{"id":13000,"date":"2014-04-07T15:27:00","date_gmt":"2014-04-07T15:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=13000"},"modified":"2022-06-23T16:02:28","modified_gmt":"2022-06-23T16:02:28","slug":"rynek-zajebal-sztuke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/rynek-zajebal-sztuke\/","title":{"rendered":"Rynek zajeba\u0142 sztuk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Dolny Mokot\u00f3w. Ulica Bukowa. Stary dom. Remont. Taras. Ogr\u00f3d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Katarzyna Kozyra: Non stop buduj\u0105, a potem sprzedaj\u0105 te domy… Ten m\u00f3j ma 30 lat i ten tu, a te wszystkie woko\u0142o to nawet nie wiem, kiedy stan\u0119\u0142y… To jaka\u015b choroba tutaj. Kupuj\u0105, burz\u0105\u00a0i stawiaj\u0105 kolejne. Jeszcze brzydsze i jeszcze wi\u0119ksze. Tak, \u017ceby przypadkiem nie zostawi\u0107 kawa\u0142ka trawnika.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Joanna Ruszczyk: I wysoki mur koniecznie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Ja bym si\u0119 cieszy\u0142a, gdyby sobie stawiali bardzo wysokie, \u017ceby nie by\u0142o wida\u0107 tych dom\u00f3w (\u015bmiech)<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Tutaj ma siedzib\u0119 fundacja, kt\u00f3r\u0105 niedawno za\u0142o\u017cy\u0142a\u015b?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Na razie tak. Fundacja z dziewczynami dla dziewczyn. B\u0119dziemy robi\u0107 wystawy o tym, co robi\u0105 laski. \u017beby by\u0142y widzialne, s\u0142yszalne i mog\u0142y dawa\u0107 opinie w pal\u0105cych sprawach, na kt\u00f3re, w zasadzie, tylko faceci si\u0119 wypowiadaj\u0105. Polityka, mentorstwo to przecie\u017c domena facet\u00f3w. To, co robi\u0105 faceci, jest wi\u0119cej warte w naszej kulturze ni\u017c praca kobiet. To wiadomo przecie\u017c. Kobieta na tym samym stanowisku zarabia 2\/3. A\u017c wstyd o tym ci\u0105gle m\u00f3wi\u0107, bo to si\u0119 robi nudne. Ju\u017c nie chc\u0119 s\u0142ysze\u0107 o sekretarkach, asystentkach… O dziewczynach, kt\u00f3re swoj\u0105 energi\u0119, wytrwa\u0142o\u015b\u0107, obowi\u0105zkowo\u015b\u0107 oddaj\u0105 facetom, bo inaczej si\u0119 nie sprawdz\u0105. Nie maj\u0105 szansy, bo nie ma takiej struktury zbudowanej. Nie jest na r\u00f3wno. A 50% ka\u017cdego spo\u0142ecze\u0144stwa, k a \u017c d e g o, to s\u0105 kobiety. Rzyga\u0107 si\u0119 chce, \u017ce trzeba ci\u0105gle o tym m\u00f3wi\u0107 i tym zadziwia\u0107. Ja ju\u017c bym chcia\u0142a przej\u015b\u0107 na kolejny etap. Wiadomo to i trzeba co\u015b z tym zrobi\u0107. I faceci, i baby co\u015b z tym musz\u0105 zrobi\u0107. Faceci ju\u017c wiele nie wnios\u0105 z tym swoim m\u00f3zgiem. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Ale jeste\u015b ci\u0119ta na facet\u00f3w.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: A co? Dobrze jest? <\/p>\n\n\n\n

