siebie, ta mania trzymania fasonu! Nadrabiania min\u0105. Polak, kt\u00f3ry potrafi przyzna\u0107 si\u0119, natychmiast, staje si\u0119 Europejczykiem i wysokiej klasy. Polak, kt\u00f3ry usi\u0142uje wykaza\u0107 si\u0119 przed zagranic\u0105, kt\u00f3ry si\u0119 wstydzi jakby dzisiejszy, czy wczorajszy marazm by\u0142 jego wy\u0142\u0105czn\u0105 win\u0105, uto\u017csamia si\u0119 ze swoj\u0105 n\u0119dz\u0105. Kto zrzuci z siebie \u0142achmany staje si\u0119 suwerennie nagi; kto si\u0119 wstydzi i chowa pod krzes\u0142o wystrz\u0119pione nogawki zas\u0142aniaj\u0105c jednocze\u015bnie r\u0119k\u0105 dziury marynarki, jest n\u0119dzarzem. Ten nasz wieczysty wstyd! Ta s\u0142abo\u015b\u0107!\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Witold Gombrowicz, <em>Dziennik 1961-1969<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Polsk\u0119 fotografuj\u0119 od 1986 roku. Te fotografie czekaj\u0105 na sw\u00f3j moment. Polska to dla mnie wa\u017cny temat, potrzebuj\u0119 wi\u0119cej czasu. A wyje\u017cd\u017cam mi\u0119dzy innymi po to, by wr\u00f3ci\u0107 i \u017ceby mie\u0107 now\u0105 perspektyw\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Wojtek Wieteska w rozmowie z Agat\u0105 Passent, \u201eMi\u0119dzy nami\u201d<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Od, do<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Prezentowana w czerwcu 2013 roku w Atlasie Sztuki wystawa Wojtka Wieteski pt. <em>Jestem z Polski <\/em>to polifoniczna ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z podzielonych na sekwencje zdj\u0119\u0107 wykonanych w latach 1986-2013. Wojtek Wieteska (ur. 1964), jeden z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych fotograf\u00f3w przedstawia subiektywn\u0105 wizj\u0119 intensywnych przemian zachodz\u0105cych nie tylko w polityce, ekonomii i kulturze, lecz w najbardziej interesuj\u0105cej dla artysty warstwie wizualnej. Ikoniczne kadry, z kt\u00f3rych Wieteska jest znany, przenikaj\u0105 si\u0119 na wystawie z materia\u0142em archiwalnym pokazywanym po raz pierwszy oraz ca\u0142\u0105 seri\u0105 wielkoformatowych zdj\u0119\u0107 przygotowanych specjalnie na potrzeby ekspozycji w Atlasie Sztuki. Monumentalna i retrospektywna zarazem wystawa Wieteski pozwala zobaczy\u0107 w innym \u015bwietle tw\u00f3rc\u0119 do tej pory kojarzonego ze zdj\u0119ciami wykonywanymi mi\u0119dzy Dzikim Zachodem i Dalekim Wschodem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/NIEMGLOWY-1986-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13687\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/NIEMGLOWY-1986-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/NIEMGLOWY-1986-F\u00a9Wojtek-Wieteska-300x200.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/NIEMGLOWY-1986-F\u00a9Wojtek-Wieteska-768x512.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/NIEMGLOWY-1986-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 1499w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Niemg\u0142owy&#8221;, 1986<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pokazywana w 1999 roku wystawa <em>Far West<\/em> by\u0142a efektem fotograficznej eksploracji po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3rej mit w historii fotografii tworzyli zar\u00f3wno ameryka\u0144scy tw\u00f3rcy klasy Ansela Adamsa czy Richarda Avedona, jak i przyjezdni Europejczycy spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej znani to Robert Frank i Jean Baudrillard. Czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia Wieteski