{"id":12854,"date":"2014-06-02T18:30:00","date_gmt":"2014-06-02T18:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=12854"},"modified":"2022-06-22T18:51:09","modified_gmt":"2022-06-22T18:51:09","slug":"roger-ballen-%e2%80%92-linie-i-znaki-psyche","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/roger-ballen-%e2%80%92-linie-i-znaki-psyche\/","title":{"rendered":"Roger Ballen \u2012 linie i znaki psyche"},"content":{"rendered":"\n

Peggy Sue Amison: Twoja najnowsza praca to Asylum of the Birds [Azyl ptak\u00f3w]. Mo\u017cesz powiedzie\u0107 o niej kilka s\u0142\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Roger Ballen: Azyl ma dwa podstawowe znaczenia w j\u0119zyku angielskim. W pierwszym znaczeniu to miejsce, gdzie panuje ob\u0142\u0119d, a w drugim to miejsce schronienia. W pewnym sensie s\u0105 to przeciwstawne znaczenia. W Asylum of the Birds<\/em> azyl jest miejscem, w kt\u00f3rym zwierz\u0119ta i ludzie \u017cyj\u0105 razem, z dala od zewn\u0119trznego \u015bwiata. To bardzo klaustrofobiczne, surrealistyczne i dziwne miejsce, jednak to, co si\u0119 tam dzieje, jest r\u00f3wnie\u017c nienormalne \u2013 pochodzi z g\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w pod\u015bwiadomo\u015bci, ale nie nazwa\u0142bym tego ob\u0142\u0119dem.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: Przez lata przeszed\u0142e\u015b od wsp\u00f3\u0142pracy z fotografowanymi osobami przy tworzeniu portret\u00f3w a\u017c do obecnego sposobu pracy nad Asylum of the Birds, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 bezpo\u015brednio odzwierciedla\u0107 Twoj\u0105 w\u0142asn\u0105 psychik\u0119. Zdaje si\u0119, \u017ce Tw\u00f3j punkt zainteresowania si\u0119 zmieni\u0142, interesuj\u0105 Ci\u0119 portrety zwierz\u0105t i rysowanie znak\u00f3w, ods\u0142anianie Twojej w\u0142asnej psychiki poprzez ten proces. Jak nast\u0105pi\u0142a ta zmiana?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: To nie zacz\u0119\u0142o si\u0119 teraz, ten proces by\u0142 ewolucj\u0105 i trwa\u0142 latami. Do tego, co teraz widzisz, dochodzi\u0142em ma\u0142ymi krokami przez 20-30 lat. Moja niedawna wystawa w Smithsonian Museum w Waszyngtonie zatytu\u0142owana: Lines, Marks and Drawings. Through the Lens of Roger Ballen <\/em>[Linie, znaki i rysunki. W obiektywie Rogera Ballena<\/em>] pokazuje m\u00f3j rozw\u00f3j, to jak doszed\u0142em do punktu, w kt\u00f3rym jestem teraz, a co zaj\u0119\u0142o mi ponad 40 lat. Katalog, kt\u00f3ry powsta\u0142 do tej wystawy, ilustruje ten rozw\u00f3j. Ta zmiana sta\u0142a si\u0119 widoczna oko\u0142o 2003 roku, kiedy przesta\u0142em portretowa\u0107 ludzi w tradycyjny spos\u00f3b, a w zamian za to robi\u0142em wi\u0119cej portret\u00f3w zwierz\u0105t. Wydaje si\u0119, \u017ce widzowie i krytycy dostrzegaj\u0105 w mojej tw\u00f3rczo\u015bci tylko ludzi, ale zwierz\u0119ta s\u0105 tak samo wa\u017cne jak ludzie. Z mojej tw\u00f3rczo\u015bci fotograficznej wynika, \u017ce je\u015bli na zdj\u0119ciach s\u0105 ludzkie twarze, to widz najpierw na nie kieruje sw\u00f3j wzrok, a widzowie por\u00f3wnuj\u0105 swoje twarze do twarzy, na kt\u00f3re patrz\u0105. Je\u015bli publiczno\u015b\u0107 nie widzi ludzkiej twarzy, na kt\u00f3rej mog\u0142aby si\u0119 skupi\u0107, zdj\u0119cie jako ca\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 du\u017co bardziej znacz\u0105ce. Do 2003 roku naprawd\u0119 czu\u0142em, \u017ce powiedzia\u0142em w ten spos\u00f3b wszystko, co chcia\u0142em powiedzie\u0107 i zacz\u0105\u0142em i\u015b\u0107 w tym innym kierunku: zacz\u0105\u0142em korzysta\u0107 z rysunku i malarstwa, anga\u017cowa\u0142em wi\u0119cej zwierz\u0105t i zdj\u0119cia sta\u0142y si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b bardziej z\u0142o\u017cone. My\u015bl\u0119, \u017ce to wtedy jako artysta naprawd\u0119 zacz\u0105\u0142em i\u015b\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0105. Je\u015bli spojrzysz na moje wcze\u015bniejsze prace, takie jak cykle Platteland<\/em> czy na przyk\u0142ad Outland<\/em>, prawdopodobnie zobaczysz w nich r\u00f3\u017cne wp\u0142ywy: od Diane Arbus po Ralpha Eugene’a Meatyarda. Kiedy teraz patrzysz na moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, to naprawd\u0119 nie ma tam nic spoza niej, czuj\u0119, \u017ce znalaz\u0142em w\u0142asn\u0105 przestrze\u0144, kt\u00f3ra nareszcie jest przestrzeni\u0105 mojego w\u0142asnego wn\u0119trza. Trzeba tak\u017ce mie\u0107 na uwadze, \u017ce ludzie patrz\u0105 na zdj\u0119cie jak na rzeczywisto\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 mogliby si\u0119 natkn\u0105\u0107, do\u015bwiadczaj\u0105 zdj\u0119cia jako rzeczywisto\u015bci zewn\u0119trznej i, w niewielkim stopniu, jako rzeczywisto\u015bci wewn\u0119trznej. W malarstwie ta percepcja przebiega inaczej. Je\u015bli namalujesz surrealistyczny obraz, ludzie nie zak\u0142adaj\u0105 niczego z g\u00f3ry, do\u015bwiadczaj\u0105 i przyjmuj\u0105 to, co zosta\u0142o przedstawione jako cz\u0119\u015b\u0107 wyobra\u017ani artysty \u2013 kiedy widz\u0105 fotografi\u0119, czuj\u0105, \u017ce jest w niej co\u015b absolutnego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Roger Ballen, “Relinquished”, 1993, z cyklu “Asylum of the Birds”<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