J.R.: No tak… Pewnie z 70 % polityk\u00f3w to faceci.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Wi\u0119cej! A jak jest tam laska, to si\u0119 spotyka z seksistowskimi tekstami \u2012 ca\u0142uj\u0119 r\u0105czki itd.\u00a0W Polsce zw\u0142aszcza, ale nie tylko. W Stanach a\u017c g\u0142upio: jak mieli wybra\u0107 mi\u0119dzy Murzynem a kobiet\u0105, wybrali Murzyna. Ludzie w\u0105tpi\u0105: jak kobiety dojd\u0105 do w\u0142adzy, to niby b\u0119dzie lepiej? Albo: co ma by\u0107 lepiej? Ale nawet spr\u00f3bowa\u0107 nie chc\u0105. Faceci! S\u0105 zapatrzeni w siebie. Maj\u0105 rozd\u0119te ego, kt\u00f3re kompletnie nie jest adekwatne do tego, co sob\u0105 prezentuj\u0105. A najgorsze jest to, \u017ce baby powinny si\u0119 wspiera\u0107, a nie wygryza\u0107 nawzajem i konkurowa\u0107 o t\u0119 mniejsz\u0105 przestrze\u0144, kt\u00f3ra jest im dana. A one jeszcze sobie dok\u0142adaj\u0105 i tym wspieraj\u0105 facet\u00f3w! Niechby te laski przesta\u0142y si\u0119 wygryza\u0107! Powstaj\u0105 niesamowite grupy \u2012 Katharina Grosse prowadzi w Berlinie spotkania kobiet, kt\u00f3re co\u015b osi\u0105gn\u0119\u0142y w r\u00f3\u017cnych dziedzinach. Spotykaj\u0105 si\u0119 naukowczynie, profesorki medycyny, babki z telewizji, teatru… Opowiadaj\u0105 sobie, z czym si\u0119 spotka\u0142y, wymieniaj\u0105 do\u015bwiadczenia. Takie grupy wsparcia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Mo\u017ce zr\u00f3b co\u015b takiego w Warszawie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: U nas wszystko jest w jaki\u015b spos\u00f3b wypaczone. Babki z Instytutu Austriackiego czy Niemieckiego \u2012 nie pami\u0119tam \u2012 co\u015b takiego zorganizowa\u0142y. Nie wysz\u0142o. Tu naprawd\u0119 jest to \u201ewygryzanie\u201d. Cholera. Jak komu\u015b dopierdol\u0105, to najpierw babie. Baba babie! Nie facetowi. To niesamowite. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Z autopsji to znasz?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Jest ci trudniej jako kobiecie? Sztuka to jednak \u015brodowisko \u015bwiadome, otwarte…<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Niby tak, ale jak we\u017amiesz listy wystaw, rankingi, to na dziesi\u0119ciu facet\u00f3w jest jedna kobieta. Nie wchodz\u0105c g\u0142\u0119biej, tylko w statystyki. Zwyk\u0142e, zasrane statystyki! Komisje, profesorstwa… Na Akademii Sztuk Pi\u0119knych wyk\u0142adaj\u0105 faceci, dziewczyny s\u0105 ewentualnie asystentkami. Pewnie z 70% student\u00f3w to kobiety, a 90% kadry to faceci. To nie jest OK. Nie mo\u017cna ci\u0105gle na jedno kopyto. To podawanie sobie pa\u0142eczki w sztafecie, faceci facetom. I m\u0142odzi faceci przyjmuj\u0105 to jako co\u015b naturalnego. My\u015bl\u0105: po prostu jestem lepszy. Nie widz\u0105 tego. Jak czego\u015b nie widzisz, to to ci\u0119 nie dotyczy. Nikt nie odda przywilej\u00f3w ot tak. Widzia\u0142a\u015b co\u015b takiego kiedy\u015b!?