mierz\u0105 si\u0119 z t\u0105 tradycj\u0105, wskazuj\u0105 na fikcyjny, filmowy wizerunek Ameryki. W swoich wczesnych ameryka\u0144skich zdj\u0119ciach artysta w ciekawy spos\u00f3b \u0142\u0105czy wiedz\u0119 historyka sztuki po paryskiej Sorbonie i umiej\u0119tno\u015bci operatora po \u0142\u00f3dzkiej Film\u00f3wce. W roku 2000 Wieteska ugruntowa\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 w fotograficznym \u015bwiecie cyklem zdj\u0119\u0107 <em>Tokio<\/em> wystawianym m.in. w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japo\u0144skiej Manggha. Poszczeg\u00f3lne zdj\u0119cia \u2013 jak i ca\u0142\u0105 fotograficzn\u0105 seri\u0119 \u2013 cechuje oszcz\u0119dna forma, tonalna gra czerni i bieli, kt\u00f3ra ostatecznie daje niezwykle poetycki efekt przypominaj\u0105cy wizualne haiku. Kolejnym wa\u017cnym etapem w rozwoju Wieteski by\u0142a wystawa <em>N.Y.C. #02<\/em> prezentowana w 2003 roku w CSW Zamek Ujazdowski po\u015bwi\u0119cona w ca\u0142o\u015bci Nowemu Jorkowi. Kolorowe zdj\u0119cia wykonane na ulicach metropolii w oczywisty spos\u00f3b kontrastuj\u0105 z czarno-bia\u0142ym cyklem <em>Far West<\/em> i wchodz\u0105 w dialog z tradycj\u0105 ameryka\u0144skiej street-photography. Mistrzowsko zakomponowane kadry wydaj\u0105 si\u0119 wykonane jakby od niechcenia, przypadkowo. Wieteska w tw\u00f3rczy spos\u00f3b dokonuje syntezy filozofii fotograficznej Henri Cartier-Bressona (decyduj\u0105cy moment) i \u0142\u0105czy j\u0105 z utrwalaniem nieznacz\u0105cych chwil \u2012 typowym dla tw\u00f3rc\u00f3w ameryka\u0144skich takich jak William Eggleston czy Garry Winogrand. W roku 2010 Wieteska pokaza\u0142 w warszawskiej Yours Gallery szeroki wyb\u00f3r barwnych zdj\u0119\u0107 wykonanych w Tokio, domykaj\u0105c tym samym istotny rozdzia\u0142 swojej tw\u00f3rczo\u015bci (<em>Flights 91_08<\/em>). Zainteresowania Stanami Zjednoczonymi i Japoni\u0105 nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako formy artystycznego eskapizmu. Wojciech Wieteska niejednokrotnie dawa\u0142 wyraz zainteresowaniu miejscem, w kt\u00f3rym \u017cyje. Tak by\u0142o przy okazji wystawy i ksi\u0105\u017cki <em>Stacja Warszawa<\/em> (2006) po\u015bwi\u0119conych stolicy Polski, projektu <em>Szeroki kr\u0105g<\/em> (2010), ale tak r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna odczytywa\u0107 wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w tworzeniu niezwykle no\u015bnych kampanii spo\u0142ecznych (w tym dla: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego \u2013 <em>Bohaterowie naszej wolno\u015bci<\/em>, Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci, Polskiej Akcji Humanitarnej na Litwie) czy zaanga\u017cowanie artysty w lokaln\u0105 i bie\u017c\u0105c\u0105 polityk\u0119. O publicystycznym nerwie fotografa \u015bwiadcz\u0105 serie zdj\u0119\u0107 tworzonych przy okazji protestu piel\u0119gniarek pod kancelari\u0105 premiera (<em>Protest<\/em>, 2007) czy podczas \u017ca\u0142oby narodowej po katastrofie lotniczej w Smole\u0144sku (<em>\u017ba\u0142oba Narodowa<\/em>, 2010). W ostatnich latach Wieteska pracowa\u0142 nad archiwum, mniej zwi\u0105zanych z sytuacj\u0105 bie\u017c\u0105c\u0105, zdj\u0119\u0107 z Polski, kt\u00f3r\u0105 fotografuje od drugiej po\u0142owy lat 80. po dzi\u015b dzie\u0144. W\u0142a\u015bnie te fotografie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na wystaw\u0119 <em>Jestem z Polski<\/em> otwieran\u0105 w Atlasie Sztuki. Jestem z Polski dope\u0142nia wizerunek Wieteski jako fotografa nie tylko odleg\u0142ych