P.S.A.: Wspomnia\u0142e\u015b wcze\u015bniej o idei autentyczno\u015bci w fotografii. Mo\u017cesz powiedzie\u0107 o jej znaczeniu i o tym, jak autentyczno\u015b\u0107 przejawia si\u0119 si\u0119 w Twojej nowej pracy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Kiedy publiczno\u015b\u0107 patrzy na fotografi\u0119, powinna czu\u0107, \u017ce przedstawiony moment zaistnia\u0142 w czasie: to znaczy jest autentyczny. W mojej nowej pracy moment jest r\u00f3wnie\u017c autentyczny, ale w inny spos\u00f3b. Te nowe zdj\u0119cia s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu rzeczywisto\u015bci\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z umys\u0142em wewn\u0119trznym, poprzez kt\u00f3ry w ten czy inny spos\u00f3b, widz\u00f3w uderza rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 oni wyparli.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: My\u015blisz, \u017ce znak rysunkowy przemawia do Twojej publiczno\u015bci jako odmienny rodzaj wizualnego j\u0119zyka bardziej pod\u015bwiadomie, ni\u017c to, do czego ogl\u0105dania w fotografii s\u0105 przyzwyczajeni?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Tak.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Dla niekt\u00f3rych Twoje zdj\u0119cia s\u0105 prowokuj\u0105ce, wielu z nich mo\u017ce mie\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne definicje tego, czym jest fotografia, dlatego nie lubi\u0105 Twojej tw\u00f3rczo\u015bci albo nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z ni\u0105. Jednak, mimo \u017ce si\u0119 z ni\u0105 nie zgadzaj\u0105 lub nie rozumiej\u0105 jej na jednym poziomie, na innym poziomie ona pozostaje bardzo g\u0142\u0119boko w ich pami\u0119ci. Ona po prostu ich wzrusza. My\u015blisz, \u017ce reaguj\u0105 tak, poniewa\u017c w nowy spos\u00f3b odbieraj\u0105 Twoje fotografie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Dotykasz tu bardzo wa\u017cnej kwestii, na kt\u00f3r\u0105 natkn\u0105\u0142em si\u0119 podczas przygotowywania cykl\u00f3w Platteland<\/em> oraz Outland<\/em>. Im bardziej publiczno\u015b\u0107 nie lubi\u0142a tych zdj\u0119\u0107, m\u00f3wi\u0142a \u017ale o mojej tw\u00f3rczo\u015bci albo mia\u0142a wrogi stosunek do mnie, tym g\u0142\u0119biej one do nich dociera\u0142y. To prawie tak jak z ziarnkiem piasku, kt\u00f3re trafia do wn\u0119trza muszli ostrygi \u2013 widzowie po prostu staraj\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 spos\u00f3b, aby si\u0119 pozby\u0107 moich zdj\u0119\u0107 \u2012 one zapad\u0142y w ich pami\u0119\u0107 i nie wiedz\u0105 co robi\u0107, zdj\u0119cia odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do mechanizmu wyparcia w ich psychice.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: Dalej o nich my\u015bl\u0105, mimo \u017ce nie chc\u0105 tego przerabia\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: W\u0142a\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: Wracaj\u0105c do Twojego znaku i jego j\u0119zyka, zar\u00f3wno od strony formalnej w Twoich kompozycjach, jak i w odniesieniu do Twojego rozwoju jako artysty. Zmiana, kt\u00f3r\u0105 om\u00f3wi\u0142e\u015b, jest interesuj\u0105ca, poniewa\u017c nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby\u015b pocz\u0105tkowo, w swojej wcze\u015bniejszej karierze, uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za fotografa albo za artyst\u0119, czy to by si\u0119 zgadza\u0142o?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie uwa\u017ca\u0142em si\u0119, c\u00f3\u017c, by\u0142em kim\u015b w rodzaju fotografa, to nie by\u0142 zaw\u00f3d, ale nie uwa\u017ca\u0142em si\u0119 za artyst\u0119. To z pewno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: Ale dorasta\u0142e\u015b w bardzo artystycznej atmosferze: Twoja matka pracowa\u0142a dla Magnum i zdaje si\u0119, \u017ce mia\u0142a galeri\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Tak, oczywi\u015bcie, ale wtedy \u017caden fotograf nawet nie \u015bmia\u0142by nazywa\u0107 siebie artyst\u0105 \u2012 by\u0142 fotografem, albo powa\u017cnym fotografem, ale nie artyst\u0105.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: I to trwa\u0142o jeszcze przez d\u0142ugi czas, prawda? Osobi\u015bcie nie pami\u0119tam fotograf\u00f3w, kt\u00f3rzy nazywaliby samych siebie artystami, a\u017c do mniej wi\u0119cej lat 80.