<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katarzyna Kozyra, “Szukaj\u0105c Jezusa” (Arkady), 2013, fot. Katarzyna Szumska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.R.: Co robi\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zmiana jest dobra dla wszystkich. Potrzebny jest inny spos\u00f3b my\u015blenia, a kobiety my\u015bl\u0105 inaczej. Do\u015b\u0107 tego oportunizmu. Gdybym nie by\u0142a lask\u0105, to by si\u0119 na mnie tak nie rzucili z pazurami przy Piramidzie. M\u0142oda, debiutuj\u0105ca, s\u0142aba… Co to za ryzyko? Prasa sobie zrobi\u0142a jatk\u0119. Mog\u0119 g\u0142ow\u0119 po\u0142o\u017cy\u0107 na pieniek, \u017ce gdybym by\u0142a facetem, to by tak si\u0119 na mnie nie rzucili. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Jak wspominasz czas Piramidy? Pocz\u0105tek lat 90.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: D\u0142ugo si\u0119 broni\u0142am przed t\u0105 wystaw\u0105 w CSW ( British British Polish Polish \u2012 sztuka kra\u0144c\u00f3w Europy d\u0142ugich lat 90. i dzi\u015b \u2012 przyp. J.R.), przed powrotem do tych czas\u00f3w. Piramida utorowa\u0142a drog\u0119 przez media do ludzi. Oni si\u0119 wtedy dowiedzieli, \u017ce jest co\u015b takiego, jak sztuka wsp\u00f3\u0142czesna. Ja si\u0119 mog\u0119 z\u017cyma\u0107, \u017ce to by\u0142o wypaczone, \u017ce ludzie dostawali to za po\u015brednictwem medi\u00f3w, kt\u00f3re mnie po rynsztokach w\u0142\u00f3czy\u0142y i nazywa\u0142y skandalistk\u0105, bez szacunku, ale sztuka zaistnia\u0142a wtedy w \u015bwiadomo\u015bci. To by\u0142y czasy hardkorowe. Czas bezprawia, bez ustalonych granic. Dezorganizacja wszystkiego. Dzicz. Pami\u0119tam, jak do szpitala si\u0119 nie mog\u0142am dodzwoni\u0107, bo firmy ludzie rozkr\u0119cali na aparacie publicznym. Kupi\u0119, sprzedam, zam\u00f3w… To by\u0142 total, co si\u0119 dzia\u0142o. Z jednej strony ten czas dawa\u0142 wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 \u2012 nie by\u0142o \u017cadnej cenzury, a z drugiej ci wra\u017cliwsi, s\u0142absi szli pod n\u00f3\u017c. Ale teraz my\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142 niesamowity czas ze wzgl\u0119du na to zawieszenie: stare odchodzi, nowe przychodzi i nikt tego nie rozumie. To by\u0142o inspiruj\u0105ce. Wszystko wydawa\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Nie za\u0142o\u017cy\u0142a\u015b \u017cadnego biznesu? O \u017cyciu ze sztuki nikt wtedy chyba nie my\u015bla\u0142. Nie by\u0142o rynku sztuki.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: To dom rodzic\u00f3w, ja si\u0119 tak nie dorobi\u0142am (\u015bmiech). By\u0142 przez lata wynaj\u0119ty, dzi\u0119ki temu nie musia\u0142am i\u015b\u0107 do pracy po studiach, mia\u0142am kas\u0119 na \u017cycie. No i by\u0142am na rencie chorobowej. 30-letnia rencistka! Nowotw\u00f3r w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Wtedy to by\u0142o ju\u017c na tyle opanowane, \u017ce szanse by\u0142y du\u017ce na wyzdrowienie, ale to by\u0142o jednak ogromne obci\u0105\u017cenie. Chemia… \u017by\u0142am jak pies na smyczy, mog\u0142am si\u0119 porusza\u0107 tylko wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej dupy. Nie mog\u0142am nigdzie wyjecha\u0107, musia\u0142am by\u0107 pod obserwacj\u0105. Nie mia\u0142am g\u0142owy do interes\u00f3w i