{"id":11573,"date":"2015-04-14T21:40:00","date_gmt":"2015-04-14T21:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atlassztuki.pl\/?p=11573"},"modified":"2022-06-15T08:36:17","modified_gmt":"2022-06-15T08:36:17","slug":"okulistyka-przeznaczona-jest-dla-estetow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/okulistyka-przeznaczona-jest-dla-estetow\/","title":{"rendered":"OKULISTYKA PRZEZNACZONA JEST DLA ESTET\u00d3W\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Jacek Michalak: Co aktualnie czytasz Wernerze?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Werner Jerke: Czytam zawsze jednocze\u015bnie niemieck\u0105 i polsk\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Aktualnie Dracha<\/em> Szczepana Twardocha \u2212 wielk\u0105 sag\u0119 rodzinn\u0105 rozgrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 na \u015al\u0105sku \u2212 to moja lektura po polsku, za\u015b po niemiecku czytam ksi\u0105\u017ck\u0119 szwedzkiego pisarza Jonasa Jonassona Der Hundertj\u00e4hrige, der aus dem Fenster stieg und verschwand<\/em> (wydana w Polsce pod tytu\u0142em Stulatek, kt\u00f3ry wyskoczy\u0142 przez okno i znikn\u0105\u0142<\/em> \u2013 przyp. J.M.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zbigniew Rogalski, “O \u015bmierci s\u0105siada”, olej, p\u0142\u00f3tno, 160 x 150 cm, 2001, Kolekcja dra Wernera Jerke<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Wernerze, jeste\u015b Niemcem, przez pierwsze 24 lata swojego \u017cycia mieszka\u0142e\u015b w Polsce, od ponad 30 lat \u017cyjesz w Niemczech, \u015bwietnie m\u00f3wisz po polsku, w Twoich zbiorach sztuki dominuje sztuka polska, opowiedz prosz\u0119 o sobie. Zacznijmy od dzieci\u0144stwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W. J.: Urodzi\u0142em si\u0119 w miejscowo\u015bci Wielowie\u015b na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, w rodzinie pochodzenia niemieckiego. Do si\u00f3dmego roku \u017cycia m\u00f3wi\u0142em tylko po niemiecku, w moim domu rodzice m\u00f3wili po niemiecku, z moj\u0105 o trzy lata m\u0142odsz\u0105 siostr\u0105 pocz\u0105tkowo rozmawia\u0142em tak\u017ce po niemiecku. Urodzi\u0142em si\u0119 w tym samym domu, co moja matka. Ona jednak urodzi\u0142a si\u0119 w Niemczech, za\u015b ja \u2212 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Kiedy i gdzie zacz\u0105\u0142e\u015b uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka polskiego?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: W 1964 roku, gdy mia\u0142em siedem lat, rozpocz\u0105\u0142em nauk\u0119 w I klasie szko\u0142y podstawowej w Pyskowicach (oczywi\u015bcie w polskiej szkole, mieszkali\u015bmy w Polsce). W mie\u015bcie tym nieco wcze\u015bniej zamieszka\u0142a moja rodzina. Mieszkali\u015bmy na zwyk\u0142ym osiedlu, s\u0105siadami byli g\u0142\u00f3wnie Polacy. Pocz\u0105tki nauki w szkole by\u0142y dla mnie bardzo trudne: szybko mu-sia\u0142em nadrobi\u0107 braki i nauczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka polskiego. Postanowi\u0142em jednak pokaza\u0107 wszystkim, \u017ce dam rad\u0119.