metropolii, lecz r\u00f3wnie wnikliwego obserwatora otaczaj\u0105cej go na co dzie\u0144 rzeczywisto\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"667\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/LODZ-1989-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13691\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/LODZ-1989-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 667w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/LODZ-1989-F\u00a9Wojtek-Wieteska-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;\u0141\u00f3d\u017a&#8221;, 1989<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Osobnym rozdzia\u0142em w \u017cyciorysie Wieteski jest tw\u00f3rczo\u015b\u0107 re\u017cysersko-operatorska, a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 komercyjna w reklamie i prasie.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"2\"><li><strong>Tak, jestem z Polski<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Zawarta w tytule wystawy deklaracja wydaje si\u0119 tyle\u017c oczywista, co trudna do zaakceptowania, ba! nawet bezczelna. Oczywista, bo Wojtek Wieteska jest z Polski i podobnie jak ponad czterdzie\u015bci milion\u00f3w ludzi rozsianych po \u015bwiecie mo\u017ce o sobie tak \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107. Nic w tym dziwnego. M\u00f3g\u0142by by\u0107 z Niemiec, Francji, Burundi czy Chin. Jest z Polski. Polsko\u015b\u0107 jest jednak problemem, domaga si\u0119 wyznania, niczym wstydliwa nieco prawda (\u201eI am from Poland\u201d \u2013 angielskie t\u0142umaczenie, co ciekawe, gubi wpisan\u0105 w polszczyzn\u0119 mieszank\u0119 poczucia obciachu i dumy). Bowiem w byciu Polakiem, Polk\u0105 nie ma nic neutralnego, tylko emocje i tylko skrajne \u2012 mi\u0142o\u015b\u0107 i nienawi\u015b\u0107. Fotografia emocje sublimuje, buduje dystans do rzeczywisto\u015bci, pozwala j\u0105 inaczej zobaczy\u0107, pozna\u0107, a niekiedy i lepiej zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Fotografie z ko\u0144ca komunizmu i pocz\u0105tku kapitalizmu, fotografie prze\u0142omu tysi\u0105cleci pokazuj\u0105 kraj zwyczajny (na og\u00f3\u0142) i absurdalny (chwilami). Albo inaczej. Fotografie prze\u0142omu epok dokumentuj\u0105 proces \u201enormalizacji\u201d, \u201eeuropeizacji\u201d, \u201ewesternizacji\u201d. Tyle \u017ce w takiej perspektywie PRL by\u0142by przyk\u0142adem aberracji i orientalizacji. A nie jest. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie stawk\u0105 jest sfotografowanie tego stanu rozdarcia, bycia pomi\u0119dzy? Stanu wyj\u0105tkowego i nienormalnego gdzie indziej, a w Polsce jak najbardziej na miejscu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-1990-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13695\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-1990-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-1990-F\u00a9Wojtek-Wieteska-300x200.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-1990-F\u00a9Wojtek-Wieteska-768x512.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-1990-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Warszawa&#8221;, 1990<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wieteska jest st\u0105d, ale \u2013 jak sam m\u00f3wi \u2013 wci\u0105\u017c wyje\u017cd\u017ca, by lepiej widzie\u0107. Perspektywa przez niego przyj\u0119ta przypomina ogl\u0105d przebywaj\u0105cego na misji etnografa lub po prostu przybysza z innej planety. Wieteska obserwuje, syntetyzuje, alegoryzuje. Widzi na nowo, widzi ol\u015bniewaj\u0105co i \u015bwie\u017co. Nie opowiada ckliwych bajek. Ale te\u017c nie ocenia. Nie ma tak, \u017ce jedni s\u0105 \u017ali, drudzy dobrzy, \u017ce s\u0105 postkomuni\u015bci i postopozycjoni\u015bci, tylko fotografia czarno-bia\u0142a stopniowo staje si\u0119 barwna. Tak jak rzeczywisto\u015b\u0107. Co jest lepsze? Kolor i banalny nadmiar? Czy niedob\u00f3r i szlachetna rozpi\u0119to\u015b\u0107 tonalna prowadz\u0105ca od czerni do bieli (po polsku: od czerwieni do bieli)?