<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie, to si\u0119 zacz\u0119\u0142o w po\u0142owie lat 90. jednocze\u015bnie z du\u017cymi fotografiami kolorowymi \u2012 arty\u015bci zacz\u0119li robi\u0107 du\u017ce fotografie kolorowe i sprzedawa\u0107 je na rynku sztuki, nie jako fotografie, ale jako dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: A kiedy Ty zacz\u0105\u0142e\u015b nazywa\u0107 siebie artyst\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Mam na to pytanie bardzo dobr\u0105 odpowied\u017a, bo by\u0142o dla mnie jasne, kiedy to si\u0119 sta\u0142o. By\u0142o to oko\u0142o 1997 roku podczas cyklu Outland<\/em>. Outland<\/em> bardzo r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od cyklu Platteland<\/em>, poniewa\u017c Platteland<\/em> to by\u0142a tradycyjna fotografia portretowa. Portretowa\u0142em ludzi w ich domach w spos\u00f3b, w jaki by\u0107 mo\u017ce robi\u0142aby to Diane Arbus, a podczas robienia zdj\u0119\u0107 do Outland<\/em> zacz\u0105\u0142em interakcj\u0119 z lud\u017ami w bardzo teatralny i absurdalny spos\u00f3b. W 1997 roku, kiedy wje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 do RPA trzeba by\u0142o wype\u0142nia\u0107 formularz i wpisa\u0107 do niego sw\u00f3j zaw\u00f3d. Przez wiele lat pisa\u0142em \u201eprzedsi\u0119biorca\u201d, poniewa\u017c to by\u0142o naj\u0142atwiejsze do okre\u015blenia i nie chcia\u0142em mie\u0107 z tego powodu jakich\u015b k\u0142opot\u00f3w i rzeczywi\u015bcie \u2012 by\u0142em \u201eprzedsi\u0119biorc\u0105\/geologiem\u201d. P\u00f3\u017aniej przez kr\u00f3tki czas pisa\u0142em \u201eprzedsi\u0119biorca\/fotograf\u201d, potem by\u0142 moment w 1997 roku, kiedy napisa\u0142em \u2012 i nigdy tego nie zapomn\u0119 \u2012 \u201efotograf\/artysta\u201d. To wtedy zacz\u0105\u0142em uwa\u017ca\u0107 si\u0119 nie tylko za fotografa w tradycyjnym znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: We wczesnych fotografiach na \u015bcianach i t\u0142ach widoczne s\u0105 znaki rysunkowe. Czy te znaki istnia\u0142y wcze\u015bniej, czy pracowa\u0142e\u015b z fotografowanymi osobami przy ich tworzeniu?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie, nie by\u0142em aktywnie zaanga\u017cowany w tworzenie znak\u00f3w, linii, rysunk\u00f3w, to sta\u0142o si\u0119 dopiero p\u00f3\u017aniej. Jednak poprzez interakcj\u0119 z fotografowanymi osobami w tamtych miejscach i ustawianie ich przy \u015bcianach ze znakami, kt\u00f3re oni rysowali w swoich domach, zacz\u0105\u0142em rozumie\u0107, \u017ce to interesuj\u0105cy pomys\u0142. Zaciekawi\u0142o mnie, w jaki spos\u00f3b m\u00f3g\u0142bym rozszerzy\u0107 znaczenie mojej tw\u00f3rczo\u015bci poprzez robienie znak\u00f3w rysunkowych. Nie m\u00f3wi\u0142em im, \u017ceby rysowali te znaki, po prostu natrafi\u0142em na nie podczas moich wizyt w ich domach i to mnie zainteresowa\u0142o, tak wpad\u0142em na ten pomys\u0142 \u2012 to trwa\u0142o lata, zanim aktywnie zacz\u0105\u0142em si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107 w robienie graffiti, prosz\u0105c ich o zrobienie wi\u0119kszej ilo\u015bci rysunk\u00f3w, czy zanim sam zacz\u0105\u0142em je dodawa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A: Wiem, \u017ce w swojej pracy mocno kontrolujesz kompozycj\u0119, a kiedy zacz\u0105\u0142e\u015b w wi\u0119kszym stopniu kontrolowa\u0107 rysunek?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: C\u00f3\u017c, zawsze mia\u0142em nad tym kontrol\u0119. Obsesyjnie przyk\u0142adam wag\u0119 do formalnej strony pracy, wi\u0119c nawet gdyby rysunki pokrywa\u0142y ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119, kontrolowa\u0142bym to, bo rysunki by\u0142yby cz\u0119\u015bci\u0105 zdj\u0119cia, kt\u00f3re musia\u0142oby by\u0107 sp\u00f3jne z kolejnym zdj\u0119ciem. Jednak to w 2003 roku zacz\u0105\u0142em m\u00f3wi\u0107 ludziom, \u017ceby rysowali albo zacz\u0105\u0142em rozwija\u0107 to, co zobaczy\u0142em w r\u00f3\u017cnych miejscach. To wtedy zacz\u0105\u0142em si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107 w robienie graffiti. Kiedy rysunek podoba\u0142 mi si\u0119 po jednej stronie, ale potrzebowa\u0142 czego\u015b po drugiej, prosi\u0142em fotografowan\u0105 osob\u0119 o dorysowanie czego\u015b: ptaka albo twarzy, kt\u00f3ra wygl\u0105da\u0142a jak ta po drugiej stronie. Albo sam dorysowywa\u0142em te\u017c co\u015b po tej drugiej stronie, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ceby to wsp\u00f3\u0142gra\u0142o z reszt\u0105 rysunku. Nie twierdz\u0119, \u017ce wiem wszystko o historii fotografii, ale kiedy patrzysz na przyk\u0142ad na zdj\u0119cia Brassa\u00efa i na histori\u0119 tego, co zrobiono z tym typem rysunk\u00f3w, kt\u00f3re ja fotografuj\u0119 albo na bazie kt\u00f3rych teraz pracuj\u0119 \u2012 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych os\u00f3b zatrzyma\u0142a si\u0119 na czystej dokumentacji tych rysunk\u00f3w. Zar\u00f3wno Brassa\u00ef, jak i Aaron Siskind fotografowali graffiti, ale dla mnie graffiti, kt\u00f3re ju\u017c znajduje si\u0119 na \u015bcianie albo kt\u00f3re sam tworz\u0119, jest jedynie pierwszym krokiem do pe\u0142niejszej fotografii. Rysunki z moich zdj\u0119\u0107 \u2012 czasem na \u015bcianie, czasem na ludziach, czasem na obiektach \u2012 wszystkie s\u0105 po\u0142\u0105czone z innymi elementami na zdj\u0119ciu, tak wi\u0119c z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 mojej tw\u00f3rczo\u015bci, jak mi si\u0119 wydaje, jest du\u017co wi\u0119ksza i bardziej zbli\u017cona do tej\u00a0w dziele sztuki ni\u017c do tradycyjnie rozumianej dokumentacji fotograficznej.