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Powiedz prosz\u0119 kilka s\u0142\u00f3w na temat swoich rodzic\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Moi rodzice urodzili si\u0119 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, ich rodziny st\u0105d pochodzi\u0142y. Byli Niemcami. Po 1945 roku nie pozwolono im wyjecha\u0107 do Niemiec, musieli zosta\u0107 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. M\u00f3wili o sobie, \u017ce s\u0105 obywatelami polskimi narodowo\u015bci niemieckiej. Gdy zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa, m\u00f3j ojciec mia\u0142 16 lat, mama za\u015b 12. Nie znali j\u0119zyka polskiego, w ich domach m\u00f3wiono po niemiecku. M\u00f3j dziadek i brat ojca w czasie wojny znale\u017ali si\u0119 na froncie zachodnim i po 1945 roku nie wr\u00f3cili na G\u00f3rny \u015al\u0105sk. Ojca wychowywa\u0142a jego babcia, kt\u00f3ra zmar\u0142a w 1947 roku i m\u00f3j ojciec w wieku 18 lat zosta\u0142 zupe\u0142nie sam. Ojciec matki, kt\u00f3ry by\u0142 m\u0142ynarzem, ze wzgl\u0119du na wiek nie zosta\u0142 powo\u0142any do wojska. Nie m\u00f3g\u0142 wyjecha\u0107 z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Moi rodzice dorastali w trudnych czasach, nie zdobyli w\u0142a\u015bciwego wykszta\u0142cenia, zreszt\u0105 nie mieli szans go zdoby\u0107 \u2212 zaczynali nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego po wojnie, mi\u0119dzy sob\u0105 m\u00f3wili po niemiecku. Moja matka pocz\u0105tkowo pracowa\u0142a w Hucie \u0141ab\u0119dy, potem zaj\u0119\u0142a si\u0119 domem i wychowaniem siostry i mnie, ojciec ze swojej pracy utrzymywa\u0142 nasz\u0105 rodzin\u0119. Po wojnie niemieckoj\u0119zycznych mieszka\u0144c\u00f3w G\u00f3rnego \u015al\u0105ska traktowano jak obywateli drugiej kategorii, przezywano nas szwaby, zdarza\u0142y si\u0119 akty przemocy wobec nas.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alina Szapocznikow, Bez tytu\u0142u, monotypia, 20,8 x 20,7 cm, 1960, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Co zapami\u0119ta\u0142e\u015b z okresu szko\u0142y podstawowej w Pyskowicach?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Jak wspomnia\u0142em, pocz\u0105tki w szkole by\u0142y bardzo trudne. Dzisiaj my\u015bl\u0119, \u017ce silna ch\u0119\u0107 przezwyci\u0119\u017cenia tych trudno\u015bci spowodowa\u0142a moje zainteresowanie polsk\u0105 histori\u0105, kultur\u0105 i literatur\u0105. Po sko\u0144czeniu I klasy szko\u0142y podstawowej nauk\u0119 w II klasie kontynuowa\u0142em w nowo wybudowanej szkole tysi\u0105clecia w Pyskowicach, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 blisko osiedla, na kt\u00f3rym mieszkali\u015bmy. Moja szko\u0142a podstawowa we wrze\u015bniu tego roku b\u0119dzie obchodzi\u0142a 50-lecie istnienia. Kilka dni temu zosta\u0142em zaproszony przez organizator\u00f3w uroczysto\u015bci jubileuszowych, nie tylko do uczestnictwa w zje\u017adzie z tej okazji, ale tak\u017ce do napisania tekstu do okoliczno\u015bciowej publikacji. Zaprosi\u0142 mnie B\u0142a\u017cej Kupski, jeden z obecnych nauczycieli, kt\u00f3ry jest tak\u017ce dziennikarzem \u015bl\u0105skiej redakcji Gazety Wyborczej, a prywatnie synem jednej z moich nauczycielek. Bardzo ucieszy\u0142o mnie to zaproszenie. W mojej klasie, w podstaw\u00f3wce by\u0142o wi\u0119cej niemieckich \u015al\u0105zak\u00f3w, ale oni wszyscy byli bardziej zasymilowani ni\u017c ja, przez co by\u0142o im \u0142atwiej. Poza tym wielu z niemieckoj\u0119zycznych \u015al\u0105zak\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 zosta\u0107 Polakami.       <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Alina Szapocznikow, Bez tytu\u0142u, monotypia, 20,8 x 20,7 cm, 1960, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Po sko\u0144czeniu podstaw\u00f3wki kontynuowa\u0142e\u015b nauk\u0119 w pyskowickim liceum…<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Moi rodzice rokrocznie sk\u0142adali podanie o pozwolenie na wyjazd do Niemiec, ale za ka\u017cdym razem dostawali decyzj\u0119 odmown\u0105, tak wi\u0119c po podstaw\u00f3wce zacz\u0105\u0142em nauk\u0119 w jedynym liceum w Pyskowicach. To by\u0142a ciekawa szko\u0142a. Dzia\u0142a\u0142 w niej od 1966 roku klub filmowy Ja\u015b, za\u0142o\u017cy\u0142 go nauczyciel chemii Jan Soli\u0144ski. Klub by\u0142 bardzo aktywny, wyje\u017cd\u017cali\u015bmy na r\u00f3\u017cne festiwale i przegl\u0105dy filmowe, zdobywali\u015bmy wiele nagr\u00f3d. \u0141\u00f3d\u017a odwiedzi\u0142em po raz pierwszy na pocz\u0105tku lat siedem-dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia, w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w klubie filmowym. W po\u0142owie liceum zrealizowa\u0142em kresk\u00f3wk\u0119 Zak\u0142ad, kt\u00f3r\u0105 pokazano na festiwalu film\u00f3w animowanych w Bielsku-Bia\u0142ej. To by\u0142 kr\u00f3tki, jednominutowy film z prost\u0105 fabu\u0142\u0105: do nienazwanej fabryki wchodzili u\u015bmiechni\u0119ci ludzie, a po zako\u0144czeniu pracy wychodzili jeden za drugim ludzie ze spuszczonymi g\u0142owami, za\u015b kamera pokazywa\u0142a szyld z napisem \u201eszko\u0142a\u201d. By\u0142a to satyra na \u00f3wczesne szkolnictwo, gdzie niech\u0119tnie widziano indywidualist\u00f3w, promowano przeci\u0119tno\u015b\u0107 i wszystkich chciano ulepi\u0107 na jedn\u0105 mod\u0142\u0119.     <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bo\u017cena Grzyb-Jarodzka, “Gloria”, olej, akryl, p\u0142\u00f3tno, 89 x 72 cm, 1989, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Bartosz G\u00f3rka. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piktogramu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Zainteresowania sztuk\u0105 nie wynios\u0142e\u015b z domu. Domy\u015blam si\u0119, \u017ce Twoi rodzice nie mieli czasu na sztuk\u0119, raczej koncentrowali si\u0119 na zapewnieniu Tobie i Twojej siostrze warunk\u00f3w do nauki i rozwoju. Sk\u0105d pojawi\u0142o si\u0119 Twoje zainteresowanie sztuk\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ryszard Grzyb, “Tygrysia wo\u0142owina”, tempera, papier, 122 x 129 cm, ok. 1985, Kolekcja dra Wernera Jerke<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W.J.: W si\u00f3dmej klasie szko\u0142y podstawowej mia\u0142em wypadek samochodowy, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rego sp\u0119dzi\u0142em trzy miesi\u0105ce w szpitalu w Opolu. Wtedy w szpitalach nie by\u0142o telewizor\u00f3w, pozostawa\u0142y jedynie ksi\u0105\u017cki do czytania. Czyta\u0142em szybko, biblioteka szpitalna nie by\u0142a zbyt bogata. Gdy przeczyta\u0142em ju\u017c wszystkie m\u0142odzie\u017cowe ksi\u0105\u017cki z biblioteki, jakie czyta czternastolatek, bibliotekarka przynios\u0142a mi ksi\u0105\u017ck\u0119 o francuskim ch\u0142opcu, kt\u00f3rego matka zmusza\u0142a do malowania. Wk\u0142ada\u0142a wiele wysi\u0142ku w zainteresowanie go sztuk\u0105, a\u017c w ko\u0144cu zosta\u0142 on artyst\u0105 \u2212 ch\u0142opcem tym by\u0142 Maurice Utrillo. Po latach, gdy ju\u017c mia\u0142em prywatn\u0105 praktyk\u0119 lekarsk\u0105 i mog\u0142em sobie pozwoli\u0107 na zakup dzie\u0142 sztuki, kupi\u0142em w londy\u0144skim Sotheby’s jedn\u0105 akwarel\u0119 Utrillo. P\u00f3\u017aniej kilka razy wypo\u017cycza\u0142em j\u0105 na wystawy w Japonii. Dzisiaj my\u015bl\u0119, \u017ce Utrillo to pocz\u0105tek mojego zainteresowania sztuk\u0105. W podstaw\u00f3wce zbiera\u0142em monety, przedwojenne polskie monety. Ciekawi\u0142o mnie, kto jest na monecie, jaka by\u0142a jego historia. Tak zacz\u0119\u0142o si\u0119 moje zainteresowanie histori\u0105 Polski. Potem w liceum by\u0142 klub filmowy, bardzo wa\u017cny etap w moim \u017cyciu. Zawsze chcia\u0142em