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/POMORZE-1991-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13700\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/POMORZE-1991-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/POMORZE-1991-F\u00a9Wojtek-Wieteska-300x200.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/POMORZE-1991-F\u00a9Wojtek-Wieteska-768x512.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/POMORZE-1991-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Pomorze&#8221;, 1991<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wieteski nie interesuje bie\u017c\u0105ca polityka. Nie ma tu Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, wej\u015bcia do NATO czy Unii Europejskiej, cho\u0107 te daty uwzgl\u0119dnia zaproponowana przez artyst\u0119 chronologia. Na zdj\u0119ciach Wieteski wida\u0107 za to efekty decyzji politycznych. Polityka jest tu wpisana w kultur\u0119 materialn\u0105, zmienne obyczaje, ledwo dostrzegalne gesty, slogany i etykiety. Polityka to \u017cycie prywatne, to \u017cycie ulicy. W mniejszym stopniu wymy\u015blone i zainscenizowane zdj\u0119cia najnowsze sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na swego rodzaju kod\u0119 dla ca\u0142o\u015bci tego polifonicznego utworu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Wieteska mierzy si\u0119 z polsko\u015bci\u0105, ale te\u017c z polsk\u0105 fotografi\u0105. Przywo\u0142ywane w rysie biograficznym nazwiska gigant\u00f3w fotografii ameryka\u0144skiej czy francuskiej wypada zamieni\u0107 na rodzimych klasyk\u00f3w. Czym Wieteska tu si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia? Do czego krytycznie, a do czego afirmatywnie odnosi?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"667\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/PODHALE-1987-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13703\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/PODHALE-1987-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 667w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/PODHALE-1987-F\u00a9Wojtek-Wieteska-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 667px) 100vw, 667px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Podhale&#8221;, 1987<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W por\u00f3wnaniu z Witoldem Krassowskim Wieteska wydaje si\u0119 du\u017co bardziej skoncentrowany na rzeczach, nie tylko na ludziach, kt\u00f3rzy zaludniaj\u0105 g\u0119sto Powidoki z Polski. Krassowski jest naturalistyczny, bywa szyderczy. Krassowski z rozmachem i dos\u0142ownie opowiada o polityce, o upadku PGR-\u00f3w, o kolejnych wyborach do Sejmu i wyborach Miss Polonia. Wieteski taka dora\u017ano\u015b\u0107 pracuj\u0105cego na zlecenie fotoreportera nie interesuje. <em>Jestem z Polski<\/em> jest projektem \u017cyciowym Wieteski, a nie seri\u0105 projekt\u00f3w tematycznych do publikacji w tygodnikach, a p\u00f3\u017aniej ewentualnie w ksi\u0105\u017cce. Z Krassowskim Wietesk\u0119 \u0142\u0105czy natomiast fascynacja decyduj\u0105cym momentem, intensywno\u015bci\u0105 