{"id":12698,"date":"2014-09-09T14:00:00","date_gmt":"2014-09-09T14:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=12698"},"modified":"2022-06-22T14:20:56","modified_gmt":"2022-06-22T14:20:56","slug":"roman-lipski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/roman-lipski\/","title":{"rendered":"ROMAN LIPSKI"},"content":{"rendered":"\n

Niepokoj\u0105ca barwa nieba oraz zauwa\u017calna konsekwencja w jego malowaniu, by\u0142y tym, co jako pierwsze zrobi\u0142o na mnie wra\u017cenie w jego bardzo wczesnych obrazach \u2013 i od tego czasu ju\u017c si\u0119 to nie zmieni\u0142o. Prowadz\u0105c o zmroku cz\u0119sto my\u015bl\u0119: niebo Lipskiego. Ono dominuje nad wszystkim co poni\u017cej, nie poprzez swoje pi\u0119kno, czy dramatyczne chmury, lecz poprzez niepokoj\u0105ce przeczucie jakie ze sob\u0105 niesie. Czy to zagro\u017cenie? tajemnicze niebezpiecze\u0144stwo jak w powie\u015bci Stephena Kinga? Tak w\u0142a\u015bnie jest w ameryka\u0144skich krajobrazach Lipskiego. Ka\u017cda sielska szopa, ka\u017cda nowoangielska fasada, wygl\u0105daj\u0105ca z pozoru przyja\u017anie, wydaje si\u0119 skrywa\u0107 za zamkni\u0119tymi drzwiami jak\u0105\u015b tajemnic\u0119. Nawet najbardziej b\u0142\u0119kitne z jego nieb, najbielsza chmura, nie oddaje spokoju. Pojawia si\u0119 ukryta przemoc.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Roman Lipski, \u201eBez tytu\u0142u\u201d, 2012, akryl na p\u0142\u00f3tnie, 200 x 250 cm, fot.: Hans Georg-Gaul<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bez w\u0105tpienia jego polskie wsie, brzozy oraz socjalistyczne w stylu budynki z prefabrykat\u00f3w z taniego cementu s\u0105 r\u00f3wnie smutne, jak niebo ponad nimi, jednak w bardziej melancholijny spos\u00f3b. Cienka, bia\u0142a linia wyznacza granice przytulnych, przedwojennych gospodarstw i oddziela je od otaczaj\u0105cych brutalnych, betonowych element\u00f3w. Zabudowania trwaj\u0105 pod niebem o barwach nigdy w naturze nie spotykanych, kt\u00f3re jednak odczuwa si\u0119 jako ca\u0142kowicie naturalistyczne. Czasami pojawia si\u0119 tam sylwetka cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zapuszcza si\u0119 w te wiejskie lub przemys\u0142owe krajobrazy wygl\u0105daj\u0105ce tak naprawd\u0119 jak plany filmowe s\u0142u\u017c\u0105ce opowie\u015bciom o stracie, \u017calu i ukrytej przemocy.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 z obraz\u00f3w Lipskiego emanuje pi\u0119kno, jest to pi\u0119kno elegii \u2012 wiemy, \u017ce strata i metafizyczny smutek s\u0105 w nich figurami estetycznymi. Przypominaj\u0105 mi o tw\u00f3rczo\u015bci Czes\u0142awa Mi\u0142osza, poety cz\u0119sto wyra\u017caj\u0105cego \u017cal wobec wsp\u00f3\u0142czesnych okrucie\u0144stw, kt\u00f3rych by\u0142 \u015bwiadkiem w \u015arodkowej Europie. Mo\u017cemy pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w smutku, czerpi\u0105c jednocze\u015bnie przyjemno\u015b\u0107 z artystycznego wyrazu tych prac, wiedz\u0105c, \u017ce nie dziej\u0105 si\u0119 w prawdziwym \u015bwiecie, ale przynale\u017c\u0105 do \u015bwiata sztuki.<\/p>\n\n\n\n