studiowa\u0107 re\u017cyseri\u0119 w Szkole Filmowej w \u0141odzi, ale aby si\u0119 tam dosta\u0107, nale\u017ca\u0142o najpierw sko\u0144czy\u0107 inny kierunek. Interesowa\u0142a mnie tak\u017ce geografia. Od dziecka by\u0142em zakochany w Krakowie, wi\u0119c po maturze zdawa\u0142em na ten kierunek na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, dosta\u0142em si\u0119 i w 1976 roku rozpocz\u0105\u0142em studia. Instytut Geografii UJ mie\u015bci\u0142 si\u0119 przy Grodzkiej, na samym ko\u0144cu tej ulicy, w dawnym arsenale W\u0142adys\u0142awa IV \u2212 w trakcie zaj\u0119\u0107 z okien widzia\u0142em Wawel. Jak mieszkasz w tak wspania\u0142ym mie\u015bcie jak Krak\u00f3w, na ka\u017cdym kroku obcujesz ze sztuk\u0105 i ciekaw\u0105 architektur\u0105. Cztery lata sp\u0119dzone w Krakowie bardzo wzmocni\u0142y moje zainteresowanie sztuk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pawe\u0142 Jarodzki, “Bez tytu\u0142u (Warhol)”, akryl, p\u0142\u00f3tno, 82 x 54 cm, 1989\/95, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Bartosz G\u00f3rka. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piktogramu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Do \u0142\u00f3dzkiej Film\u00f3wki jednak nie zdawa\u0142e\u015b.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: W 1978 roku siostra z ojcem wyjecha\u0142a odwiedzi\u0107 rodzin\u0119 w Niemczech, nie wr\u00f3cili do Polski, ja zosta\u0142em z mam\u0105 w Polsce. Chcieli\u015bmy te\u017c wyjecha\u0107 do rodziny w odwiedziny, ale nie dostali\u015bmy pasz-port\u00f3w. W 1981 roku sko\u0144czy\u0142em studia i wkr\u00f3tce potem pozwolono mi wyjecha\u0107 wraz z mam\u0105 do Niemiec. Rok 1981 to by\u0142 niesamowity rok w Polsce. To by\u0142 tak\u017ce rok, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 nowy rozdzia\u0142 w moim \u017cyciu.        <\/p>\n\n\n\n

J.M.: Wyje\u017cd\u017caj\u0105c w 1981 roku z Polski, posiada\u0142e\u015b ju\u017c jakie\u015b dzie\u0142o sztuki?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Zabra\u0142em z sob\u0105 kilka ksi\u0105\u017cek o sztuce, kt\u00f3re mia\u0142em. Pierwsz\u0105 prac\u0119 kupi\u0142em trzy lata p\u00f3\u017aniej, gdy mieszka\u0142em ju\u017c w Niemczech.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Co si\u0119 zdarzy\u0142o w Twoim \u017cyciu bezpo\u015brednio po wyje\u017adzie z Polski? Jak odnalaz\u0142e\u015b si\u0119 w Niemczech?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Wyjechali\u015bmy z mam\u0105 do Recklinghausen w Zag\u0142\u0119biu Ruhry, tam zreszt\u0105 mieszka\u0142a ca\u0142a moja rodzina. W tym rejonie oko\u0142o \u00bc populacji ma jakie\u015b polskie korzenie, dzisiaj nie wszyscy sobie to u\u015bwiadamiaj\u0105. W tutejszym slangu jest wiele zapo\u017cycze\u0144 z polskiego, na przyk\u0142ad cz\u0119sto mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 s\u0142owo: \u201epini\u0105dze\u201d. Moja \u017cona ma pi\u0119\u0107 kuzynek, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma nazwisko ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 na -ski, ich m\u0119\u017cowie s\u0105 Niemcami urodzonymi w Niemczech. Moja \u017cona jako jedyna z tej sz\u00f3stki nosi typowe niemieckie nazwisko, maj\u0105c za m\u0119\u017ca Niemca urodzonego w Polsce. Cho\u0107 tutaj wiele spraw jest bardziej skomplikowanych, ni\u017c wygl\u0105da na pierwszy rzut oka, to jednak jest to miejsce, kt\u00f3re stwarza wiele mo\u017cliwo\u015bci. Wiosn\u0105 1983 roku zacz\u0105\u0142em studia medyczne na Uniwersytecie w Bonn, wcze\u015bniej jeden semestr sp\u0119dzi\u0142em