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Jak wiele przygotowa\u0144 wymaga teraz od Ciebie Twoja praca?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nigdy nie my\u015bl\u0119 o zdj\u0119ciach, zanim przyjad\u0119, \u017ceby je robi\u0107.\u00a0To w niczym nie pomaga, bo nie mog\u0119 przewidzie\u0107, jak u\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 razem wszystkie elementy, tak wi\u0119c nigdy nie mam pomys\u0142\u00f3w, zanim id\u0119 fotografowa\u0107. A ka\u017cde zdj\u0119cie ma inny pocz\u0105tek \u2012 czasem zaczyna si\u0119 od rysunku na \u015bcianie i buduj\u0119 co\u015b wok\u00f3\u0142 tego, czasem zaczyna si\u0119 od tego, \u017ce fotografowana osoba powie: \u201ePatrz, co robi\u0119!\u201d. Po prostu nigdy dwa razy nie zaczyna si\u0119 w ten sam spos\u00f3b, wi\u0119c tak naprawd\u0119 nie mo\u017cna tego uog\u00f3lnia\u0107. Czasem akurat zdarzy si\u0119 na miejscu co\u015b, co staje si\u0119 my\u015bl\u0105 przewodni\u0105 zdj\u0119cia i potem zaczynam dodawa\u0107 do tego rysunek, albo rze\u017ab\u0119, albo instalacj\u0119 lub co\u015b innego, co przyczyni si\u0119 do poszerzenia znaczenia tego, co ju\u017c istnieje. Przyk\u0142adowo: pracowa\u0142em ostatnio nad zdj\u0119ciem i ostatni\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 na nim znalaz\u0142a by\u0142 rysunek. Najpierw musia\u0142em przemy\u015ble\u0107 kompozycj\u0119 z lud\u017ami, a p\u00f3\u017aniej doda\u0142em rysunek. Rysunek ju\u017c wcze\u015bniej tam by\u0142 i musia\u0142em doda\u0107 co\u015b wok\u00f3\u0142 niego, \u017ceby spr\u00f3bowa\u0107 go w\u0142\u0105czy\u0107 do zdj\u0119cia. To naprawd\u0119 nigdy nie dzieje si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie. Zawsze trzeba u\u017cy\u0107 wyobra\u017ani, \u017ceby zrobi\u0107 krok naprz\u00f3d, nie jeden czy dziesi\u0119\u0107 krok\u00f3w, ale tak naprawd\u0119 setki krok\u00f3w zupe\u0142nie jak w malarstwie, na kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tysi\u0105ce \u015blad\u00f3w p\u0119dzla. Wiele krok\u00f3w dzieli mnie od momentu rozpocz\u0119cia sesji do chwili, w kt\u00f3rej \u0142\u0105cz\u0119 zdj\u0119cie w ca\u0142o\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Wydaje mi si\u0119, \u017ce teraz robisz kompozycje raczej jak malarz ni\u017c jak fotograf.<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Tak, ale to bardzo wa\u017cne, \u017ceby zdj\u0119cie zosta\u0142o uko\u0144czone poprzez widzenie fotograficzne. To jak decyduj\u0105cy moment, kt\u00f3ry jest uj\u0119ciem chwili i to w tym moje prace pozostaj\u0105 fotograficzne. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli od\u0142o\u017cysz na bok chwilowo\u015b\u0107, wtedy zdj\u0119cia nie maj\u0105 tak wielkiej si\u0142y oddzia\u0142ywania.<\/p>\n\n\n\n

P.S. A.: Teraz do niekt\u00f3rych swoich wystaw muzealnych zaczynasz w\u0142\u0105cza\u0107 instalacje \u2012 m\u00f3g\u0142by\u015b powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w na ich temat i opowiedzie\u0107 jak do tego dosz\u0142o?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: To si\u0119 zacz\u0119\u0142o oko\u0142o 3-4 lata temu, kiedy mia\u0142em wystaw\u0119 w muzeum Het Domein w Sittard w Holandii. Rozmawia\u0142em z kuratorem w Londynie, pami\u0119tam jak m\u00f3wili\u015bmy o tej wystawie, i powiedzia\u0142em: \u201eS\u0142uchaj, nigdy wcze\u015bniej tego nie robi\u0142em, ale my\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142oby dla mnie naprawd\u0119 ciekawe, gdybym przyjecha\u0142 do muzeum, znalaz\u0142 rzeczy w Sittard i stworzy\u0142 instalacj\u0119\u201d. On uzna\u0142 to za \u015bwietny pomys\u0142, a w muzeum mieli dodatkowe pomieszczenie, w kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142bym umie\u015bci\u0107 instalacj\u0119, i tak zrobi\u0142em. Ta instalacja rozszerzy\u0142a znaczenie moich prac. To jest tw\u00f3rcze i cieszy mnie przeszukiwanie miejsca i znajdowanie rzeczy do instalacji. To troch\u0119 nudne przeby\u0107 t\u0119 ca\u0142\u0105 drog\u0119 z RPA i da\u0107 tylko wyk\u0142ad w muzeum albo w galerii, a na dodatek ja nie lubi\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w zbyt du\u017cym stopniu w wieszanie prac, bo nie jest to dla mnie tak naprawd\u0119 tw\u00f3rczy proces i interesuje