t\u0142umaczenie: Agata Mendrychowska<\/em><\/p>\n\n\n\n

*Volker Schl\u00f6ndorff, niemiecki re\u017cyser wielu film\u00f3w fabularnych i dokument\u00f3w, nagrodzony Oscarem i Z\u0142ot\u0105 Palm\u0105 w Cannes za filmow\u0105 adaptacj\u0119 powie\u015bci G\u00fcntera Grassa Blaszany b\u0119benek<\/em>. Profesor filmu i literatury w European Graduate School (EGS) w Saas-Fee w Szwajcarii. W 2008 roku ukaza\u0142a si\u0119 jego autobiografia Licht, Schatten und Bewegung<\/em> (wyd. pol. \u015awiat\u0142o, cie\u0144 i ruch. Moje \u017cycie i moje filmy<\/em>, 2009).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce wystawa malarstwa mo\u017ce zapewni\u0107 emocje i wra\u017cenia wizualne podobne do filmu, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnie\u017c opowie\u015bci\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 obraz\u00f3w-kadr\u00f3w, to zar\u00f3wno obrazy L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9ra jak i Romana Lipskiego nios\u0105 ze sob\u0105 to znane z film\u00f3w napi\u0119cie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

W obrazie Dinner of a Homeless II<\/em> (2011) L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9r przedstawi\u0142 dwie formy w b\u0142\u0119kicie na jednolitym, czarnym tle. S\u0105 to: posta\u0107 odwr\u00f3cona plecami do widza okryta niebieskim p\u0142aszczem z kapturem na g\u0142owie oraz znajduj\u0105cy si\u0119 obok niej kontener wype\u0142niony \u015bmieciami. Elementy obrazu s\u0105 wyizolowanie poprzez umieszczenie ich na czarnym tle, zawieszone w ciemno\u015bci, poza czasem. Nastr\u00f3j kontemplacji, tajemnicy, b\u0142\u0119kit p\u0142aszcza postaci kojarzy si\u0119 z przedstawieniem sakralnym, portretami \u015bwi\u0119tych. Ekspresja przedstawienia jest st\u0142umiona przez b\u0142\u0119kitny kolor przewa\u017caj\u0105cy w obrazie. Jednocze\u015bnie przez rozdarty p\u0142aszcz w kszta\u0142t postaci wdziera si\u0119 czarne t\u0142o.\u00a0 Niepokoj\u0105ce jest tak\u017ce to, \u017ce posta\u0107 stoi ty\u0142em, jej cia\u0142o jest zas\u0142oni\u0119te przez obszerny str\u00f3j (nie mamy nawet pewno\u015bci czy jest to m\u0119\u017cczyzna, czy kobieta), przedstawienie jest anonimowe, co mo\u017ce spowodowa\u0107 chwilowe uto\u017csamienie si\u0119 z postaci\u0105 na obrazie i jednoczesne odrzucenie tej my\u015bli. Wzrok przyci\u0105ga czerwony punkt w centrum obrazu, w kt\u00f3rym rozpoznajemy etykiet\u0119 coca coli. Dzi\u0119ki temu elementowi umiejscawiamy przedstawienie w czasie, we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. W kontek\u015bcie sceny z bezdomnym butelka coca coli nabiera ironicznego wyrazu. Wyst\u0119powa\u0142a w popartowych pracach krytykuj\u0105cych konsumpcjonizm. Wed\u0142ug s\u0142\u00f3w artysty cykl obraz\u00f3w przedstawiaj\u0105cy bezdomnych ma by\u0107 odbiciem sytuacji i problem\u00f3w spo\u0142ecznych w postkomunistycznych W\u0119grzech.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Gdy patrzymy na obrazy Feh\u00e9ra nieraz przychodzi do g\u0142owy skojarzenie z malarstwem wielkich mistrz\u00f3w poprzez literack\u0105 warstw\u0119 obrazu, metafor\u0119, przedstawienie cz\u0142owieka w sytuacji cierpienia i samotno\u015bci, ale i jego wizualn\u0105 stron\u0119: tutaj z b\u0142\u0119kitem i kontemplacyjnym charakterem obraz\u00f3w Vermeera. W przypadku innych obraz\u00f3w s\u0105 to postmodernistyczne odwo\u0142ania do klasyk\u00f3w historii sztuki: Georgesa de La Toura, Caspara Davida Friedricha, Rembrandta.<\/p>\n\n\n\n