na Uniwersytecie w Aachen, ale szybko doszed\u0142em do wniosku, \u017ce chc\u0119 jednak studiowa\u0107 medycyn\u0119 i po\u017cegna\u0142em si\u0119 z Aachen. Poniewa\u017c musia\u0142em pracowa\u0107, sko\u0144czy\u0142em medycyn\u0119 z ma\u0142ym, jednosemestralnym po\u015blizgiem w 1990 roku. Aby m\u00f3c si\u0119 utrzyma\u0107, pracowa\u0142em w trakcie przerw semestralnych, pracowa\u0142em w weekendy w szpitalu. W tym czasie pozna\u0142em \u017con\u0119 Dagmar, z kt\u00f3r\u0105 pobrali\u015bmy si\u0119 pod koniec moich studi\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Jerzy Truszkowski, “Taktyka dwuustnej szmaty”(z cyklu 1 = 69\/SUKA), akryl, papier, 70 x 100 cm, 1984, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Bartosz G\u00f3rka. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piktogramu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Jerzy Truszkowski, “Ukojenie Teutona”(z cyklu 1 = 69\/SUKA), akryl, papier, 70 x 100 cm, 1984, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Bartosz G\u00f3rka. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piktogramu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Jerzy Truszkowski, “Idea normy fujary”(z cyklu 1 = 69\/SUKA), akryl, papier, 70 x 100 cm, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Bartosz G\u00f3rka. Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piktogramu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

J.M.: Swoj\u0105 pierwsz\u0105 prac\u0119 kupi\u0142e\u015b jeszcze jako student medycyny?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Wsp\u00f3lnie z Dagmar starali\u015bmy si\u0119 odwiedza\u0107 Polsk\u0119 dwa razy w roku. Dagmar od lat podziela to moje zainteresowanie sztuk\u0105. Relacja pomi\u0119dzy mark\u0105 niemieck\u0105 a polsk\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0105 w latach osiem-dziesi\u0105tych pozwala\u0142a nawet niewiele posiadaj\u0105cemu niemieckiemu studentowi na zakupy prac w Polsce. Pierwsz\u0105 kupion\u0105 przeze mnie prac\u0105 by\u0142 Wodnik<\/em> Witolda Pruszkowskiego. Przesi\u0105kni\u0119ty Krakowem zacz\u0105\u0142em od drobnych zakup\u00f3w prac z okresu M\u0142odej Polski, rysunk\u00f3w Matejki, Wyspia\u0144skiego. Muzeum Sztuki w \u0141odzi odwiedzi\u0142em dopiero pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia. Pierwsz\u0105 prac\u0105 polskiej awangardy, jak\u0105 kupi\u0142em, by\u0142 rysunek autorstwa W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Piasecki, “Bez tytu\u0142u”, heliografia, 24 x 18 cm, 1958-59, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Do Polski wr\u00f3ci\u0142e\u015b na rok, na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku. Co by\u0142o przyczyn\u0105 Twojego powrotu?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Po sko\u0144czeniu studi\u00f3w pracowa\u0142em przez trzy lata w prywatnej klinice. W trakcie tej pracy, na konferencji w Niemczech spotka\u0142em wybitnego okulist\u0119 prof. Adriann\u0119 Gierek. Zapyta\u0142em, czy nie m\u00f3g\u0142bym odby\u0107 sta\u017cu w prowadzonej przez ni\u0105 klinice w Katowicach. Zgodzi\u0142a si\u0119 i tak przez rok mia\u0142em okazj\u0119 u niej si\u0119 szkoli\u0107. To by\u0142 bardzo ciekawy rok. Po pobycie w Katowicach pracowa\u0142em jeszcze przez rok w klinice w Bochum, by nast\u0119pnie odkupi\u0107 prywatn\u0105 praktyk\u0119 medyczn\u0105 w Herten, mie\u015bcie s\u0105siaduj\u0105cym z Recklinghausen. P\u00f3\u017aniej dokupi\u0142em kolejn\u0105 praktyk\u0119 i rozwin\u0105\u0142em swoj\u0105 klinik\u0119 okuli-styczn\u0105. Dzisiaj