ulicy, \u017cyciem codziennym. Tu r\u00f3wnie\u017c doda\u0107 mo\u017cna kolejnego mistrza szybkiej niczym 1\/250 sekundy obserwacji jakim jest Bogdan Dziworski. Dziworskiego przywo\u0142uje cz\u0119sto sam Wieteska \u2013 jako giganta dokumentu filmowego, ale tak\u017ce fotografii, zw\u0142aszcza tak trudnej jak zdj\u0119cia dzieci i dorastaj\u0105cej m\u0142odzie\u017cy. Dziworski szkicuje sceny rodzajowe, dramaty i sytuacje zabawne, podw\u00f3rkowe pierwsze mi\u0142o\u015bci i zawody sportowe. Nawet je\u015bli osobny \u015bwiat nastolatk\u00f3w Wieteski a\u017c tak nie poci\u0105ga, to z pewno\u015bci\u0105 zdj\u0119cia jego i Dziworskiego \u0142\u0105czy niezwyk\u0142a g\u0119sto\u015b\u0107 i \u2013 do pewnego stopnia \u2013 uniwersalno\u015b\u0107 przekazu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d istotnych dla reprezentacji transformacji ustrojowej dokumentalist\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c Wojciech Pra\u017cmowski. Przez zestawienie zdj\u0119\u0107 Wieteski z kadrami <em>Bia\u0142o-czerwono-czarnej<\/em> (1999) wida\u0107 dobrze dynamik\u0119 <em>Jestem z Polski<\/em>. Od Pra\u017cmowskiego Wieteska jest mniej ironiczny, mniej krytyczny wobec postkomunistycznej rzeczywisto\u015bci, nie wadzi si\u0119 z prowincj\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie, odrzuca nostalgi\u0119. Wreszcie, Wieteska nie koncentruje si\u0119 tylko na rzeczach, raczej na rzeczywisto\u015bci, na relacjach pomi\u0119dzy rzeczami i lud\u017ami (Krassowskiego i Dziworskiego interesuj\u0105 niemal wy\u0142\u0105cznie ludzie).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Wietesk\u0119 nale\u017cy tak\u017ce przeciwstawi\u0107 Rafa\u0142owi Milachowi, by\u0107 mo\u017ce najzdolniejszemu tw\u00f3rcy z ostatniego, pami\u0119taj\u0105cego jeszcze PRL pokolenia polskich fotograf\u00f3w. Wieteska z pewno\u015bci\u0105 nie jest tak szybki w generowaniu fotograficznych opowie\u015bci jak Milach. Wieteska si\u0119 nie \u015bpieszy, wybiera, ogarnia i przedstawia z imponuj\u0105cym rozmachem narracj\u0119 wizualn\u0105 zagarniaj\u0105c\u0105 niemal ca\u0142e \u017cycie Milacha (gdy Wieteska zaczyna\u0142 fotografowa\u0107 Polsk\u0119, Milach zaczyna\u0142 szko\u0142\u0119 podstawow\u0105). Z Milachem Wietesk\u0119 z pewno\u015bci\u0105 \u0142\u0105czy pewna dowolno\u015b\u0107, p\u0142ynno\u015b\u0107 w poruszaniu si\u0119 pomi\u0119dzy analogiem i cyfr\u0105, pomi\u0119dzy aparatami, technikami i epokami. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 podej\u015bciem do ludzi. Milach najciekawszy jest, gdy opowiada historie pojedynczych ludzi, natomiast Wieteska intryguje brakiem kontekstu, brakiem s\u0142\u00f3w. Widzimy kadr, ale nie wiemy nic o cz\u0142owieku. Zmuszeni jeste\u015bmy histori\u0119 dopowiedzie\u0107 sobie na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"806\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/RESZEL-2005-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x806.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13707\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/RESZEL-2005-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x806.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/RESZEL-2005-F\u00a9Wojtek-Wieteska-300x236.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/RESZEL-2005-F\u00a9Wojtek-Wieteska-768x605.