Niezwykle rzadko pojawiaj\u0105 si\u0119 dzie\u0142a tak ambitne i o takim rozmachu artystycznym, widowiskowym i intelektualnym, jak to proponowane przez Zbigniewa Rybczy\u0144skiego. W historii filmu mo\u017cna je policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki. Rybczy\u0144ski, ni mniej, ni wi\u0119cej, w jednym filmie podsumowa\u0142 ca\u0142\u0105 nasz\u0105 cywilizacj\u0119, jej przesz\u0142o\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107, i jeszcze ca\u0142y czas odnosz\u0105c si\u0119 do tego co si\u0119 dzieje dzisiaj. Oskar\u017cy\u0142 j\u0105 (cywilizacj\u0119), wytoczy\u0142 proces i przedstawi\u0142 dowody, ujawnia prawdziwe powody wydarze\u0144 i motywy post\u0119powania ludzi, w konsekwencji prowadz\u0105ce do zabijania. Przed oczami widza przewin\u0105 si\u0119 wszystkie epoki historyczne, a ka\u017cda z nich z baga\u017cem wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym j\u0105 od innych epok; na czele z histori\u0105 sztuki, stanowi\u0105c\u0105 twarz ka\u017cdej epoki. We wspania\u0142ym kr\u00f3lewskim gobelinie przedstawiaj\u0105cym cywilizacje bia\u0142ego cz\u0142owieka, Rybczy\u0144ski odszuka\u0142 pocz\u0105tek nitki \u2013 z\u0142otej nitki \u2013 poci\u0105gn\u0105\u0142 j\u0105 i gobelin zacz\u0105\u0142 si\u0119 pru\u0107. Jest to emocjonalne uj\u0119cie historii przez kogo\u015b m\u00f3wi\u0105cego wprost, kogo\u015b oburzonego. Film jest histori\u0105 powszechn\u0105\u00a0 zabijania i rabowania, zawsze za zas\u0142on\u0105 dymn\u0105 sfabrykowanych racji. Je\u015bli jest to uj\u0119cie stroniczne, to nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tw\u00f3rca jest po stronie bolesnej prawdy. W warstwie opisu przesz\u0142o\u015bci, film Rybczy\u0144skiego nie jest filmem historycznym o koronowanych g\u0142owach, nast\u0119puj\u0105cych po sobie dynastiach, tylko paskudn\u0105 histori\u0105, kt\u00f3ra przytrafi\u0142a si\u0119 po prostu ludziom, i to niezale\u017cnie od tego kim oni byli. Mimo znacznych rozmiar\u00f3w, scenariusz zosta\u0142 napisany z nies\u0142abn\u0105c\u0105 inwencj\u0105, poczuciem humoru i precyzj\u0105. Scenariusz jest obszerny, ale to jeszcze nie wszystko; ca\u0142y czas \u201eczytamy\u201d drugi scenariusz \u2013 scenariusz odniesie\u0144: do innych film\u00f3w, do naszej wiedzy og\u00f3lnej, do wydarze\u0144 i sytuacji najnowszej historii, tych z wiadomo\u015bci telewizyjnych. Jest to cenna warstwa filmu, aktywizuj\u0105ca widza. Tekst jest bardzo rzetelny wobec wiedzy historycznej. A przecie\u017c wiadomo, \u017ce z tym r\u00f3\u017cnie bywa; nagminne jest poprawianie historii na rzecz widowiskowo\u015bci. Nie mo\u017cna te\u017c nic zarzuci\u0107 jasno\u015bci wywodu proponowanego uj\u0119cia historii powszechnej. Przytoczone przyk\u0142ady dzia\u0142ania jej\u00a0 mechanizm\u00f3w s\u0105 przekonuj\u0105ce. Nie zapominajmy jednak, \u017ce scenariusz jest tylko materia\u0142em na podstawie kt\u00f3rego powstanie w\u0142a\u015bciwe dzie\u0142o, kt\u00f3re b\u0119dzie wypowiedzi\u0105 artystyczn\u0105. I tutaj otwieraj\u0105 si\u0119 niezwyk\u0142e perspektywy dla widza: wielkiego prze\u017cycia kinowego o zupe\u0142nie nowych parametrach. O filmie Rybczy\u0144skiego trudno m\u00f3wi\u0107 w istniej\u0105cych kategoriach filmu politycznego, sensacyjnego czy np. historycznego. Przytoczone w filmie zdarzenia historyczne ju\u017c wielokrotnie by\u0142y tematem film\u00f3w, ale to, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 one wszystkie w jednym filmie, zupe\u0142nie zmienia klasyfikacj\u0119. Podobnie ma si\u0119 rzecz z odwo\u0142aniami do naj\u015bwietniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107 kina popularnego w rodzaju Bonda czy Indiany Jonsa. Film