Obrazy Feh\u00e9ra s\u0105 cz\u0119sto inspirowane nocnym \u017cyciem miasta. Portrety i nocne sceny roz\u015bwietla jak b\u0142ysk flesza zimne \u015bwiat\u0142o. Artysta jak fotograf, albo fl\u00e2neur<\/em> jest obserwatorem. Codzienne, ale przez swoj\u0105 nocn\u0105 natur\u0119 tajemnicze sceny na obrazach, s\u0105 metafor\u0105 przemijania, melancholii: dziecko na parkowej alei, kobieta patrz\u0105ca na \u0142un\u0119 \u015bwiat\u0142a w oddali, kompozycja \u015bwiec\u0105cych lamp tworz\u0105ca futurystyczny krajobraz. Alegori\u0105 jest tak\u017ce autoportret z czaszk\u0105, gdzie kontrast mi\u0119dzy symbolicznym elementem czaszki a przedstawieniem wyrwanym z kontekstu codzienno\u015bci tworzy surrealistyczn\u0105 sytuacj\u0119 i r\u00f3wnowa\u017cy patos.<\/p>\n\n\n\n

Nawi\u0105zania do klasyki historii sztuki i napi\u0119cie, jakie generuj\u0105 poprzez kontrast ze wsp\u00f3\u0142czesnym przedstawieniem s\u0105 obecne w wielu obrazach Feh\u00e9ra. Na obrazie w kszta\u0142cie tonda, wykorzystywanym od czasu renesansu w malarstwie religijnym, szczeg\u00f3lnie dla motywu Matki Boskiej, Feh\u00e9r przedstawia kobiet\u0119 o azjatyckich rysach na \u017c\u00f3\u0142tym, przypominaj\u0105cym z\u0142oto tle (Wife of Molodkin<\/em>, 2012). \u015awietl\u00f3wki uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 jak nimb wok\u00f3\u0142 jej g\u0142owy, s\u0105 jednak tylko o\u015bwietleniem parkingu, lub przej\u015bcia podziemnego, kt\u00f3re jest t\u0142em dla portretu. Podobnie kszta\u0142t tonda ma obraz Bez tytu\u0142u <\/em>(2010), kt\u00f3ry mo\u017cna by uzna\u0107 za kontynuacj\u0119 motywu z obrazu Rozp\u0142atany w\u00f3\u0142<\/em> Rembrandta, malowanego przez wielu artyst\u00f3w od Soutine’a po Bacona tematu o wymowie wanitatywnej.<\/p>\n\n\n\n