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/RESZEL-2005-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 1270w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Reszel&#8221;, 2005<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W roz\u0142o\u017conej na niemal trzy dekady historii Wojtka Wieteski \u2013 wida\u0107 to dobrze przez por\u00f3wnanie z m\u0142odszym o pokolenie Rafa\u0142em Milachem \u2013 istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa zwi\u0105zek rozwoju techniki z biografi\u0105 autora, z wiedz\u0105 o \u015bwiecie i sposobach jego widzenia. Wraz z PRL-em odesz\u0142a fotografia czarno-bia\u0142o-analogowa, kt\u00f3ra by\u0142a konieczno\u015bci\u0105 i wynika\u0142a z biedy chyl\u0105cego si\u0119 ku upadkowi systemu i niedost\u0119pno\u015bci materia\u0142\u00f3w barwnych. Demokracja to jaskrawe kolory, kapitalizm taniego plastiku i dost\u0119pnych ju\u017c masowo film\u00f3w Kodaka, Fuji, Agfy. Jednak i t\u0119 charakterystyczn\u0105 palet\u0119 zast\u0119puje stopniowo specyficznie barwna cyfra, coraz lepsza, coraz doskonalsza i globalnie nieodr\u00f3\u017cnialna. Zdj\u0119cia Wieteski, co r\u00f3wnie\u017c charakterystyczne, cho\u0107 u\u0142o\u017cone w seri\u0119, w narracj\u0119 nie przestaj\u0105 traci\u0107 na znaczeniu ogl\u0105dane pojedynczo, bez kontekstu wystawy, ksi\u0105\u017cki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"3\"><li><strong>Koda<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>To nie jest zwyk\u0142a wystawa. W ka\u017cdym razie nie dla mnie. Wojtka Wietesk\u0119 pozna\u0142em jesieni\u0105 1999 roku. Latem tego roku zobaczy\u0142em wystaw\u0119<em> Far West<\/em> w Starej Galerii przy g\u0142\u00f3wnej siedzibie Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w. Po wakacjach, jako student trzeciego roku historii sztuki, pozostaj\u0105c pod wra\u017ceniem zdj\u0119\u0107 zr\u0119cznie rozstawionych w tej trudnej przestrzeni definiowanej przez ceglaste motywy, schodki, \u0142uki i zadziwiaj\u0105ce uskoki, um\u00f3wi\u0142em si\u0119 na rozmow\u0119 z autorem. To by\u0142a pierwsza rozmowa, jak\u0105 przeprowadzi\u0142em na zlecenie redagowanego przez Marka Grygla internetowego magazynu \u201eFototapeta\u201d. Pierwszy kontakt z artyst\u0105, wa\u017cna sprawa. W kolejnych latach stara\u0142em si\u0119 utrzymywa\u0107 kontakt z autorem <em>Far West<\/em>. Intrygowa\u0142y mnie zdj\u0119cia z Tokio, przyci\u0105ga\u0142y te z Nowego Jorku, odrzuca\u0142y za\u015b wykonane najbli\u017cej, bo w Warszawie. Z Wietesk\u0105 mia\u0142em problem. Nie zaprosi\u0142em go do wystawy <em>Nowi Dokumentali\u015bci<\/em> (2006), ale spotkali\u015bmy si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej, przy okazji pracy nad mo\u017ce nawet wa\u017cniejsz\u0105 dla mnie wystaw\u0105 <em>\u015awiat nie przedstawiony<\/em> (2012). Od lat rozmawiali\u015bmy o archiwum zdj\u0119\u0107 polskich: mitycznym archiwum, z kt\u00f3rego co jaki\u015b czas wyp\u0142ywa\u0142y pojedyncze, szalenie obiecuj\u0105ce obrazy. Na bazie archiwum Wieteska tworzy\u0142 mniejsze narracje wystawowe, sekwencje obraz\u00f3w towarzysz\u0105cych rozmowom czy prasowym prezentacjom w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci. Jak cz\u0119sto si\u0119 zdarza, raz zajawiony temat powraca\u0142 w rozmowach, prze\u015bladowa\u0142, ale nie materializowa\u0142 si\u0119 w postaci wystawy. \u0141atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107 dlaczego. Ponad dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat intensywnej pracy na prze\u0142omie epok, komunizmu i kapitalizmu, na prze\u0142omie tysi\u0105cleci, to tysi\u0105ce obraz\u00f3w, setki nie skanowanych