Rybczy\u0144skiego w swojej istocie b\u0119dzie raczej rodzajem medytacji nad \u015bwiatem. B\u0119dzie to medytacja oryginalna, bo dynamiczna, w ruchu, w biegu, jak przysta\u0142o na film \u017cywej intelektualnej przygody. I b\u0119dzie swego rodzaju podsumowaniem \u2013 mo\u017ce bilansem – tym razem kina. Podsumowa\u0107, to znaczy te\u017c zako\u0144czy\u0107, zako\u0144czy\u0107 etap, albo zako\u0144czy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107. Patrz\u0105c na ten projekt, i maj\u0105c w pami\u0119ci dokonania Rybczy\u0144skiego i jego wizje przysz\u0142o\u015bci kina – w\u0142a\u015bciwie jej braku \u2013 mo\u017cna uzna\u0107 ten projekt jako requiem dla kina kt\u00f3re znamy. W tym spi\u0119trzeniu historii, przelewaniu si\u0119 styl\u00f3w, form, czujemy ducha wyczerpania \u201eprzoduj\u0105cej ze sztuk\u201d. Wg. Rybczy\u0144skiego otwarciem na ci\u0105g dalszy mog\u0105 by\u0107 nowe technologie, kt\u00f3re stworz\u0105 zupe\u0142nie nowy j\u0119zyk kina, narz\u0119dzie kt\u00f3rym da si\u0119 pokaza\u0107 to co do tej pory by\u0142o niemo\u017cliwe. To b\u0119dzie dzie\u0142o \u017cycia Rybczy\u0144skiego. To nie s\u0105 znane nam z film\u00f3w efekty specjalne, lecz co\u015b o wiele powa\u017cniejszego: wej\u015bcie w rejony dotychczas zupe\u0142nie niedost\u0119pne. My\u015bl\u0119 o tym projekcje w\u0142a\u015bnie w tych kategoriach \u2013 to b\u0119dzie wyprawa do niemo\u017cliwego. Wcze\u015bniejszymi dokonaniami Rybczy\u0144ski potrafi\u0142 pokaza\u0107 muzyk\u0119 (Orkiestra), czy opisa\u0107 ludzka posta\u0107 w spos\u00f3b przekraczaj\u0105cy ludzka percepcj\u0119 (Czwarty wymiar), my\u015bl\u0119, \u017ce i teraz ma przed sob\u0105\u00a0 tego rodzaju zadanie, np. uda mu si\u0119 sfilmowa\u0107 ducha czas\u00f3w, albo, dos\u0142ownie, dotkn\u0105\u0107 historii. Na pewno otrzymamy dzie\u0142o wsp\u00f3\u0142graj\u0105ce w spos\u00f3b doskona\u0142y z wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem opanowanym przez nowoczesne technologie,\u00a0 samo r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105ce jednym z jego cud\u00f3w. Pami\u0119tajmy, \u017ce Rybczy\u0144ski pos\u0142uguje si\u0119 nie tylko tym co ju\u017c jest, czy te\u017c dopiero si\u0119 rodzi, ale sam tworzy nowe rozwi\u0105zania, wyprzedza czas i wskazuje\u00a0 nowe kierunki. Trzydzie\u015bci lat temu, by\u0142 on jednym z bardzo nielicznych \u2013 o ile nie jedynym \u2013 filmowcem, kt\u00f3ry potrafi\u0142 dostrzec przysz\u0142o\u015b\u0107 marginalizowanemu wtedy zapisowi HD. Rybczy\u0144ski, podobnie jak jego kolega Leonardo, jest nie tylko artyst\u0105 ale i wynalazc\u0105 (liczne patenty), i to bez rozdzielania tych dw\u00f3ch talent\u00f3w. Kiedy ten film powstanie, mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce zobaczymy co\u015b czego wcze\u015bniej \u015bwiat nie widzia\u0142. Otrzymamy film nowej przygody. Kino popularne na najwy\u017cszym poziomie. Natomiast w jednym ten film b\u0119dzie stary jak \u015bwiat: Rybczy\u0144ski, tworz\u0105c pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem kosmiczn\u0105 wizj\u0119, jednocze\u015bnie przebiera palcami paciorki r\u00f3\u017ca\u0144ca historii w intencji jej niewinnych ofiar. Bez tego nie ma prawdziwej sztuki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Andrzej Bara\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[144],"class_list":["post-13416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-zbigniew_rybczynski"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13416"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13418,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13416\/revisions\/13418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}