mnie raczej rozwijanie mojej pracy w innych kierunkach. Od czasu tej wystawy zrobi\u0142em siedem lub osiem takich instalacji. Stworzy\u0142em du\u017c\u0105 instalacj\u0119 w MONA (Museum of Old and New Art) w Hobart w Tasmanii w listopadzie ubieg\u0142ego roku. Jestem tym do\u015b\u0107 podekscytowany, bo to bardzo interesuj\u0105ce muzeum. My\u015bl\u0119, \u017ce MONA to naprawd\u0119 jedno z najbardziej wyj\u0105tkowych muze\u00f3w na \u015bwiecie i oni robi\u0105 tam niesamowite rzeczy. Te instalacje daj\u0105 ludziom bardziej tr\u00f3jwymiarowe poczucie tego, czym si\u0119 zajmuj\u0119 i my\u015bl\u0119, \u017ce to stwarza kolejn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 po drugiej stronie zdj\u0119\u0107. Zdj\u0119cia s\u0105 dwuwymiarowe, a instalacje pozwalaj\u0105 publiczno\u015bci wej\u015b\u0107 w przestrze\u0144, kt\u00f3ra ma z nimi pewne podobie\u0144stwa i dodaje g\u0142\u0119bi do\u015bwiadczeniu.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Uwa\u017casz si\u0119 za jednego z niewielu fotograf\u00f3w tworz\u0105cych wy\u0142\u0105cznie w czerni i bieli \u2012 dlaczego wybra\u0142e\u015b t\u0119 palet\u0119?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Naprawd\u0119 nie lubi\u0119 koloru! Kolor to dla mnie fa\u0142sz. Kolor fotograficzny niesie ze sob\u0105 t\u0119 iluzj\u0119, kt\u00f3ra na\u015bladuje kolor odbierany przez m\u00f3zg; to fotograficzny kolor, a nie kolor, kt\u00f3rego do\u015bwiadczam w otaczaj\u0105cym \u015bwiecie, wi\u0119c dla mnie jest tam zawsze poznawcza opozycja \u2012 ten kolor, kt\u00f3ry udaje jedno, podczas gdy jest czym\u015b innym, nie ma na mnie zatem takiego wp\u0142ywu. W malarstwie chodzi g\u0142\u00f3wnie o wyobra\u017ani\u0119, dlatego kolor nie udaje w malarstwie w ten spos\u00f3b, co w fotografii. Czer\u0144 i biel jest minimalistyczna, jak moja tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i jest abstrakcyjna, tak jak moja tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i jest czym\u015b, z czym dorasta\u0142em. Nie potrafi\u0119 odseparowa\u0107 mojej artystycznej wizji od czerni i bieli. Jest cz\u0119\u015bci\u0105 tego, czym zajmowa\u0142em si\u0119 przez te wszystkie lata i obecnie nie mam \u017cadnego bod\u017aca do zmian. Chodzi mi o to, \u017ce to nie tak, \u017ce w fotografii jest dziesi\u0119\u0107 ro\u017cnych dr\u00f3g, jak w rze\u017abie, w kt\u00f3rej mo\u017cesz przej\u015b\u0107 od marmuru do granitu, stali, pianki i tak dalej. W fotografii jest kolor oraz czer\u0144 i biel, i to wszystko. Nie lubi\u0119 pierwszego i uwielbiam to drugie. To pasuje do sposobu mojego widzenia i nie przestaj\u0119 tego rozwija\u0107, i jak d\u0142ugo b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 dalej to rozwija\u0107, b\u0119d\u0119 si\u0119 tego trzyma\u0142, bo to wa\u017cne. Zaszed\u0142em naprawd\u0119 daleko i to jest interesuj\u0105ce. Czuj\u0119, \u017ce przy pomocy moich metod do\u015bwiadczam tego, co nie zosta\u0142o dot\u0105d zbadane przeze mnie lub innych, dlatego naprawd\u0119 nie chc\u0119 cofa\u0107 si\u0119 do tego, co przeci\u0119tne i zaczyna\u0107 na nowo. By\u0142em w dalekiej podr\u00f3\u017cy i podoba mi si\u0119, punkt, do kt\u00f3rego teraz dotar\u0142em i my\u015bl\u0119, \u017ce nadal istnieje przestrze\u0144, aby i\u015b\u0107 dalej. Nie mam co do tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. My\u015bl\u0119 o pracy, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0119 uzupe\u0142nia\u0142 przez nast\u0119pne kilka lat: jest taki projekt, nad kt\u00f3rym pracowa\u0142em i kt\u00f3ry mo\u017cesz zobaczy\u0107 w albumie Lines, Marks and Drawings. To jest projekt, kt\u00f3ry uzupe\u0142nia\u0142em przez ostatnie siedem czy osiem lat. Tamte zdj\u0119cia pod wieloma wzgl\u0119dami s\u0105 jak rysunki zrobione za pomoc\u0105 czerni i bieli.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Du\u017c\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142a Twoja wsp\u00f3\u0142praca z Die Antwoord przy teledysku “I Fink U Freeky”. W\u0142a\u015bnie uko\u0144czy\u0142e\u015b wideo do w\u0142asnego projektu “Asylum of the Birds”. Czy mo\u017cesz powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o odmiennych do\u015bwiadczeniach, jakie mia\u0142e\u015b podczas kr\u0119cenia tych wideo?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: R\u00f3\u017cnice w kr\u0119ceniu tych dw\u00f3ch wideo by\u0142y ca\u0142kiem znacz\u0105ce. Po pierwsze Asylum of the Birds<\/em> jest przede wszystkim dokumentem o mnie. By\u0142o kr\u0119cone w rzeczywistej lokalizacji i przy udziale ludzi, z kt\u00f3rymi pracowa\u0142em przez lata. W tworzenie wideo by\u0142 zaanga\u017cowany bardzo ma\u0142y zesp\u00f3\u0142, mianowicie Ben Crossman i Marguerite Rossouw. Celem tego wideo by\u0142o zbadanie mojej estetyki i \u015bwiata, w kt\u00f3rym fotografuj\u0119. Wideo do I Fink U Freeky<\/em> by\u0142o efektem wsp\u00f3\u0142pracy z Die Antwoord, w filmie moja estetyka zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z muzyk\u0105 zespo\u0142u. Produkcja filmu wymaga\u0142a wielkiej ekipy ludzi i mia\u0142a na celu raczej wypromowanie piosenki I Fink U Freeky<\/em>, ni\u017c eksponowanie mojego \u015bwiata. Tak czy inaczej to wideo ujawni\u0142o wiele aspekt\u00f3w mojej sztuki, zaczynaj\u0105c od rysunk\u00f3w i instalacji a\u017c po pewien typ ludzi, kt\u00f3rzy wyst\u0119puj\u0105 na moich zdj\u0119ciach.