nie mam. Cho\u0107 prawdopodobnie by\u0142abym dobra, bo trzeba by\u0107 tw\u00f3rczym, \u017ceby zrobi\u0107 dobry biznes. W latach 90. by\u0142o sporo ludzi, kt\u00f3rzy tw\u00f3rczo do tego podchodzili, niesamowite biznesy rozkr\u0119cali i mogliby zaj\u015b\u0107 dalej, ale kapita\u0142u im brakowa\u0142o, bo pa\u0144stwo nie wspiera\u0142o. Wspiera\u0142o tych z zewn\u0105trz. Nie mamy \u017cadnej tradycji prowadzenia biznesu w Polsce. Zawsze mieszcza\u0144stwo by\u0142o niszczone. Jaki\u015b by\u0142 biznes w tym, \u017ceby nie dopu\u015bci\u0107 klasy \u015bredniej. U nas ka\u017cdy by\u0142 szlacht\u0105, panem-chamem, etyka zarabiania pieni\u0119dzy si\u0119 nie zrodzi\u0142a. A teraz te\u017c mamy straszne czasy. Wszystko na sprzeda\u017c. Chory system warto\u015bci. Oczywisto\u015bci zanikaj\u0105: \u017ce rzeka nie jest prywatna, chmura nie jest. No i kryzys.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Chyba troch\u0119 podkr\u0119cony.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Ju\u017c nie. Da\u0142am og\u0142oszenie, \u017ce szukam ludzi do pomocy w ogrodzie i w ci\u0105gu siedmiu minut zadzwoni\u0142o 70 os\u00f3b. A nie by\u0142a to jaka\u015b du\u017ca stawka: 15 z\u0142 za godzin\u0119. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Pi\u0119kny ogr\u00f3d. Jeste\u015b ogrodniczk\u0105!?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Nigdy nie mia\u0142am kontaktu z ziemi\u0105, rolnictwem. Dlatego mi tak teraz odwali\u0142o. Odkrywam to.  Uwielbiam robi\u0107 kompost (przy starej drewutni w ko\u0144cu ogrodu dziura zakryta desk\u0105, Kozyra odkrywa j\u0105, wrzuca kilka wiader popsutych warzyw i owoc\u00f3w, spryskuje). Bior\u0119 z warzywniaka. Wyobra\u017a sobie, \u017ce wyrzucaj\u0105 codziennie trzy razy tyle. A ta butla, to efektywne mikroorganizmy. Odkry\u0142am je dwa lata temu. Jaki\u015b Japo\u0144czyk to wymy\u015bli\u0142, kiedy zacz\u0119\u0142y drzewa \u015bwi\u0119te zdycha\u0107. Zakiszam to, jak og\u00f3rki. Tak si\u0119 produkuje dwa, trzy razy wi\u0119cej minera\u0142\u00f3w. Potem ro\u015bliny to z\u017ceraj\u0105, i dlatego tak rosn\u0105. Azjaci my\u015blisz, \u017ce g\u0142upi s\u0105, \u017ce pikluj\u0105? To jest cholernie zdrowe! (w ogrodzie s\u0142oneczniki jak drzewa). Na razie jestem pod wra\u017ceniem, \u017ce to tak dzia\u0142a. Ale jak ju\u017c wyczerpi\u0119 temat, poznawczo przestanie mi si\u0119 to kalkulowa\u0107, przestanie by\u0107 wyzwaniem \u2012 natychmiast sobie daj\u0119 z tym spok\u00f3j.  <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Teraz ekologiczne jedzenie jest modne. Targi, stoiska w knajpach. Tylko troch\u0119 to drogie… Jak nie masz pieni\u0119dzy, to nie pojesz. Zostaj\u0105 supermarkety.<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Albo w\u0142asny ogr\u00f3d. Ale bardzo dobrze, \u017ce taka moda! Mam nadziej\u0119, \u017ce nie przyjdzie kolejna i si\u0119 nie zaczn\u0105 lansowa\u0107 inaczej (Kozyra \u0142apie za \u0142opat\u0119 i szatkuje wrzucone do dziury odpady)<\/em>. Im drobniej, tym szybciej si\u0119 rozk\u0142ada. I tak codziennie. Dom wariat\u00f3w, co? Czasem my\u015bl\u0119, \u017ce mnie por\u0105ba\u0142o. (Kozyra myje wiadra i podlewa kwiaty)<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: U\u017cywasz deszcz\u00f3wki?