negatyw\u00f3w, miriady wspomnie\u0144, ludzkich historii i spotka\u0144, wreszcie nieub\u0142agana konieczno\u015b\u0107 przej\u015bcia przez te wszystkie w\u0105tki osobiste i przebicia si\u0119 przez materi\u0119 mocno przykurzon\u0105, fotografi\u0119 analogow\u0105. Pretekstem do rozpocz\u0119cia pracy by\u0142o zaproszenie do wspomnianej wystawy <em>\u015awiat nie przedstawiony<\/em>. Ostatecznie, moim celem jako kuratora by\u0142o w\u0142a\u015bnie uprzyst\u0119pnienie szerszej publiczno\u015bci takich w\u0142a\u015bnie materia\u0142\u00f3w. Polska Wieteski to by\u0142 dla mnie \u201e\u015bwiat nie przedstawiony\u201d <em>par excellance<\/em>. Wybitny fotograf, kt\u00f3ry znany jest z fotografii Nowego Jorku, Tokio musi mie\u0107 przecie\u017c co\u015b do pokazania w temacie polskim. Jednocze\u015bnie, interesowa\u0142a mnie historia du\u017co bardziej znacz\u0105ca ni\u017c lokalno\u015bci i oboczno\u015bci, kt\u00f3re Wojtek Wieteska ujawni\u0142 w Stacji Warszawa. Kilkana\u015bcie zdj\u0119\u0107 wybranych, powi\u0119kszonych, wydrukowanych i oprawionych na potrzeby wystawy w Zamku Ujazdowskim by\u0142o strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119, ale pozostawia\u0142o poczucie niedosytu. Wtedy rozmawiali\u015bmy po raz pierwszy o wystawie indywidualnej, pierwszej wystawie, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy mogli przygotowa\u0107 razem. Na moment przed otwarciem, przyznaj\u0105c si\u0119 do siebie, do kraju, do fotografii powtarzam zatem za artyst\u0105: \u201etak, ja r\u00f3wnie\u017c jestem z Polski\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"806\" src=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-2004-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x806.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13711\" srcset=\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-2004-F\u00a9Wojtek-Wieteska-1024x806.jpg 1024w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-2004-F\u00a9Wojtek-Wieteska-300x236.jpg 300w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-2004-F\u00a9Wojtek-Wieteska-768x605.jpg 768w, https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/WARSZAWA-2004-F\u00a9Wojtek-Wieteska.jpg 1270w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Wojtek Wieteska, &#8220;Warszawa&#8221;, 2004<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><em>dr Adam Mazur (ur. 1977), krytyk, historyk sztuki i amerykanista, absolwent Szko\u0142y Nauk Spo\u0142ecznych IFiS PAN, wyk\u0142adowca w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie. W latach 2002-2013 kurator CSW Zamek Ujazdowski (m.in. wystawy &#8220;Nowi Dokumentali\u015bci&#8221;; &#8220;Efekt czerwonych oczu. Fotografia polska XXI wieku&#8221;; &#8220;Schizma. Sztuka polska lat 90&#8221;.). Autor ksi\u0105\u017cek &#8220;Kocham fotografi\u0119&#8221; (2009), &#8220;Historie fotografii w Polsce 1839-2009&#8221; (2010) i &#8220;Decyduj\u0105cy moment&#8221; (2012). W latach 2004-2011 redaktor naczelny magazynu \u201eObieg\u201d. Od 2013 redaktor naczelny magazynu \u201eSzum\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adam Mazur<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[148],"class_list":["post-13681","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-wojtek_wieteska"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13681"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13713,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13681\/revisions\/13713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}