zatrudniam w niej trzyna\u015bcie os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Piasecki, “Bez tytu\u0142u”, heliografia, 24 x 18 cm, 1958-59, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Czemu wybra\u0142e\u015b t\u0119 dziedzin\u0119 medycyny? <\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: To fascynuj\u0105cy kierunek, oko odbiera sztuk\u0119 i kieruje wra\u017cenia wzrokowe do m\u00f3zgu. Okulistyka przeznaczona jest dla estet\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Poza prac\u0105 zawodow\u0105, kolekcjonowaniem sztuki rozwijasz jeszcze jedn\u0105 swoj\u0105 pasj\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: W trakcie studi\u00f3w w Bonn cz\u0119sto odwiedza\u0142em wraz z kolegami okoliczne miejscowo\u015bci, zainteresowa\u0142em si\u0119 winiarstwem. Gdy posiada\u0142em ju\u017c odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy, zainwestowa\u0142em w winnice nad rzek\u0105 Ahr. Od 5 lat produkuj\u0119 wino. Corocznie zapraszam jednego z polskich artyst\u00f3w, aby zaprojektowa\u0142 etykiet\u0119 dla kolejnego rocznika win, kt\u00f3re produkuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ewa Ciepielewska, “Brigade Rose”, akryl, p\u0142\u00f3tno, 130 x 90 cm, 1985, Kolekcja dra Wernera Jerke<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Twoja kolekcja liczy dzisiaj oko\u0142o 600 obiekt\u00f3w. Za ka\u017cdym zakupem kryje si\u0119 jaka\u015b historia. Kt\u00f3r\u0105 z transakcji szczeg\u00f3lnie wspominasz?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: W swojej kolekcji mam oko\u0142o 100 ksi\u0105\u017cek, w tym wiele druk\u00f3w awangardowych z lat dwudziestych minionego wieku. Prace, jakie posiadam w swoich zbiorach, zaliczy\u0142bym do trzech grup: polskiej awangardy lat 20. i 30. XX wieku, \u00c9cole de Paris oraz prace powsta\u0142e po 1960 roku. W\u015br\u00f3d oko\u0142o 500 eksponat\u00f3w, jakie posiadam, dominuje sztuka polska. Sam dokonuj\u0119 wyboru, kolejny zakup musi pasowa\u0107 do tego, co ju\u017c jest w kolekcji. Uwa\u017cam, \u017ce kolekcjoner to tak\u017ce artysta. Oczywi\u015bcie s\u0142ucham, co m\u00f3wi\u0105 kuratorzy, historycy sztuki czy galerzy\u015bci, staram si\u0119 du\u017co ogl\u0105da\u0107, rozmawia\u0107 z artystami, ale decyzj\u0119 podejmuj\u0119 sam. Du\u017co nauczy\u0142em si\u0119 od nie\u017cyj\u0105cej od kilku lat Janiny \u0141adnowskiej. Nasza znajomo\u015b\u0107 trwa\u0142a kilka lat. Odwiedzi\u0142a mnie w moim domu w 2003 roku, gdy przyjecha\u0142a do Zag\u0142\u0119bia Ruhry w zwi\u0105zku z przygotowywan\u0105 w Muzeum Sztuki w \u0141odzi indywidualn\u0105 wystaw\u0105 Norberta Thomasa. M\u00f3wi\u0105c o mojej kolekcji, chc\u0119 wspomnie\u0107 tak\u017ce o Konradzie Szukalskim. Ceni\u0119 sobie znajomo\u015b\u0107 z nim i nasze rozmowy na temat sztuki. Lubi\u0119 kupowa\u0107 prace od \u017cyj\u0105cych artyst\u00f3w. Mi\u0142o wspominam zakup prac od Edwarda Krasi\u0144skiego, mam kilka jego prac. B\u0119d\u0105c w mieszkaniu Edwarda Krasi\u0144skiego, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce jestem u artysty w Pary\u017cu na pocz\u0105tku XX wieku. Panowa\u0142 u niego inspiruj\u0105cy nie\u0142ad, ba\u0142agan. Zawsze tak sobie wyobra\u017ca\u0142em pracowni\u0119 artysty. W mieszkaniu tym wcze\u015bniej mieszka\u0142 Henryk Sta\u017cewski. Spotkanie z Edwardem Krasi\u0144skim wywar\u0142o na mnie wielki wp\u0142yw, wp\u0142yn\u0119\u0142o na rozw\u00f3j moich kolekcjonerskich zainteresowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W\u0142odzimierz Pawlak, “W\u0142odzimierz Strzemi\u0144ski – Teoria widzenia obrazu Van Gogha \u00bbR\u00f3wnina La Crau\u00ab (fragment tryptyku), olej, p\u0142\u00f3tno, 115 x 134,5 cm, 1992, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Wernerze, Twoje najwi\u0119ksze rozczarowanie zwi\u0105zane z zakupami sztuki.