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Do podlewania ro\u015blin. 1000 litr\u00f3w nape\u0142nia si\u0119 w jeden dzie\u0144, jak pada. Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 wody. Zobacz, tu i tam si\u0119 zbiera. Tylko \u017cebym nie wysz\u0142a na jak\u0105\u015b emerytk\u0119… Projekt Ogr\u00f3d<\/em> konkuruje z Jezusem<\/em>, moj\u0105 now\u0105 prac\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Sk\u0105d pomys\u0142, \u017ceby szuka\u0107 Jezusa? Znalaz\u0142a\u015b? (Siadamy na tarasie).<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: W Tel Awiwie robi\u0142am casting do filmu autobiograficznego i tam pomy\u015bla\u0142am: co ja siebie szukam?! Powinnam Jezusa znale\u017a\u0107! By\u0142am w Jerozolimie kilka razy. Zainspirowa\u0142 mnie syndrom jerozolimski \u2012 poj\u0119cie z psychologii, okre\u015blenie zjawiska, kiedy ludziom wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 Jezusem. Musz\u0119 jeszcze tam pojecha\u0107. Chc\u0119 dotrze\u0107 do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 w trakcie \u201echoroby\u201d, a to jest bardzo trudne, bo oni s\u0105 hospitalizowani.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katarzyna Kozyra, “Szukaj\u0105c Jezusa” (Jostine), kadr z filmu, 2014<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.R.: Naprawd\u0119 my\u015bl\u0105, \u017ce s\u0105 Jezusem?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Tak, to jest fenomen psychologiczny. Nagle ci\u0119 co\u015b takiego strzela i my\u015blisz, \u017ce masz misj\u0119. Chcesz si\u0119 dzieli\u0107 tym z lud\u017ami. S\u0142yszysz g\u0142osy, jeste\u015b w kontakcie z \u201eg\u00f3r\u0105\u201d. Kiedy si\u0119 zapyta\u0142am jednego z nich, Korea\u0144czyka: jaki ma kontakt z anio\u0142em, to pokaza\u0142 \u2012 o tak! i mocno mnie szturchn\u0105\u0142. Ka\u017cdy z nich jest inny. Jeden mieszka w parku i leczy ludzi. Ma pszczo\u0142y. Akupunktura. Spotka\u0142am te\u017c faceta, kt\u00f3ry od siedmiu lat mieszka nad Morzem Martwym. \u017bywi si\u0119 glonami, \u0142apie wod\u0119 deszczow\u0105, ma dready, kt\u00f3re zakrywaj\u0105 mu ca\u0142\u0105 twarz. Jak mi si\u0119 uda\u0142o co\u015b ciekawego powiedzie\u0107, to odkrywa\u0142 je jak firank\u0119. Nosi tylko majtki i sznurki, takie brezenty na nogach \u2012 nosi je, bo chce zachowa\u0107, zapami\u0119ta\u0107 sw\u00f3j naturalny kolor sk\u00f3ry. M\u00f3wi, \u017ce do \u017cycia potrzebny jest dziennie jeden daktyl i spirulina. Siedzi nad tym morzem, bo ciep\u0142o, nie potrzebuje energii, \u017ceby ogrza\u0107 organizm. Inny facet zaanektowa\u0142 kurnik przemys\u0142owy pod Jerozolim\u0105. Przyjecha\u0142 tam z Chicago, bo to jest prawdziwa Jerozolima \u2012 to archeologicznie udokumentowane, tam s\u0105 pozosta\u0142o\u015bci po \u017cydowskiej \u015bwi\u0105tyni.