W wywiadzie publikowanym w tym katalogu, Feh\u00e9r m\u00f3wi o inspiracji w\u0119gierskim artyst\u0105 Lajosem Vajd\u0105. Dotyczy ona szczeg\u00f3lnie obraz\u00f3w, na kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 sylwetki ludzi zbudowane z samych kontur\u00f3w. Rysunkowy Autoportret z czaszk\u0105<\/em> (1936) Vajdy, artysty, kt\u00f3ry zwi\u0105zany by\u0142 z paryskim kr\u0119giem surrealist\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c zbudowany jest tylko za pomoc\u0105 linii obrysu, bez wype\u0142nienia \u015bwiat\u0142ocieniem lub kolorem. Kontrast pomi\u0119dzy ciemnym t\u0142em a pust\u0105 sylwetk\u0105 postaci daje efekt odwr\u00f3cenia, negatywu. Metaforyczn\u0105 wymow\u0119 takiego zabiegu okre\u015bla czaszka z piszczelami na czole postaci. W podobny spos\u00f3b z t\u0142a zostaje wy\u0142\u0105czona sylwetka z obrazu Feh\u00e9ra przedstawiaj\u0105cego m\u0119\u017cczyzn\u0119 w bia\u0142ym stroju i kapeluszu na tle kolorowego krajobrazu Landscape III<\/em> (2005). Napi\u0119cie kolorystyczne istniej\u0105ce mi\u0119dzy biel\u0105 postaci i jej otoczeniem, powoduje, \u017ce nie mamy pewno\u015bci, czy neutralna posta\u0107 nale\u017cy do rzeczywisto\u015bci obrazu. Dotyczy to tak\u017ce ch\u0142opca na obrazie Landscape<\/em> (2004), kt\u00f3ry wygl\u0105da jakby znalaz\u0142 si\u0119 na nim przypadkiem, zbyt blisko lewej kraw\u0119dzi obrazu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9r, \u201eEvening in the City\u201d, 2007, olej na p\u0142\u00f3tnie, 160 x 220 cm<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Konturowe zarysy postaci wyst\u0119puj\u0105 mi\u0119dzy innymi na obarazach-tondach w czerni i bieli o symbolicznym znaczeniu dla artysty, kt\u00f3ry m\u00f3wi o pierwszym namalowanym przez siebie obrazie w kszta\u0142cie ko\u0142a: \u201eChcia\u0142em namalowa\u0107 portret mojej kole\u017canki, ale ona zmar\u0142a. Podczas jej pogrzebu poczu\u0142em, \u017ce nagle otacza mnie olbrzymia, czarna dziura. By\u0142o tam co\u015b okr\u0105g\u0142ego i niedotykalnego. Moja zmar\u0142a przyjaci\u00f3\u0142ka pojawi\u0142a si\u0119 w tym, by\u0142a przezroczysta. U\u015bmiecha\u0142a si\u0119. Wi\u0119c, kiedy przyszed\u0142em do domu, pr\u00f3bowa\u0142em j\u0105 namalowa\u0107 w typowej dla niej czapce z misiem\u201d1<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Obrazy-tonda Feh\u00e9ra przedstawiaj\u0105 to, co niesamowite \u2012 elementy dobrze znane (\u0142ab\u0119d\u017a, sylwetka ludzka) a zarazem obce i tajemnicze (\u0142ab\u0119d\u017a jako pojazd, niewype\u0142niony kontur postaci ludzkiej). Ta niesamowito\u015b\u0107 powoduje uczucie niepokoju. Podobnie dzieje si\u0119 w obrazach Romana Lipskiego.<\/p>\n\n\n\n

Natura przedstawiona przez Lipskiego mo\u017ce by\u0107 nieprzyjazna, jak organiczna forma wkraczaj\u0105ca do \u015bwiata jednego z obraz\u00f3w. Ma sw\u00f3j pocz\u0105tek poza jego ramami, co sugeruje kompozycja, a jej skala w por\u00f3wnaniu z przedstawionymi budynkami, powoduje, \u017ce nabiera ona absurdalnego, niesamowitego charakteru. Pn\u0105ce wici tej tajemniczej formy, kt\u00f3re rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 i kieruj\u0105 si\u0119 w stron\u0119 budynk\u00f3w oraz barwy obrazu, wp\u0142ywaj\u0105 na nastr\u00f3j zagro\u017cenia. <\/p>\n\n\n\n

Elementem j\u0119zyka Romana Lipskiego jest odrealnienie, tajemnica, niesamowito\u015b\u0107. Tak jak nie do ko\u0144ca wiemy, czym jest organiczna forma wkraczaj\u0105ca do obrazu, tak te\u017c nie mamy prostych odpowiedzi dotycz\u0105cych innych obraz\u00f3w Lipskiego. Jeden z nich, kt\u00f3ry powsta\u0142 po jego podr\u00f3\u017cy do Stan\u00f3w Zjednoczonych, przedstawia typowy, ameryka\u0144ski dom, jednak ekspresyjne plamy zaro\u015bli zas\u0142aniaj\u0105ce niebo w odcieniu czerwieni, schody i balustrady biegn\u0105ce jak labirynt przy fasadzie budynku, po kt\u00f3rych trawy pn\u0105 si\u0119 w g\u00f3r\u0119 jak p\u0142omienie ognia, nie daj\u0105 nam przej\u015b\u0107 obok obrazu oboj\u0119tnie. Zagadkowo\u015b\u0107 tego przedstawienia powoduje, \u017ce obraz przeistacza si\u0119 w cz\u0119\u015b\u0107 opowie\u015bci, moment zawieszenia jak w filmie, przed lub po jakim\u015b wydarzeniu. Dom z obrazu Lipskiego m\u00f3g\u0142by by\u0107 miejscem dramatu jak ten z \u201ePsychozy\u201d Alfreda Hitchcocka, kt\u00f3rego wygl\u0105d inspirowany by\u0142 zreszt\u0105 obrazem Edwarda Hoppera.<\/p>\n\n\n\n

