![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Zabrze-Rokitnica-ul.-Mlodziezowa-15.01-1024x375.jpg\")
Z drugiej, w barwnych zdj\u0119ciach powracaj\u0105 motywy oddolnej kreatywno\u015bci i pe\u0142nych przemocy napi\u0119\u0107 okre\u015blaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 Polsk\u0119. Wilczyk przygl\u0105da si\u0119 uwa\u017cnie ignorowanym przez miejskich aktywist\u00f3w i omijanym szerokim \u0142ukiem przez antropolog\u00f3w wykwitom kibicowskiej kultury, kt\u00f3rej rola w ostatnich latach niepomiernie wzros\u0142a i ma wp\u0142yw nawet na polityk\u0119 g\u0142\u00f3wnego nurtu (co da\u0142o si\u0119 odczu\u0107 zw\u0142aszcza przed i w trakcie Mistrzostw Europy w Pi\u0142ce No\u017cnej w 2012 roku). Agresywne i nierzadko krwawe rytua\u0142y tworz\u0105ce rdze\u0144 to\u017csamo\u015bci fanatycznych pseudokibic\u00f3w mog\u0105, a mo\u017ce wr\u0119cz \u2013 jak sugeruje Wilczyk \u2013 powinny by\u0107 analizowane w szerszej perspektywie antropologicznej i spo\u0142ecznej. Mog\u0105 tak\u017ce stanowi\u0107 przedmiot dzia\u0142a\u0144 artystycznych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 hase\u0142 i slogan\u00f3w kibic\u00f3w odnosi si\u0119 nie tylko do wrogich sobie dru\u017cyn pi\u0142karskich oraz ich zwolennik\u00f3w, ale tak\u017ce, poprzez u\u017cycie specyficznej symboliki, dotyka kwestii religijnych, politycznych i historycznych. Nieprzypadkowo o\u015b tytu\u0142owej \u015awi\u0119tej Wojny<\/em> stanowi\u0105 propagowane przez chuligan\u00f3w jawnie antysemickie i faszystowskie has\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Podobnie jak w cyklu Niewinne oko nie istnieje<\/em>, po\u015bwi\u0119conym dawnym synagogom i domom modlitwy, tak\u017ce w \u015awi\u0119tej Wojnie<\/em> Wilczyk podejmuje temat pami\u0119ci, czyni to jednak w spos\u00f3b odmienny. Zamiast atlasu zachowanych i zaniedbanych budynk\u00f3w przedstawia miejsca nieokre\u015blone w ich nijako\u015bci, ale w znacz\u0105cym stopniu organizuj\u0105ce \u017cycie konkretnych spo\u0142eczno\u015bci. Topografia murali pe\u0142nych agresji podszytej antysemityzmem wyznacza podzia\u0142y mi\u0119dzy zwolennikami poszczeg\u00f3lnych dru\u017cyn, ale te\u017c jest \u015bwiadectwem niech\u0119ci i wzajemnej nienawi\u015bci Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Atlas murali Wilczyka imponuje, a zarazem pora\u017ca postronnego odbiorc\u0119. Liczba wulgaryzm\u00f3w, ohyda mowy nienawi\u015bci, skala spo\u0142eczna zjawiska sk\u0142aniaj\u0105 do zadania pytania o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w nim milcz\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra przyzwala na to, co widnieje na \u015bcianach blok\u00f3w, kamienic i budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej nie tylko w miastach prowadz\u0105cych \u201e\u015bwi\u0119t\u0105 wojn\u0119\u201d, ale w ca\u0142ym kraju. W przeciwie\u0144stwie do gazetowych publicyst\u00f3w Wilczyk jednak nie moralizuje. To, co widoczne na powierzchni otynkowanych \u015bcian, wydaje si\u0119 \u2013 w jego artystycznej interpretacji \u2013 wynika\u0107 z g\u0142\u0119bszych warstw zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci. W tym sensie \u017cadna okoliczno\u015bciowa akcja zamalowywania murali, jak Polska d\u0142uga i szeroka, nie przyniesie innego ni\u017c dora\u017any skutku. Potrzebna jest bardziej zasadnicza zmiana. Inaczej nast\u0119pnego dnia pojawi\u0105 si\u0119 kolejne has\u0142a w rodzaju \u201eJeba\u0107 \u017byd\u00f3w maczetami\u201d, jeszcze pi\u0119kniejsze i wi\u0119ksze murale nie tylko w ciemnych zau\u0142kach, ale te\u017c na reprezentacyjnych fasadach. W pewnym sensie fotografowane przez Wilczyka ulotne wsp\u00f3\u0142czesne murale por\u00f3wna\u0107 mo\u017cna do dyskursywnych skamielin opisywanych przez Joann\u0119 Tokarsk\u0105-Bakir w Legendach o krwi<\/em>. Kibice operuj\u0105 j\u0119zykiem dziecinnym, a zarazem gro\u017anym. U\u017cywanie antysemickich hase\u0142 wydaje si\u0119 rytualne. \u201eJednak \u00abrytualny\u00bb \u2013 jak zauwa\u017ca Tokarska-Bakir \u2013 nie znaczy tu \u00abpowierzchowny\u00bb, a tylko \u00abniewymagaj\u0105cy \u015bwiadomej wiary, niepoddawany weryfikacji\u00bb. Nie jest powierzchowne co\u015b, co mimo pozor\u00f3w bezu\u017cyteczno\u015bci, nie obumiera, co odtwarza si\u0119 wed\u0142ug wzoru znajduj\u0105cego si\u0119 poza \u015bwiadom\u0105 pami\u0119ci\u0105 i wol\u0105. Cho\u0107 tre\u015bci antysemickie s\u0105 niedorzeczne, ich trwa\u0142o\u015bci nie mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 wy\u0142\u0105cznie w kategoriach obskurantyzmu, niewystarczaj\u0105cej wiedzy. To problem podobny do tego, dlaczego ludzie \u015bni\u0105\u201d. I dodaje: \u201eniedorzeczno\u015bci sn\u00f3w nie zwalczy si\u0119 perswazj\u0105 i publicznym o\u015bwieceniem\u201d1<\/sup>. Wojciech Wilczyk nie walczy z rzeczywisto\u015bci\u0105 za pomoc\u0105 sztuki. Anga\u017cuje si\u0119 na ch\u0142odno, dostrzega fenomen, przygl\u0105da si\u0119, wyci\u0105ga na wierzch, starannie komponuje zdj\u0119cia, po\u015bwi\u0119caj\u0105c muralom czas i energi\u0119. Jakby chcia\u0142 lepiej opisa\u0107 i rozpozna\u0107 symptom. Tym samym Wilczyk nie z\u017cyma si\u0119 na ohyd\u0119 polskiego pejza\u017cu jak Filip Springer (Wanna z kolumnad\u0105<\/em>, 2013), nie tworzy dla szczytnego celu niechlujnego zbioru byle jakich fotek jak El\u017cbieta Dymna i Marcin Rutkiewicz (Polski outdoor. Reklama w przestrzeni publicznej<\/em>, 2009), lecz swoim dzia\u0142aniem przypomina pe\u0142ne zrozumienia dla form wernakularnych post\u0119powanie Roberta Venturiego, Denise Scott Brown i Stevena Izenoura, autor\u00f3w Uczy\u0107 si\u0119 od Las Vegas<\/em>. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 sposobu pracy Wojciecha Wilczyka, b\u0119d\u0105cego po\u0142\u0105czeniem \u017celaznej konsekwencji i bezkompromisowego zaanga\u017cowania, warto zrekonstruowa\u0107 pokr\u00f3tce drog\u0119, jaka doprowadzi\u0142a do powstania \u015awi\u0119tej Wojny<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Barbarzy\u0144ca<\/p>\n\n\n\n Wojciech Wilczyk urodzi\u0142 si\u0119 w 1961 roku w Krakowie, a fotografii, chc\u0105c nie chc\u0105c, nauczy\u0142 si\u0119 od ojca, Eugeniusza Wilczyka (historyka sztuki), kt\u00f3remu pomaga\u0142 w ciemni. W latach osiemdziesi\u0105tych Wilczyk tyle\u017c z pasji, co z niech\u0119ci do s\u0142u\u017cby wojskowej podejmuje studia na filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, kt\u00f3re ko\u0144czy w 1986 roku prac\u0105 dyplomow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 \u201ewykl\u0119temu poecie\u201d Kazimierzowi Ratoniowi. Po studiach pracuje dorywczo, pisze wiersze i od 1988 roku samodzielnie fotografuje. Poezja Wilczyka z ko\u0144ca lat osiemdziesi\u0105tych i pocz\u0105tku kolejnej dekady wpisywa\u0142a si\u0119 w nurt \u201ebarbarzy\u0144c\u00f3w\u201d, by nawi\u0105za\u0107 do tytu\u0142u antologii Przyszli barbarzy\u0144cy<\/em>, u\u0142o\u017conej przez Marcina \u015awietlickiego i Paw\u0142a Filasa w 1991 roku. Z perspektywy czasu wygl\u0105da na to, \u017ce \u201ebarbarzy\u0144stwo\u201d m\u0142odych poet\u00f3w polega\u0142o g\u0142\u00f3wnie na odniesieniach do popkultury i popartu, co w tamtejszym paradygmacie kulturowym by\u0142o trudne do pomy\u015blenia. Opr\u00f3cz Wilczyka w grupie poet\u00f3w barbarzy\u0144c\u00f3w urodzonych w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych byli: Marcin \u015awietlicki, Jacek Podsiad\u0142o, Grzegorz Wr\u00f3blewski i Krzysztof Jaworski. Wilczyk w 1997 roku wydaje tomik Steppenwolf<\/em>, kt\u00f3ry pierwotnie mia\u0142 nosi\u0107 tytu\u0142 Hiperrealizm<\/em>, o czym \u015bwiadcz\u0105 zapowiedzi wydawnicze publikowane na \u0142amach \u201ebruLionu\u201d. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wilczyka nie ogranicza si\u0119 jednak do pisania i publikowania w\u0142asnych utwor\u00f3w. Jednym z pierwszych dojrza\u0142ych projekt\u00f3w fotograficznych i wydawniczych zarazem b\u0119dzie zredagowana w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i wydana w 1999 roku przez Oficyn\u0119 Literack\u0105 Antologia \u2013 wyb\u00f3r fragment\u00f3w tekst\u00f3w i wierszy dwudziestu jeden autor\u00f3w, uzupe\u0142niony o portrety fotograficzne (m.in. Marcina Barana, Darka Foksa, Manueli Gretkowskiej, Krzysztofa Jaworskiego, Andrzeja Sosnowskiego, Andrzeja Stasiuka, Jacka Podsiad\u0142y, Marcina \u015awietlickiego, Olgi Tokarczuk, Krzysztofa Vargi, Grzegorza Wr\u00f3blewskiego). O nietypowych dla tw\u00f3rczo\u015bci Wilczyka portretach sam autor pisa\u0142 we wst\u0119pie, \u017ce jako integralna cz\u0119\u015b\u0107 Antologii maj\u0105 one na celu ukazanie \u201e\u00abprawdziwego oblicza\u00bb tego pokolenia, ale tak\u017ce \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 dokumentalny aspekt fotografii \u2013 nawi\u0105zanie dialogu z typow\u0105 dla s\u0142owa pisanego sk\u0142onno\u015bci\u0105 do prowadzenia gry, konstruowania fikcji i mno\u017cenia mistyfikacji\u201d2<\/sup>. Nawet w opisie portret\u00f3w pisarzy Wilczyk ods\u0142ania swoj\u0105 filozofi\u0119 fotografii. \u201eZamieszczone w Antologii fotografie nie maj\u0105 jednak na celu \u00abobna\u017cania\u00bb portretowanych os\u00f3b (co jest cz\u0119stym zabiegiem stosowanym przez fotograf\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do tzw. \u00abuchwycenia charakteru postaci\u00bb), lecz zmierzaj\u0105 do rejestracji chwili pozowania, w kt\u00f3rej przybieranie \u00abmasek\u00bb i \u00abr\u00f3l\u00bb przez fotografowane osoby uzna\u0107 mo\u017cna za w pe\u0142ni naturaln\u0105 (a tak\u017ce autentyczn\u0105) form\u0119 zachowania\u201d3<\/sup>. Wiele z wykonanych przez Wilczyka czarno-bia\u0142ych portret\u00f3w znajdzie si\u0119 p\u00f3\u017aniej na ok\u0142adkach tomik\u00f3w oraz w publikacjach pisarzy, tworz\u0105c medialny wizerunek \u201epokolenia \u00abbruLionu\u00bb\u201d. Pomimo wycofania si\u0119 Wilczyka na prze\u0142omie wiek\u00f3w z udzia\u0142u w \u017cyciu literackim poezja wsp\u00f3\u0142czesna pozostaje dla niego sta\u0142ym punktem odniesienia.