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Czy my\u015blisz, \u017ce Twoje odkrycia w dziedzinie wideo rozwin\u0119\u0142y Twoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako fotografa i artysty?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Produkcja wideo z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozpowszechnienie mojej estetyki w\u015br\u00f3d widz\u00f3w, kt\u00f3rzy inaczej nigdy nie zapoznaliby si\u0119 z moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105. Publiczno\u015b\u0107 ogl\u0105daj\u0105ca wideo przez Internet jest wyra\u017anie wi\u0119ksza, ni\u017c ta ogl\u0105daj\u0105ca fotografi\u0119. Liczba widz\u00f3w \u015bwiadomych istnienia mojej tw\u00f3rczo\u015bci, ros\u0142a z szybko\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c m\u00f3g\u0142bym to przewidzie\u0107. Jestem przekonany, \u017ce tworzenie sztuki w jednym medium rozwinie zdolno\u015b\u0107 do zdecydowanych wypowiedzi w innym. <\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: My\u015blisz, \u017ce te wideo mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 Twoich wystaw?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Tak my\u015bl\u0119. Nie jestem naprawd\u0119 a\u017c tak zmotywowany, \u017ceby robi\u0107 wideo, kt\u00f3re nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z nieruchomym obrazem.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Zrobisz wi\u0119cej teledysk\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie, nie jestem tak naprawd\u0119 zaanga\u017cowany w muzyk\u0119 m\u0142odych ludzi. Nie wiem, czy kiedy\u015b w ko\u0144cu zrobi\u0119 kolejne wideo. <\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Czy do\u015bwiadczenie pracy z Die Antwoord pchn\u0119\u0142o Ci\u0119 w innym kierunku w Twojej tw\u00f3rczo\u015bci? Nie chodzi o to, czy masz zamiar robi\u0107 wi\u0119cej teledysk\u00f3w, ale czy teraz korzystasz z wideo?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Widzia\u0142em si\u0142\u0119 wideo, to znaczy rzecz w tym, \u017ce nie s\u0105dz\u0119, \u017cebym kiedykolwiek ponownie osi\u0105gn\u0105\u0142 40 milion\u00f3w ods\u0142on. B\u0119d\u0119 szcz\u0119\u015bliwy, je\u015bli osi\u0105gn\u0119 40 tysi\u0119cy wej\u015b\u0107, ale to naprawd\u0119 pokaza\u0142o mi, z czym mam do czynienia i \u017ce pragnienie ogl\u0105dania wideo jest znacznie bardziej powszechne ni\u017c fotografia artystyczna. Wideo jest doskona\u0142ym \u015brodkiem dotarcia do widz\u00f3w z artystyczn\u0105 estetyk\u0105, poniewa\u017c rynek jest tam znacznie wi\u0119kszy. To jak por\u00f3wnywanie sportu do wernisa\u017cy muzealnych: kiedy gra Manchester United na stadionie jest 80 tysi\u0119cy ludzi i 8 milion\u00f3w widz\u00f3w przyklejonych do telewizor\u00f3w, podczas otwarcia wystawy w muzeum, b\u0119dziesz mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie, je\u015bli znajdzie si\u0119 tam 400 os\u00f3b. Aspektem wydajno\u015bci jest to, co czyni r\u00f3\u017cnic\u0119, spektakularno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Kiedy przegl\u0105dam prace w Twoim dorobku, do\u015bwiadczam Twojego rozwoju jako artysty. Czy uwa\u017casz, \u017ce fotografowie rozwijaj\u0105 si\u0119 przy obecnej fotografii cyfrowej i Internecie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Kiedy dorasta\u0142em, w bran\u017cy fotografii by\u0142o kilka powa\u017cnych fotograf\u00f3w, a reszta to byli tak naprawd\u0119 amatorzy. Teraz w bran\u017cy fotografii jest taka obfito\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107. Naprawd\u0119 nigdzie indziej nie ma takiej nadwy\u017cki. Trzeba przebrn\u0105\u0107 przez ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107, \u017ceby znale\u017a\u0107 co\u015b warto\u015bciowego \u2012 to skutek Internetu i cyfrowego obrazowania. \u017beby by\u0107 dobrym artyst\u0105, trzeba mie\u0107 do\u015bwiadczenie \u017cyciowe. Chyba, \u017ce \u200b\u200bjeste\u015b geniuszem w wieku 20 lat, ale nie b\u0119dziesz mie\u0107 wtedy zbyt wiele do powiedzenia, to po pierwsze, a po drugie, trzeba jeszcze mie\u0107 czas, aby rozwin\u0105\u0107 estetyk\u0119, kt\u00f3ra jest w\u0142a\u015bciwa tylko Tobie, inaczej po prostu powtarzasz to, co ju\u017c zosta\u0142o powiedziane. Jeste\u015b tym, kim jeste\u015b i robisz to, co robisz, i ewoluujesz \u2012 