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Szale\u0144stwo.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Ja wiem, czy takie szale\u0144stwo? Wielu ludzi jest szalonych… S\u0105 r\u00f3\u017cne barwy i odcienie szale\u0144stwa. Ludzie, kt\u00f3rych tam pozna\u0142am, maj\u0105 inn\u0105 hierarchi\u0119 warto\u015bci. Inny rodzaj \u017cycia wybieraj\u0105, na innych poziomach funkcjonuj\u0105. I pracuj\u0105 nad tym, \u017ceby si\u0119 na te inne poziomy wznosi\u0107. <\/p>\n\n\n\n

J.R.: Traktujesz ich powa\u017cnie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: To jest niesamowita pr\u00f3ba na sobie. Bo masz wielkie oczekiwania, jaki powinien by\u0107 Jezus, jak powinien wygl\u0105da\u0107… Trzeba podchodzi\u0107 z pokor\u0105. Oni s\u0105 wolni, nie nale\u017c\u0105 do tego systemu. S\u0105 kompletnie nieuczesani tu (Kozyra pokazuje na g\u0142ow\u0119). Jak si\u0119 z takimi indywidualno\u015bciami, tak mocnymi osobowo\u015bciami, nie spotka\u0142am. Przynajmniej nie w takich ilo\u015bciach. T\u0119skni\u0119 do nich, chcia\u0142abym wi\u0119cej takich ludzi spotyka\u0107. Ostatnio przesta\u0142am troch\u0119 tym \u017cy\u0107, bo zacz\u0119\u0142am \u017cy\u0107 tym (Kozyra pokazuje na ogr\u00f3d). <\/p>\n\n\n\n

J.R.: \u017beby\u015b schizofrenii nie dosta\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Nie… Chocia\u017c to nie jest chyba najgorsza opcja. Moja matka opiekuje si\u0119 jednym facetem ze schizofreni\u0105. Teraz on bierze \u015blub w tym innym \u017cyciu. Niesamowite. Ta nasza rzeczywisto\u015b\u0107 to tylko jedna z mo\u017cliwych. Ludzie zapominaj\u0105, \u017ce jest wiele dr\u00f3g i r\u00f3wnoleg\u0142ych rzeczywisto\u015bci, a to, \u017ce przeforsowa\u0142o si\u0119, wybra\u0142o, wyewoluowa\u0142o do tej, to jest prawdopodobnie przypadek. Teraz patrzysz si\u0119 na mnie, jakbym by\u0142a wariatem. To jest proste: jest masa rozwi\u0105za\u0144, a ludziom si\u0119 wydaje, \u017ce jest tylko jedno. To, czego jeste\u015b nienauczona widzie\u0107, tego nie widzisz! My\u015bl\u0119, \u017ce arty\u015bci maj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zahaczy\u0107 o to. Tylko kwestia j\u0119zyka \u2012 jak to przekaza\u0107? To jest dla mnie wyzwanie \u2012 niekt\u00f3rzy z Jezus\u00f3w nie pozwalaj\u0105 si\u0119 filmowa\u0107. Ale wol\u0119 co\u015b niedoskona\u0142ego, niesko\u0144czonego, ni\u017c te stare schematy. Wydaje mi si\u0119, \u017ce teraz sztuka na tym polega: na gotowych, bezpiecznych rozwi\u0105zaniach. Zardzewia\u0142ych. Jest format, nie ma miejsca na eksperyment. Lata 90. by\u0142y bezkompromisowe. O co\u015b wszystkim chodzi\u0142o, te\u017c instytucjom \u2012 wystawia\u0142y mocne, trudne prace. Do g\u0142owy mi nie przysz\u0142o, \u017ce robi\u0119 Piramid\u0119<\/em>, \u017ceby j\u0105 zhandlowa\u0107. Za du\u017co emocji, nerw\u00f3w. Jest bardzo osobista, autentyczna.