<\/p>\n\n\n\n Kalwaria<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 z dzisiejszej perspektywy fotografia portretowa nie stanowi o specyfice tw\u00f3rczo\u015bci Wojciecha Wilczyka, to jednak artysta mi\u0119dzy 1995 a 2004 rokiem realizowa\u0142 zapis po\u015bwi\u0119cony uczestnikom religijnych ceremonii w sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n W wydanym w 2010 roku nak\u0142adem wrzesi\u0144skiego wydawnictwa Kropka albumie znalaz\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia powsta\u0142e podczas obrz\u0119d\u00f3w Wielkiego Tygodnia oraz sierpniowych uroczysto\u015bci maryjnych. Czarno-bia\u0142e fotografie Wilczyka, wykonane zar\u00f3wno aparatem ma\u0142ego, jak i \u015bredniego formatu, koncentruj\u0105 si\u0119 na twarzach i gestach prostych ludzi przybywaj\u0105cych do sanktuarium g\u0142\u00f3wnie z teren\u00f3w po\u0142udniowo-wschodniej Polski. Dziesi\u0119\u0107 lat systematycznej pracy przynios\u0142o rezultat w postaci portretu zbiorowo\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 liczni fotografowie patrzyli dotychczas przez pryzmat efektownych i powierzchownych kadr\u00f3w, kt\u00f3re niemal zawsze przedstawia\u0142y sceny z parateatralnego przedstawienia Misterium M\u0119ki Pa\u0144skiej. Uwag\u0119 Wilczyka zwr\u00f3ci\u0142y za to \u201ezniszczone ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 fizjonomie p\u0105tnik\u00f3w, pogr\u0105\u017cone w autentycznym religijnym uniesieniu, prze\u017cywaniu nowotestamentowej relacji na temat \u015bmierci boskiego syna lub w \u017calu po \u015bmierci jego matki\u201d4<\/sup>. Pocz\u0105tkowo fotograf wykonuje zdj\u0119cia z u\u017cyciem teleobiektywu, ale szybko orientuje si\u0119, \u017ce chc\u0105c uzyska\u0107 mo\u017cliwie autentyczne obrazy, musi po prostu podej\u015b\u0107 bli\u017cej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n W opublikowanym w albumie zbiorze oko\u0142o stu zdj\u0119\u0107 (wybranych przez autora spo\u015br\u00f3d ponad pi\u0119ciu tysi\u0119cy), zwracaj\u0105 uwag\u0119 powracaj\u0105ce twarze \u2013 dorastaj\u0105cej dziewczyny, czy starzej\u0105cej si\u0119 z ka\u017cdym rokiem kobiety. Pomimo tego formalnego zabiegu seria nie ma w sobie nic z fotoreporta\u017cu prasowego. Przypomina raczej tworzone przez autora p\u00f3\u017aniejsze fotograficzne atlasy, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce Kalwaria jest etnograficzna, a kolejne serie b\u0119d\u0105 zdecydowanie bardziej topograficzne. Cho\u0107 wiele z portret\u00f3w katolickich pielgrzym\u00f3w do dzi\u015b przykuwa uwag\u0119, to jednak wyszukiwanie ciekawych fizjonomii nie sta\u0142o si\u0119 powo\u0142aniem Wilczyka. Zainteresowanie tematyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, rytua\u0142ami i w\u0105tkami egzystencjalnymi realizuje inaczej.<\/p>\n\n\n\n \u015al\u0105sk<\/p>\n\n\n\n Wspominaj\u0105c pocz\u0105tki fascynacji fotografi\u0105, Wojciech Wilczyk przywo\u0142uje wizyt\u0119 w 1986 roku w galerii ZPAF przy ulicy \u015bw. Anny w Krakowie, gdzie zobaczy\u0142 wystaw\u0119 Micha\u0142a Ca\u0142y (ur. 1948). Tworzone od po\u0142owy lat siedemdziesi\u0105tych czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia w ekspresyjny i plastyczny spos\u00f3b przedstawiaj\u0105 przemys\u0142owy pejza\u017c\u00a0\u015al\u0105ska. Uwag\u0119 zwracaj\u0105 nie tylko pe\u0142ne rozmachu, apokaliptyczne obrazy dymi\u0105cych komin\u00f3w i rz\u0119d\u00f3w brudnych familok\u00f3w, lecz tak\u017ce inscenizowane portrety dzieci i m\u0142odych os\u00f3b na tle zaniedbanych budynk\u00f3w komunalnych. Wp\u0142yw Ca\u0142y wyczuwalny jest w pierwszym \u015bl\u0105skim cyklu Wilczyka zatytu\u0142owanym Pejza\u017c symboliczny <\/em>(1992-1996).<\/p>\n\n\n\n Koksowni\u0119 Walenty zobaczy\u0142em po raz pierwszy wczesn\u0105 wiosn\u0105 1992 roku. Jecha\u0142em wtedy samochodem przez nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 Rud\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 w kierunku Bytomia, kiedy nagle po lewej stronie drogi, zza pl\u0105taniny industrialnych ruroci\u0105g\u00f3w zacz\u0119\u0142y wy\u0142ania\u0107 si\u0119 olbrzymie betonowe konstrukcje. M\u017cy\u0142 wczesnowiosenny deszcz, pora by\u0142a wczesnopopo\u0142udniowa, czyli szaro-ciemna, a namokni\u0119te betonowe budowle widoczne przez boczne okno, przypomina\u0142y dekoracje do jednego z film\u00f3w science-fiction, kt\u00f3rych akcja rozgrywa si\u0119 w momencie nieuchronnego upadku cywilizacji5<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze zdania tekstu z katalogu wystawy Czarno-Bia\u0142y \u015al\u0105sk w krakowskiej Galerii Zderzak precyzyjnie oddaj\u0105 pocz\u0105tek fascynacji regionem, kt\u00f3ry na kolejne dwie dekady sta\u0142 si\u0119 punktem odniesienia dla Wilczyka. Je\u015bli pokazany premierowo w 1997 roku Pejza\u017c symboliczny<\/em> dotyczy\u0142 jednego obiektu \u2013 likwidowanej koksowni Walenty (primo voto Wolfgang) w Rudzie \u015al\u0105skiej \u2013 to