niekt\u00f3rzy ludzie ewoluuj\u0105 w interesuj\u0105cych kierunkach, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ponosi pora\u017ck\u0119. Umys\u0142 jest jak system odporno\u015bciowy \u2012\u00a0 je\u015bli widzi to samo wi\u0119cej ni\u017c raz, to zazwyczaj nie odnosi to efektu. To jest jak wirus \u2012 wirusy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce chorujesz to te, z kt\u00f3rymi nie mia\u0142e\u015b do czynienia wcze\u015bniej i o to samo chodzi w fotografii czy w sztuce. To musi by\u0107 co\u015b innego, co\u015b, co mo\u017ce dosta\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119biej do umys\u0142\u00f3w ludzi, ich psychiki, a jak mo\u017cna tego dokona\u0107? Naprawd\u0119 nie wiem. Bardzo ma\u0142a ilo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107, z tych, kt\u00f3re dzi\u015b ogl\u0105dam, osi\u0105ga ten poziom. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 prac stwarza pozory wznoszenia si\u0119 na ten poziom, ale bardzo ma\u0142o jest tych, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie go osi\u0105gaj\u0105. Nadal bardzo lubi\u0119 fotografi\u0119 z lat 30., mojego ulubionego okresu w fotografii. By\u0142a w niej jednocze\u015bnie prostota i z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Uczy\u0142em na warsztatach w college’ach i to by\u0142o absolutne szale\u0144stwo \u2012 wielu student\u00f3w po studiowaniu fotografii przez pi\u0119\u0107 lat nie rozumie podstawowych zasad kompozycji. Fotografia jest zbyt \u0142atwa do zrobienia, w tym tkwi trudno\u015b\u0107. Je\u015bli chodzi o tworzenie rze\u017aby w kamieniu \u2012 w ka\u017cdym kraju mo\u017cna znale\u017a\u0107 zaledwie dziesi\u0119ciu artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy robi\u0105 ciekawe prace. Dzi\u015b ka\u017cdy ma aparat i to jest problem, zrobienie \u015bwietnych zdj\u0119\u0107 jest skomplikowane, to bardzo skomplikowane. Kiedy patrzysz na moje zdj\u0119cia, bardzo wa\u017cne jest, aby zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce one oddzia\u0142uj\u0105, bo rozumiem fotografi\u0119. Zaj\u0119\u0142o mi to 50 lat, aby do tego doj\u015b\u0107, 50 lat tworzenia zdj\u0119\u0107, aby m\u00f3c zintegrowa\u0107 rysunek, fotografi\u0119 i instalacj\u0119. Kto\u015b, kto zajmowa\u0142 si\u0119 fotografi\u0105 przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy i kupuje iPada lub aparat, i my\u015bli, \u017ce mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 ten sam poziom praktyki \u2012 c\u00f3\u017c, to niemo\u017cliwe. Trzeba najpierw mie\u0107 do tego pewn\u0105 podbudow\u0119.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Osoby, kt\u00f3re fotografowa\u0142e\u015b w swoich wczesnych cyklach znalaz\u0142e\u015b pracuj\u0105c jako geolog. Czy nadal wsp\u00f3\u0142pracujesz z tymi samymi osobami?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Zna\u0142em niekt\u00f3re z tych os\u00f3b przez ponad 30 lat, ale to nie koniecznie znaczy, \u017ce wci\u0105\u017c z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 \u2012 te osoby mieszkaj\u0105 w r\u00f3\u017cnych miejscach. Zdj\u0119cia do Dorps<\/em> i Platteland<\/em> powstawa\u0142y w latach 1982-1994 w wiejskich miejscowo\u015bciach w RPA. Od 1994 roku nie robi\u0142em zdj\u0119\u0107 na po\u0142udniowoafryka\u0144skiej wsi. Nie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z tymi lud\u017ami, bo nie pracuj\u0119 ju\u017c w tamtych miejscach. Pracuj\u0119 w Johannesburgu nad r\u00f3\u017cnymi projektami i w kilku r\u00f3\u017cnych lokalizacjach. Na przyk\u0142ad cykl Shadow Chamber <\/em>powsta\u0142 w Shadow Chamber Building, budynku starej kopalni. Boarding House<\/em> powsta\u0142 w budynku dawnego magazynu. Asylum of the Birds<\/em> [Azyl ptak\u00f3w<\/em>] znajduje si\u0119 w innym miejscu, gdzie nawi\u0105zywa\u0142em kontakty z lud\u017ami. Te miejsca w pewien spos\u00f3b sta\u0142y si\u0119 moim studio, ale s\u0105 pe\u0142ne nieartyst\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 poj\u0119cia, czym jest sztuka, jak w art brut. Ci ludzie mog\u0105 by\u0107 chorzy psychiczne, mog\u0105 by\u0107 wi\u0119\u017aniami, bezdomnymi, mog\u0105 by\u0107 lud\u017ami bez pieni\u0119dzy, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 si\u0119 gdzie podzia\u0107, lud\u017ami, kt\u00f3rym podoba si\u0119 to, gdzie mieszkaj\u0105. Po prostu mieszank\u0105 ludzi, lud\u017ami ulicy.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Jak znajdujesz te miejsca?