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: W pewnym sensie antyrynkowa: w jednym egzemplarzu. Na wystawie w CSW sta\u0142a obok pracy Damiena Hirsta, kt\u00f3ry swoj\u0105 wysadzan\u0105 diamentami czaszk\u0105 za milion dolar\u00f3w igra\u0142 z rynkiem sztuki.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Piramida<\/em> obok pracy Hirsta. Diabelski pomys\u0142, ta wystawa. Tych Brytyjczyk\u00f3w \u2012 co\u015b tak do b\u00f3lu wytablowanego, gwiazdor\u00f3w finansowych \u2012 wprowadza\u0142a w inny kontekst. Zostali u\u017cyci, s\u0105 t\u0142em dla polskich lat 90., kiedy nie by\u0142o tego aspektu komercyjnego. Teraz ta nasza dziedzina to pranie brudnych pieni\u0119dzy. Te warto\u015bci wzi\u0119te znik\u0105d. Pole do spekulacji, przekr\u0119t\u00f3w, chory system.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katarzyna Kozyra, “Szukaj\u0105c Jezusa” (Joseph), 2013, fot. Katarzyna Szumska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.R.: Ci co kupuj\u0105 s\u0105 debilami?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Nikt tu raczej nie jest debilem, bo ka\u017cdy kr\u0119ci sw\u00f3j interes i dlatego to wszystko si\u0119 scementowa\u0142o, trzyma kupy i nie spos\u00f3b tego ruszy\u0107. Rzesze ludzi maj\u0105 robot\u0119, w\u0142adz\u0119 \u2012 bo to potworne pieni\u0105dze i zale\u017cno\u015bci. Ile ludzi si\u0119 po\u017cywia tym! <\/p>\n\n\n\n

J.R.: A instytucje pa\u0144stwowe?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Dzisiaj instytucje kupuj\u0105 z rynku. Galerie komercyjne s\u0105 po\u015brednikami mi\u0119dzy artyst\u0105 a reszt\u0105. Wszystko jest zaz\u0119bione. Silni rynkowo arty\u015bci maj\u0105 pierwsze\u0144stwo. Rynek jest gro\u017anym cenzorem i dzia\u0142a z impetem, tak\u017ce na instytucje. To wszystko jest ulepione i przyklepane. Je\u015bli s\u0105 arty\u015bci, kt\u00f3rzy co\u015b ryzykuj\u0105, je\u015bli powstaj\u0105 bezkompromisowe prace, to nie s\u0105 wystawiane, bo s\u0105 piaskiem w trybach. Wszystko musi by\u0107 bezpieczne, wiadome. Tak samo jest ze sponsorami \u2012 nie dadz\u0105 kasy, bo jeste\u015b wielkim artyst\u0105, musz\u0105 wiedzie\u0107, co konkretnie zrobisz. Nie dostaniesz pieni\u0119dzy na to, co chcesz, a na to, na co s\u0105 pieni\u0105dze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

J.R.: Tak te\u017c funkcjonuje trzeci sektor. Pieni\u0105dze pa\u0144stwowe, unijne… Jak jest kasa z Norwegii, to robisz.<\/em>..<\/p>\n\n\n\n

K.K.: …o reniferach. Jest Rok Chopinowski \u2012 piszesz balety. I to jest na wielk\u0105 skal\u0119 i niewiele jest wyj\u0105tk\u00f3w. Przestrze\u0144 sztuki t\u0105pn\u0119\u0142a. To ju\u017c jest pusta skorupa. Wydmucha. Jak o co\u015b chodzi, to \u017ceby zostawi\u0107 produkt do wstawienia do salonu. Pusta forma, tylko \u017ceby si\u0119 kr\u0119ci\u0142o. Wystawa na Biennale w Wenecji w tym roku \u2012 The Encyclopedic Palace<\/em>: wszystko, co jest tam pokazane mo\u017cna spokojnie wymieni\u0107 na inne i nic si\u0119 nie stanie. Jung robi\u0142 rysunki \u2012 mandale \u2012 wystawione, jaki\u015b