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119 i nie uda\u0142o mi si\u0119 kupi\u0107 rze\u017aby przestrzennej Katarzyny Kobro z lat 1927-1931.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Z jakich prac ze swojej kolekcji jeste\u015b najbardziej zadowolony, kt\u00f3re Ci\u0119 najbardziej ciesz\u0105?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Posiadane przeze mnie prace Katarzyny Kobro i W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stanis\u0142aw Fija\u0142kowski “Kompozycja z chmurami”, olej, p\u0142\u00f3tno, 55 x 48 cm, 1958, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Prace z Twojej kolekcji podr\u00f3\u017cuj\u0105 po \u015bwiecie, s\u0105 prezentowane w r\u00f3\u017cnych miejscach, kt\u00f3r\u0105 z takich prezentacji szczeg\u00f3lnie wspominasz? Dodam, \u017ce my poznali\u015bmy si\u0119 przy okazji wypo\u017cyczenia z Twojej kolekcji pracy Samuela Szczekacza na indywidualn\u0105 wystaw\u0119 artysty, jak\u0105 pokazali\u015bmy jesieni\u0105 2012 roku w Atlasie Sztuki. <\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: W 2012 roku MoMA pokaza\u0142a indywidualn\u0105 wystaw\u0119 prac Aliny Szapocznikow Sculpture Undone<\/em>, 1955-1972. W\u015br\u00f3d prezentowanych prac by\u0142y dwie z moich zbior\u00f3w \u2212 rysunek i rze\u017aba Aliny Szapocznikow. By\u0142em wraz z \u017con\u0105 na otwarciu wystawy. To ekscytuj\u0105ce by\u0107 w takim miejscu i widzie\u0107 obok prac informacj\u0119, \u017ce pochodzi ona z mojej kolekcji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tadeusz Dominik, “Pejza\u017c”, akryl, p\u0142\u00f3tno, 50 x 60 cm, 1960, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Rozpocz\u0105\u0142e\u015b budow\u0119 muzeum, w kt\u00f3rym znajd\u0105 miejsce Twoje zbiory. Prosz\u0119, powiedz co\u015b wi\u0119cej na ten temat.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: O stworzeniu muzeum my\u015bla\u0142em od lat. Prace z mojej kolekcji by\u0142y prezentowane przez lata w r\u00f3\u017cnych miejscach ma \u015bwiecie. Zawsze chcia\u0142em je pokazywa\u0107 w Niemczech. Trwa ju\u017c budowa mojego muzeum, powstaje ono w centrum Recklighausen w s\u0105siedztwie Muzeum Ikon. Na dzia\u0142ce, na kt\u00f3rej budowane jest moje muzeum, kiedy\u015b sta\u0142 bezwarto\u015bciowy architektonicznie dom z lat trzydziestych minionego stulecia. Muzeum powinno rozpocz\u0105\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na jesieni 2015 roku. Obok prezentacji prac z moich zbior\u00f3w zamierzam prezentowa\u0107 tak\u017ce wystawy czasowe. Mam dobre kontakty z polskimi galeriami. Wiele os\u00f3b mi kibicuje: rodzina, moje wsp\u00f3\u0142pracownice z kliniki, moi pacjenci, a tak\u017ce burmistrz Recklinghausen.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