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Ludzie mi o nich m\u00f3wi\u0105 \u2012 o niekt\u00f3rych miejscach dowiedzia\u0142em si\u0119, kiedy pracowa\u0142em nad innymi projektami, wi\u0119c poszed\u0142em tam i pozna\u0142em mieszkaj\u0105cych tam ludzi, ale to wymaga d\u0142ugiego, bardzo d\u0142ugiego czasu, \u017ceby pog\u0142\u0119bi\u0107 zaufanie i relacje. Nie mo\u017cna po prostu wej\u015b\u0107 i zacz\u0105\u0107 robi\u0107 zdj\u0119cia. Je\u015bli jest si\u0119 nieostro\u017cnym, mo\u017ce si\u0119 to \u017ale sko\u0144czy\u0107. Jest tam wiele os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 w potrzebie, a niekoniecznie s\u0105 stabilne emocjonalnie, wi\u0119c trzeba krok po kroku dogada\u0107 si\u0119 z ka\u017cdym: od tych najbardziej brutalnych, do tych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka, trzeba umie\u0107 poradzi\u0107 sobie ze wszystkimi i utrzymywa\u0107 ich w stanie spokoju i zrelaksowania, w przeciwnym razie mo\u017cna ju\u017c stamt\u0105d nie wyj\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Czy pracujesz w tych miejscach sam?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie, mam asystenta. <\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: I nadal cz\u0119sto u\u017cywasz lampy b\u0142yskowej?\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: U\u017cywam lampy b\u0142yskowej we wszystkich moich zdj\u0119ciach, w Asylum<\/em>, kiedy u\u017cywamy znacznie wi\u0119kszej lampy, na zdj\u0119ciach jest du\u017co wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Do 2007 czy 2008 roku u\u017cywa\u0142em tylko lampy b\u0142yskowej zamontowanej na aparacie, mniej wi\u0119cej oko\u0142o 2008 roku zacz\u0105\u0142em korzysta\u0107 z wi\u0119kszych lamp b\u0142yskowych, bo potrzebowa\u0142em wydoby\u0107 wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na rysunkach, to by\u0142a technicznie w\u0142a\u015bciwa droga.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Czy kiedykolwiek mia\u0142e\u015b problem, fotografuj\u0105c z lamp\u0105 b\u0142yskow\u0105? M\u00f3wisz, \u017ce niekt\u00f3re z os\u00f3b mog\u0105 by\u0107 niestabilne emocjonalnie, czy b\u0142ysk lampy spowodowa\u0142 kiedy\u015b jakie\u015b problemy?<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: Nie chwytasz za aparat, kiedy sytuacja jest napi\u0119ta \u2012 trzeba post\u0119powa\u0107 tak, aby ludzie si\u0119 zrelaksowali i byli zadowoleni. To musi by\u0107 dla nich w pewien spos\u00f3b wa\u017cne: na przyk\u0142ad je\u015bli podoba im si\u0119, \u017ce skupia si\u0119 na nich uwag\u0119 lub je\u015bli wiedz\u0105, \u017ce po zdj\u0119ciu b\u0119dzie wymiana. Zawsze staram si\u0119 pom\u00f3c tym ludziom z pieni\u0119dzmi lub \u017cywno\u015bci\u0105 albo innymi rzeczami.<\/p>\n\n\n\n

P.S.A.: Tw\u00f3j spos\u00f3b dzia\u0142ania wydaje si\u0119 by\u0107 bardziej rozmow\u0105 mi\u0119dzy Tob\u0105 a lud\u017ami, z kt\u00f3rymi pracujesz, ni\u017c tradycyjn\u0105 relacj\u0105 modela i fotografa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

R.B.: To jest jak teatr absurdu ze mn\u0105 jako re\u017cyserem, a czasami oni re\u017cyseruj\u0105 sami siebie. Mam obecnie wystaw\u0119 w Fotografiska w Sztokholmie po tytu\u0142em: Roger Ballen: Theatre of the Absurd [Roger Ballen: Teatr absurdu]<\/em>, skupiaj\u0105c\u0105 si\u0119 na moich zdj\u0119ciach z elementami absurdu, kt\u00f3rej kuratorkami s\u0105 Ellen K. Willis i Anette Skuggedal z PUG, galerii w Oslo. To dla mnie wa\u017cna wystawa, bo ludzie nigdy nie widzieli absurdu w mojej tw\u00f3rczo\u015bci. My\u015bleli o pozuj\u0105cych mi osobach jako o ludziach biednych, szalonych, dziwnych, surrealistycznych. Opisuj\u0105 moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako przygn\u0119biaj\u0105c\u0105 i ponur\u0105, bo moje fotografie zmuszaj\u0105 ich do konfrontacji ze stron\u0105, kt\u00f3r\u0105 wyparli. Te s\u0105 najbardziej wyzwalaj\u0105ce. Cz\u0119sto negatywne reakcje, z kt\u00f3rymi si\u0119 spotykam, s\u0105 spowodowane raczej strachem widz\u00f3w przed nimi samymi. Taki jest \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. Ludzie nie mog\u0105 poradzi\u0107 sobie z w\u0142asn\u0105 psychik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

*Peggy Sue Amison, ameryka\u0144ska kuratorka, producentka, autorka strategii wystawienniczych dla pocz\u0105tkuj\u0105cych oraz uznanych fotograf\u00f3w. Obecnie jest dyrektorem artystycznym East Wing w Dubaju. Wcze\u015bniej przez 13 lat by\u0142a kuratork\u0105 w Sirius Arts Centre w Irlandii, gdzie kierowa\u0142a programem artystycznym. By\u0142a kuratork\u0105 wystaw w Irlandii, Niemczech, Chinach i Polsce. W 2011 roku przygotowa\u0142a w Atlasie Sztuki indywidualn\u0105 wystaw\u0119 Alexeya Titarenki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Rogerem Ballenem rozmawia Peggy Sue Amison<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[138],"class_list":["post-12854","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-roger_ballen"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12854"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12859,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12854\/revisions\/12859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}