ju\u017c podj\u0119ta bezpo\u015brednio po zamkni\u0119ciu tego cyklu konsekwentna dokumentacja rozpadu form architektury przemys\u0142owej obj\u0119\u0142a wiele obiekt\u00f3w na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Realizowany w latach 2003-2006 projekt Postindustrial uleg\u0142 dalszemu rozszerzeniu o obiekty po\u0142o\u017cone poza \u015al\u0105skiem. W swoich wczesnych czarno-bia\u0142ych pracach ze \u015al\u0105ska Wilczyk w\u0142a\u015bciwie pomija ludzi. Je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 na zdj\u0119ciach, to w charakterze sztafa\u017cu, przy wykonywaniu prostych czynno\u015bci \u2013 jak na przyk\u0142ad m\u0119\u017cczyzna wyrzucaj\u0105cy \u015bmieci na fotografii Siemianowice \u015al\u0105skie, ulica Piastowska, 27.01.2001 czy kobiety rozmawiaj\u0105ce na ulicy (Bytom, ulica Korfantego, 9.02.2000). Nie zdarza si\u0119 w\u0142a\u015bciwie, by spogl\u0105dali w obiektyw, nawi\u0105zuj\u0105c kontakt z fotografem i \u2013 po\u015brednio \u2013 z widzami. Fotografia przedstawiaj\u0105ca dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w z psem (Zabrze-Biskupice, ulica Kempki, 4.02.2001) stanowi wyj\u0105tek potwierdzaj\u0105cy regu\u0142\u0119. Ludzie obecni s\u0105 tu poprzez architektur\u0119, wpisani w pejza\u017c miejski i przemys\u0142owy, pejza\u017c, b\u0119d\u0105cy ich dzie\u0142em. Ich \u017cycie uj\u0119te zosta\u0142o syntetycznie w formie zestawie\u0144 kamienic mieszkalnych, budynk\u00f3w przemys\u0142owych i cmentarzy. \u017bycie, praca, \u015bmier\u0107. Niekt\u00f3re kadry mog\u0105 przywodzi\u0107 na my\u015bl wa\u017cnego dla Wilczyka Walkera Evansa. Przede wszystkim jego zdj\u0119cie Pittsburgh, Bethlehem. Graveyard and Steel Mill z 1935 roku. Ikoniczna fotografia powtarzana cho\u0107by przez ma\u0142\u017ce\u0144stwo Bernda i Hilli Becher\u00f3w (Pittsburgh, Bethlehem, 1986) przywo\u0142uje spos\u00f3b my\u015blenia o obrazie, architekturze, spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lne miejsce w tw\u00f3rczo\u015bci Wilczyka zajmuje wydana wsp\u00f3lnie z Krzysztofem Jaworskim w 2002 roku ksi\u0105\u017cka Kapita\u0142 w s\u0142owach i obrazach<\/em>. Niewielkich rozmiar\u00f3w publikacja jest monta\u017cem poezji z czarno-bia\u0142\u0105 fotografi\u0105; monta\u017cem przekraczaj\u0105cym ramy konwencjonalnie ilustrowanych wyda\u0144 tomik\u00f3w poezji czy okraszonych cytatami i wierszami artystowskich photobook\u00f3w. Melancholia tworzonych przez Wilczyka obraz\u00f3w, swego rodzaju dowod\u00f3w w procesie historycznym, wynika z namys\u0142u nad nieodwracalnym charakterem zmian wymuszanych w\u0142a\u015bnie przez tytu\u0142owy kapita\u0142 w skali przekraczaj\u0105cej granice jednego regionu Polski (jak w ok\u0142adkowym zdj\u0119ciu Kapita\u0142u przedstawiaj\u0105cym wyrastaj\u0105cy z b\u0142ota napis: \u201eKWK Polska\u201d).<\/p>\n\n\n\n Ogl\u0105daj\u0105c i czytaj\u0105c Kapita\u0142<\/em>, jedn\u0105 z zasadniczych dla polskiej fotografii publikacji, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o swoistej pomy\u0142ce, przesuni\u0119ciu, jakie dokona\u0142o si\u0119 w pracy Wilczyka i doprowadzi\u0142o go do wydania tej ksi\u0105\u017cki. Pod koniec 2011 roku autor nast\u0119puj\u0105co opisywa\u0142 genez\u0119 Kapita\u0142u<\/em>:<\/p>\n\n\n\n Jesieni\u0105 2000 i wiosn\u0105 2001 bardzo ostro pracowa\u0142em nad projektem Czarno-Bia\u0142y \u015al\u0105sk. Je\u017cd\u017c\u0105c po miastach g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej konurbacji, zacz\u0105\u0142em zwraca\u0107 uwag\u0119 na charakterystyczne dla tego regionu witryny ma\u0142ych sklep\u00f3w w zubo\u017ca\u0142ych dzielnicach mieszkaniowych. Rejestracja tego rodzaju motyw\u00f3w za pomoc\u0105 materia\u0142\u00f3w monochromatycznych niespecjalnie mnie przekonywa\u0142a, wi\u0119c latem 2001 postanowi\u0142em sfotografowa\u0107 je w kolorze. Ju\u017c na pocz\u0105tkowym etapie pracy przyszed\u0142 mi do g\u0142owy tytu\u0142 “Kapita\u0142” dla tego przedsi\u0119wzi\u0119cia, kt\u00f3ry mia\u0142 ironicznie si\u0119 odnosi\u0107 do nag\u0142a\u015bnianego przez media i gospodarcze autorytety wolnorynkowego kapitalizmu w neoliberalnym wydaniu. Jak prawie ka\u017cdy artysta pracuj\u0105cy we wspomnianych ekonomicznych realiach, nie \u015bmierdzia\u0142em groszem, wi\u0119c na\u015bwietlone latem 2001 filmy wprawdzie od razu wywo\u0142a\u0142em, ale nie zrobi\u0142em z nich styk\u00f3wek lub prewek.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n I mo\u017ce w sumie dobrze, bo gdybym wtedy od razu zobaczy\u0142 efekty mojej pracy, to pewnie porzuci\u0142bym natychmiast monochromatyczny Czarno-Bia\u0142y \u015al\u0105sk i nie by\u0142oby wystaw oraz albumu\u2026 Natomiast sam tytu\u0142 zaniechanej serii, czyli “Kapita\u0142”, wykorzystali\u015bmy razem z Krzysztofem Jaworskim do wyprodukowania w 2002 roku ksi\u0105\u017ceczki, zawieraj\u0105cej jego wiersze i moje \u015bl\u0105skie zdj\u0119cia z projektu “Czarno-Bia\u0142y \u015al\u0105sk”.