S\u0142awomir Elsner, “Self Shot”, kredki, papier, 52 x 41 cm, 2009, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Czy miasto zamierza partycypowa\u0107 w kosztach powstania i utrzymania Muzeum Jerke? \u2013 z tego co wiem, taka b\u0119dzie oficjalna nazwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Tak, moje muzeum b\u0119dzie nazywa\u0142o si\u0119 Muzeum Jerke. Wszystkie koszty zwi\u0105zane z po-wstaniem i funkcjonowaniem muzeum pokrywam ja i b\u0119d\u0119 pokrywa\u0142 w przysz\u0142o\u015bci. Sam te\u017c zamierzam kierowa\u0107 t\u0105 plac\u00f3wk\u0105. Moje wsp\u00f3\u0142pracownice z kliniki zadeklarowa\u0142y ch\u0119\u0107 pracy w muzeum, bardzo si\u0119 nim interesuj\u0105. Jedna z nich interesuje si\u0119 polsk\u0105 sztuk\u0105, ma spor\u0105 wiedz\u0119. W Recklinghausen du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o mojej kolekcji i muzeum, kt\u00f3re buduj\u0119. Tutaj w Recklinghausen mieszkaj\u0105 moi rodzice, mieszka moja siostra ze swoj\u0105 rodzin\u0105 \u2212 s\u0105 dumni z moich dokona\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Rafa\u0142 Bujnowski, “Curtains”, olej, p\u0142\u00f3tno, tryptyk: 3 (55 x 55 cm), 2007, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/p><\/blockquote>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

J.M.: Jak du\u017ce b\u0119dzie Muzeum Jerke?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Nie takie du\u017ce, 400 metr\u00f3w kwadratowych. Jak wspomnia\u0142em, sam je finansuj\u0119 poprzez Jerke Art Foundation. Fundacja b\u0119dzie zarz\u0105dza\u0142a Muzeum Jerke.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Czy masz jakie\u015b marzenie wystawiennicze?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Tak, jestem zafascynowany polsk\u0105 awangard\u0105. Chcia\u0142bym w Muzeum Jerke pokaza\u0107 obok siebie polsk\u0105 i niemieck\u0105 awangard\u0119. Tutaj w Niemczech nie wspomina si\u0119 o polskiej awangardzie, gdy m\u00f3wi si\u0119 o awangardzie wschodnioeuropejskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
S\u0142awomir Elsner, “Portret”, olej, p\u0142\u00f3tno, 47 x 35 cm, 2007, Kolekcja dra Wernera Jerke, fot. Dominik Szwemberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

J.M.: Jednak dzi\u0119ki Twoim fascynacjom w ubieg\u0142ym roku niemiecki widz mia\u0142 okazj\u0119 zobaczy\u0107 prace takich polskich artyst\u00f3w jak: Henryk Berlewi, Karol Hiller, Henryk Sta\u017cewski, W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski, Teresa \u017barnower\u00f3wna, Samuel Szczekacz, Maria Jerema, Edward Krasi\u0144ski, Roman Opa\u0142ka, Marek Piasecki, Alina Szapocznikow, Andrzej Wr\u00f3blewski.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Tak, to prawda. W ramach Quadriennale D\u00fcsseldorf 2014 w Instytucie Polskim pokazano cz\u0119\u015b\u0107 moich zbior\u00f3w. Wystawa zatytu\u0142owana Kompozycje idealnie zr\u00f3wnowa\u017cone, organicznie abstrakcyjne<\/em>. Polska awangarda<\/em> by\u0142a spotkaniem ze sztuk\u0105 polskiego konstruktywizmu, kt\u00f3ry zachwyca idealnie zr\u00f3wnowa\u017conymi, geometrycznymi kompozycjami, a tak\u017ce z organiczn\u0105 abstrakcj\u0105 \u2212 sztuk\u0105 intymn\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 w\u0142asnym \u017cyciem. Konstruktywizm i abstrakcjonizm mia\u0142 swoich ciekawych polskich przedstawicieli.<\/p>\n\n\n\n

J.M.: Czy posiadasz jakiekolwiek polskie odznaczenie?<\/em><\/p>\n\n\n\n

W.J.: Nie, jeszcze nie (\u015bmiech). <\/p>\n\n\n\n

stycze\u0144 2015 roku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

z dr. Wernerem Jerke rozmawia Jacek Michalak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[132],"class_list":["post-11573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-werner_jerke"],"acf":[],"1_4_image":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11573"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11744,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11573\/revisions\/11744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlassztuki.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}