Kompozycja innego obrazu przedstawiaj\u0105cego dom z szynami kolejowymi na pierwszym planie, jest do\u015b\u0107 czytelnym nawi\u0105zaniem do obrazu The House by the Railroad<\/em> (1925) tego ameryka\u0144skiego artysty. Ciemna \u015bciana dziwnego lasu wznosi si\u0119 tu nad budynkiem z niewsp\u00f3\u0142czesn\u0105, nowoangielsk\u0105 fasad\u0105. Je\u015bli si\u0119 uwa\u017cniej przyjrze\u0107, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w miejscu, w kt\u00f3rym powinien znajdowa\u0107 si\u0119 dach domu, na obrazie jest ciemna plama zaro\u015bli. Gdyby taki by\u0142 zamys\u0142 artysty, okna poddasza by\u0142yby zawieszone w powietrzu bez \u017cadnego oparcia, jak w domu-widmo z kolejnego obrazu przedstawiaj\u0105cego z bliska fasad\u0119 budynku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

W jednym z wywiad\u00f3w Roman Lipski m\u00f3wi, \u017ce malarstwo to dla niego emocje. Namalowane przez niego w zesz\u0142ym roku obrazy s\u0105 zbli\u017cone do ekspresyjnej abstrakcji. Wyb\u00f3r kolor\u00f3w jest przypadkowy, ale mo\u017ce zdecydowa\u0107 o skojarzeniach widza przyk\u0142adowo z zimowym krajobrazem. Jednak nie jest to przedstawienie naturalistycznego \u015bwiata. Inspiracj\u0105 dla artysty jest cyfrowy, fikcyjny \u015bwiat gry komputerowej Skyrim<\/em>, kt\u00f3ra imituje w niemal abstrakcyjny spos\u00f3b natur\u0119 krajobrazu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Dynamizm ostrych k\u0105t\u00f3w w obrazie i przebiegaj\u0105cy przez niego pas czarno-bia\u0142ych, nieregularnych plam jest tak ekspresyjny, \u017ce m\u00f3g\u0142by by\u0107 w tym abstrakcyjnym krajobrazie lawin\u0105 lub rw\u0105cym strumieniem, kt\u00f3ry kieruje si\u0119 z obrazu wprost na stoj\u0105cego przed nim widza. Przedstawia dramatyzm, podczas gdy obrazy L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9ra skrywaj\u0105 go pod powierzchni\u0105 przedstawienia, w warstwie opowie\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

We wcze\u015bniejszych pracach Romana Lipskiego, kt\u00f3re by\u0142y krajobrazami, natura r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto nie by\u0142a odwzorowywana w spos\u00f3b dos\u0142owny. Zaskakiwa\u0142a geometrycznymi kszta\u0142tami, nienaturalnym kolorem.<\/p>\n\n\n\n

W jednym z obraz\u00f3w nad skupiskiem dom\u00f3w g\u00f3ruje ciemna plama (by\u0107 mo\u017ce jest to \u015bciana lasu lub ogromnego \u017cywop\u0142otu) \u015bci\u0119ta prostopadle, kt\u00f3ra tworzy geometryczn\u0105 kompozycj\u0119 z czerwon\u0105 plam\u0105 nieba powy\u017cej. Domy otoczone takim krajobrazem wygl\u0105daj\u0105 na opuszczone. <\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c natura jest elementem naszej codzienno\u015bci i otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata staje si\u0119 uniwersalnym j\u0119zykiem wypowiedzi artysty zrozumia\u0142ym dla widz\u00f3w. Jak w romantycznym malarstwie Caspara Davida Friedricha jest no\u015bnikiem nastroju i emocji. Artysta jednak z biegiem czasu coraz bardziej dystansuje si\u0119 od przedstawie\u0144 natury, odchodz\u0105c od nich w kierunku abstrakcji.<\/p>\n\n\n\n