<\/em><\/p>\n\n\n\n Monumentalny, skupiony na \u015al\u0105sku dorobek Wilczyka zaz\u0119bia si\u0119 i przenika, wymagaj\u0105c uwa\u017cnego studiowania. Rozumienie dzie\u0142a, zamys\u0142u autorskiego, sekwencji obraz\u00f3w mo\u017ce wymaga\u0107 daleko id\u0105cych reinterpretacji, co wida\u0107 cho\u0107by po ujawnieniu przez autora barwnych fotografii witryn \u015bl\u0105skich sklep\u00f3w. Te zdj\u0119cia po raz pierwszy poka\u017ce dopiero w 2012 roku na wystawie \u015awiat nie przedstawiony w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Tworzone na marginesie zasadniczego, czarno-bia\u0142ego cyklu fotografie wskazuj\u0105 na inny wymiar materialnej kultury regionu, bynajmniej nie magiczn\u0105, lecz raczej utrzyman\u0105 w rygorze formy, ch\u0142odno sfotografowan\u0105 fascynacj\u0119 small-businessem. Innymi s\u0142owy, to nie tyle \u201esklepy cynamonowe po \u015bl\u0105sku\u201d, ile raczej \u2013 tak\u017ce na sw\u00f3j spos\u00f3b poetyckie \u2013 cinkciarstwo na dorobku, godne bohatera powie\u015bci Micha\u0142a Witkowskiego Barbara Radziwi\u0142\u0142\u00f3wna z Jaworzna -Szczakowej.<\/p>\n\n\n\n \u015al\u0105sk w \u017cyciorysie artysty zaznacza si\u0119 tak\u017ce w pracy kuratorskiej i badawczej. Inspiracja Micha\u0142em Ca\u0142\u0105 oznacza\u0142a dla Wilczyka pocz\u0105tek znajomo\u015bci z fotografem, ale tak\u017ce ci\u0105g\u0142e poszukiwanie punkt\u00f3w odniesienia w postaci zapomnianych i zaniedbanych obszar\u00f3w z historii fotografii \u015bl\u0105skiej. Wilczyk realizowa\u0142 na w\u0142asny spos\u00f3b program archeologii fotografii nie tylko publikuj\u0105c teksty w magazynach, takich jak \u201eFototapeta\u201d, \u201eOpcje\u201d, \u201eHerito\u201d czy \u201eObieg\u201d, ale tak\u017ce organizuj\u0105c istotne wystawy. Za przyk\u0142ad pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce prezentowana w krakowskim Zderzaku wystawa Fotorealizm<\/em>, ujmuj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie prace fotograf\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015al\u0105skiem: S\u0142awoja Dubiela, Piotra Szymona, Andrzeja \u015alusarczyka i \u2013 pracuj\u0105cego we Wrze\u015bni \u2013 Ireneusza Zje\u017cd\u017ca\u0142ki. \u015arodowiskowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 i krytyka artystyczna stan\u0105 si\u0119 znakiem rozpoznawczym Wilczyka, kt\u00f3remu polemiczne zaci\u0119cie b\u0119dzie przysparza\u0142o zar\u00f3wno nieprzejednanych antagonist\u00f3w, jak i oddanych zwolennik\u00f3w. Opr\u00f3cz publikacji tekst\u00f3w (tak\u017ce w \u201eTygodniku Powszechnym\u201d, \u201eGazecie Wyborczej\u201d, \u201eGazecie Antykwarycznej\u201d, \u201eFA-arcie\u201d, \u201eSZUMIE\u201d) Wilczyk zak\u0142ada i redaguje wraz z Krzysztofem Jaworskim w latach 2002-2003 magazyn internetowy \u201eHiperrealizm\u201d, a od 2009 roku prowadzi autorski, aktualizowany niemal codziennie blog o tej samej nazwie. hiperrealizm.blogspot.com to jeden z najbardziej wp\u0142ywowych blog\u00f3w fotograficznych w Polsce.<\/p>\n\n\n\n \u017bycie po \u017cyciu<\/p>\n\n\n\n O ile realizowane po roku 2000 projekty fotografii architektury \u2013 pocz\u0105wszy od czarno-bia\u0142ej Kopenhagi<\/em> z 2000 roku, przez fotografowane ju\u017c w kolorze Cities on the Edge<\/em> i dalej Niewinne oko nie istnieje<\/em> oraz Inne miasto<\/em> \u2013 mo\u017cna odbiera\u0107 jako pochodn\u0105 do\u015bwiadcze\u0144 \u015bl\u0105skich, to zupe\u0142nie czym innym s\u0105 zdj\u0119cia z cyklu \u017bycie po \u017cyciu<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n \u201eTak naprawd\u0119 to jest cykl o \u015bmierci\u201d6<\/sup> \u2013 wyja\u015bnia Wilczyk, zapytany o temat. Cykl przedstawia wraki samochod\u00f3w i fragmenty karoserii zamienione w przydro\u017cne no\u015bniki reklam, kwietniki i dekoracje. Je\u015bli w jaki\u015b spos\u00f3b zach\u0119caj\u0105 nas one do kontemplacji przemijania i ulotno\u015bci egzystencji, czyni\u0105 to w spos\u00f3b neutralny emocjonalnie. Wilczyk nie odwo\u0142uje si\u0119 do sensacji ani do nostalgii, jego projekt przypomina raczej atlas medyczny, w kt\u00f3rym \u015bledzi\u0107 mo\u017cna kolejne etapy choroby lub jej warianty. Zastosowanie prostego, kwadratowego kadru, centralna kompozycja i brak jakiejkolwiek inscenizacji sprawiaj\u0105, \u017ce projekt nabiera niemal naukowego rysu. Tym, co wyr\u00f3\u017cnia \u017bycie po \u017cyciu<\/em> spo\u015br\u00f3d wielu patetycznych pr\u00f3b zwizualizowania \u015bmierci, jest wycofanie podmiotu artystycznego i oddanie pola fotografowanej rzeczywisto\u015bci. Paradoksalnie kolor, u\u017cyty tu przez Wilczyka po raz pierwszy (wyj\u0105tkiem by\u0142 tylko Kapita\u0142<\/em>), przydaje projektowi dokumentalnej wznios\u0142o\u015bci i nie dopuszcza nuty sentymentalizmu. Oczywi\u015bcie, wraki samochodowe wzbudzaj\u0105 nostalgi\u0119 i melancholi\u0119. Daj\u0105c jednak odp\u00f3r owym uczuciom, ogarniaj\u0105cym nie tylko niegdysiejszych szcz\u0119\u015bliwych u\u017cytkownik\u00f3w dwusuwowych wehiku\u0142\u00f3w z NRD, Wilczyk