chirurg dentysta co\u015b kolekcjonowa\u0142 \u2012 wystawione. Arty\u015bci, kt\u00f3rzy kiedy\u015b robili na mnie wra\u017cenie, w takim zestawieniu, to jest rzyg. I nasz rewolucjonista Artur \u017bmijewski wchodzi w t\u0119 restauracj\u0119 i nie ma z tym problemu. W tej ca\u0142ej wyliczance: lekarz zbiera to, filozof rze\u017abi… to i \u015blepy mo\u017ce malowa\u0107 \u2012 to jest praca \u017bmijewskiego. Tak spaczona! Wszystko, co jest indywidualne, tw\u00f3rcze zosta\u0142o tam skasowane. Dawno czego\u015b takiego nie widzia\u0142am i nie czu\u0142am takiego wstr\u0119tu i niech\u0119ci. To jest bezprecedensowe. W og\u00f3le nie ma usprawiedliwienia, \u017ce to funkcjonuje.\u00a0 Musi si\u0119 co\u015b sta\u0107, bo to naprawd\u0119 nie ma sensu. Rynek zajeba\u0142 sztuk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

J.R.: A ty co?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce ja robi\u0119 inaczej. Czy nie robi\u0119? Nie wiem, czy jeszcze mo\u017cna inaczej… Jezus \u2012 co to w\u0142a\u015bciwie jest? Film? Instalacja? Sztuka czy dokument? Do tej pory nie wiem.\u00a0Jak robi\u0142am pierwsz\u0105 ods\u0142on\u0119, to jedna z galerii mia\u0142a problem, co z tym zrobi\u0107, bo to nie jest praca na sprzeda\u017c. Obejrzeli, i mina im zrzed\u0142a. Gdyby wiedzieli, \u017ce to nie jest komercyjne, nie wystawiliby tego. Albo dorobiliby teori\u0119. Jest du\u017co dorabiania teorii, \u017ceby to si\u0119 da\u0142o spieni\u0119\u017cy\u0107 i ci wmawiaj\u0105 co\u015b, czego ty, kurwa, wcale nie widzisz. Poza tym wszystkie moje projekty wymagaj\u0105 niesamowicie du\u017co czasu. Mo\u017cesz przesta\u0107 na pocz\u0105tku, zatrzyma\u0107 si\u0119 na powierzchni i zaj\u0105\u0107 czym\u015b nowym. Mo\u017cesz to pog\u0142\u0119bi\u0107 i widzisz, \u017ce ocean si\u0119 przed tob\u0105 otwiera,\u00a0i na tym etapie mo\u017cna sko\u0144czy\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katarzyna Kozyra, “Szukaj\u0105c Jezusa” (Pierre), kadr z filmu, 2013<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.R.: A mo\u017cna wskoczy\u0107 do oceanu. Wskoczy\u0142a\u015b?<\/em><\/p>\n\n\n\n

K.K.: Jeszcze nie, ale by\u0142oby g\u0142upot\u0105 zrezygnowa\u0107 teraz. <\/p>\n\n\n\n

Warszawa, wrzesie\u0144 2013 roku<\/p>\n\n\n\n

*Joanna Ruszczyk, dziennikarka, wsp\u00f3\u0142pracowniczka tygodnika Newsweek Polska, absolwentka Podyplomowych Muzealniczych Studi\u00f3w Kuratorskich na UJ, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Fundacji Sztucznej. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

z Katarzyn\u0105 Kozyr\u0105 rozmawia Joanna Ruszczyk<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[139],"class_list":["post-13000","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-katarzyna_kozyra"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13000"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13032,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13000\/revisions\/13032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}