Pewnym skojarzeniem z obrazami Lipskiego, przedstawiaj\u0105cymi natur\u0119 w spos\u00f3b granicz\u0105cy z abstrakcj\u0105 s\u0105 obrazy Feh\u00e9ra z krajobrazami w odcieniach \u017c\u00f3\u0142ci, r\u00f3\u017cu z plamami zieleni, na kt\u00f3rych samotne postacie zapatrzone s\u0105 w dal jak na romantycznych obrazach Friedricha. Jednak charakterystyczny dla wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci dystans wobec natury, kt\u00f3ry mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 tak\u017ce w abstrakcyjnych krajobrazach Lipskiego inspirowanych gr\u0105 komputerow\u0105, zawarty jest w obrazie, w kt\u00f3rym posta\u0107 patrzy na natur\u0119 przez ekran swojego cyfrowego aparatu (Photographing the Landscape<\/em>, 2005).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie obrazy Romana Lipskiego zosta\u0142y zainspirowane ilustracjami Gustave’a Dor\u00e9 do Biblii. XIX-wieczne ilustracje Dor\u00e9 s\u0105 pe\u0142ne makabrycznych scen i ekspresji. We\u017amy chocia\u017cby t\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 Dawida, kt\u00f3ry przed chwil\u0105 zwyci\u0119\u017cy\u0142 olbrzyma Goliata. Dawid prezentuje t\u0142umowi jego g\u0142ow\u0119, odci\u0119t\u0105 od le\u017c\u0105cego na ziemi korpusu, z kt\u00f3rego wystaj\u0105 wn\u0119trzno\u015bci. Ta g\u0142owa, kluczowy element generuj\u0105cy napi\u0119cie, zosta\u0142a przez Lipskiego wyj\u0119ta z kontekstu ilustracji i umieszczona na czerwonym tle kojarz\u0105cym si\u0119 z krwi\u0105. Jest w tym by\u0107 mo\u017ce wskaz\u00f3wka jak odczytywa\u0107 obrazy artysty. Intensywno\u015b\u0107 opowie\u015bci pozostaje w nim samym, a narracja nie zostaje przeniesiona na p\u0142\u00f3tno. Obrazy Romana Lipskiego nie maj\u0105 tytu\u0142\u00f3w, s\u0105 przez to otwarte na interpretacj\u0119 widza. Odbiorca patrz\u0105c na obraz tworzy w\u0142asn\u0105 opowie\u015b\u0107. Kolor ma w tym pewn\u0105 rol\u0119, nadaje jej wyraz emocjonalny. <\/p>\n\n\n\n

Tym, co \u0142\u0105czy wra\u017cliwo\u015b\u0107 obydwu artyst\u00f3w jest wyczucie tego, co wzbudza niepok\u00f3j, co niesamowite, zwi\u0105zane z przemijaniem czasu, pod\u015bwiadomo\u015bci\u0105. Elementem, kt\u00f3ry buduje wystaw\u0119 jest jednak kontrast. Emocjonalne i dramatyczne obrazy Romana Lipskiego uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie na wystawie z narracyjnym i zr\u00f3wnowa\u017conym malarstwem L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9ra.<\/p>\n\n\n\n

1<\/sup> Pauline Faure, L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9r mysticism and realism. Interview with the artist in his T\u00e1c studio<\/em>, Hungary, on the 30th of September 2011, [w:] L\u00e1szl\u00f3 Feh\u00e9r<\/em> [katalog wystawy w Mus\u00e9\u00e9 d’Art Moderne de Saint-Etienne M\u00e9tropole], Mediolan, 2011, s. 39.<\/p>\n\n\n\n

*Agata Mendrychowska, historyczka sztuki, redaktorka ksi\u0105\u017cek, m.in. Wojciecha Wilczyka Niewinne oko nie istnieje<\/em>, dziennik\u00f3w Teresy Tyszkiewiczowej Notatki<\/em> (1940-1983) oraz katalog\u00f3w wystaw. Kuratorka w Atlasie Sztuki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Volker Schl\u00f6ndorff<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[137],"class_list":["post-12698","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-laszlo_feher"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12698"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12723,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12698\/revisions\/12723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}