proponuje co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko rozbudowan\u0105 metafor\u0119 upadku nowoczesnej cywilizacji technicznej. \u017bycie po \u017cyciu<\/em> w r\u00f3wnej mierze m\u00f3wi o \u015bmierci i o zmartwychwstaniu rzeczy. \u015awiadczy bowiem nie tylko o spostrzegawczo\u015bci autora zdj\u0119\u0107, ale te\u017c jest \u015bwiadectwem spontanicznej kreatywno\u015bci zwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy potrafili przeistoczy\u0107 przemys\u0142owo produkowane pojazdy w surrealistyczne dzie\u0142a sztuki. Unosz\u0105ce si\u0119 nad ziemi\u0105 kolorowe obiekty z powyginanej blachy rozsadzaj\u0105 i rewolucjonizuj\u0105 kapitalistyczn\u0105 codzienno\u015b\u0107. Samochodowe fetysze, z kt\u00f3rymi trudno si\u0119 rozsta\u0107 w\u0142a\u015bcicielom, staj\u0105 si\u0119 przydro\u017cnymi pomnikami, poetyckimi brikola\u017cami, ubogimi krewnymi stylizowanych reklam biznesu motoryzacyjnego, przedmiotami ca\u0142kowicie magicznymi, ale zarazem s\u0142u\u017c\u0105cymi zar\u00f3wno kapitalistycznemu spo\u0142ecze\u0144stwu, jak i tw\u00f3rczym ambicjom jednostek.<\/p>\n\n\n\n Realizowany w latach 2004-2006 cykl zosta\u0142 pokazany na indywidualnej wystawie w Zamku Ujazdowskim. Jednak po kr\u00f3tkiej przerwie Wilczyk powr\u00f3ci\u0142 do dokumentacji wernakularnych konstrukcji samochodowych ustawianych przy polskich \u2013 i nie tylko \u2013 drogach.<\/p>\n\n\n\n Szoa<\/p>\n\n\n\n Recenzj\u0119 pokazanej w 2006 roku w warszawskim CSW Zamek Ujazdowski wystawie Nowi dokumentali\u015bci<\/em>, w kt\u00f3rej Wojciech Wilczyk bra\u0142 udzia\u0142 jako fotograf i autor jednego z tekst\u00f3w do katalogu, ko\u0144czy znamienna ju\u017c wypowied\u017a Bogus\u0142awa Deptu\u0142y: \u201eA je\u015bli kto\u015b mnie zapyta \u2013 pisa\u0142 na \u0142amach \u00abTygodnika Powszechnego\u00bb \u2013 czy jest to sztuka zaanga\u017cowana spo\u0142ecznie, bo tak by si\u0119 mog\u0142o zdawa\u0107, odpowiem stanowczo: nie! To sztuka zaanga\u017cowana artystycznie, traktuj\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107 jako rodzaj trampoliny, od kt\u00f3rej chcia\u0142aby si\u0119 odbi\u0107 wysoko \u2013 ku \u015bwiatowej karierze\u201d. Diagnoza Deptu\u0142y by\u0142a bod\u017acem dla Wilczyka, kt\u00f3ry wykorzysta\u0142 tytu\u0142 recenzji prasowej w nazwie monumentalnego cyklu po\u015bwi\u0119conego dawnym synagogom i domom modlitwy. Daj\u0105c odp\u00f3r tezie o karierowiczostwie, Wilczyk dowi\u00f3d\u0142 potencja\u0142u spo\u0142ecznego zaanga\u017cowania tkwi\u0105cego w fotografii dokumentalnej, realizuj\u0105c cykl Niewinne oko nie istnieje<\/em>. Wsp\u00f3\u0142czesne zdj\u0119cia dotyka\u0142y k\u0142opotliwego dla wszystkich \u2013 \u017byd\u00f3w, Polak\u00f3w, Niemc\u00f3w \u2013 tematu pami\u0119ci i pozosta\u0142o\u015bci po Szoa.<\/p>\n\n\n\n W pokazywanych premierowo\u00a0w \u0142\u00f3dzkim Atlasie Sztuki, a dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu galerii wystawianych tak\u017ce za granic\u0105, zdj\u0119ciach z tej serii Wojciech Wilczyk konsekwentnie odwo\u0142uje si\u0119 do historii topograficznego zapisu dokumentalnego, pr\u00f3buj\u0105c na sw\u00f3j spos\u00f3b przedstawi\u0107 pami\u0119\u0107 miejsc. Fotografuje bo\u017cnice, midrasze i \u017cydowskie domy modlitwy, kt\u00f3rych w obecnych granicach naszego kraju jest nieco ponad trzysta. Pejza\u017c architektury z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w \u017cydowskiej historii w Polsce przecina si\u0119 z aktualnymi funkcjami budynk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych dzi\u015b jako biblioteki publiczne, remizy stra\u017cackie, hurtownie i sk\u0142ady, supermarkety, opuszczone i niszczej\u0105ce magazyny dawnych sp\u00f3\u0142dzielni rolniczych. Ten szczeg\u00f3lny atlas widok\u00f3w \u201euzupe\u0142nia\u201d to, co do tej pory by\u0142o wyparte z krajobraz\u00f3w spod znaku \u201efotografii ojczystej\u201d, kt\u00f3rej tw\u00f3rcy wzorowali si\u0119 ostatecznie na niemieckiej Heimatfotografie. Uciekaj\u0105c od patosu i motywu kalendarzowej pami\u0105tki z podr\u00f3\u017cy do Polski, Wilczyk tworzy zapis form z przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re pozornie wros\u0142y we wsp\u00f3\u0142czesny pejza\u017c. Pozornie, bo wci\u0105\u017c od niego odstaj\u0105, przywo\u0142uj\u0105c pami\u0119\u0107 powik\u0142anej przesz\u0142o\u015bci. Fotografia staje si\u0119 wehiku\u0142em dla pami\u0119ci, oko fotografa przygl\u0105da si\u0119 temu, co zwykle pozostaje ukryte, co jako codzienne staje si\u0119 niewidoczne. Bywa r\u00f3wnie\u017c, \u017ce przekazywane gminom i dawnym w\u0142a\u015bcicielom budynki zostaj\u0105 zaadaptowane do nowych, zaskakuj\u0105cych cel\u00f3w, i w ten spos\u00f3b s\u0105 nie tylko \u201eu\u017cywane\u201d, ale tak\u017ce o\u017cywiane. Troskliwe i czu\u0142e spojrzenie artysty utrwala migotliw\u0105, aktualn\u0105 form\u0119 architektoniczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, w jakiej przejawia si\u0119 historia. Nie ma tu fajerwerk\u00f3w ani parku tematycznego dla turyst\u00f3w z Izraela, Niemiec i Ameryki.<\/p>\n\n\n\n \u201eCzy tu by\u0142a synagoga?\u201d \u2013 pytanie zadawane arty\u015bcie przez mieszka\u0144c\u00f3w i mieszka\u0144com przez artyst\u0119, skierowane jest tak\u017ce do publiczno\u015bci, kt\u00f3ra przeciera oczy ze zdumienia na widok hurtowni okien, lokalnego pubu, zak\u0142adu pogrzebowego czy sk\u0142adu mebli holenderskich. Pytanie zadawane przez anonimowych przechodni\u00f3w wybitych z codziennej rutyny za spraw\u0105 pojawienia si\u0119 fotografa jest jednocze\u015bnie zaprzeczeniem i potwierdzeniem wiedzy o historii, o tym, o czym ka\u017cdy s\u0142ysza\u0142, ale jakby zapomnia\u0142 \u2013 albo lepiej \u2013 nie chcia\u0142 pami\u0119ta\u0107. Tak, tu by\u0142a synagoga. Je\u015bli nie wierzymy w\u0142asnym oczom, musimy uwierzy\u0107 aparatowi skierowanemu na te budynki przez cichego, lecz natr\u0119tnego fotografa. Fotografa, kt\u00f3rego paradoksalnie nazwa\u0107 mo\u017cna pejza\u017cyst\u0105 lub raczej pejza\u017cyst\u0105-rewizjonist\u0105. Wilczyk forsuje bowiem w swoim projekcie zgo\u0142a inn\u0105 wizj\u0119 pejza\u017cu polskiego ni\u017c ta, jak\u0105 z uporem lansowali przedwojenni i powojenni propagandzi\u015bci. Pejza\u017c rodzimy okazuje si\u0119 bardziej zr\u00f3\u017cnicowany, ni\u017c by\u015bmy mogli dzi\u015b, w Polsce jednolitej etnicznie jak nigdy przedtem, przypuszcza\u0107. Nieprzystawalno\u015b\u0107 obrazu resztek pozosta\u0142ych po wielokulturowym spo\u0142ecze\u0144stwie do naszego wyobra\u017cenia o tym, jak Polska powinna dzi\u015b wygl\u0105da\u0107, jest k\u0142opotliwa.<\/p>\n\n\n\n Fotografie synagog robione przez Wilczyka w polskich miastach i miasteczkach s\u0105 analityczn\u0105 i ch\u0142odn\u0105 \u2013 w por\u00f3wnaniu z projektami innych artyst\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 tematem pami\u0119ci i Holokaustem \u2013 pr\u00f3b\u0105 dostrze\u017cenia spu\u015bcizny, kt\u00f3ra mniej lub bardziej zrujnowana, zaadaptowana b\u0105d\u017a pozostawiona bez zmian przetrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w, stanowi\u0105c cz\u0119sto jedyny \u015blad po ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bciach, kt\u00f3re t\u0119 architektur\u0119 i kultur\u0119 tworzy\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Gigantyczne przedsi\u0119wzi\u0119cie Wilczyka skonkretyzowa\u0142o si\u0119 w formie podr\u00f3\u017cuj\u0105cej wystawy i ksi\u0105\u017cki-atlasu. Niewinne oko nie istnieje<\/em> dodatkowo wzmocni\u0142o obecny w \u015bl\u0105skiej tw\u00f3rczo\u015bci Wilczyka kontekst historyczny. Fotografia okaza\u0142a si\u0119 medium precyzyjnie rejestruj\u0105cym przesz\u0142o\u015b\u0107 skrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 pod podszewk\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci. \u00a0<\/p>\n\n\n\n Przy okazji pracy nad katalogiem Wilczyk pozna\u0142 artystk\u0119 i badaczk\u0119 El\u017cbiet\u0119 Janick\u0105. To z ni\u0105 rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 nad topograficznym projektem Inne miasto<\/em>. W sekwencji wielkoformatowych barwnych zdj\u0119\u0107 uzupe\u0142nionych (podobnie jak w serii Niewinne oko nie istnieje<\/em>) precyzyjnymi opisami Wilczyk i Janicka zaj\u0119li si\u0119 pejza\u017cem stolicy Polski. Artyst\u00f3w interesowa\u0142a Warszawa jako przestrze\u0144 do\u015bwiadczona okrutnie przez wojn\u0119, w specyficzny spos\u00f3b pami\u0119taj\u0105ca o wydarzeniach sprzed lat. Inne miasto, nawi\u0105zuj\u0105c do perspektywy charakterystycznej dla serii zdj\u0119\u0107 \u015bl\u0105skich zaprezentowanych w 2001 roku na wystawie Z wysoko\u015bci<\/em>, umo\u017cliwia spojrzenie na Warszaw\u0119 niemal z lotu ptaka i zrozumienie historycznego kontekstu wsp\u00f3\u0142czesnych relacji przestrzennych. Zdj\u0119cia przedstawiaj\u0105ce obszar dzielnicy \u017cydowskiej i getta dokumentuj\u0105 proces zabudowy kwarta\u0142\u00f3w miejskich w kolejnych powojennych dekadach, a\u017c po dzi\u015b. W pewnym sensie Inne miasto<\/em> mo\u017cna interpretowa\u0107 jako rewers historii rozpadu ostatnich po\u017cydowskich budynk\u00f3w, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce w Warszawie post\u0119puje proces niwelowania pami\u0119ci poprzez zabudowanie ruin getta.<\/p>\n\n\n\n \u015awi\u0119ta Wojna II<\/p>\n\n\n\n Po obejmuj\u0105cym ca\u0142\u0105 Polsk\u0119 projekcie Niewinne oko nie istnieje<\/em> oraz warszawskim Innym mie\u015bcie <\/em>Wilczyk doko\u0144czy\u0142 prac\u0119 nad \u015awi\u0119t\u0105 Wojn\u0105<\/em>, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy w sobie w\u0105tki wedutowe, historyczne, a tak\u017ce odnosi si\u0119 do rozplenionego we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce antysemityzmu. Wyczulony na mow\u0119 nienawi\u015bci i jej konsekwencje artysta zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na trwaj\u0105c\u0105 w aglomeracjach, prowadzon\u0105 przez pseudokibic\u00f3w pi\u0142ki no\u017cnej tytu\u0142ow\u0105 \u015awi\u0119t\u0105 Wojn\u0119<\/em>. Wilczyk nie fotografuje m\u0119\u017cczyzn fanatycznie oddanych jednej czy drugiej dru\u017cynie, nie fotografuje te\u017c ustawionych b\u00f3jek, stadion\u00f3w, mecz\u00f3w czy odpalanych rac. Koncentruje si\u0119 za to na obecnych w przestrzeni Krakowa, \u0141odzi oraz aglomeracji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej, pieczo\u0142owicie zaprojektowanych i wykonanych muralach, kt\u00f3re wyznaczaj\u0105 granice swoistej strefy wp\u0142yw\u00f3w danej dru\u017cyny. Panoramiczne, kolorowe uj\u0119cia mo\u017cna zestawi\u0107 z niekt\u00f3rymi, r\u00f3wnie\u017c przedstawiaj\u0105cymi kibicowskie napisy, fotografiami wykonanymi w ramach Czarno-Bia\u0142ego \u015al\u0105ska. To, co dekad\u0119 wcze\u015bniej wydawa\u0142o si\u0119 buduj\u0105cym szczeg\u00f3lny klimat miejsca lokalnym folklorem, siermi\u0119\u017cn\u0105 produkcj\u0105 nieletnich pozbawionych opieki, staje si\u0119 kluczem pozwalaj\u0105cym wnikn\u0105\u0107 w wyobra\u017ani\u0119, zrekonstruowa\u0107 stan \u015bwiadomo\u015bci i to\u017csamo\u015b\u0107 nie tyle miejskich plemion, agresywnych kibic\u00f3w, ile ca\u0142ych wsp\u00f3lnot, kt\u00f3re chc\u0105c nie chc\u0105c w tej wojnie na symbole \u2013 a czasem i t\u0119pe lub ostre narz\u0119dzia \u2013 nawet je\u015bli bezpo\u015brednio nie uczestnicz\u0105, to na ni\u0105 przyzwalaj\u0105. Krak\u00f3w, \u0141\u00f3d\u017a oraz aglomeracja g\u00f3rno-\u015bl\u0105ska z fotografii Wilczyka to miejsca, gdzie trwa \u2013 jak zapewne uj\u0105\u0142by to sam autor \u2013 \u201eproces my\u015blowy\u201d. Proces namys\u0142u nad to\u017csamo\u015bci\u0105, histori\u0105, proces o jeszcze nie do ko\u0144ca okre\u015blonym kierunku, gdzie emocje kibic\u00f3w konkretyzuj\u0105 si\u0119 w tekstach i obrazach, w kt\u00f3rych odradza si\u0119 historyczna nienawi\u015b\u0107, potwierdzaj\u0105 najgorsze stereotypy i uprzedzenia. \u015awi\u0119ta Wojna<\/em> zaz\u0119bia si\u0119 z poprzednimi projektami fotograficznymi Wojciecha Wilczyka, jest poniek\u0105d ich nieuchronn\u0105 konsekwencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n *dr Adam Mazur (ur. 1977), krytyk, historyk sztuki i amerykanista, absolwent Szko\u0142y Nauk Spo\u0142ecznych IFiS PAN, wyk\u0142ada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. W latach 2002-2013 kurator CSW Zamek Ujazdowski (m.in. wystawy Nowi Dokumentali\u015bci<\/em>; Efekt czerwonych oczu<\/em>; Schizma. Sztuka polska lat 90.<\/em>; \u015awiat nie przedstawiony<\/em>). Autor ksi\u0105\u017cek, m.in. Kocham fotografi\u0119<\/em> (2009), Historie fotografii w Polsce 1839-2009<\/em> (2010) i Decyduj\u0105cy moment<\/em> (2012). W latach 2004-2011 redaktor naczelny magazynu \u201eObieg\u201d. Od 2013 roku redaktor naczelny magazynu \u201eSzum\u201d.<\/p>\n\n\n\n 1<\/sup> Joanna Tokarska-Bakir, Legendy o krwi<\/em>, Warszawa 2008, s. 46-47.<\/p>\n\n\n\n 2<\/sup> Wojciech Wilczyk, Intro, [w:] Antologia<\/em>, red. Ewa Rakowiecka, Krak\u00f3w 1999, s. 3.<\/p>\n\n\n\n 3<\/sup> Ibidem.<\/p>\n\n\n\n 4<\/sup> Idem, Woko\u0142 Kalwarii<\/em>, [w:] Kalwaria<\/em>, Wrze\u015bnia 2010, s. 114.<\/p>\n\n\n\n 5<\/sup> Idem, przedmowa do albumu Czarno-Bia\u0142y \u015al\u0105sk<\/em>, Krak\u00f3w 2004, s. 7.<\/p>\n\n\n\n 6<\/sup> Zob. Adam Mazur, Wojciech Wilczyk, [w:] Nowe zjawiska w sztuce polskiej po 2000 roku<\/em>, red. Grzegorz Borkowski, Adam Mazur, Monika Branicka, Warszawa 2007, s. 396.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Adam Mazur<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[135],"class_list":["post-12434","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-wojciech_wilczyk"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12434"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12508,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12434\/revisions\/12508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Lodz-Srodmiescie-ul.-Zacisze-19.01-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Krakow-Bienczyce-ul.-Krolowej-Bony-04.06-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Krakow-Podgorze-ul.-Swoszowicka-15.03-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Lodz-Widzew-Wschod-ul.-Mieczyslawy-Cwiklinskiej-21.02-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Krakow-Bienczyce-os.-Kalinowe-19.03-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Chorzow-Chorzow-Batory-ul.-Armii-Krajowej-10.10-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Katowice-Szopienice-ul.-Jozefy-Kantorowny-15.05-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Krakow-Bienczyce-os.-Strusia-25.05-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Lodz-Srodmiescie-ul.-Wlokiennicza-14.02-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Lodz-Baluty-Doly-ul.-Wojska-Polskiego-18.10-1024x375.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/atlassztuki.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/Ruda-Slaska-Bykowina-Niebieskie-Dachy-ul.-Aleksandra-Kowalskiego-Olka-14.02-1024x375.jpg\")